Principeverzoek herontwikkeling landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink Principeverzoek

bron: Wormgoor Makelaars

Opdrachtgever: Uitvaartcentrum Startman Werfheegde 27 7481 JR Haaksbergen Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: 201034 Datum: 29 november 2020 Projectleider: TR Opgesteld: TR Gecontroleerd: BP Status: Definitief Versie: 2 © 2020 Eelerwoude Dit rapport is dubbelzijdig opgemaakt.

Inhoud

Wer�eegde 27

1.

Aanleiding

1.1

Het beleid biedt kansen! ������������������������������������������������������������������������� 7

1.2

Ligging Langoed Harink.............................................................................7

2

Het beleid

9

2.1

Vigerend bestemmingsplan......................................................................9

2.2

Structuurvisie 2030 �������������������������������������������������������������������������������� 13

3.

Eibergsestraat 250

7

Het nieuwe erf past in de omgeving

15

3.1

Het landschap als basis �������������������������������������������������������������������������� 15

3.2

Toelichting uitgangspuntenkaart.............................................................15

3.3

Betrokken partijen ��������������������������������������������������������������������������������� 17

4

. Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving

19

4.1

Toetsing �������������������������������������������������������������������������������������������������� 19

4.2

Balans ����������������������������������������������������������������������������������������������������� 19

4.3

Conclusie ������������������������������������������������������������������������������������������������ 21

5.

Verzoek om medewerking

23

Afbeelding 1. Plangebied Haaksbergen

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 5

1 Aanleiding In het centrum van Haaksbergen ligt het bedrijf (Uitvaartcentrum Startman) inclusief bedrijfswoning van de initiatiefnemers. Het huidige bedrijf is gelegen aan de Werfheegde 27. Het bedrijf is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een waar begrip in Haaksbergen en ook de bedrijfsomvang is de afgelopen jaren toegenomen. Daarnaast kan het bedrijf rekenen op opvolging door twee van de kinderen van de initiatiefnemers. Beide zijn reeds in het bedrijf actief. Naast de veranderingen in de bedrijfsvoering is ook de omgeving van de bedrijfslocatie in de afgelopen jaren aan een sterke verandering onderhevig geweest. Veel bedrijven zijn verplaatst en de oude bedrijfslocaties hebben ruimte gemaakt voor woningbouw. Het terrein van Frankenhuis is daarvan een voorbeeld. De veranderingen in de bedrijfsvoering en in de omgeving van het bedrijfspand, heeft de initiatiefnemers doen overwegen om het bedrijf te verplaatsen naar een nieuwe toekomstbestendige locatie. Dit is ook een wens van de klantenkring die steeds meer vraagt om een optimalere situatie. Begin 2019 is de initiatiefnemer gestart met een verkenning naar de mogelijke nieuwe bedrijfslocatie. Deze locatie heeft zich aangeboden in het netwerk van de initiatiefnemers. De locatie is gelegen aan de Eibergsestraat 250, ook te kennen als Landgoed Harink.

1.1 Het beleid biedt kansen!

kansen doen zich voor binnen de provinciale beleidskaders van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, ook wel het KGO-beleid genoemd. Bij ontwikkelingen in het kader van de KGO dient aangetoond te worden dat de gevraagde ontwikkelruimte in balans is met de ruimtelijke tegenprestatie. De gemeente Haaksbergen heeft de initiatiefnemers verzocht het plan uit te werken in een principeverzoek. De initiatiefnemers willen graag verder met de verkenning van de ontwikkelingsmogelijkheden aan de Eibergsestraat 250 en heeft daarom Eelerwoude gevraagd dit principeverzoek op te stellen.

