Ontw begr 2022+ jaarrek 2020 6X GR bijlage rvs

Ontwerpbegrotingen 2022 en jaarstukken 2020 6 gemeenschappelijke regelingen De gemeenschappelijke regelingen waaraan Haaksbergen deelneemt zijn gebaseerd op de bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr). Het gaat dan om: Regio Twente - Veiligheidsregio Twente - Stadsbank Oost Nederland - Openbaar Lichaam Crematoria Twente - Gemeentelijk Belastingkantoor Twente en Omgevingsdienst Twente De regels over financiën zijn in deze wet te vinden in de artikelen 34, 34a, 34b en 35. Belangrijk daarin is dat het dagelijks bestuur van een openbaar lichaam vóór 15 april van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten stuurt. Daarnaast dat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende 8 weken de gelegenheid krijgen zienswijzen over de ontwerpbegroting bij het dagelijks bestuur in te dienen. De ontwerpbegrotingen van de gemeenschappelijke regelingen waaraan Haaksbergen deelneemt zijn, zoals wettelijk bepaalt, 8 weken voordat deze in de verschillende algemeen besturen, dan wel bestuur worden behandeld ontvangen. Onderstaand een overzicht, per gemeenschappelijke regeling, van de belangrijkste aspecten van de ontwerpbegroting 2021 en voorlopige jaarrekening 2019.

Daarbij is ook aangegeven of wij adviseren een zienswijze in te dienen en zo ja hoe deze zienswijze zou kunnen luiden. Indien van toepassing wordt voorgesteld al dan niet (technische) vragen over de ontvangen voorlopige jaarrekening te stellen. Ten behoeve van de integraliteit en overzichtelijkheid wordt uw raad dit in een overzicht voorgelegd.

1

Regio Twente Portefeuillehouder: mr. drs. R.G. Welten, lid AB Ambtelijk accounthouder (coördinatie) P.M. Paalman-Hendrikson

Samenwerking op gebied van: Een evenwichtige en harmonische ontwikkeling van het rechtsgebied. Dit geldt voor de terreinen publieke gezondheid (GGD-Twente) - jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning (OZJT en Samen 14) advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (VTT) – sociaaleconomische structuurversterking – recreatieve voorzieningen – bovengemeentelijke belangenbehartiging. Bovenstaande is basispakket. De vrijwillige samenwerking waarin Haaksbergen participeert: Agenda voor Twente; Milieu, Duurzaamheid en Afval; Twentse Kracht (vacature-uitwisseling, trainees en opleidingen)

Deelnemers: 14 Twentse gemeenten

Korte inhoud: Algemeen: Algemene beleidsmatige en financiële kaders voor 2022 zijn opgenomen in deze programmabegroting 2022, die een overgangsbegroting is. Niet alle ontwikkelingen met betrekking tot de veranderopdracht zijn in definitieve vorm besloten. Ook de integrale bestuurlijke eindtoets waar alle eerder genomen besluiten, alle nog te nemen besluiten en de integrale financiële situatie wordt opgenomen, moet nog plaatsvinden. De begroting 2022 gaat daarom uit van de bestaande (begroting 2021) situatie. De verwachting is in 2021 de transitie af te ronden met als resultaat de nieuwe GR Gezondheid, bestaande uit de onderdelen GGD Twente, OZJT/Samen14, Veilig Thuis Twente en de gast Kennispunt Twente. Voor het thema sociaal-economische structuurversterking wordt een triple helix samenwerking aangegaan met ondernemers en onderwijs: de 3O-samenwerking in de Twente Board. Voor Recreatieve voorzieningen geldt dat een nieuwe gemeenschappelijke regeling wordt opgericht: de bedrijfsvoeringsorganisatie Recreatieschap Twente. Voor de overige vrijwillige samenwerkingen zijn gastheergemeenten gezocht en grotendeels gevonden. Via begrotings- wijzigingen wordt de begroting van 2022 geactualiseerd zodat die past bij de feitelijke situatie. Bijdrage De begroting heeft in 2022 een omvang van afgerond € 54 mln. Het aandeel gemeentelijke bijdrage is geraamd op € 35,3 mln.

