Presentatie Bosch & van Rijn 5 april 2023

Ruimtelijk haalbaarheidsonderzoek windenergie Gemeente Haaksbergen 5 april 2023

1

Aanleiding • In de concept RES Twente heeft Haaksbergen een bod gedaan van 94 GWh, op te wekken middels - 30 hectare zonnevelden, - 22 hectare zon op dak, en - 5 windturbines. • De gemeente is aan zet om zoekgebieden voor windenergie aan te wijzen.

• Maar waar kan het?

2

Wat staat er in het ruimtelijk haalbaarheidonderzoek? Doelen ruimtelijk haalbaarheidsonderzoek: • overzicht van relevante wetgeving en beleid, • in kaart brengen van ruimtelijke beperkingen en mogelijkheden die hieruit volgen, • inzicht in het effect van verschillende geluidsnormen, • achtergrondinformatie over windenergie.

3

Belangrijkste resultaten • Ruimtelijk-technisch kennen alle scenario’s ruimtelijke mogelijkheden voor windturbines, met name aan de oostzijde van de gemeente. • De ruimtelijke mogelijkheden zijn wel sterk afhankelijk van de gehanteerde geluidsnorm. Op dit moment is nog niet bekend hoe de nieuwe landelijke milieunormen voor windturbines eruit komen te zien en of een (aanvullende) vaste afstandsnorm hier onderdeel van uit maakt. • Op welke afstand aan een geluidsnorm kan worden voldaan verschilt sterk per type windturbine.

4

Milieueffecten - geluid Geluid van windturbines heeft een - constante component vanaf de generator - maar vooral ook een ‘zwiepende’ component vanaf de bladen.

5

Milieueffecten - geluid Hoe groter de afstand, hoe lager het geluidsniveau. Maar andere factoren zijn ook belangrijk:  Windaanbod (hogere windsnelheid betekent meer geluid)  Bodem (geluid over harde ondergrond draagt verder)  Aantal windturbines (beperkt effect!) Maar vooral:  Windturbinetype. Kan wel 10 dB schelen!  Grotere turbines betekenen niet per se meer geluidoverlast

Bron: Onderzoek afstandsnormen windturbines, Arcadis, april 2022

6

Milieueffecten - slagschaduw • Bij de juiste weersomstandigheden kan slagschaduw optreden, die vooral binnenshuis merkbaar is. • Waar slagschaduw waarneembaar is, is afhankelijk van de stand van de zon en laat zich daarom goed voorspellen. • Slagschaduw wordt doorgaans als zeer hinderlijk ervaren waardoor doorgaans strenge normen worden gehanteerd.

7

Milieueffecten - externe veiligheid Beschrijft het risico voor nabije personen en bouwwerken, denk aan:  (Beperkt) kwetsbare objecten  Wegen, vaarwegen & spoorwegen  Hoogspanningsinfrastructuur  Buisleidingen  Luchtvaart  etc.

8

Milieueffecten - ecologie Belangrijkste effecten • Aanvaringsslachtoffers • Verstoring foerageergebied • Stikstofdepositie tijdens bouwfase

9

Milieueffecten - landschap • Herkenbaarheid van de opstelling • Aansluiting bij de landschappelijke structuren • Afmetingen?

• Landschap kan tijdens de fase van het ruimtelijk haalbaarheidsonderzoek nog maar beperkt worden meegenomen.

10

Wetgeving en beleid – nationaal • Landelijke normen voor windparken t.a.v. geluid, slagschaduw, externe veiligheid en meer. • Voorheen opgenomen in het Activiteitenbesluit milieubeheer, maar door een procedurefout buiten werking gesteld. • Vanaf 2024: nieuwe landelijke milieunormen. • In de tussentijd: toetsen aan lokale (zelf op te stellen) normen.

