Overzicht ontwerpbegrotingen 2023 en jaarstukken 2021 van diverse gemeenschappelijke regelingen

Ontwerpbegrotingen 2023 en jaarstukken 2021 verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen)

De gemeenschappelijke regelingen waaraan Haaksbergen deelneemt, zijn gebaseerd op de bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het dagelijks bestuur van een openbaar lichaam of het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie stuurt vóór 15 april van het jaar voorafgaande aan het begrotingsjaar de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten. De raden krijgen gedurende 8 weken de gelegenheid krijgen zienswijzen over de ontwerpbegroting bij het dagelijks bestuur, dan wel het bestuur in te dienen. Onderstaand een overzicht, per gemeenschappelijke regeling, van de belangrijkste aspecten van de ontwerpbegroting 2023 en voorlopige jaarrekening 2021. Daarbij is tevens aangegeven of wij adviseren een zienswijze in te dienen en zo ja hoe deze zienswijze zou kunnen luiden. Indien van toepassing wordt voorgesteld al dan niet (technische) vragen over de ontvangen voorlopige jaarrekening te stellen. Naam: SamenTwente

Samenwerking op gebied van:

Portefeuillehouder: wethouder Peppelman

Samen Twente heeft tot doel het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van en zorg verlenen aan de bevolking of specifieke groepen daarvan.

Behandelend ambtenaar: Gerard Wehkamp (GGD) en Eric Bouwma (OZJT en VTT)

Deelnemers: de 14 Twentse gemeenten

Het behartigt OLG de belangen op de volgende terreinen: a. Publieke gezondheid, onder de naam GGD Twente; b. Jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning, onder de naam Organisatie voor Zorg en Jeugdhulp Twente (OZJT); c. Advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, onder de naam Veilig Thuis Twente (VTT). Samen Twente is daarnaast gastheer van Samen14 en Kennispunt Twente. Ontwerpbegroting 2023

Algemene Ontwikkelingen: • Vanaf 2023 wordt rekening gehouden met lagere inkomsten vanuit de onderhuurders in het

•

•

•

•

Twentehuis. De provincie Overijssel en Twente Board Development zullen vanaf 2023 namelijk niet meer gehuisvest zijn in het Twentehuis. Deze ontwikkelingen leiden tot een daling van inkomsten stapsgewijs vanaf 2022 en 2023 met uiteindelijk een jaarlijks bedrag van € 331.000 structureel. In de huuronderhandelingen van het Twentehuis die momenteel gaande zijn wordt geprobeerd om de huurkosten te verlagen om het vertrek van onderhuurders deels te kunnen opvangen. Waar gemeenten extra middelen krijgen om als overheid te kunnen voldoen aan de eisen vanuit de Wet open overheid (Woo), geldt dat niet voor de gemeenschappelijke regeling. Dit betekent dat er noodzakelijke en onvermijdbare kosten komen voor de organisatie zonder een daartegenover staande vergoeding. Vanuit de veranderopdracht heeft de organisatie de komende jaren een taakstelling te realiseren van oorspronkelijk een bedrag van € 198.000. Het algemeen bestuur heeft reeds besloten deze te financieren uit het primaire proces en/of de programmaoverhead hiervan. In lijn met afspraken met het algemeen bestuur wordt drie jaar de tijd genomen om deze te realiseren en in de tussentijd wordt deze gefinancierd uit het hiervoor gereserveerde deel van het frictiebudget. Het aandeel van de niet compensabele (doorschuif btw) is groter geworden met ca. 17,5%. Dit leidt tot structureel hogere kosten van € 85.000 per jaar.

Dit is een onvermijdelijk gevolg van de veranderopdracht. Indien het takenpakket van de organisatie mogelijk structureel aangevuld wordt door bijvoorbeeld versterking van de infectieziektebestrijding taken, dan heeft dit effect op het niet compensabele deel van de btw. Er is een trend zichtbaar waarin de salarislasten fors hoger worden. In de huidige krappe arbeidsmarkt van zowel zorgprofessionals als ondersteunend personeel heeft SamenTwente grote moeite mensen te binden. Reeds meerdere jaren wordt bijvoorbeeld specifiek gerapporteerd over het artsentekort in de regio. Daarnaast zijn binnen de organisatie momenteel meerdere functie (her)waarderingen gaande. Deze ontwikkelingen leiden waarschijnlijk tot hogere kosten dan het hiervoor begrote budget.

GGD: • Met de komst van vluchtelingen uit Oekraïne komen er ook gezondheidsvragen, adviesverzoeken en vooral extra “regulier” werk op de GGD af. De vragen die op de GGD Twente afkomen gaan over advies over de inrichting van de opvanglocaties (ook rekening houdend met corona), advies over testen op corona en vaccineren tegen corona, advies op het gebied van PSH (psychosociale hulpverlening). Daarnaast zal met de komst van veel kinderen extra werk komen voor de teams van de jeugdgezondheidszorg. Denk ook de reguliere periodieke gezondheidsonderzoeken en aan het Rijksvaccinatieprogramma. • Er is landelijk een groot tekort aan forensisch artsen. Om dienstverlening in Twente te kunnen garanderen heeft GGD Twente hulp gevraagd aan de andere GGD’en in de Kring Oost Nederland (KON). GGD IJsselland heeft aangeboden om vanuit hun organisatie de forensische dienstverlening voor alle forensische taken voor de gehele provincie Overijssel uit te voeren. GGD Twente en GGD