1.2 Ligging Landgoed Harink Landgoed Harink is gelegen aan de Eibergestraat 250 te Haaksbergen, op circa 5 minuten reisafstand van de huidige locatie van het uitvaartcentrum aan de Werfheegde 27. Het huidige erf aan de Eibergsestraat 250 bestaat uit een karakteristieke boerderijwoning, tevens een rijksmonument, een tweetal voormalige varkensstallen en een kapschuur ten behoeve van de stalling van landbouwmachines. De agrarische functie is de laatste jaren afgenomen en het erf heeft een aantal jaar geleden een landgoedstatus gekregen. De huidige bijgebouwen zijn op dit moment niet meer agrarisch in gebruik en staan leeg. Het erf heeft een eigen ontsluiting vanaf de Eibergsestraat via een eigen oprijlaan door het bosgebied bestaande uit voornamelijk oude eiken. De gronden ten noordwesten van het plangebied zijn op dit moment agrarisch in gebruik. Binnen het plangebied is tevens een weide aanwezig, welke ook agrarisch in gebruik is.

In het kader van de verkenning zijn inmiddels een aantal gesprekken gevoerd tussen de initiatiefnemers en het ambtelijk apparaat van de gemeente Haaksbergen. Tijdens dit overleg is naar voren gekomen dat er ambtelijk positief tegenover de ontwikkeling van een uitvaartcentrum op Landgoed Harink wordt aangekeken. De Afbeelding 2. Het erf aan de Eibergsestraat 250

6 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 7

2 Het beleid 2.1 Vigerend bestemmingsplan 2.1.1 Bestemmingsplan buitengebied Het plangebied ligt binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied 2015’. Het bestemmingsplan is op 2 juli 2013 vastgesteld door de gemeenteraad van Haaksbergen en op 22 april 2015 onherroepelijk geworden. Het erf (huidige boerdijwoning en de bijgebouwen) behoort tot de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’. Tevens is op het erf de dubbelbestemming ‘Leiding’ aanwezig. Daarnaast kent het erf de bouwaanduiding ‘specifieke bouwaanduiding afwijkende maatvoering 2’ en twee gebiedsaanduidingen te kennen: - Gebiedsaanduiding – ‘luchtvaartverkeerzone’. - Gebiedsaanduiding – ‘reconstructiewetzone – verwervingsgebied’.

functies in het buitengebied kunnen daardoor worden aangetast. Wel wordt ruimte geboden aan bedrijvigheid in vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing. De voorgenomen ontwikkeling leidt niet tot een ongewenste verstedelijkingsdruk en verstening van het buitengebied, aangezien het agrarische karakter van het erf behouden blijft. De nieuwe bedrijvigheid komt ter plaatse van de vrijgekomen agrarische bedrijfsbebouwing. In overleg met deskundigen wordt gekeken naar het hergebruik van de karakteristieke boerderij om op die manier de toegevoegde waarde van het rijksmonument terug te laten vloeien naar de maatschappij in en rondom Haaksbergen. Daarnaast worden de aanwezige ontsierende bijgebouwen gesloopt en in Twentse stijl herbouwd en voor een klein deel uitgebreid binnen het huidige bouwvlak. Het nieuwe erf moet recht doen aan een karakteristiek Twents erf met een karakteristieke boerderij en herstelde historische binnenplaats.

De gronden en het bos rondom het plangebied kennen de enkelbestemmingen ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ en ‘Bos’. Daarnaast is tevens de dubbelbestemming ‘Leiding’ aanwezig en kennen de omliggende gronden de volgende gebiedsaanduidingen: - Gebiedsaanduiding – ‘luchtvaartverkeerzone’. - Gebiedsaanduiding – ‘reconstructiewetzone – verwervingsgebied’. - Gebiedsaanduiding – ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’. In de toelichting van het bestemmingsplan wordt gerefereerd aan nieuwvestiging van bedrijven in het buitengebied. Volgens het bestemmingsplan is nieuwvestiging van niet-agrarische bedrijvigheid niet mogelijk, omdat dit leidt tot een ongewenste verstedelijkingsdruk en verstening van het buitengebied. De gebiedswaarden en Afbeelding 3. Bestemmingsplan ‘Buitengebied Haaksbergen’

8 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 9

2.1.2 Dubbelbestemming archeologie

2.1.3 Wijzigingsbevoegdheid

De gemeente Haaksbergen heeft in 2017 het bestemmingsplan Buitengebied op onderdelen herzien. In dit bestemmingsplan zijn de archeologische dubbelbestemmingen opgenomen. Een deel van het terrein kent de dubbelbestemming ‘Waarde – Hoge archeologische verwachting’ en het overige deel kent de dubbelbestemming ‘Waarde – Lage archeologische verwachting’.

