Participatieplan Visie op verblijfsrecreatie

PARTICIPATIEPLAN VISIE OP VERBLIJFSRECREATIE GEMEENTE HAAKSBERGEN

COLOFON

Auteurs

Datum

M. VORKINK

25 JANUARI 2024

M. VAN HOEK

1

INHOUD 1. Aanleiding .......................................................................... 3 Inleiding ............................................................................ 3 Doel en reikwijdte ................................................................ 3 2. Vorm van Participatie ........................................................... 4 Beleid(proces)participatie ....................................................... 4 Projectparticipatie ............................................................... 4 Motivatie voor keuze partcipatieniveau ...................................... 4 3. Fasering ............................................................................ 5 Fase 1. Politieke dialoog ......................................................... 5 Fase 2. Gesprekken met stakeholders ......................................... 5 Fase 3. Terugkoppeling en verwerking laatste input ...................... 7 Fase 4. Van ontwerpvisie naar definitieve visie ............................. 7 Planning............................................................................. 7 Samenloop met andere trajecten .............................................. 7 4. Communicatie ..................................................................... 8

2

1. AANLEIDING INLEIDING Verblijfsrecreatie is een belangrijke economische pijler binnen onze gemeente. Een groot deel van de sector doet het goed en lijkt ook in de toekomst mee te kunnen met de veranderende vraag van consumenten. Het is vanuit economisch perspectief belangrijk dat het kansrijk ondernemerschap, dat ten grondslag ligt aan het opbloeien van deze sector, wordt gestimuleerd om verder te excelleren. We zijn daarbij als gemeente bekwaam, betrouwbaar en betrokken. Het optimaliseren van het (economische) perspectief van de verblijfsrecreatie sector in Haaksbergen vraagt om een brede visie. Vanuit deze visie kunnen kaders worden gesteld aan de ontwikkeling van de sector. De “Visie op verblijfsrecreatie” vormt de basis voor het maken van keuzes voor specifieke verblijfsvormen, waarmee we als gemeente kunnen inspelen op de veranderende sector/markt. Bij het maken van de juiste keuzes voor de toekomst van de verblijfsrecreatie sector gaan we samenwerken met inwoners, bedrijven en andere belangenroepen. Deze zijn nader beschreven in het hoofdstuk “Stakeholders”. Haaksbergen is zich bewust van de realiteit en de noodzaak van een vitale recreatieve sector. We pakken hierbij de regie, zodat we de problematiek (ook op flankerend beleid) aangepakt kan worden en de sector verder kan excelleren.

Bij het opstellen van de visie op verblijfsrecreatie is het van belang om zorgvuldig om te gaan met en een balans te vinden in de ontwikkelingsruimte voor de sector, de bescherming van natuur, landschap en leefomgeving van de inwoners. We hebben hierin een ‘zorgplicht’ naar onze inwoners, het gebied en de gezamenlijke (ruimtelijke) opgaves. Deze plicht komen we na door een duidelijke visie.

3

De keuze op welke wijze de sector de komende jaren gaat ontwikkelen vraagt een zorgvuldig afwegingsproces, die aansluit op de marktontwikkeling en de wensen van de ondernemers in de sector. Dit vraagt om een gedegen participatieproces. Daarom gaan we inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief betrekken in verschillende fasen van deze beleidsontwikkeling. In voorliggend participatieplan wordt de aanpak beschreven. DOEL EN REIKWIJDTE DOEL Doel van dit participatieplan is kaders weergeven waarbinnen het participatietraject wordt uitgevoerd. REIKWIJDTE Dit participatieplan beperkt zich tot de kaders voor het participatieproces voor de visie op verblijfsrecreatie.

2. VORM VAN PARTICIPATIE Het is van belang om bij participatie en het bepalen van de gewenste route en activiteiten grofweg twee vormen van participatie uit elkaar te houden. Dit omdat beide vormen een ander doel en werkwijze hebben. We maken onderscheid tussen: •

Beleid(proces)participatie en

•

Projectparticipatie.