IJsselland werken dit momenteel uit. OZJT: De verwachting is dat de Jeugdbeschermingstafels aan de kerntaken zullen worden toegevoegd. Vanuit de Regiovisie Jeugdhulp Twente en het in 2022 vastgestelde strategische inkoopdocument wordt het vervolg van de inkooptrajecten opgepakt om per 2024 nieuwe overeenkomsten te hebben voor hoog specialistische vormen van jeugdzorg. Vanuit de Samenwerkagenda, als vervolg op de regiovisie, zal doorgestart worden met projecten en initiatieven samen met stakeholders vanuit zorgaanbieders en onderwijs. Addendum Meerjarenperspectief OZJT OZJT voert de wettelijke regionale jeugdhulptaken en de, door de regiogemeenten vrijwillig overgedragen, jeugdhulp- en Wmo opdrachten uit. Het takenpakket van OZJT heeft zich uitgebreid en ontwikkeld en is ten opzichte van 2015 verviervoudigd. De ambtelijke capaciteit van OZJT is echter niet meegegroeid. Vanuit de gemeenten is er wel de wil om de benodigde, capaciteit te leveren maar dit lukt steeds vaker niet. Er is dan ook vaak sprake van fragmentarische inzet of van (dure) externe inhuur om de taken en opdrachten uit te voeren. De Regiovisie Jeugdhulp Twente is inmiddels door alle 14 gemeenteraden vastgesteld. Daarmee is in grote lijnen duidelijk wat de kerntaken van OZJT zijn en daarmee is het mogelijk om OZJT hierop in te richten en een meerjarenperspectief te bieden.

De begrotingsuitbreiding bestaat uit een structurele formatie-uitbreiding voor de kerntaken van OZJT en een werk-/projectenbudget voor extra opdrachten gerelateerd aan de kerntaken. Voor de financiële impact is het belangrijk te realiseren dat een groot deel hiervan, ongeveer € 700.000, substitutie van projectfinanciering naar gemeentelijke bijdrage betreft, dus van incidentele financiering naar structurele financiering. Met de beoogde formatieuitbreiding is de komende jaren ook een besparing van € 360.000 per jaar aan projectfinanciering te realiseren omdat er geen dure externe inhuur meer hoeft plaats te vinden. Het projectenbudget van circa € 340.000 werd tot heden ook betaald door de gemeenten via projectfinanciering. De voorgestelde begrotingsuitbreiding heeft de volgende consequenties voor de gemeente Haaksbergen: Regionaal

Haaksbergen

Uitbreiding extra formatie voor uitvoering kerntaken OZJT

€

850.000

€

32.550

Verschuiving van projectfinanciering naar werk/projectbudgetten Totaal structureel extra uitbreiding:

€

340.000

€

12.991

€ 1.190.000

€

45.541

De hogere bijdrage van € 45.541 is niet in de meerjarenbegroting opgenomen en moet dus geraamd

worden voor 2023 en volgende jaren (uitgaande van positieve besluitvorming door de gemeenten). VTT VTT blijft in 2023 focussen op "Kwaliteit op Tijd", het optimaliseren van de werkprocessen, het behalen van de wettelijke doorlooptijden op alle diensten en de borging van deze aanpassingen om daarmee het onderhanden werk en daarmee de werkdruk binnen de norm te brengen. Daarnaast wil VTT in 2023 meer aandacht geven aan inhoudelijke verdieping op specifieke vormen van geweld, het geven van voorlichting en het verstevigen van de netwerkpositie, om verder te groeien naar de ambitie om het expertisecentrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling in de regio te zijn. Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

De raad wordt voorgesteld een zienswijze met de volgende strekking in te dienen: Wij zijn voorstander van het structureel borgen van taken, in plaats van deze met incidentele middelen te bekostigen. Met het oog op het borgen van de kerntaken van het OZJT, voorziet het addendum in een structurele uitbreiding van de formatie van het OZJT ter waarde van ca. € 850.000,-. In dit bedrag is evenwel niet voorzien in de uitvoering van “niet-kerntaken” (zie p. 4 adviesnota AB 7 april 2022 en p. 15 Quick-scan). De scheiding tussen kern- en niet-kerntaken stemt niet overeen met de gemeenschappelijke regeling, alsmede het koersdocument uit 2016. Wij geven het bestuur mee om de meerjarenbegroting op de formele scheiding in de gemeenschappelijke regeling af te stemmen, of deze tezamen integraal te herzien. Voorts moet de structurele uitbreiding voorzien in een vermindering van (dure) inhuur. Het addendum voorziet enerzijds in een afname van € 360.000,- incidentele kosten (projectfinanciering) aan kosten van inhuur. Anderzijds voorziet het addendum in een structurele formatie-uitbreiding van 6,97 fte, ter waarde van € 850.000. Wij zien graag nader geduid in welke mate er sprake is van een besparing aan personele lasten door in structurele invulling te voorzien. Een en ander tegen de achtergrond om de personele kosten inzichtelijk te hebben (zie ook p. 17 Quick-scan).

Tot slot zien wij graag invulling van de in de Quick-scan opgeworpen vraag, wat de relatie is tussen de groei van het aantal contractpartijen in de zorg, het additioneel gevraagde budget en besparing in de zorgkosten (p.5 Quick-scan).

Voorlopige jaarstukken 2021

De jaarrekening heeft betrekking op alle uitgaven en in komsten in 2021. Dit betreft onder andere inkomsten voor: 1. producten die gefinancierd worden uit de gemeentelijke bijdrage; 2. bijdragen van de Twentse gemeenten in projecten/coalitions of the willing; 3. dienstverlening die gefinancierd worden uit Rijksbijdragen; 4. dienstverlening die gefinancierd wordt op basis van tariefafspraken; 5. Inkomsten van Recreatieve Voorzieningen.