Binnen de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’, onder artikel 4.7 onder n, is een wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de agrarische bestemming om te zetten in een maatschappelijke bestemming. Binnen deze wijzigingsbevoegdheid worden een 17- tal van voorwaarden benoemd waaraan een ontwikkeling moet voldoen wil deze van de wijzigingsbevoegdheid gebruikmaken. De voorgenomen ontwikkeling voldoet aan deze 17 voorwaarden. Zo wordt onder andere voldaan aan de voorwaarde dat het bestemmingsvlak niet wordt vergroot, maar enkel verkleind en dat de agrarische uitstraling van het erf wordt versterkt. Daarnaast worden de benodigde parkeerplaatsen landschappelijk ingepast en vormt het nieuwe uitvaartcentrum geen belemmering voor omliggende functies, aangezien de grootste richtafstand voor een uitvaartcentrum volgens de VNG-uitgave ‘Handreiking Bedrijven en milieuzonering’ 10 meter is. Echter, reikt de ontwikkeling breder dan het bestemmingsvlak van de enkelbestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’, waardoor de wijzigingsbevoegdheid niet voor de gehele ontwikkeling mogelijk is.

In gebieden met een lage archeologische verwachtingen geldt dat er zonder een omgevingsvergunning geen bouwwerken mogen worden gebouwd of werkzaamheden mogen worden uitgevoerd over een oppervlak van meer dan 100.000 m2 en dieper dan 0,4 meter. In gebieden met hoge verwachtingen geldt dat er zonder een omgevingsvergunning geen bouwwerken mogen worden gebouwd of werkzaamheden mogen worden uitgevoerd over een oppervlak van meer dan 2.500 m2 en dieper dan 0,4 meter. Een omgevingsvergunning is niet vereist voor werken, geen bouwwerken zijnde, en werkzaamheden die: • plaatsvinden in of op gronden waarvan op basis van archeologisch onderzoek is aangetoond dat zich ter plekke geen archeologische waarden bevinden; • het normale onderhoud betreffen; • mogen worden uitgevoerd krachtens een reeds verleende omgevingsvergunning; • op archeologisch onderzoek zijn gericht; • plaatsvinden in of op een begraafplaats ten behoeve van het delven van graven.

2.1.4 Herziening noodzakelijk De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het toevoegen van een nieuw bedrijf (uitvaartcentrum) op een voor agrarische doeleinden bestemd perceel. Deze ontwikkeling past niet binnen het huidige bestemmingsplan waardoor een bestemmingsplanherziening noodzakelijk is. Via het bestemmingsplan wordt een deel van de agrarische bestemmingen omgezet naar een maatschappelijke bestemming.

Afbeelding 4. Archeologische verwachtingswaarden

10 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 11

2.2 Structuurvisie 2030 De gemeente Haaksbergen geeft in haar structuurvisie richting aan de gewenste ruimtelijke ontwikkelingen in haar gemeente. Onderdeel van deze structuurvisie is de visiekaart, hierop is te zien dat in het plangebied behoort tot de oude ontginningen en bosgebieden en ligt nabij het versterken van de radialen.

Daarbij wordt aan de huidige karakteristieke boerderijwoning (rijksmonument) een nieuwe invulling gegeven die in toekomst voor alle inwoners van Haaksbergen en omstreken bereikbaar is. Met de herbestemming van het rijksmonument wordt de continuïteit van de cultuurhistorische waarden die het pand heeft gewaarborgd en, vanwege zijn toekomstige maatschappelijke functie, ook beschikbaar voor de gemeenschap van Haaksbergen.

