Programmabegroting 2026 en meerjarenperspectief 2027-2029 v9

aandelen: 0,065% De financiële risico’s die we lopen bij de BNG worden als nihil beschouwd. Naamloze Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Vennootschap Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer ________________ 2,7 miljoen huishoudens, bedrijven en overheden. De Aandeelhouderschap netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met onder andere toezicht vanuit de Autoriteit Percentage Consument en Markt. aandelen: 0,014% Het belang van deelneming is behartigen van het publieke belang van een betrouwbaar en continu transport van nutsvoorziening tegen de laagst mogelijke prijs. Partijen: 6 provinciale en 130 gemeentelijke aandeelhouders. De aandeelhouders lopen een zeer gering risico (een deel van) de boekwaarde van € 6.200.000 te moeten afwaarderen. Omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht van de Energiekamer en vanwege de (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V. is dit risico zeer gering. Enexis heeft op dit moment meer dan 50% eigen vermogen wat 10% boven de wettelijke eis ligt.

Programmabegroting 2025

90

Stichtingen en verenigingen Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Groot Scholtenhagen Haaksbergen

Stichting ______________

Financiële risico’s

Stichting Wsw Haaksbergen Haaksbergen

Sport- en recreatiepark Groot Scholtenhagen is ontstaan dankzij een schenking door textielfabrikant Jordaan van een gedeelte van zijn grondbezit aan de gemeenschap van Collegelid is Haaksbergen. Het dient bij te dragen aan de mogelijkheden voorzitter tot ontspanning en recreatie voor de bevolking van Haaksbergen. De Stichting Groot Scholtenhagen is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van het gehele sport- en recreatiepark, dat onder meer bestaat uit sportvelden, fiets- en wandelpaden, park- en bosplantsoenen, kinderboerderij en monumenten. De stichting draagt op deze wijze bij aan de realisatie van beleidsdoelen op verschillende beleidsterreinen zoals sport, kunst en cultuur en recreatie en toerisme. Het park is met een legaat aan de gemeente geschonken. Voor het beheer daarvan is de Stichting Groot Scholtenhagen opgericht. Als de leden van de stichting stoppen en de stichting het beheer niet meer op zorgvuldige wijze kan uitvoeren, valt de verantwoordelijkheid voor het beheer terug naar de gemeente. Stichting ______________ Gemeentesecretaris is bestuurslid.

Financiële risico’s

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

Doelstelling: het namens de gemeente Haaksbergen bieden van formeel werkgeverschap aan werknemers (artikel 2, eerste lid van de Wet sociale werkvoorziening, de Wswmedewerkers), die in de gemeente Haaksbergen wonen en voorheen werkzaam waren bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland. Het formeel werkgeverschap wordt ook geboden voor een aantal Wsw-medewerkers, niet woonachtig in Haaksbergen en destijds werkzaam bij het inmiddels ontmantelde Wsw-bedrijf Hameland. Voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening is een overeenkomst met een door de gemeente aangewezen SW-bedrijf (SWB te Hengelo) gesloten.

N.v.t.

Overige regelingen/samenwerkingsverbanden Verbonden partij Vorm/ Openbaar belang/doel zeggenschap (incl. eventuele veranderingen) Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken Borne, Haaksbergen en Hengelo

Gemeenschappelijke regeling met Borne en Hengelo, waarbij Hengelo als centrumgemeente is aangewezen. Eens per twee weken een PFO Hengelo/ Haaksbergen. Eens per kwartaal een bestuurlijk overleg met de bestuurders van de

Namens de colleges van Borne en Haaksbergen is de als centrumgemeente aangewezen gemeente Hengelo de Uitvoeringsorganisatie van de bevoegdheden van de Participatiewet en aanverwante wetten en regelgeving, met uitzondering van de (beleidsmatige) bevoegdheden. Laatstgenoemde bevoegdheden blijven aan de afzonderlijke raden en colleges. De omschrijving van de uitvoeringsbevoegdheden is opgenomen in vastgestelde Mandaatbesluiten samenwerking sociale zaken Borne en Hengelo en Haaksbergen en Hengelo. Exacte omschrijving van werkzaamheden die de centrumgemeente Hengelo voor Haaksbergen uitvoert, zijn omschreven in de vastgestelde Dienstverleningsovereenkomst Hengelo – Haaksbergen.