Baten (bedragen x € 1.000) Bedrag Lasten (incl. overhead) Bedrag Gemeentelijke bijdrage 33.965 Programma COVID-19 (Rijksbijdrage) 46.708 GGD Twente 26.933 Bijdragen gemeenten in projecten/coalities 21.876 COVID-19 46.708 Waardering Innovatiefonds Twente 7.572 OZJT 4.560 Reserveringen 2.757 Veilig Thuis Twente 5.628 Rijksbijdrage (voornamelijk voor soa) 1.144 Bestuur & Ondersteuning 9.258 Inkomsten tarieftaken en vaccinaties 2.364 Recreatieve Voorzieningen 2.950 Bijdrage overige overheden en 2.256 Sociaal Economisch Sterk 9.970 gemeenschappelijke regelingen Twente Inkomsten Recreatieve voorzieningen 981 Coalitions of the Willing 15.752 Doorberekening personeel 485 Overige inkomsten 1.762 Totaal 121.870 Totaal 121.758 Het resultaat bedraagt € 112.000 positief. Dit is exclusief de financiering van de oude Agenda van Twente 2008-2017. De baten en lasten hiervan zitten in het overzicht hierboven maar de dekking komt uit het eigenvermogen. Inclusief de dekking van de oude Agenda van Twente bedraagt het positieve resultaat € 489.000. GGD: In de bestuursagenda 2020-2023 zijn de navolgende speerpunten op het gebied van preventieve gezondheid voor Twente vastgelegd: 1. het roken te verlagen 2. de vaccinatiegraad te stabiliseren 3. de eenzaamheid(-sgevoelens) te verminderen 4. het overgewicht te verminderen 5. de regie over eigen leven te vergroten 6. stress te verminderen 7.

het problematisch alcoholgebruik te verminderen 8. het middelengebruik te verminderen 9. het bewegen te bevorderen De GGD is in 2021 met deze speerpunten aan de slag gegaan. De coronacrisis heeft de bewegingsruimte van de GGD echter sterk beperkt. Corona eiste immers veel van de capaciteit van de GGD en door de lockdown waren de mogelijkheden tot contact met inwoners beperkt. Ook verergerde de lockdown in veel gevallen zaken als eenzaamheid, overgewicht, stress en bewegen.

Andere ontwikkelingen: - Coöperatieve vereniging UA GGID heeft samen met GGD’en Hollands Noorden en regio Utrecht de opdracht uitgezet voor de ontwikkeling van het GGiD. Het GGiD is een digitaal dossier voor de jeugdgezondheidszorg. Volgens de planning zou het systeem al in gebruik zijn, maar vanwege onenigheid met de opdrachtnemer is het proces vertraagd. In de raadsinformatiebrief van 3 mei 2022 staat meer informatie over de stand van zaken. Wat gaat het kosten? GGD Twente

Baten Lasten Saldo Gemeentelijke bijdrage Mutaties reserves Resultaat na reguliere mutaties reserves Mutatie reserve (egaliseren resultaat)

Realisatie begrotingsjaar

Raming begrotingsjaar na wijziging

54.551.824 73.329.938 -18.778.114 19.022.341 -310.772 -66.495

50.403.313 69.425.654 -19.022.341 19.022.341

-

-

Raming begrotingsjaar voor wijziging 5.516.434 24.3944.624 -18.878.190 18.878.190

OZJT De overgang naar de GR gezondheid/OLG heeft voor OZJT veel impact (gehad) vanwege de grote verwevenheid tussen de GR-taken van OZJT en de Samen14 taken in opdrachten en financiën. Het is verder in 2021 niet gelukt om alle vacatures voor het werkplan OZJT te vullen binnen de formatie OZJT in combinatie met de levering van capaciteit door gemeenten. Voor OZJT was het daarom een worsteling om de opdrachten in het jaarplan rond te krijgen. Er is mede hierdoor bij OZJT sprake van hoge werkdruk, structureel overwerken en er wordt een beroep gedaan op inhuur.OZJT heeft de doorlopende inschrijvingen raamovereenkomst Twents Model verzorgd. De beoordeling is aangescherpt. Het aantal aanbieders is, door de tussentijdse toetreding, gestegen van 391 naar 427. Het barrièremodel is verder aangescherpt. Vanuit Kennispunt en AO Jeugd is via OZJT gestart met een verkenning aanpak Wachttijden. In maart is gestart met het proces om te komen tot een regiovisie Jeugdhulp. Met afrondende besluitvorming in de raden wordt opdracht gegeven aan de colleges om uitvoering te geven aan een regionale samenwerkagenda en inkoopagenda. Deze wordt in 2022 door OZJT opgepakt. Per januari 2021 is het contractmanagement en beheer van de huishoudelijke ondersteuning overgegaan naar OZJT. Contractgesprekken zijn gevoerd, overeenkomsten inclusief tariefbepaling zijn gereed.