2.2.1 Versterken en herstellen van (historische) radiaalstructuren Om van Haaksbergen het groenste dorp van Twente te maken, wordt ingezet op robuuste dorpse groenstructuren die alle groene plekken aaneenrijgen tot een stevig raamwerk. De radiaalstructuren van wegen (dorpslinten), beekdalen en daaraan gekoppelde groenstructuren, die van oudsher de opbouw van het dorp bepaalden, worden beter herkenbaar gemaakt. De Eibergsestraat is een van de radiaalwegen van Haaksbergen waar de komende jaren maatregelen worden genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Dit betreft het terugbrengen van de maximale snelheid naar 60. Op het verbeteren van de verkeersveiligheid wil de gemeente Haaksbergen hier tevens de dorpse sfeer mee versterken. Met de herontwikkeling van Landgoed Harink tot uitvaartcentrum wordt voortgeborduurd op deze snelheidsverlaging. Zo worden de landschappelijke kwaliteiten van het huidige landgoed versterkt om zo de relatie tussen landschap en dorp te verbeteren en het landgoed als toekomstig uitvaartcentrum, en onderdeel van het buitengebied, weer bereikbaar te maken voor de bewoners van Haaksbergen.

Afbeelding 5. Uitsnede Structuurvisie 2030

12 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 13

ontslui�ng via bestaande oprit en het zandpad naar de Kerkweg

zicht vanuit de aula, koffiekamer en opbergkamers op achterliggend landschap

3.1 Het landschap en de historie als basis

herbouw historische Twentse schöppe herbouw (725 m2) bedrijfsgebouwen in passende Twentse s�jl en circa 375 m2 uitbreiding

ers rka m

op b

aa

op sla g

zoekgebied parkeren (halfverharding)

realiseren binnenplaats in (historische) Twentse s�jl behoud en versterking rijksmonument

r

e kam

aula

Legenda

e koffi

sloop ontsierende opstallen (725 m2)

Bestaande boerderij (rijksmonument) Nieuwe bedrijfsgebouwen Sloop ontsierende opstallen Parkeerplaats

rus�uin met ecologische meerwaarde

Erf Tuin

Daarnaast kent het Landgoed Harink, of ‘Erve Harink’, zoals deze ook vaak genoemd wordt kent een rijke historie. De geschiedenis gaat helemaal terug tot het jaar 1188, waarna het erf in 1661 werd vermeld als volgewaard domeingoed ‘die Haer’. Pachter Jan ter Haar heeft in 1829 de boerderij gekocht, waarna de boerderij van verschillende eigenaren is gewisseld. Tot een aantal jaar geleden stond op de plek van de huidige werktuigenkapschuur een historische Twentse schöppe, welke door verval moest worden afgebroken. Deze rijke historie van ‘Erve Harink’ en de aanwezige groenstructuren vormen de basis voor herbestemming van Landgoed Harink.

3.2 Toelichting uitgangspuntenkaart Hieronder worden een aantal uitgangspunten die op tekening op de rechterpagina zijn weergegeven nader toegelicht.

Grasland Nieuwe natuur

Bestaande bomen

Het plangebied wordt omsloten door verschillende groenstructuren. Aan de noordoostkant en noordwestkant van het plangebied zijn verschillende kenmerkende bospercelen gelegen. Aan de zuidoostkant van het plangebied is de Eibergsestraat gelegen. De Eibergsestraat wordt binnen enkele jaren heringericht tot een 60 kilometerweg waarbij ingezet wordt op het versterken van de dorpse sfeer, doormiddel van o.a. het plaatsen van extra bomen in de berm. Hiermee wordt het erf omsloten door sterke groenstructuren.

zicht op de monumentale boerderij

Bos

Bestaande watergang (sloot) Oprit Haag Landschappelijk hekwerk

3 Het nieuwe erf past in de omgeving

tweede optie ontsluiting: via een nieuwe ontsluiting naar het achtererf (nader in te passen indien van toepassing)