Programmabegroting 2025

91

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

deelnemende gemeenten.

Centrumgemeenteregeling samenwerking ICT Hengelo

Financiële risico’s

Bestuursovereenkomst Sociaal Economische Structuurversterking (BOK – SES) Per juli 2021

Financiële risico’s

Ontwikkelingen: Het klantenbestand van de klantmanagers verandert door onder andere de toename van (multi)problematiek en statushouders. Daardoor verandert de complexiteit van trajecten voor re-integratie en arbeidsontwikkeling. Dat vraagt meer van de begeleiding en coaching in de terugkeer naar (regulier) werk. Gemeenschappelijke In 2022 is Haaksbergen met centrumgemeente Hengelo regeling met en mede-deelnemers Oldenzaal en SWB Midden-Twente Hengelo, Oldenzaal een samenwerking aangegaan, waarbij het beheer van en het openbaar ICT bij de gemeente Hengelo is ondergebracht. In het lichaam SWB najaar van 2022 heeft de “live-gang” plaatsgevonden. De Midden Twente, beleidsbepalende bevoegdheden en het recht om waarbij Hengelo als financiële kaders te stellen berusten bij de individuele centrumgemeente is deelnemers. aangewezen. Voorzien is dat de gemeente Borne in 2026 zal toetreden tot de centrumregeling. De deelnemende gemeenten worden in de gelegenheid gesteld daarop zienswijzen in te dienen. Tevens zal de regeling zodanig worden ingericht dat ook eventuele dienstverlening op het gebied van Informatiemanagement bij de centrumgemeente kan worden ondergebracht. Met de ICT-transitie naar de gemeente Hengelo is de kans op een groot cyberincident gereduceerd.

De aansprakelijkheid van partijen jegens elkaar voor schade is per kalenderjaar beperkt tot maximaal 50% van het bedrag van de jaarlijks te betalen vergoeding voor te verrichten werkzaamheden. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing hebben we de uitval op applicaties in verband met een cyberaanval op € 490.000 gezet (financieel gevolg € 4.900.000 x incidentie 10%). BestuursovereenDeze bestuursovereenkomst beschrijft de samenwerking komst tussen de tussen de Twentse gemeenten voor het versterken, Twentse gemeenten verbreden en uitzetten van een gezamenlijke koers van m.u.v. Twenterand en voor de sociaal economische structuur van Twente. _____________ Bestuurlijk overleg In het bestuurlijk overleg wordt gezamenlijk de inbreng in het bestuur van de Stichting Twenteboard voorbereid, afgestemd en teruggekoppeld. Vertegenwoordiging Daarnaast wordt overleg gevoerd en afgestemd over het in Stg. Twenteboard lobbyen van de gemeenten bij provincie, Rijk, de is getrapt. Europese Unie en andere (semi)overheden en haar Haaksbergen in organisaties ten behoeve van de sociaal economische cluster met Borne, structuurversterking en andere door het bestuurlijk overleg Hengelo en Hof van gekozen onderwerpen. Twente Twenteboard Development is de uitvoeringsorganisatie van de Twenteboard. Zij (mede)financiert projecten op basis van de investeringsagenda Agenda voor Twente.

Deze heeft een looptijd tot en met 2027. Middelen van de Regiodeal (2023-2028) met het Rijk worden beheerd door de provincie Overijssel. Op deze middelen maakt de Twenteboard met subsidieaanvragen aanspraak. In de overeenkomst is vastgelegd dat bij de start van de bestuursovereenkomst t/m het jaar 2022 elke gemeente een bedrag van € 9,01 per inwoner per jaar beschikbaar stelt. Met dit bedrag wordt mede in de kosten van de Twente Board Development (personeel, huisvesting, materieel etc.) voorzien. Dit bedrag wordt

Programmabegroting 2025

92

Verbonden partij

Vorm/ zeggenschap

Openbaar belang/doel (incl. eventuele veranderingen)

geïndexeerd. De afspraak is verder dat gemeenten zich ten opzichte van elkaar verbinden om zich in te spannen de besluiten die over de financiële inbreng worden gemaakt na te komen.