Informatie over aanbieders is beschikbaar in het zorgportaal. De herijking van de visie vervoer is afgerond, de claim van vervoerders gereduceerd en afgewikkeld. Verder is de

aanbesteding van het callcenter afgerond. OZJT heeft in 2021 een positief resultaat van € 64.595 gerealiseerd. VTT VTT heeft in 2021 geen wachtlijst gehad, ondanks wederom een lichte stijging in de adviezen en meldingen: 2019 2020 2021 Adviezen 2.510 2.918 3.203 Meldingen 3.183 3.286 3.527 De totale uitstroom van casussen ligt hoger dan de instroom. Er wordt meer afgerond dan dat er binnenkomt, het onderhanden werk nam tot en met het derde kwartaal af en lag op de norm. Door een toename in het aantal meldingen zien we het onderhanden werk in het laatste kwartaal toenemen en daarmee ook de werkdruk. De doorlooptijden namen af richting de norm, deze lopen echter in het laatste kwartaal op. Dit heeft te maken met genoemde stijging in melding en adviezen bij een gelijkblijvende formatie. Daarnaast heeft VTT te maken gehad een oplopend ziekteverzuim (grotendeels corona-gerelateerd). De formatie is, op de vacature vertrouwensarts na, op orde gebleven tot in de laatste 2 maanden waarin een aantal medewerkers uitstroomden naar een andere baan. VTT heeft in 2021 een positief resultaat van € 87.370 gerealiseerd. Recreatieve Voorzieningen Recreatieve voorzieningen maakten deel uit van de rechtsvoorganger van Samen Twente, te weten de Regio Twente. Om die reden zijn de recreatieve voorzieningen betrokken bij de jaarstukken 2021 van Samen Twente.

Voor wat betreft de begroting 2023 is leidend dat de voorzieningen zijn ondergebracht in de separate bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatischap Twente. 1. Het stimuleren van het gebruik van de recreatieparken en de toeristische routenetwerken, te weten het wandel- fiets- en paardrijnetwerk en de MTB-routes. Deze ambitie is gehaald. De coronapandemie is ook in 2021 van grote invloed geweest op het gebruik van de recreatieparken. In het voor- en naseizoen zijn de parken veel intensiever gebruikt dan andere jaren. Ten opzichte van voorgaande jaren zijn de fiets- en wandelroutes in Twente zeer intensief gebruikt. 2. Het verbeteren van het financiële rendement van de recreatieparken. Deze ambitie is niet gehaald vanwege de corona. Grote evenementen zoals Frestival en Tuckerville konden in het najaar 2021 geen doorgang vinden als gevolg van de geldende corona-regels. Daarnaast waren er vernielingen op de parken en is extra bewaking ingehuurd i.v.m. de handhaving op coronaregels. Dit levert een vermindering van de inkomsten op en een toename van de kosten.

Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: 29,3% • Ratio weerstandsvermogen: 1,0 • Netto schuldenquote:2,8% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen 2,5% • Solvabiliteitsratio: 42,4% • Structurele exploitatieruimte: 5,9% Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Geen voorstel voor technische vragen.

Naam: Recreatieschap Twente Portefeuillehouder: Louis Koopman Behandelend ambtenaar: Marion Vorkink

Samenwerking op gebied van: Vrijetijdseconomie en recreatieve voorzieningen: exploiteren recreatieparken Hulsbeek, Rutbeek en Lageveld en het ontwikkelen en onderhouden van diverse routesystemen voor fietsen, wandelen, mountainbiken, paardrijden en auto’s.

Deelnemers: Alle 14 Twentse gemeenten

Ontwerpbegroting 2023

Programma Recreatieve Voorzieningen Naast de reguliere exploitatie en het beheer zijn de speerpunten voor de komende jaren: 1. Het op niveau houden van de en het zorgdragen voor een efficiënt beheer en een verbeterde digitale bereikbaarheid van de routes. 2. In overeenstemming met het huidige beleid streven naar meer en breder gebruik van de recreatieparken (toename maatschappelijk rendement) en naar een verdere verbetering van de exploitatie van de recreatieparken. Dit uit te voeren door het huidige stringente bezuinigingsbeleid te handhaven en daarnaast te zorgen voor extra inkomsten uit pacht, activiteiten, evenementen en parkeren. Programma Vrijetijdseconomie Er wordt gewerkt aan een aantrekkelijke en bewuste bestemming voor (toekomstige) bezoekers, bewoners en talenten. Dit wordt gedaan vanuit de kracht van de vrijetijdseconomie door de inzet van vier speerpunten: smart data, integraal gebiedsontwikkeling en management, het aanjagen van aanbodontwikkeling en bestemmingsvermarkting. Aandachtspunten ontwerpbegroting 2023: - Belangrijke beleidsnota’s zijn verouderd. - Er wordt voor 2023, in tegenstelling tot voorgaande jaren, een stijging van baten verwacht. De variatie in de verwachte baten roept de vraag op welk deel structureel is en waarom meer baten in 2023 verwacht worden dan voor 2022 zijn geraamd.

- De subsidie van € 1,- per inwoner voor Twente Marketing zal met ingang van het begrotingsjaar 2023 worden geïndexeerd met het toe te passen percentage prijscompensatie voor verbonden partijen, zoals afgegeven door de Twentse gemeenten.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Geen zienswijze kenbaar maken.