boerderij aanwezig, welke tevens is aangemerkt als Rijksmonument. Boerderij ‘De Haar’, zoals de boerderij omschreven staat, heeft een kenmerkend Twents karakter en is ontstaan in de 18e eeuw. De karakteristieke boerderij vormt ook het belangrijkste uitgangspunt van de voorgenomen ontwikkeling. Het nieuwe erf op Landgoed Harink krijgt het uiterlijk van een typisch Twents erf, hiermee wordt het historisch agrarische Twentse karakter van het erf behouden en versterkt. De ontsierende opstallen die niet passen binnen het Twentse karakter worden gesloopt en binnen het bestaande bouwvlak herbouwd tot functionele bedrijfsgebouwen welke passen binnen de Twentse stijl en ondergeschikt zijn aan de monumentale boerderij. Aangezien het huidige oppervlak aan bedrijfsgebouwen (725 m2) niet toereikend is om de activiteiten te huisvesten wordt de nieuwbouw met met circa 375 m2 uitgebreid. Ter compensatie van de uit te breiden opstallen zal de intiatiefnemer zorgdragen voor het benodigd aantal sloopmeters of een overeenkomst met de gemeente Haaksbergen aangaan waarin wordt vastgelegd dat de compensatie zal plaatsvinden in de vorm van een investering ten behoeve van de realisatie van natuurbegraven op de gemeentelijke begraafplaats Het Waarveld. De hoogte van compensatie wordt na een positief principebesluit in overleg met de gemeente nader bepaald.

De exacte vormgeving en indeling van de te herbouwen bedrijfsgebouwen en het erf wordt in overleg met een deskundige (bijv. een ervenconsulent, of (landschaps)architect) in een later stadium uitwerkt.

Twentse stijl Op het erf staan een aantal ontsierende opstallen, dit betreffen de aanwezige varkensstallen en de werktuigenkapschuur. Daarnaast is op het erf een karakteristieke

Nieuwe bomen Plangebied

14 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink Afbeelding 6. Uitgangspuntenkaart ontwikkeling Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 15

Nieuwe bedrijfsgebouwen Het nieuwe erf bestaat in de basis uit de monumentale boerderij met een tweetal bedrijfsgebouwen. Deze twee nieuwe bedrijfsgebouwen moeten ruimte bieden voor de activiteiten die bij het uitvaartcentrum horen. Denk hierbij aan een koffieruimte, kantoorruimte, condoleanceruimte, opbaarkamers, etc. De ruimtes moeten ruimte bieden voor circa 100-150 personen. De nieuwe bedrijfsgebouwen worden dusdanig gepositioneerd dat tijdens de afscheidsdiensten een fraai uitzicht is over het achterliggende Twentse landschap. Met de inrichting van het erf wordt recht gedaan aan de rijke historie van het erf. Hierbij is het voornemen om de voormalige Twentse schöppe (zie afbeeldingen op de linkerpagina) te herbouwen op de plek waar deze in het verleden altijd gestaan heeft. De exacte indeling en stijl wordt, in overleg met een deskundige, na principebesluit verder uitgewerkt tot een concreet en definitief plan. Hierbij zal recht worden gedaan aan de rijke historie van het erf met de daarbij behorende opstallen. Voorliggend plan gaat hierbij uit van de herbouw van de voormalige Twentse schöppe. Rusttuin met ecologische meerwaarde Naast het toekomstige uitvaartcentrum wordt een nieuwe rusttuin aangelegd.

Deze rusttuin biedt familie en belangstellenden de mogelijkheid om na een condoleance of afscheidsdienst even een kleine wandeling te maken en een moment van rust te pakken. Deze rusttuin wordt ecologisch ingericht met onder andere inheemse boomsoorten en kruidenrijk grasland. Door de rusttuin op een ecologische manier in te richten profiteert het om liggende landschap ook van deze rusttuin, de ecologische waarden in de omgeving worden hiermee versterkt. Afbeelding 7. Erve Harink in 1997 (bron: E. Ooink)

16 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Afbeelding 8. Oude foto’s voormalige Twentse schöppe (bron: E. Ooink).

Afbeelding 9. Referentiebeelden Twentse stijl

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 17

Afbeelding 10. Huidige inrit naar het landgoed (bron: Wormgoor Makelaars).