BELEID(PROCES)PARTIC IPATIE Beleid(proces)participatie is bedoeld om inwoners, organisaties en andere belanghebbenden te betrekken bij het maken van beleid. Zoals in voorliggend geval willen we een visie maken voordat er een concreet project c.q. initiatief is. Bij het maken van dit beleid betrekken we de inwoners en ondernemers in de gemeente. PROJECTPARTICIPATIE Projectparticipatie is het betrekken van inwoners, organisaties en andere belanghebbenden bij de uitvoering van een concreet project. Het kan zijn dat de initiatiefnemer van een concreet project hiervoor verantwoordelijk wordt gesteld. In voorliggend geval werken we aan een nieuwe visie, welke behoort bij de participatievorm beleidsparticipatie. Projectparticipatie kan namelijk pas worden uitgevoerd als het beleid is opgesteld, dat is de fase waarin we nu nog zitten. Als uitgangspunt voor het traject hanteren we de participatietrede nummer 3 ‘adviseren’. MOTIVATIE VOOR KEUZE PARTCIPATIENIVEAU Wij vinden het belangrijk om op een interactieve manier met de inwoner of ondernemer in gesprek te gaan en daarmee op te halen wat er zoal leeft binnen de sector. De sector kent een rijke historie met veel persoonlijke verhalen. Met het participatietraject willen wij graag ophalen hoe de vlag erbij hangt en zorgen dat de voor en nadelen vanuit de sector op tafel komen.

De trede adviseren houdt in dat wij vooral veel informatie ophalen, meewegen en verwerken in de visie.

4

Hierbij staat het gemeenschappelijke belang voorop en niet zo zeer het persoonlijk belang. Dit wordt ook duidelijk aangegeven voorafgaand aan de gesprekken. Trede 3 op de participatieladder, adviseren, betekent dat we heel actief met de diverse stakeholders, o.a. inwoners, ondernemers, eigenaren in gesprek willen over hun belangen en ideeën. We gaan open en actief in gesprek en daarbij is wat we ophalen onderdeel van bewustwording van welke mogelijkheden en onmogelijkheden er liggen. Is het analyseren van de verschillen en deze erkennen en het realiseren van de overeenkomsten voor het doen van een gemeenschappelijk advies het uitgangspunt voor het maken van de visie op verblijfrecreatie van belang. Er spelen bij iedere stakeholder verschillende belangen, om daar een goede afweging in te maken, kiezen we voor een breed geschreven advies, waarin de diverse belangen benoemd worden en gewogen. Indien we afwijken van een gegeven advies, dienen we dat goed te beargumenteren en terugkoppelen in het zelfde advies.

3. FASERING

FASE 2. GESPREKKEN MET STAKEHOLDERS

Het participatieplan en traject maken onderdeel uit van de op te stellen visie op verblijfsrecreatie. In dit hoofdstuk worden deze fases beschreven.

Het gaat bij deze stakeholderanalyse over twee belangrijke begrippen: de mate van invloed en belang. De stakeholders zijn onderverdeeld in 4 groepen, waarbij voor elke groep de drijfveren zijn benoemd. Per stakeholder of stakeholdergroep is ook gekeken in welke mate een persoon of groep invloed op en/of belang heeft bij de opgave (dit is een eerste, globale inschatting ten tijden van het schrijven van dit plan).

FASE 1. POLITIEKE DIALOOG Voorafgaand aan het opstellen van de visie is het van belang om politiek richting te bepalen. Het thema verblijfsrecreatie en de daaruit volgende acties raakt de portefeuilles van alle bestuurders, die gezamenlijk keuzes moeten maken voor het te voeren beleid. Het gaat om de aspecten: • • • •

economie (recreatie, toerisme en verblijfseconomie); ruimte en volkshuisvesting (ruimtelijke ordening, wonen en plattelandsontwikkeling); openbare orde en veiligheid (ondermijning en handhaving); samenleving en inwonersparticipatie (zorg, welzijn en participatie).

De politieke dialoog heeft begin 2024 plaatsgevonden. Tijdens deze sessie zijn de resultaten van het onderzoek van bureau ruimte en vrije tijd gedeeld en is de koers bepaald per accommodatie type. Deze resultaten zijn in een themabijeenkomst ook gedeeld met de gemeenteraad. Deze koers wordt meegenomen bij de stakeholdergesprekken in fase 2.

