PvdA Begroting 2025

Voorzitter, Laat ik starten met een korte algemene inleiding alvorens ik in ga op de begroting. 2025 wordt in meerdere opzichten een bijzonder jaar voor velen in deze raad. Zowel op zakelijk, als op privé terrein. En in het specifiek voor u persoonlijk voorzitter, omdat u in het komende begrotingsjaar afscheid zult nemen als burgemeester van Haaksbergen. De gevleugelde uitspraak ”regeren is vooruitzien”, een uitspraak uit de 19e eeuw, is veel makkelijker gezegd dan gedaan. Ondanks diverse waarschuwingen van experts kregen we de afgelopen 15 jaar een kredietcrisis, een economische crisis, covid-19, de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en recent nog heftige regenval in Europa. Ook in Haaksbergen hebben we daar veel effecten van gevoeld. Van het afboeken van gronden voor woningbouw en het doorstaan van de covid-19 pandemie tot het uitvoeren van een energiestrategie en het helpen van inwoners met stijgende energieprijzen. En elke keer zijn we er sterker uitgekomen. Maar met een financiële ramp in het vooruitzicht is het “alle hens aan dek”. We gaan mogelijk een stevige storm tegemoet. Wat ons betreft blijven we: -

Koersvast, Luisteren we raadsbreed naar elkaars verbetervoorstellen En stellen we ons stevig op naar Den Haag.

Op deze 3 onderdelen ga ik nu verder in. Allereerst: Koersvast. Naar de mening van de PvdA hebben we 4 prioriteiten waarin we koersvast moeten zijn: -

Haaksbergen is er voor iedereen Haaksbergen is een sociale gemeente In Haaksbergen moet je prettig kunnen wonen En maatschappelijke, culturele- en sportvoorzieningen, zoals ‘t Meuken, de Trefkoel, het voortgezet onderwijs, een Zwembad, de Kappen en de MBS zijn essentieel voor het voortbestaan van Haaksbergen.

Haaksbergen is er voor iedereen. Vorig jaar vroegen we naar het ophangen van de inclusiviteitsvlag en we kregen zelfs een week van de inclusiviteit. Deze is goed ontvangen. Maar koersvastheid hebben wij nog niet gezien. Maar wellicht komt er weer een week van de diversiteit? Het ophangen van de diversiteitsvlag hebben we helaas zelf gemist. Wij willen het college in eerste termijn vragen het Haaksbergse vlaggenprotocol te actualiseren ons toe te zeggen de diversiteitsvlag vaker op te hangen en hier meer aandacht aan te schenken zowel richting raad als inwoners. Dan: Haaksbergen als Sociale gemeente. De kracht van Haaksbergen zit onder andere in ons brede verenigingsleven. Er wordt hier meer gesport dan bij referentiegemeente lezen wij in de begroting. Laten we dat houden. Dat vraagt namelijk blijvende aandacht. Haaksbergen is een sociale gemeente. Naar ons beeld komt dat steeds meer onder druk te staan als we onder de vlag van “bezuinigen op medebewindstaken” fors gaan bezuinigen op het sociaal domein. Besparen door slimmer met geld om te gaan zoals bij de invoering van de was- en strijkservice en de veranderingen in het leerlingenvervoer laten zien dat het kan, maar tegelijkertijd dat het ook heel moeilijk is. Als PvdA zullen we elk voorstel zeer kritisch volgen.

Maar u mag van ons ook een constructieve houding verwachten als het gaat om verbetering van de hulp voor mensen die het echt nodig hebben. Ik kom daar in het blokje verbetervoorstellen op terug. Ik ga nu eerst door naar het derde van de vier prioriteiten: In Haaksbergen moet je prettig kunnen wonen. Daarvoor zijn niet alleen voldoende woningen nodig, maar ook goed beleid. Een jaar geleden hebben wij unaniem een motie aangenomen om een dashboard te laten ontwikkelen rond woningbouw. We zijn een jaar verder en we hebben nog niets gezien. Als de uitvoering met hetzelfde tempo gaat als de woonvisie, dan maken we ons ernstig zorgen. -

Wij vragen het college om een harde datum voor het dashboard te noemen We vragen de andere fracties: zijn jullie het met ons eens zijn dat de gegevens in ieder geval vanaf 8 november 2023 ingevuld moeten worden. Daarnaast vragen wij de overige fracties of ze ons verzoek aan het college ondersteunen om daarin ook helder te maken hoeveel statushouders, (minderjarige) asielzoekers en Oekraïners opgevangen worden.

Want de PvdA is van mening dat ook zij prettig moeten kunnen wonen in Haaksbergen. Ongeacht welke vreemde bokkesprongen den Haag maakt.

Voorzitter ik kom tot de vierde prioriteit maar misschien is dit wel de hoogste prioritiet voor de komende jaren: Het behoud van onze voorzieningen. De voorzieningendiscussie is afgerond. Daarbij was het helder: ook het behoud van het zwembad staat hoog op het wensenlijstje. Bij de vorige begroting hebben hiervoor nog in moeten grijpen. We hebben tijd gekocht maar onze vraag is: wordt er al gewerkt aan toekomstscenario’s? Daarnaast zien we een koersvaste houding van het college en de raad waar het gaat om de nieuwbouw van het Assink. Alleen lijkt het wederom een ramkoers. Waar de raad het behoud van het Assink middels nieuwbouw ziet als topprioriteit, ziet het college dit toch weer anders en ze geeft in de begroting aan: - citaat- we gaan geen structurele verplichtingen aan, die ons in de toekomst dwingen grootschalige bezuinigingen door te voeren; Dat is moeilijke taal voor we stellen de nieuwbouw van het Assink weer uit. Het Assink wordt afgekocht met een dotatie van bijna 4 miljoen aan een bestemmingsreserve IHP.