Verkeersveiligheid Op dit moment kent Landgoed Harink een eigen ontsluiting vanaf de Eibergsestraat. Echter is de ontsluiting van de huidige oprit op de Eibergsestraat niet altijd geschikt. Vooral tijdens drukkere momenten, zoals condoleances is de aansluiting op de Eibergsestraat ietwat onhandig wat mogelijk kan leiden tot een onveilige verkeerssituatie. Met name voor afrijdend verkeer is het overzicht op de Eibergsestraat beperkt. Om die reden heeft de initiatiefnemer, samen met de gemeente Haaksbergen, alternatieve mogelijkheden voor een goede ontsluiting verkend. Voorliggend plan gaat uit van een ontsluiting, waarbij gebruik gemaakt wordt van de huidige oprit. Aanrijdend verkeer kan via de huidige oprit het parkeerterrein van het uitvaarcentrum gemakkelijk bereiken. Voor afrijden verkeer geldt dat zij via de Kerkweg het terrein kunnen verlaten. De gronden achter het uitvaartcentrum zijn in eigendom van de Diaconie Haaksbergen – Buurse. Met de Diaconie wordt overleg gevoerd om de ontsluiting voor afrijdend verkeer via de gronden van de Diaconie naar de Kerkweg te laten lopen. Op die manier kan afrijdend verkeer, via de Kerkweg,

18 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Afbeelding 11. Vogelvlucht van Landgoed Harink (bron: Wormgoor Makelaars).

het uitvaartcentrum op een verkeersveilige manier verlaten. Op het terrein bij het uitvaartcentrum wordt een nieuwe parkeervoorziening aangelegd, welke voorziet in parkeergelegenheid voor ruim 150 bezoekers. De parkeervoorziening wordt op het achtererf gerealiseerd, zodat het gehele erf compact blijft en bezoekers niet ver hoeven te lopen. Doordat het aan- en afrijden verkeer van elkaar gescheiden wordt een onveilige situatie op het erf voorkomen. De nieuw te realiseren parkeerplaats zal bestaan uit half verharding en voorziet in principe in genoeg parkeerplekken voor eventueel drukke condoleances of uitvaarten. Een tweede optie is de realisatie van een nieuwe ontsluiting vanaf de Eibergsestraat. Deze ontsluiting wordt ingericht als een oprijlaan, welke passend is bij landgoederen. De eventuele nieuwe oprijlaan wordt gericht op de monumentale boerderij zodat de monumentale boerderij fungeert als blikvanger van het erf waarmee het aanzicht op de boerderij wordt versterkt. Wanneer men in de toekomst de oprijlaan naar het uitvaarcentrum oprijdt is de monumentale boerderij beeldbepalend. De nieuwe oprijlaan wordt op een goede manier aangesloten op de Eibergsestraat, zoals bij nummer 201, 203 en op andere locaties aan de Eibergsestraat ook is gedaan.

3.3 Betrokken partijen 3.3.1 Omgeving is reeds betrokken Binnen de gemeenschap van Haaksbergen zijn verschillende inwoners op de hoogte van de plannen van de initiatiefnemers. Vanwege de wens van de initiatiefnemers om hun uitvaartcentrum te verplaatsen en de goede naam die zij hebben binnen de gemeenschap van Haaksbergen zijn zij ook getipt op voorliggende locatie. Zowel de huidige eigenaren van Landgoed Harink als enkele omwonden hebben aangegeven verheugd te zijn met de plannen voor de realisatie van het uitvaartcentrum op de locatie aan de Eibergsestraat 250.

3.3.2 Historische kring

boerderij wordt met de voorgenomen ontwikkeling nadrukkelijk in beeld gebracht. Daarnaast krijgt het aangezicht krijgt een kwalitatieve impuls met de aanleg van de nieuwe oprijlaan

3.3.3 Diaconie Haaksbergen-Buurse Per brief hebben de initiatiefnemers contact gezocht met de Diaconie Haaksbergen – Buurse en een verzoek ingediend voor een overleg inzake de ontsluiting naar de Kerkweg. Op korte termijn zal overleg plaatsvinden tussen de initiatiefnemers en de Diaconie om de mogelijkheden te verkennen voor de ontsluiting via de Kerkweg. Gedurende de verdere planuitwerking zal hier mee duidelijkheid over komen.