Kengetallen verbonden partijen

(bedragen x € 1.000) Vreemd Verwacht Vermogen resultaat 31-12-2026 2026 20.078 0

Eigen Vermogen 01-01-2026 5.074

Vreemd Vermogen 01-01-2026 18.100

Eigen Vermogen 31-12-2026 4.669

Recreatieschap Twente

2.361

4.371

2.286

4.598

0

Veiligheidsregio Twente

2.847

81.918

3.183

79.893

0

Stadsbank Oost Nederland Gemeentelijk Belasting Kantoor Twente Openbaar Lichaam Crematoria Twente Euregio

1.465

7.098

2.347

9.407

75

754

7.582

826

9.783

0

2.188

0

2.573

0

211

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Twence Holding BV

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Twente Milieu NV

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Bank Nederlandse Gemeenten

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Enexis NV

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Stichting Groot Scholtenhagen

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

n.n.b.

Omgevingsdienst Twente (ODT)

902

2.341

902

2.061

0

Naam verbonden partij Samen Twente

Bijdragen aan verbonden partijen Naam verbonden partij Samen Twente

Jaarrekening 2024 1.540

(bedragen x € 1.000) Begroting Begroting 2025 2026 1.586 1.635

Recreatieschap Twente

93

108

162

Veiligheidsregio Twente

1.848

1.966

1.967

Stadsbank Oost Nederland

197

165

170

Gemeentelijk Belasting Kantoor (GBT)

658

736

737

Openbaar Lichaam Crematoria Twente

0

0

0

Euregio

7

7

7

Twence

0

0

0

3.679

3.313

3.714

Bank Nederlandse Gemeenten

0

0

0

Enexis NV

0

0

0

Stichting Groot Scholtenhagen

342

357

374

Omgevingsdienst Twente (ODT) Gemeenschappelijke regeling samenwerking sociale zaken ICT Hengelo

878

994

1.023

1.863

1.458

1.779

1.594

1.863

1.810

Totaal

12.699

12.553

13.378

Twente Milieu NV

Programmabegroting 2025

93

Paragraaf Grondbeleid Algemeen De basis voor het gemeentelijk grondbeleid staat in de Nota Grondbeleid 2012 en de Nota Grondprijsbeleid gemeente Haaksbergen. De Nota Grondbeleid 2012 wordt in 2025 geactualiseerd. In het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV) staat benoemd, welke gegevens vermeld moeten worden in de paragraaf grondbeleid. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie in het rapport “Bezint eer ge begint” over het grondbeleid van de gemeente Haaksbergen een aantal aanbevelingen gedaan om de informatiewaarde te verbeteren. Deze hebben wij in de paragraaf Grondbeleid opgenomen, voor zover dit mogelijk is in de begroting. Tussenactualisatie grondexploitaties voor Begroting 2026 De regels van het BBV verplichten de gemeente jaarlijks de grondexploitaties te actualiseren. Bij deze actualisatie worden de nieuwe ontwikkelingen verwerkt, welke gevolgen kunnen hebben voor de planning, het programma en verwachtte resultaat. Ook wordt aandacht geschonken aan de risico’s en eventuele voorzieningen, die daarvoor moeten worden getroffen. Voor de Begroting 2026 hebben wij de grondexploitaties tussentijds geactualiseerd. De grondexploitaties zijn jaaroverschrijdend en over de looptijd van de grondexploitaties leiden de daarin geboekte en nog te realiseren kosten en opbrengsten tot een bepaald verwacht eindresultaat.