Voorlopige jaarstukken 2021

Ambities 2021: 1. Het stimuleren van het gebruik van de recreatieparken en de toeristische routenetwerken, te weten het wandel- fiets- en paardrijnetwerk en de MTB-routes. Deze ambitie is gehaald. De coronapandemie is ook in 2021 van grote invloed geweest op het gebruik van de recreatieparken. In het voor- en naseizoen zijn de parken veel intensiever gebruikt dan andere jaren. Ten opzichte van voorgaande jaren zijn de fiets- en wandelroutes in Twente zeer intensief gebruikt. 2. Het verbeteren van het financiële rendement van de recreatieparken. Deze ambitie is niet gehaald vanwege de corona. Grote evenementen zoals Frestival en Tuckerville konden in het najaar 2021 geen doorgang vinden als gevolg van de geldende corona-regels. Daarnaast waren er vernielingen op de parken en is extra bewaking ingehuurd i.v.m. de handhaving op coronaregels. Dit levert een vermindering van de inkomsten op en een toename van de kosten. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: 29,3% • Ratio weerstandsvermogen: 0,99 • Netto schuldenquote: 2,8% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen 2,5% • Solvabiliteitsratio: 42,4% • Structurele exploitatieruimte: 5,9%

Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Kennisnemen van de jaarrekening 2021 van Recreatieve Voorzieningen.

Naam: Veiligheidsregio Twente Portefeuillehouder: burgemeester R.G. Welten Behandelend ambtenaar: M.J.A. Klerkx

Samenwerking op gebied van: Wet Veiligheidsregio, Wet geneeskundige hulpverlening en Wet rampen en zware ongevallen schrijven deze gemeenschappelijke regeling voor. Doel: bereiken van een adequaat veiligheidsniveau voor de bevolking. De brandweerzorg is volledig geregionaliseerd.

Deelnemers: Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden.

Ontwerpbegroting 2023

Korte inhoud: De VRT geeft uitvoering aan de programma’s, Brandweer, GHOR, Multidisciplinaire onderwerpen en Gemeenten. Het regionaal risicoprofiel en het beleidsplan 2021-2024 (inclusief dekkingsplan brandweer) vormen hierbij het uitgangspunt. Centraal thema in het beleidsplan is het behoud van wat we nu hebben in een samenleving waarin veel verandert. Belangrijke doelen zijn: Voldoende gemotiveerd en gekwalificeerd personeel behouden, 24/7 paraat staan voor onze inwoners en ondernemers in Twente, adequaat kunnen reageren op noodsituaties en op ontwikkelingen in de maatschappij zoals klimaatverandering en cyberveiligheid. Enkele belangrijke veranderingen die onze aandacht vragen zijn de overgang naar de nieuwe meldkamer in Apeldoorn, de Omgevingswet (treed in werking op 1 januari 2023) en de technologische doorontwikkeling van informatieveiligheid en inzet van drones. Het toenemende aantal cyberaanvallen laat zien dat het cruciaal is om de bedrijfscontinuïteit te waarborgen.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Voorgesteld wordt de gemeenteraad de volgende zienswijze kenbaar te laten maken: In de begroting staat het voornemen om een aanbesteding voor natuurbrandvoertuigen voor te bereiden. Dit valt op omdat in 2019 zes soortgelijke nieuwe voertuigen in gebruik zijn genomen. Is hier sprake van een uitbreidings- of vervangingsinvesteringen en wat betekent dit dan voor de toekomstige begrotingen. Als gemeenteraad onderkennen we het belang van het vergroten van de cyberweerbaarheid. Het is ons echter niet duidelijk of dit een beleidswens van het bestuur van de Veiligheidsregio Twente is of dat er landelijke richtlijnen zijn om hier ook in veiligheidsregio’s aan te werken. Graag zien we hierin verduidelijking. Het roept bij ons de vraag op of dit een thema is voor het wettelijk voorgeschreven beleidsplan. Daarbij stellen we de vraag hoe de VRT de rol van de Twentse gemeenteraden zien in de besluitvorming over aanpassingen in het takenpakket van de organisatie?

In de begroting heeft de VRT een claim van structureel € 0,8 miljoen opgenomen voor de taken van de VRT in relatie tot de Omgevingswet. Mede in het licht van de toenemende werkzaamheden van de Omgevingsdienst Twente (ODT) en de financiële gevolgen daarvan acht onze gemeenteraad het wenselijk dat er afstemming gezocht wordt tussen de ODT en de VRT over de benodigde financiële middelen.

Voorlopige jaarstukken 2021

Het jaar 2021 was het eerste jaar van het beleidsplan 2021-2024: ‘Stabiele factor in tijden van verandering’ (met Twents risicoprofielen dekkingsplan van de brandweer). We leven in een wereld waarin de ontwikkelingen elkaar snel opvolgen. Dit biedt kansen maar tegelijkertijd stelt het ons ook voor een aantal uitdagingen. Wendbaar vanuit een stabiele basis is het belangrijk om veiligheid te garanderen voor zowel inwoners, ondernemers, overheden en bezoekers in Twente. Het verslagjaar 2021 is afgesloten met een voordelig resultaat van €1.300.008. Het resultaat laat zich voornamelijk verklaren door de tijdelijke effecten van de coronacrisis. Zo hebben we bijvoorbeeld minder kunnen oefenen en daardoor minder kosten gemaakt. Voor Haaksbergen betekent dit een restitutie van €42.302. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: onbekend • Ratio weerstandsvermogen: 0,92 • Netto schuldenquote: 83,8% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen 83,7% • Solvabiliteitsratio: 3,4% • Structurele exploitatieruimte: 0,0%

Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Voorgesteld wordt de gemeenteraad de volgende vraag kenbaar maken: In de jaarrekening is gerapporteerd dat er bij de brandweer sprake is van een verschuiving in de hulpverlening van traditioneel brand bestrijden naar andere vormen van hulpverlening zoals water- en stormschade. Onze gemeenteraad stelt hierbij de vraag welke gevolgen deze verschuiving in hulpverlening heeft voor de organisatie van VRT en de financiën.