De initiatiefnemers hebben inmiddels contact gehad met de historische kring van Haaksbergen. Uit deze gesprekken blijkt dat voornamelijk het vooraanzicht van de monumentale boerderij veel waarde heeft. Het vooraanzicht van deze monumentale

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 19

4 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving De voorgenomen ontwikkeling wordt mogelijk gemaakt via de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving. In het kader van deze regeling dient de gevraagde ontwikkelingsruimte in balans te zijn met de ruimtelijke tegenprestaties. Op basis van het KGO-balansmodel moet er gekeken worden of het plan: • Gebiedseigen, gerelateerd of gebiedsvreemd is. • De gebiedseigen uitstraling van de extra bebouwing kan worden versterkt, passend zijn of afwijkend zijn van hetgeen er al staat. • Er een groot, middelmatig of klein maatschappelijk belang is gemoeid met de ontwikkeling.

4.1 Toetsing Gebiedseigen De ontwikkeling van een uitvaartcentrum in het buitengebied van Haaksbergen betreft een gebiedsvreemde functie voor het landelijk gebied. Echter wordt het uitvaartcentrum ontwikkeld in een stijl die past bij het landelijk gebied van Haaksbergen, namelijk een agrarische Twentse stijl. Verder heeft de ontwikkeling van het uitvaartcentrum geen negatieve invloed op de ontwikkelingsmogelijkheden van functies in de omgeving. Schaal en impact De realisatie van een uitvaartcentrum met een uitbreiding van circa 375 m2 heeft een impact op de omgeving. Er wordt voor gekozen om flink te investeren in de aanleg en verbetering van landschapselementen en ook de parkeervoorzieningen worden uit het zicht aangelegd. De nieuwe bebouwing wordt in de Twentse stijl gebouwd, waardoor het qua aanzicht een relatief kleine impact heeft.

20 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Eigen belang versus maatschappelijk belang De ontwikkeling dient een eigen belang, omdat de initiatiefnemers een toekomstbestendige locatie voor het uitvaartcentrum nodig hebben.

Sloop van landschap ontsierende objecten Op het erf zijn tevens een aantal landschap ontsierende objecten aanwezig. Een tweetal objecten met een oppervlak van circa 725 m2 worden gesloopt, waarbij ook het asbest gesaneerd wordt. Deze maatregelen leveren een bijdrage aan de ruimtelijke kwaliteit van het erf en worden dan ook gezien als investeringen in ruimtelijke kwaliteit.

De ontwikkeling betreft een gebiedsvreemde functie die met de juiste landschappelijke inpassing én beeldkwaliteitskaders een kleine impact heeft op de omgeving. Daarbij wordt gesteld dat voornamelijk een eigen belang wordt gediend. Op basis van deze uitkomsten geldt dat de initiatiefnemer fors dient te investeren in ruimtelijke kwaliteit. In het volgende hoofdstuk is alvast een beeld geschetst van de invulling van de investeringen. De daadwerkelijke balans wordt na een positieve principe-uitspraak bepaald.

Verwijderen agrarische bestemming Het huidige erf kent een agrarische bedrijfsbestemming, welke met de voorgenomen ontwikkeling wordt omgezet naar een maatschappelijke bestemmening. De nieuwe bestemming heeft aanzienlijk minder milieutechnische impact op de omgeving, dan een agrarische bedrijfsbestemming. Met de maatschappelijke bestemming worden de cultuurhistorische waarden van het landgoed behouden, versterkt en wordt de continuïteit van deze waarden gewaarborgd.

4.2 Balans

Realisatie nieuwe natuur De initiatiefnemer is voornemens om flink te investeren in nieuwe natuur. Dit wordt gedaan door middel van het aanleggen van een rusttuin, waarbij accent wordt gelegd op het creëren van ecologische meerwaarde, het waar nodig aanplanten van nieuwe bomen langs de Eibergsestraat, het beheer en onderhoud van het bos en het aanplanten van laanbomen om het accent op monumentale boerderij te versterken. Daarnaast worden op en rondom het erf verschillende groenelementen gerealiseerd en versterkt.

Daarnaast heeft het verwijderen van het uitvaartcentrum aan de Werfheegde een positief effect op dat gebied van Haaksbergen.