Stand van zaken projecten Marktplan Op 28 november 2024 is het bestemmingsplan “Haaksbergen centrum, partiële herziening Marktplan” vastgesteld. Tegen dit besluit zijn acht beroepen ingesteld. De grondexploitatie Marktplan is exclusief de ontwikkeling van De Bron. In 2024 is met de ontwikkelaars een koop- en realisatieovereenkomst opgesteld. Op basis van die overeenkomst is ook de grondexploitatie geactualiseerd. Verdere afronding van deze ontwikkeling is afhankelijk van de beroepsprocedure bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan. Wissinkbrink In 2025 is de laatste kavel verkocht en wordt deze in eigendom overgedragen. In 2026 zullen we het woonrijp maken van de locatie afronden. Dit betekent dat de grondexploitatie uiterlijk bij de Jaarrekening 2026 kan worden afgesloten en zo mogelijk eerder. Brem 5 In 2025 hebben we een ontwikkelaar geselecteerd om deze locatie te ontwikkelen. Wij hebben een koopovereenkomst opgesteld met deze ontwikkelaar. Indien de ontwikkelaar in 2025 beschikt over een onherroepelijke omgevingsvergunning voor de bouw van vijf woningen, zal dit jaar de eigendomsoverdracht plaatsvinden. In afwachting van een onherroepelijke omgevingsvergunning gaan wij er vanuit, dat de grondexploitatie uiterlijk bij de Jaarrekening 2026 kan worden afgesloten en zo mogelijk eerder.

In 2026 zal de ontwikkelaar starten met de bouwwerkzaamheden en het inrichten van de openbare ruimte (wadi). Buurse De Noor Oost De grondexploitatie is op 10 juli 2024 vastgesteld, gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan. Tegen de vaststelling van het bestemmingsplan is beroep ingesteld bij de Raad van State. Na afronding van de beroepsprocedure bij de Raad van State tegen het bestemmingsplan starten we met de voorbereidingen om deze locatie bouwrijp te maken en de gronden te verkopen. Programmabegroting 2025

94

Parameters Per 1-1-2026 worden de grondexploitaties geactualiseerd. Daarbij gaan we uit van de volgende parameters: Parameters Kostenstijging GWW Kostenstijging plankosten Opbrengstenstijging woningbouw Opbrengstenstijging bedrijfsterrein Rente Disconteringsvoet

2025 3,5% 4,0%

2026 2027 2028 e.v. 2,50% 2,50% 2,00% 2,00% 2,00% 2,00%

1,5%

2,00% 2,00% 2,00%

0,0% 2,0% 2,00% 2,00% 1,18% 1,18% 1,18% 1,18% 2,00% 2,00% 2,00% 2,00%

Eindwaarde zonder winstneming In 2025 heeft de gemeente vier actieve grondexploitaties. Onderstaande tabel geeft allereerst aan wat de eindwaarde van de grondexploitatie is. Deze saldi zijn zonder (conform het BBV verplichte) winstneming. Dit is het geraamde planresultaat bij afsluiting van de grondexploitatie. Deze is ook contant gemaakt per 1-1-2025, wat betekent dat de eindwaarde conform BBV-regelgeving tegen 2% contant is gemaakt. Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

EW CW -2.453.274 € -2.178.438 961.501 € 924.165 -104.747 € -100.680 7.680 € 7.095 -1.588.840 € -1.347.857

Afsluiting 2030 2026 2026 2028

Tussentijdse winstneming Het BBV schrijft voor dat winst moet worden genomen, als daar voldoende zekerheid over bestaat. Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld, tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Volgens het realisatiebeginsel dient in de situatie dat voldoende zekerheid is over de winst, de winst te worden genomen. Hierbij dient de Percentage Of Completion methode (POC-methode) te worden gevolgd. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: • het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én • de grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én • een (gedeelte van de) kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie genomen). Op dit moment zijn 2 grondexploitaties winstgevend: Wissinkbrink en Buurse De Noor Oost. De winstneming voor de Wissinkbrink is bepaald op € 635.897. Voor Buurse De Noor Oost is winstneming € 0, omdat er nog geen grondopbrengsten zijn gerealiseerd. Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

Winstneming 635.897 635.897

Programmabegroting 2025

95

Eindwaarde met winstneming In onderstaande tabel zijn de eindwaarden inclusief winstneming weergegeven. Exploitatieresultaat Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