De stakeholderanalyse (het krachtenveld) geeft inzicht in het krachtenveld van de verschillende stakeholders in het betreffende gebied, met als doel de invloed van de belanghebbende in de voor de opgave goede richting te begeleiden. De verschillende type stakeholders hebben verschillende drijfveren en worden op verschillende manieren betrokken. Tijdens deze fase staat de bewustwording, kennisontwikkeling en het ophalen van de eerste gedachten en meningen centraal. We leggen contact met de stakeholders en stakeholdergroepen. We voeren gesprekken aan de hand van vragen als “Welke koppelkansen zien we? Over welke onderwerpen dient het beleidskader duidelijkheid te geven? Onder welke voorwaarden en kaders dienen eventuele initiatieven vormgegeven te worden? En met wie doen we dat?”. Daarnaast spreken we met inwoners over wat zij belangrijk vinden bij ontwikkelingen. Uit de gesprekken worden de gemene delers geselecteerd en gespiegeld aan de koers van de visie. Onderstaande tabel geeft de verschillen tussen deze groepen aan.

5

Positie en wijze van betrekken Sleutelfiguren > tevreden houden

Drijfveren

Hoe betrekken?

     

   

Opkomen voor eigen belangen; Opkomen voor algemene belangen; Standpunt ventileren; Voldoen aan opgave c.q. doelen; Borging van een ‘goed’ proces; Invloed kunnen uitoefenen op keuzes en resultaten.

   

Beïnvloeders > nauw betrekken

     

Zijn verankerd in de samenleving; Streven naar open en eerlijk proces, iedereen moet mee kunnen doen; Bij ontevredenheid wenden ze hun invloed aan; Samenleving moet goed gehoord worden; Ruimte voor betrokkenheid en inbreng; Duidelijkheid over wat met inbreng gedaan wordt/ is.

       

Toeschouwers > monitoren

  

Geïnteresseerden > informeren

    

Ze vinden het thema interessant; Weinig met het daadwerkelijke proces betrokken; Kunnen van standpunt veranderen gedurende proces.



Ze willen op de hoogte blijven; Het thema’s heeft hun inhoudelijke interesse; Hebben minimaal middelen/ contacten om invloed uit te oefenen; Komen op voor eigen belang. Dit proces mag hun belang niet verstoren; Ze kunnen via andere stakeholders wel hun invloed gaan uitoefenen.

 

 

   

6

Pro-actief benaderen; Pro-actief informeren en vragen naar advies; Mee laten denken en doen; Vooraf afstemmen hoe elke stakeholder geïnformeerd wil worden; Acceptatie van proces nastreven; Beschikbare informatie en uitkomsten activiteiten zijn altijd transparant terug te lezen via website; Eerlijke en feitelijke verhaal vertellen via factsheet of een animatie; Commitment vragen op voorgenomen proces. Pro-actief benaderen; Pro-actief informeren en vragen naar advies over het proces; Vooraf afstemmen hoe elke stakeholder geïnformeerd wil worden; Zoeken naar ambassadeurs van het proces; Acceptatie van het proces nastreven; Beschikbare informatie en uitkomsten activiteiten zijn altijd transparant terug te lezen via website; Eerlijke en feitelijke verhaal vertellen via factsheet of een animatie; Bij aanvang mee laten denken over proces, stappen en in te zetten tools. In het oog houden door af en toe te polsen hoe ze nog in het proces zitten > signalen opvangen uit de media/ enquête; Informatie beschikbaar stellen via website; Generiek informeren via vaste kanalen. Pro-actief informeren; We halen hun zorgen op door ze op een laagdrempelige manier (in het gebied) te benaderen en uit te nodigen voor een gesprek. Drempel van het gemeentehuis willen we hier wegnemen.

Acceptatie van het proces nastreven; Beschikbare informatie en uitkomsten activiteiten zijn altijd transparant terug te lezen via website; Eerlijke en feitelijke verhaal vertellen via factsheet of een animatie; Vooraf afstemmen hoe elke stakeholder geïnformeerd wil worden.