Naam: GR Stadsbank Oost Nederland Portefeuillehouder: Antoon Peppelman, tevens lid AB van SON Behandelend ambtenaar: Katleen HorckBrummelhuis Ontwerpbegroting 2023

Samenwerking op gebied van:

Deelnemers: 22 gemeenten uit Achterhoek en Twente Haaksbergen, Losser. Enschede, Hengelo, Borne, Dinkelland, Hof van Twente, Oldenzaal en Tubbergen. Almelo Hellendoorn, Rijssen-Holten, Twenterand en Wierden, Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk.

Resultaat ontwerpbegroting 2023-2026 De ontwerpbegroting 2023-2026 is voor het jaar 2023 sluitend en voor de jaren 2024 tot en met 2026 laat het een positief resultaat zien. De positieve resultaten 2024 tot en met 2026 worden veroorzaakt door een uittredingsvergoeding van de gemeente Aalten (positieve resultaten; 2024: € 36.400, 2025: € 28.100, 2026: € 19.300). Op basis van de bestaande bestuursbesluiten en beleidsuitgangspunten worden de positieve saldi toegevoegd aan de Algemene Reserve). Uittreding gemeente Aalten per 1 januari 2023 Op 1 november 2021 heeft de gemeente Aalten kenbaar gemaakt dat zij uit de gemeenschappelijke regeling zullen treden. Dit zal per 1 januari 2023 worden geëffectueerd. Hiervoor zal de gemeente Aalten een uittredingsvergoeding ter grootte van € 379.400 betalen. Als gevolg van deze vergoeding laten de resultaten in het meerjarenperspectief vanaf 2024 een positief resultaat zien. Borging continuïteit dienstverlening Om de continuïteit van de dienstverlening te borgen is naar de mening van SON noodzakelijk dat functies binnen het primaire proces intern (gedeeltelijk) beschikbaar moeten zijn en moeten worden opgeleid. De Stadsbank is een expertise-organisatie en werkt niet met uitstel van dienstverlening aan mensen of met wachtlijsten in geval van uitval of vertrek van bestaande medewerkers.

Hiervoor zal structureel 2,5 fte extra beschikbaar moeten zijn. Ook wordt een intern opleider geïntroduceerd (0,8 fte) voor een studentenpool. Om dit te realiseren is een structurele bijraming van € 295.000 (gemeente Haaksbergen € 6.263) nodig. Het bedrag van bijna 3 ton komt grofweg overeen met de door de GR SON gedragen extra personeelskosten zoals die in het jaar 2021 en 2020 zijn opgetreden. Actuele ontwikkelingen met risico’s Een aantal actuele ontwikkelingen in de organisatie brengen mogelijk in de toekomst extra kosten met zich mee, die nu nog niet kwantificeerbaar zijn als gevolg van de mate van onzekerheid: • Aansluitend op de nieuwe strategische koers zijn binnen de organisatie managementontwikkelingen, waarbij in de komende periode mogelijk moet worden gezocht naar interimoplossingen.

• • •

• •

Er sprake van langdurige ziekteverzuim. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat dit voor aanvang begrotingsjaar 2023 is opgelost. Er is onzekerheid over het aantal af te nemen diensten door gemeenten. De gevolgen van Corona blijven moeilijk te voorspellen. Bij het vormgeven van de samenwerking met de markt is in de voortgangsrapportage over het Businessplan Bewind aangegeven dat er gewerkt wordt met een flexibele schil van zzp’ers bij langdurige ziekte en opvang van zwangerschap. Met name het personeelstekort in de bewindvoeringsmarkt is een belemmering om snel en adequaat tijdelijke vervanging te realiseren. Mocht er geen beroep worden gedaan op deze pool, dan is er sprake van beperkte kosten. Financiële risico’s kunnen optreden, wanneer de Stadsbank voor een deel van haar activiteiten vennootschapsbelasting moet afdragen op de hiermee behaalde ‘winst’. Vanaf 2019 heeft de SON bij de Belastingdienst formeel bezwaar aangetekend tegen de btw-heffing op beschermingsbewind. Dit gebeurt onder begeleiding van een gespecialiseerd fiscaal adviesbureau. Uit voorzichtigheidsoverwegingen wordt het huidige regime voortgezet, waarbij de btw-heffing op beschermingsbewind wordt gecontinueerd.

Terugkoppeling zienswijze uit 2021 t.b.v. begroting en meerjarenraming 2022 en verder: In de zienswijze van 2021 is gevraagd naar terughoudendheid met het volledig inzetten van de vrijval van kapitaallasten voor nieuwe dan wel vervangingsinvesteringen om op deze wijze meer flexibiliteit terug te brengen in de begroting en een nadere onderbouwing van niet ingevulde investeringen. Door de Stadsbank wordt aangegeven dat dit geschiedt overeenkomstig het Meerjaren Onderhoudsbeheersplan. Daarnaast heeft de raad aangegeven dat er behoefte is aan verbetering van de financiële informatie in de documenten in lijn met de opmerkingen in de Quickscan van de gezamenlijke Twentse rekenkamercommissies. Op basis van het proces dat nu loopt naar een vernieuwde strategie voor de SON wordt ook gewerkt aan de contouren van een nieuw financieel model, dat hier op aansluit. Met dit nieuwe financiële model wil de SON het informatiegehalte vergroten van de reguliere P&C cyclus en zal meer inhoudelijke toelichting volgen die de stukken beter leesbaar maken. Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Bij de actuele ontwikkelingen en risico’s is vermeld dat er een onzekerheid is in het aantal af te nemen diensten door gemeenten. Hier wordt als argument de gevolgen van Corona genoemd. Echter verwachten we een grotere onzekerheid op basis van de extreme inflatiecijfers en toegenomen lasten voor burgers (waaronder energielasten). Het verzoek aan het AB is dit de komende jaren te monitoren en daarover de raden te informeren. Daarnaast is het verzoek aan het AB om de raden op de hoogte houden van de ontwikkelingen ten aanzien van de strategische koers en de eventuele personele effecten die dit met zich mee brengt.