Let op mederaadsleden, dit kan zomaar eens gaan over de kapitaallasten van het Palet of de nieuwbouw van de scholen in Buurse en de Hoeve… Waarom nog steeds geen traject om voldoende middelen te vinden voor de kapitaallasten? Waarom zien we het woord Assink maar 1 keer in de begroting? Voorzitter, dit is een mooi bruggetje naar het tweede blokje waar ik het over wil hebben: Luisteren naar elkaars verbetervoorstellen. Want om te beginnen heeft D66 een amendement aangekondigd dat invulling geeft aan de irritatie in het vorige blokje. Zij stellen voor om een voorbereidingskrediet in het leven te roepen om eens concreet aan de slag te gaan met de eerste stappen voor nieuwbouw. Wij staan daar achter en dienen dat mede in. Team DAP heeft een motie opgesteld rond de rioolheffing. Wij hebben hier in de raadsvergadering van 2 oktober reeds uitspraken over gedaan en steunen de motie. Daarnaast hoop ik ook dat er naar onze voorstellen geluisterd wordt. Wij komen met twee voorstellen. Een amendement en een motie. Met het amendement willen we twee vliegen in één klap slaan. Enerzijds willen we geld beschikbaar maken voor het onderzoeken, invoeren, tijdelijk verzachten en/of faciliteren van bezuinigen. Onze monitor sociaal domein is de afgelopen jaren stilletjes verdwenen. Nu varen we blind af op mogelijk de grootste bezuinigingsopgave in het sociaal domein in jaren.

En dat bezuinigen moeilijk is heb ik bij het vorige blokje benoemd. In deze

begroting zien geen enkele euro opgenomen om hier bij te helpen. En we weten, kosten gaan voor de baat uit. Met het amendement repareren we dat. Anderszins willen we de wethouder financiën helpen om zo een beter signaal te geven naar den Haag. Namelijk dat het geld op is. De begroting sluit op 0. Dat is steviger dan trots zijn dat je geld over houdt terwijl je den Haag duidelijk wil maken hoe moeilijk we het hebben. Ik kom daar in het volgende blokje nog even op terug. Dan ons voorstel via een motie voorzitter. Eén van de grote opgaven in de komende jaren is onze woningbouwopgave. In de komende weken gaan we het inhoudelijke debat voeren over het bouwen van 900 woningen in Haaksbergen. Werken aan deze opgave is wat betreft de PvdA een goede zaak. De manier waarop baart ons zorgen. Wij pleiten voor investeren met beleid en zorgvuldigheid. Het is nog niet zo lang geleden dat we onze grootse woningbouwplannen ineens af moesten boeken. We kwamen direct in financieel slecht weer terecht. Dit kan zo maar weer gebeuren. Onze rekenkamer heeft in 2017 een onderzoek gedaan naar ons grondbeleid, de aanbevelingen liggen te verstoffen op de plank. En ons belangrijkste beleidsdocument “de nota grondbeleid” is ernstig verouderd. Per motie roepen we het college aan het eind van onze eerste termijn dan ook op om zo spoedig mogelijk met een nieuwe beleidsnota te komen.

Voorzitter ik rond dit blokje af en ga naar het derde en laatste blokje: We willen ons stevig opstellen naar Den Haag. Want voorzitter, als ik de laatste jaren bekijk - en zeker de laatste 2 jaar- dan is de rijksoverheid tocht echt onbetrouwbaar gebleken. Een constructieve houding van gemeenten om te helpen met het besparen op de kosten voor het sociaal domein werd gestraft met een extra korting en ook nu worden naast de generieke korting op het gemeentefonds ook kortingen op specifieke uitkeringen en subsidies zoals op openbaar vervoer over ons uitgestort. Het gaat zo echt niet langer. Wij steunen de woorden van de wethouder om een stevig signaal te laten zien in den Haag. En ook het signaal naar de VNG om zich echt steviger op te stellen krijgt onze waardering. Laten we dat ook doen door acties te organiseren die Den Haag pijn doen en niet onze inwoners. Zoals het massaal stoppen met schatkistbankeren. In den Haag moeten ze een keer wakker worden, dat lijkt echt nog niet het geval. Maar we willen ook met een creatief en constructief voorstel komen: Wij vragen wij het college of ze beleid zijn ook een VNG motie op te willen stellen om de omgang tussen rijk en gemeenten eens in een historisch perspectief te zien.

Hoe is de verhouding veranderd sinds de invoering van het dualisme in 2002? Misschien komen we zo tot een eerlijk, onafhankelijk maar vooral begrijpelijk verhaal waardoor

iedereen wakker wordt en de verhouding tussen gemeenten en Rijk wil herstellen. Ik vraag de overige aanwezige fracties of ze dit voorstel willen steunen. Want voorzitter ik wil graag positief eindigen. Regeren is vooruitzien vermelde ik aan het begin van mijn betoog. Ik voorzie dat als wij hier in Haaksbergen constructief naar elkaars verbetervoorstellen luisteren, deze ook over nemen als deze goed zijn, samen optrekken naar den Haag en koersvast blijven in het beste realiseren voor Haaksbergen: Dan … voorzie ik volgend jaar bij de kadernota ook een positief verhaal te kunnen vertellen waarbij alle fracties aanwezig zijn en we kunnen praten over hoe we onze voorzieningen kunnen behouden, onze school kunnen bouwen en Haaksbergen er is en blijft voor iedereen.