€ € € € €

EW CW -2.453.274 € -2.178.438 310.509 € 298.452 -104.747 € -100.680 7.680 € 7.095 -2.239.832 € -1.973.570

Winstneming € € 635.897 € € € 635.897

Voorzieningen Volgens de richtlijnen van het BBV moet een voorziening getroffen worden voor grondexploitaties, die een voorgecalculeerd tekort laten zien (voorziening ter hoogte van het voorgecalculeerd tekort). Op basis van de jaarlijkse actualisatie van de grondexploitatie wordt de hoogte van de voorziening herijkt. Op dit moment hebben twee grondexploitaties een negatief resultaat. Voor het Marktplan en Brem 5 moeten voorzieningen worden opgenomen. De voorzieningen worden bepaald op basis van de eindwaarde van deze grondexploitaties. De tekorten van Brem 5 en Marktplan samen leiden tot een verliesvoorziening per 01-01-2025 van € 2.558.021. Verliesvoorziening Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

Per 31-12-2025 € -2.453.274 €

-104.747

€

-2.558.021

In de Jaarrekening 2024 is een verliesvoorziening van € 2.625.473 opgenomen, bestaande uit € 172.199 voor Brem 5 en € 2.453.274 voor het Marktplan. Dit is een afname van € 67.452 ten opzichte van de voorziening in de Jaarrekening 2024. Meerjarenperspectief Het exploitatieresultaat op eindwaarde heeft de volgende uitwerking uitgezet in de tijd: Afsluiting grondexploitaties (eindwaarde) Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal Inzet verliesvoorziening Resultaat na inzet voorziening

2025

2026

2027

2028

2029 €

2030 -2.453.274

€ 310.509 € -104.747 € 205.762 € 104.747 € 310.509

€ € € -

€ 7.680 € 7.680 € 7.680

€ € € -

€ -2.453.274 € 2.453.274 € -

Weerstandsvermogen De IFLO-norm is vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken opgesteld om de weerstandscapaciteit te bepalen. De IFLO-norm relateert de hoogte van de benodigde weerstandscapaciteit aan de boekwaarden van de grondexploitaties (10%), de nog te maken kosten (10%) en de opgenomen voorziening. De verwachtingswaarde is 50%, omdat niet alle risico’s zich gelijktijdig zullen voordoen. De weerstandscapaciteit per grondexploitatie is als volgt geraamd, waarvan alleen Wissinkbrink een positieve boekwaarde heeft: Grondexploitatie Marktplan Wissinkbrink Brem 5 Buurse De Noor Oost Totaal

Boekwaarde 31-12-2024 € 2.678.807 € -142.864 € 453.880 € 9.870 € 2.999.693

Verwachtte Voorzieningen kosten € 1.032.357 € -2.453.274 € 189.266 € 75.000 € -104.747 € 285.353 € 1.581.975

Totaal voor Risico obv IFLO risico norm (10% totaal) € 1.257.889 € 125.789 € 46.402 € 4.640 € 424.133 € 42.413 € 295.222 € 29.522 € 2.023.647 € 202.365

50% IFLOnorm € 62.894 € 2.320 € 21.207 € 14.761 € 101.182

Programmabegroting 2025

96

Gelet op de onzekerheden in de grondexploitatie van het Marktplan, zoals met name de langlopende juridische procedures, vinden wij dit risico te laag berekend met deze systematiek. Afhankelijk van de voortgang van de juridische procedures kan dit flink extra kosten met zich meebrengen, ook kan het zijn dat wij de koopprijs later ontvangen. Daarom is het risico verhoogd met € 325.000 tot een totaal van € 426.182. Deze opslag kan later worden aangepast, afhankelijk van de voortgang.