Op basis van het vorige hoofdstuk wordt gesteld dat er fors geïnvesteerd dient te worden in de ruimtelijke kwaliteit van het erf en haar omgeving. In dit hoofdstuk zijn de investeringen alvast in beeld gebracht. Behoud en versterking belevingswaarde monumentale boerderij In de voorgenomen ontwikkeling wordt de monumentale boerderij behouden en de belevingswaarde van deze boerderij versterkt. Het uitgangspunt van de voorgenomen ontwikkeling is dat de beleving van het rijksmonument voor de omgeving verbeterd wordt. Dit wordt gedaan door de landschappelijk inpassing van het erf af te stemmen op de positie van het rijksmonument. Deze landschappelijk inpassing en het behoud en onderhoud van de monumentale boerderij vraagt om een forse investering.

4.3 Conclusie Op basis van dit hoofdstuk wordt gesteld dat er in de ontwikkeling een tal van mogelijkheden zijn om de investeringen van de KGO balans in te vullen. De uiteindelijke invulling van de balans wordt in overleg met de gemeente Haaksbergen bepaald, waarbij het uitgangspunt is dat de investeringen hoofdzakelijk op of in de directe omgeving van het plangebied worden gedaan. Indien blijkt dat de investeringen op het erf onvoldoende zijn om de ontwikkeling in balans te brengen wordt in overleg met de gemeente Haaksbergen gekeken naar investeringen buiten het erf. Bijvoorbeeld de sloop van landschap ontsierende schuren op een andere locatie in de gemeente Haaksbergen.

Behoud en herstel watergang In de weide ten zuiden van het erf is een kleine watergang aanwezig. Deze watergang wordt niet gedempt, maar behouden en zo nodig versterkt ten behoeve van een betere waterafvoer en flora en fauna rondom dergelijke watergangen. Het behoud en de versterking van de watergang wordt gezien als investering in ruimtelijke kwaliteit.

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 21

5 Verzoek om medewerking Met de voorgenomen ontwikkeling wordt fors geïnvesteerd in ruimtelijke kwaliteit. Tegenover de herontwikkeling van Landgoed Harink tot uitvaartcentrum staat het slopen van landschap ontsierende opstallen, realisatie van een ecologische rusttuin, behoud en versterking van de bestaande watergang, aanplanten van diverse inheemse bomen en de landschappelijk inpassing van het erf.

Indien u besluit medewerking te verlenen aan de voorgenomen ontwikkeling, werken wij de plannen op Landgoed Harink verder uit in een landschappelijk inpassingsplan en beeldkwaliteitsplan.

Verder wordt met de voorgenomen ontwikkeling recht gedaan aan het oude agrarische karakter, doordat de monumentale boerderij behouden blijft, de belevingswaarde van deze boerderij wordt versterkt en de nieuwe bedrijfsbebouwing in de Twentse stijl teruggebouwd wordt, waarbij hergebruik het uitgangspunt vormt. Met de voorgenomen ontwikkeling krijgt de groene ruimte aan de Eibergsestraat 250 een ruimte kwaliteitsimpuls. Op basis van dit principeverzoek verzoeken wij de gemeente Haaksbergen in beginsel medewerking te verlenen aan de bedrijfsverplaatsing. In de voorgenomen ontwikkeling wordt: • Het uitvaartcentrum aan de Werfheegde 27 verwijderd; • 725 m2 landschap ontsierende bebouwing gesloopt en herbouwd in Twentse stijl; • Al het asbest aan de Eibergsestraat 250 gesaneerd; • Behoud en versterking rijksmonumentale boerderij De Haar; • De belevingswaarde van boerderij De Haar versterkt; • Het nieuwe erf landschappelijk ingepast; • Ruimte geboden voor voldoende parkeerplaatsen; • Een uitvaartcentrum gevestigd aan de Eibergsestraat 250; • Ruime ecologische rusttuin aangelegd.

Afbeelding 12. Aanzicht boerderij (bron: Wormgoor Makelaars)

22 | Eelerwoude | Herbestemming Landgoed Harink

Herbestemming Landgoed Harink| Eelerwoude | 23

www.eelerwoude.nl