Korte inhoud: Voorlopige jaarstukken 2021 Financieel resultaat 2021 De standaard dienstverlening had in 2021 nog steeds te maken met een dalende trend die coronagerelateerd is. Als gevolg van de dalende dienstverlening is een tekort gerealiseerd van € 486.800. Conform het bestuursbesluit in de najaarsnota 2021 wordt het tekort gecompenseerd door een incidentele bijdrage van € 438.900 van de gemeenten (verschil tussen de lager gerealiseerde standaarddienstverlening ultimo 2021 t.o.v. de Primaire begroting 2021.). Voor de gemeente Haaksbergen betekende dit een éénmalige bijdrage ter grootte van € 12.221. Na verwerking van deze incidentele gemeentelijk bijdrage komt het tekort op € 117.200. dit tekort wordt veroorzaakt door de effecten van de nieuwe Cao-2021-2022. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: N.v.t. • Ratio weerstandsvermogen: 1,11 • Netto schuldenquote: 2% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen 35% • Solvabiliteitsratio: 6% • Structurele exploitatieruimte: N.v.t. Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Geen voorstel voor technische vragen.

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente/ GBTwente

Samenwerking op gebied van: Waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen.

Portefeuillehouder: A.B.G.M. Koopman – lid AB

Deelnemers: Gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand. GBT voert werkzaamheden uit voor de gemeenten Bronckhorst en Berkelland.

Behandelend ambtenaar: B. Faber Ontwerpbegroting 2023

Korte inhoud: 1. De begroting 2023 is structureel sluitend en laat voor 2023 een overschot zien van € 144.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de ‘reserve 5% begrotingstotaal’. 2. Vanwege een hogere loon- en prijscompensatie zijn de tarieven van de verschillende producten die GBTwente levert, in 2023 hoger dan oorspronkelijk geraamd. Dit heeft tot gevolg dat ook de gemeentelijke bijdrage hoger wordt dan wij oorspronkelijk hebben begroot. We zullen dit meenemen in onze begroting 2023. 3. Er zijn geen nieuwe beleidsaspecten. Het bestaand beleid, visie en missie, wordt de komende jaren doorontwikkeld.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Geen zienswijzen in te brengen.

Voorlopige jaarstukken 2021

Korte inhoud: Het jaarrekeningresultaat 2021 van GBTwente bedraagt € 212.831 positief. In de aangepaste begroting was een voordeel begroot van € 173.000. Het resultaat is dus € 40.000 hoger dan begroot. Het resultaat wordt gedoteerd aan de reserve “5% begrote lasten", zodat deze reserve weer op niveau wordt gebracht. De bestemmingsreserve 5% begrotingstotaal van GBTwente mag maximaal 5% van het begrotingstotaal zijn. Eind 2021, nadat het algemeen bestuur de toevoeging van het positieve resultaat van 2021 aan de reserve heeft vastgesteld, bevat de reserve € 548.000. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: niet bekend • Ratio weerstandsvermogen: n.v.t. • Netto schuldenquote: 6,8% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: 6,8% • Solvabiliteitsratio:3,2% • Structurele exploitatieruimte:1,8%

Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Geen voorstel voor technische vragen.

Naam: Openbaar lichaam Crematoria Twente Portefeuillehouder: A.B.G.M. Koopman, lid DB en AB

Samenwerking op gebied van: In standhouden en exploiteren van crematoria (Almelo, Borne, Enschede en Oldenzaal)

Behandelend ambtenaar: D.J. de Jager

Deelnemers: Gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Tubbergen en Wierden

Ontwerpbegroting 2023

Korte inhoud: 1. De ontwerpbegroting 2023 laat een (structureel) tekort zien van € 16.483 in 2023 tot € 17.647 in 2026. Dit betreffen kosten die samenhangen met het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Deze kosten worden in mindering gebracht op het uit te keren dividend aan de deelnemende gemeenten. 2. De begroting 2023 sluit af met een saldo van € 358.517 (dividend van € 375.000 -/- € 16.483)

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

geen zienswijze kenbaar maken.

Voorlopige jaarstukken 2021

Het exploitatiesaldo over 2021 bedraagt € 136.053 positief. Het saldo van baten en lasten over 2021 is € 153.264 hoger dan de raming over 2021. Ten aanzien van het exploitatiesaldo stelt het dagelijks bestuur voor om het gehele exploitatiesaldo van € 136.053 toe te voegen aan de algemene reserves. Dit voorstel is al in de jaarrekening verwerkt. Kengetallen: • Netto schuldenquote: 17% • Netto schuldenquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen:17% • Solvabiliteitsratio:98% • Structurele exploitatieruimte: 100%

Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Kennisnemen van de jaarrekening 2021 van het OLCT

Naam: Omgevingsdienst Twente Portefeuillehouder: J.H. Scholten

Samenwerking op gebied van: Vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieugebied

Deelnemers: 14 Twentse gemeenten en de provincie Overijssel.