Programmabegroting 2025

97

Paragraaf Openbaarheid De Wet open overheid (Woo) is in werking getreden om de toegankelijkheid en transparantie van overheidsinformatie te vergroten. De wet voorziet in twee vormen van openbaarmaking: passieve openbaarmaking, waarbij overheidsinformatie op verzoek van inwoners of bedrijven wordt verstrekt, en actieve openbaarmaking, waarbij de overheid uit eigen beweging informatie openbaar maakt, zonder dat hierom wordt gevraagd. Passieve openbaarmaking In 2026 verandert de werkwijze rond de afhandeling van Woo-verzoeken (passieve openbaarmaking). Waar deze verzoeken voorheen werden uitbesteed aan een extern bureau vanwege capaciteitstekort, stoppen we hiermee vanwege de hoge kosten. In plaats daarvan wordt een medewerker aangesteld, die de behandeling van dergelijke verzoeken op zich neemt. Deze keuze draagt bij aan structurele kennisopbouw, efficiëntere werkwijze en aanzienlijke kostenbesparing ten opzichte van uitbesteding. Daarnaast zetten we in 2026 extra in op de professionalisering van de processen, zodat verzoeken consistent en zorgvuldig worden afgehandeld. Actieve openbaarmaking De gemeente Haaksbergen werkt in 2026 verder aan de gefaseerde actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. Vanaf 1 november 2024 zijn de eerste vier van in totaal zeventien categorieën openbaar via een speciale Woo-pagina op de gemeentelijke website.

In 2026 wordt gewerkt aan het publiceren van de resterende categorieën, in lijn met de landelijke planning van het Rijk. Tegelijkertijd ligt de focus op het verder verbeteren van de Woo-pagina, met extra aandacht voor de toegankelijkheid, doorzoekbaarheid en overzichtelijkheid van documenten. Hiermee versterkt de gemeente Haaksbergen de transparantie van het bestuur en wordt invulling gegeven aan het streven naar een open en toegankelijke overheid.

Programmabegroting 2025

98

Paragraaf Taakstellingen en reserveringen Taakstellingen De gemeente Haaksbergen staat voor de opgave een structureel sluitende begroting te realiseren. Om het structurele begrotingstekort vanaf 2029 op te lossen en de financiële continuïteit van de gemeente Haaksbergen te waarborgen, zijn in de Kadernota 2026–2029 diverse taakstellingen opgenomen. Deze taakstellingen vormen een mix van inkomstenverhoging, versobering en efficiëntie in samenwerking en organisatie. Dit is noodzakelijk om Haaksbergen bestuurlijk zelfstandig, financieel gezond en maatschappelijk veerkrachtig te houden in het licht van het zogeheten “ravijnjaar”, waarin de rijksbijdrage aan gemeenten substantieel daalt. Strategie en doelstelling Deze taakstellingen zijn onderverdeeld in drie pakketten: het basispakket, het basispluspakket en het toekomstbestendig pakket. Deze pakketten verschillen in zwaarte en reikwijdte, maar hebben allen hetzelfde doel: het versterken van de financiële positie van de gemeente. Gezamenlijk leveren deze een structurele besparing op van circa € 3.500.000, waarvan een deel noodzakelijk is om nieuwe investeringen in de ambtelijke organisatie en beleidsvoering te dekken. Deze maatregelen zijn zorgvuldig afgewogen om de impact op de dienstverlening en de leefbaarheid in Haaksbergen te minimaliseren.

Pakketten: Het basispakket bevat maatregelen die noodzakelijk zijn om de begroting sluitend te krijgen. Deze maatregelen zijn ingrijpend voor inwoners en organisaties, maar leveren stabiele inkomsten en directe besparingen op. Positief is dat dit pakket zorgt voor financiële rust en voorspelbaarheid, waardoor de gemeente ruimte houdt voor essentiële investeringen en continuïteit in dienstverlening. Het basispluspakket gaat verder dan het basispakket en bevat maatregelen die zichtbaarder ingrijpen in de leefomgeving. Dit raakt meer voorzieningen en gebruikers, maar creëert tegelijkertijd extra financiële ruimte. Positief is dat hierdoor structureel meer middelen beschikbaar komen, waarmee investeringen in infrastructuur en leefbaarheid beter geborgd kunnen worden. Het toekomstbestendige pakket bevat de meest ingrijpende maatregelen, vooral in het sociaal domein en voor cultuur. De gevolgen voor inwoners en instellingen zijn aanzienlijk, maar het pakket levert een duurzaam sluitende begroting op. Positief is dat dit pakket de financiële basis van de gemeente versterkt en daarmee de mogelijkheid biedt ook in de toekomst voorzieningen en zorg te blijven garanderen. Daarnaast is een generieke taakstelling van 6% opgelegd aan de gemeenschappelijke regelingen (GR-en), met als alternatief het beëindigen van deelname aan de Twente Board.