• De gemeente Haaksbergen zal met de nieuwe landelijke normen te maken krijgen. Het is nog onduidelijk hoe deze eruit komen te zien, de landelijke normen worden naar verwachting in de zomer van 2023 ter inzage gelegd1. • De geluidsnorm is zeer bepalend voor de aan te houden afstand tot woningen. • Overige normen (voor slagschaduw, externe veiligheid, e.d.) zijn minder bepalend voor de aan te houden afstand tot woningen.

1. Antwoorden Kamervragen over wind op land, 27-03-2023 11

Wetgeving en beleid – nationaal Welke geluidsnorm / afstand?

Voorlopig in scenario’s denken: gemiddelde geluidbelasting zeer stil type windturbine

47 dB Lden

(Activiteitenbesluit)

≈ 400 m

≈ 250 m

45 dB Lden

(WHO)

≈ 600 m

≈ 350 m

≈ 800 m

≈ 450 m

43 dB Lden

Bron: onderzoek afstandsnormen windturbines, Arcadis, april 2022

12

Wetgeving en beleid – nationaal • Vanuit landelijke wetgeving en beleid gelden ook veiligheidseisen voor windturbines die zich doorgaans vertalen naar minimaal aan te houden adviesafstanden tussen windturbines en • wegen, • hoogspanningskabels, • buisleidingen en • bouwhoogtebeperkingen vanuit de luchtvaart.

• Deze vereisten volgen niet uit het Activiteitenbesluit milieubeheer en zijn daarom nog steeds van kracht.

13

Wetgeving en beleid – provinciaal • Vanuit provinciaal beleid volgen regels voor de bescherming van Natura 2000 en NNN gebieden. Deze zijn in het ruimtelijk haalbaarheidsonderzoek voorlopig vertaalt naar: • een harde belemmering voor het plaatsen of overdraaien van windturbines in Natura 2000 belemmeringen. • een zachte belemmering voor het plaatsen of overdraaien van windturbines in NNN gebieden.

• Wanneer meer duidelijk is over de mogelijke locaties voor windturbines in de gemeente Haaksbergen kunnen de effecten op Natura 2000 en NNN gebieden in meer detail worden bepaald.

14

Wetgeving en beleid – regionaal & gemeentelijk • Doelen voor de opwek van duurzame energie middels windturbines en diverse voorkeuren aangegeven (zoals plaatsing langs infrastructuur), maar nog geen zoekgebieden of ruimtelijke voorwaarden.

15

Resultaten: zachte en harde belemmeringen • Harde belemmeringen

sterk beperkend; windturbines weinig kansrijk

Zachte belemmeringen

aandachtspunten; windturbines mogelijk kansrijk

16

Resultaten: gebieden met kansen voor windenergie • Geluidsnorm van 47 dB Lden: Windturbinetype met een gemiddelde geluidsbelasting

Zeer stil windturbinetype

17

Resultaten: gebieden met kansen voor windenergie • Geluidsnorm van 45 dB Lden: Windturbinetype met een gemiddelde geluidsbelasting

Zeer stil windturbinetype

18

Resultaten: gebieden met kansen voor windenergie • Geluidsnorm van 43 dB Lden: Windturbinetype met een gemiddelde geluidsbelasting

Zeer stil windturbinetype

19

Belangrijkste resultaten • Ruimtelijk-technisch kennen alle scenario’s ruimtelijke mogelijkheden voor windturbines, met name aan de oostzijde van de gemeente. • De ruimtelijke mogelijkheden zijn wel sterk afhankelijk van de gehanteerde geluidsnorm. Op dit moment is nog niet bekend hoe de nieuwe landelijke milieunormen voor windturbines eruit komen te zien en of een (aanvullende) vaste afstandsnorm hier onderdeel van uit maakt. • Op welke afstand aan een geluidsnorm kan worden voldaan verschilt sterk per type windturbine.

20

Einde presentatie

21

Extra sheets: geluid

22

Extra sheets: geluid

23

Extra sheets: geluid

24

Extra sheets: geluid

25

Extra sheets: geluid

26

Extra sheets: afmetingen

27

Extra sheets: transportcapaciteit

28