Binnen voorliggend participatieplan kennen we de volgende stakeholders, welke zijn verdeeld in de 4 groepen zoals hiervoor beschreven. Sleutelfiguren

Beïnvloeders

Toeschouwers

Geïnteresseerden

College van B&W

Buurgemeenten

Buurgemeente

Expertise centrum

Gemeenteraad

Ondernemersver

Gastvrij Overijssel

eniging Recreatie

Marketing Oost

FASE 4. VAN ONTWERPV ISIE NAAR DEFINITIEVE VISIE Vanuit een gedragen ontwerpvisie wordt de definitieve visie opgesteld, intern afgestemd en vervolgens aangeboden aan het gemeentebestuur. In deze fase zit ook de inspraakronde. Deze start dan met de besluitvorming en publicatie. PLANNING Onderstaande figuur geeft de hoofdlijn aan qua planning.

ondernemers Provincie Overijssel

Twente Marketing

Belangen

Haaksbergen

gemeenschappen

Natuurlijk

Wijkraden

Lokale horeca

Ambtelijk

Eigenaren

projectteam

solitaire woningen

• Informeren en raadplegen van stakeholders • Stakeholders uitnodigen voor gesprek Maart/April • Actief benaderen stakeholders

April/Mei

• Ophalen informatie en in gesprek • Bijeenkomsten en keukentafelgesprekken organiseren • Terugkoppelen en toetsen van informatie

B&B eigenaren

FASE 3. TERUGKOPPELING EN VERWERKING LAATSTE INPUT De resultaten uit fase 2 worden samengevoegd en de gemene deler wordt bepaald. Op basis van de verkregen informatie uit fase 1 en 2 wordt een conceptvisie opgesteld. De conceptvisie wordt intern afgestemd met de betrokken beleidsgebieden. Na deze afstemming start de besluitvorming om te komen tot een gedragen ontwerpvisie. Deze ontwerpvisie leggen we voor aan alle stakeholders om te kunnen reageren en waar nog aanvullingen nodig zijn of iets meer uitleg behoeft daar ruimte aan te geven.

7

Mei/Juni

Juli

• Verschillen erkennen en overeenkomsten vinden in een gemeenschappelijk belang • Conceptadvies opstellen • Terugkoppelen en toetsen • Afronden advies

• Advies voorleggen aan gemeenteraad • Besluitvorming gemeenteraad

SAMENLOOP MET ANDERE TRAJ ECTEN Dit participatietraject loopt gelijk met het participatietraject van de omgevingsvisie. Tussen deze trajecten vindt afstemming plaats zodat stakeholders niet worden overvraagd. Daarbij voegen leden van de projectgroep omgevingsvisie zich, waar mogelijk, bij bijeenkomsten/gesprekken van voorliggend participatietraject.

4. COMMUNICATIE Gedurende de periode van de visievorming is het van belang om de betrokkenen te informeren over de stand van zaken. SamenHaaksbergen wordt in combinatie met nieuwsberichten als centraal communicatiemiddel gebruikt bij o.a. het organiseren van de informatieavonden. Zoals hiervoor aangegeven worden er keukentafelgesprekken en informatiebijeenkomsten georganiseerd om input op te halen voor de verblijfsrecreatievisie. Soort middel

Inzet

SamenHaaksbergen (participatieplatform)

Actieve uitvraag, verzenden van uitnodigingen, agenda inzicht en het bijhouden van documentatie op dit onderwerp. Persoonlijke benadering en uitnodigingen. Nieuwberichten en doorlink naar SamenHaaksbergen. Uitnodigingen om mee te denken en dergelijke. Actief uitleggen dat er mee gedacht kan worden. Actief benaderen van stakeholders per mail. Receptie doorgeven dat dit onderwerp leeft, en bij wie zij moeten zijn om door te verbinden en bereikbaarheid. En het aanleveren van een FAQ lijst. Waar we mensen niet hebben kunnen treffen gaan we actief op zoek door spreekuren op locaties en het doen van keukentafelbezoeken om aan de deur mensen te treffen waar mogelijk.

Brieven en flyers Gemeente website (nieuwsberichten) Social media Persberichten Stakeholder mails Telefonisch

Keukentafel bezoeken

8