Pakket Basispakket Basispluspakket Toekomstbestendig pakket Totaal structureel

Omschrijving Bezuinigingen zonder maatschappelijke impact Aanvullende bezuinigingen met beperkte impact Maatregelen om noodzakelijke investeringen te dekken

Structurele taakstelling € 905.100 € 413.700 € 2.074.070 € 3.392.870

in bijlage 9 is een lijst opgenomen met alle specifieke ombuigmaatregelen per pakket.

Programmabegroting 2025

99

Monitoring en bijsturing Met de uitvoering van de ombuigingsmaatregelen uit de drie pakketten zet de gemeente Haaksbergen een belangrijke stap richting een structureel gezonde financiële positie. Tegelijkertijd vraagt dit voortdurende aandacht voor de effecten in de samenleving. De komende begrotingsperiode staat daarom niet alleen in het teken van bezuinigen, maar ook van het zoeken naar nieuwe vormen van samenwerking met inwoners, verenigingen en maatschappelijke partners. Door ruimte te creëren voor investeringen in voorzieningen, infrastructuur en duurzaamheid, kan de gemeente blijven bouwen aan een leefbare en toekomstbestendige gemeenschap. De keuzes die nu worden gemaakt, vormen daarmee de basis voor een sterker en veerkrachtiger Haaksbergen in de jaren na 2029. De voortgang van de taakstelling wordt periodiek gemonitord en geëvalueerd. Indien nodig worden aanvullende maatregelen getroffen om de financiële doelstellingen te behalen en de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening te waarborgen. Investeringen in de organisatie Huidige kwetsbaarheid van de organisatie Door eerdere bezuinigingen is de ambtelijke organisatie in omvang beperkt. Hierdoor is er weinig ruimte flexibel in te spelen op actuele opgaven, beleidscomplexiteit of tijdelijke capaciteitsvragen.

De kwetsbaarheid uit zich in een hoge werkdruk, beperkte ontwikkelruimte en verminderde wendbaarheid om te anticiperen op externe veranderingen. Investeren als randvoorwaarde, niet als luxe Het college onderkent dat de financiële ruimte beperkt is, maar benadrukt dat investeren in de ambtelijke organisatie geen luxe is, het is een noodzakelijke voorwaarde om op verantwoorde wijze invulling te geven aan de taakstelling. Het op peil brengen van de uitvoeringskracht stelt de gemeente in staat wettelijke taken goed te vervullen, beleidsdoelen te realiseren en het vertrouwen van inwoners in het lokaal bestuur te behouden. In tijden van schaarste wordt zichtbaar waar de basis moet worden verstevigd. Die basis begint bij een organisatie die de uitvoering aankan. Zonder de noodzakelijke investering in de ambtelijke organisatie nemen de bestaande knelpunten verder toe. De gemeente loopt het risico achter te raken bij de uitvoering van wettelijke taken, waardoor juridische en financiële risico’s ontstaan. Daarnaast kan de realisatie van strategische doelen vertraging oplopen en vermindert de kwaliteit van de dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Dit tast het vertrouwen in de gemeente aan en maakt de organisatie kwetsbaarder voor toekomstige opgaven.

De versterking van de organisatie moet daarom niet worden gezien als een luxe, maar als een essentiële voorwaarde om ook in de toekomst effectief te kunnen besturen, ambities waar te kunnen maken en de kwaliteit van de dienstverlening duurzaam te kunnen borgen. Welke Investeringen: 1. Investeringen in bedrijfsvoering (ambtelijke organisatie) Deze investeringen worden aangeduid als een “overlevingspakket” om de dienstverlening draaiende te houden en de organisatie toekomstbestendig te maken. Doelen en voorbeelden: • versterking van strategisch personeelsbeleid en teammanagement • opvangen van ziekteverzuim en voorkomen van uitval • verbetering van informatiemanagement en digitalisering • aanvulling opleidingsbudget voor medewerkers • uitbreiding van capaciteit inkoop- en contractbeheer • aanstellen van dataspecialist en businesscontroller sociaal domein

Programmabegroting 2025

100