Behandelend ambtenaar: M. Rack Ontwerpbegroting 2023

Korte inhoud: De Ontwerp Programmabegroting 2023 is een doorontwikkeling van de Programmabegroting 2022 gecombineerd met de ontwikkelingen uit de Ontwerp Kadernota OD Twente 2023 (loon- en prijsindexatie, uitbreiding juridisch en flora en fauna en, volgens afspraak, de besparingsambitie). De begroting van de Omgevingsdienst Twente heeft voor 2023 een omvang van €12,9 miljoen. Ten opzichte van 2022 betekent dit een toename van circa € 0,45 miljoen. Vanaf 2023 is het percentage productieve uren per fte teruggebracht van 1.440 (90%) naar 1.400 (87,5%). Voor Haaksbergen betekent dit dat het aantal beschikbare productieve uren op basis van de ingebrachte 3,6 fte met circa 150 afneemt. De bijdrage van Haaksbergen aan de begroting ODT voor 2023 bedraagt €515.198. Mogelijke verhoging benodigde middelen De Ontwerp Programmabegroting 2023 is een doorontwikkeling van de Programmabegroting 2022 gecombineerd met de ontwikkelingen uit de Ontwerp Kadernota OD Twente 2023. De ontwikkelingen zijn hierboven benoemd. De bijdrage van Haaksbergen in de begroting 2023 is gebaseerd op een inbreng van beschikbare uren overeenkomend met 3,6 fte. De werkelijk benodigde capaciteit ligt naar verwachting hoger (gezien het hogere uitvoeringsplan 2022).

De belangrijkste reden hiervan zijn de benodigde uren om te voldoen aan de kwaliteitscriteria voor toezichtstaken en de sterke toename van het aantal producten de afgelopen jaren. Een groot deel van deze producten is vraag gestuurd zodat hierop maar zeer beperkt kan worden gestuurd. Om een realistisch bedrag op te nemen in onze eigen begroting, wordt bij de begroting voorgesteld om een stelpost op te nemen van € 90.000,- Zo zijn we voorbereid op de te verwachten hogere kosten voor de ODT.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Wij stellen uw raad voor een zienswijze in te dienen die overeenkomt met bevindingen uit de Quickscan. Daarbij hebben wij kennis genomen van de reactie van het ODT op deze bevindingen. De begroting van ODT kent een stijging van 0,45 miljoen ten opzichte van de begroting 2022. Rode draad in zowel begroting als jaarrekening is de stijgende productie (JV, p. 7) en de werkvoorraden. Dat

roept vragen op over stuurbaarheid van het takenpakket. De ODT geeft in zijn reactie aan dat de productie beheersbaar wordt gehouden door het sturen op werkvoorraad en doorlooptijden. In het Algemeen Bestuur van de OD Twente zijn hiervoor beheersmaatregelen vastgesteld waarbij tijdelijk een ander ambitieniveau wordt gehanteerd. Sturen op input is volgens de ODT niet mogelijk, omdat de meeste producten op het gebied van vergunningverlening en advies vraag gestuurd zijn. Dit geldt ook voor het aantal klachten en handhavingszaken/verzoeken. Het idee achter de per 1 januari 2023 in te voeren Omgevingswet is dat er meer samenhang is en dat procedures eenvoudiger worden. De vraag is in hoeverre de Omgevingswet van invloed is op (de mogelijkheden tot sturing op) de vraag naar diensten en de benodigde inzet. Wij vragen daarbij tevens de onderzoeksopdracht van Seinstra & Partners (Begr., p. 3) te betrekken, of deze zowel in capaciteit (vraaggestuurd) als in de beheersbaarheid van de productie voorziet (aanbodgestuurd). In de quick-scan wordt de vraag opgeworpen om het positieve rekeningresultaat aan de deelnemende gemeenten uit te keren, gelet op het feit dat het weerstandsvermogen en de algemene reserve eind 2022 op orde is. De ODT geeft in zijn reactie aan dat in de jaarrekening een voorstel wordt gedaan hoe om te gaan met het rekeningresultaat.

Het advies is om een deel van het resultaat in te zetten voor het wegwerken van de werkvoorraad binnen specifieke programma’s. Het is vanuit het perspectief van de OD Twente niet wenselijk om elk jaar een substantiële werkvoorraad met zich mee te dragen. Het Algemeen Bestuur kan ervoor kiezen dit rekeningresultaat wél uit te keren naar de deelnemers. Wij roepen het bestuur op om hier een expliciete afweging te maken.

Voorlopige jaarstukken 2021

In de jaarrekening 2021 is € 0,9 mln. extra opdrachten verwerkt die nog bij gemeenten in rekening moeten worden gebracht. Tegelijkertijd is het financieel resultaat van de ODT in 2021 € 1,0 mln. positief. Over dat overschot moet nog besluitvorming plaatsvinden. ODT zegt in de begroting dat de Algemene Reserve eind 2022 toereikend is. Elders blijkt dat ook het weerstandsvermogen op orde is. Dat kan aanleiding zijn om als zienswijze aan te geven dat het positieve rekeningresultaat 2021 aan de deelnemende gemeenten moet worden uitgekeerd. Het Algemeen Bestuur van de ODT kan ervoor kiezen dit resultaat uit te keren en dan vindt er de facto een verrekening plaats, dit is wel een apart besluit. Echter voorgesteld wordt om een deel van het positieve resultaat te herbestemmen om de werkvoorraad te verminderen. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: • Ratio weerstandsvermogen: 1,02 • Netto schuldenquote: -3% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: -3% • Solvabiliteitsratio: 30%

• Structurele exploitatieruimte: 0% Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2021

Geen voorstel voor technische vragen