De gemeentelijke bijdrage is ten

2

opzichte van de gewijzigde begroting 2021 met ca. € 0,5 mln. toegenomen. De stijging wordt geheel veroorzaakt door het toepassen van de financiële uitgangspunten van de gemeenten met betrekking tot loon- en prijscompensatie. Voor Haaksbergen betekent dit een toename van circa € 20.000. Domein Gezondheid GGD In de Bestuursagenda 2020-2023, en daarmee ook voor het begrotingsjaar 2022, zijn de navolgende speerpunten op het gebied van preventieve gezondheid voor Twente vastgelegd: roken - vaccinatiegraad - eenzaamheid - overgewicht - regie over eigen leven - stress - problematisch alcoholgebruik - middelengebruik en bewegen. In 2020 en 2021 is vertraging opgelopen voor wat betreft de actie op de hierboven genoemde speerpunten. De GGD gaat ervan uit dat de Corona-crisis in 2022 grotendeels getemperd zal zijn en dus geen belemmering meer vormt voor actie op de hierboven genoemde speerpunten. In 2021 zal de nieuwe Gezondheids-GR echter wel ingaan, waardoor de organisatie van de activiteiten ten behoeve van de 9 speerpunten alsnog vertraging kan oplopen. Coöperatieve vereniging UA ten behoeve van het digitaal dossier JGZ (GGiD) Ten behoeve van de ontwikkeling en onderhoud van het digitaal dossier JGZ (GGiD) neemt GGD Twente deel in een coöperatieve vereniging UA.

Het bedrijf van de coöperatie omvat het (doen) ontwerpen, (door)ontwikkelen, beheren, onderhouden en exploiteren van één of meerdere door haar leden te gebruiken digitale informatiesystemen voor medische dossiers en eventuele overige gegevensbestanden. VTT In 2022 vragen onder meer de volgende ontwikkelingen extra aandacht en inzet van VTT: De doorontwikkeling van het scholingsplan t.b.v. deskundigheidsbevordering medewerkers om te voldoen aan de kwaliteitseisen die het Rijk en de Inspecties aan ons stellen. Het ontwikkelen én implementeren van de visie op voorlichting in de regio Twente, in samenhang met het programma "Geweld hoort nergens Thuis". OZJT De huidige overeenkomsten Twents Model lopen tot 1 januari 2023. In 2022 zullen concrete stappen gezet moeten worden in verlengen en/of inkoop. Gestreefd wordt naar besluitvorming in het eerste kwartaal 2022.

3

Er wordt meer bovenregionaal samengewerkt. Dit is nodig voor behoud en betaalbaarheid van de zeer specialistische jeugdhulp. Besluiten worden ondersteund met data. Er zijn diverse bronnen beschikbaar die worden geïntegreerd en doorontwikkeld en goed worden gebruikt, zodat ook complexe beslissingen worden gebaseerd op beschikbare informatie. Domein Leefomgeving Sociaal Economisch Sterk Twente De intergemeentelijke samenwerking in Twente is volop in beweging. In de veranderopdracht is de versterking van de regionale samenwerking op hoofdlijnen uitgewerkt met de gewenste verbetering/kaders voor het uiteindelijke resultaat. De belangrijkste prioriteiten van de veranderopdracht dienen nog nader uitgewerkt te worden waardoor net zoals de begroting van 2021, ook de begroting van 2022 qua tijdslijnen nog niet vertaald kan worden naar de veranderopdracht. Deze begroting gaat daarom uit van de bestaande (huidige) situatie en waarbij via begrotingswijzigingen de begroting in overeenstemming wordt gebracht met besluitvorming van de veranderopdracht. Coalition of the Willing - AvT Met de ontwerpbegroting 2022 wordt ingezet op sociaal-economische structuurversterking van Twente door het ontwikkelen van aansprekende projecten binnen de vier actielijnen van de Agenda voor Twente. Aanjagen van samenwerking 3-O’s en vernieuwende initiatieven op regio-brede relevante ontwikkelingen.

Dit in samenwerking met de partners in de basisinfrastructuur, die het ecosysteem van de regio vormgeven. De uitvoering is inmiddels ondergebracht bij Twente Board en wordt gezamenlijk ter hand genomen met het investeringsprogramma Agenda voor Twente.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Voorlopige jaarstukken 2020

Recreatieve Voorzieningen Geen input voor advies – zie ontwerpbegroting, pag. 24 t/m 26. In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Korte inhoud: zie ook pag. 6 t/m 8 jaarstukken. Algemeen In 2020 is van de beleidsambities en activiteiten voor het basistakenpakket van de Regio Twente het overgrote deel (80%) volledig gerealiseerd in lijn met de programmabegroting. Het verslagjaar 2020 is afgesloten met een positief financieel resultaat van € 605.320 na

4

mutaties bestemmingsreserves. Dit is ca. 1% van de begroting of € 0,96 per inwoner. Aan het algemeen bestuur wordt voorgesteld het positieve resultaat als volgt aan te wende: • € 222.000 voor voortzetting van de formatie voor inkoop/Aanbesteding en ter borging van de AVG. In 2019 en 2020 incidenteel budget gekregen voor structurele activiteiten voor de borging van de wettelijke vereisten rondom Inkoop/Aanbesteding en de AVG. De risico’s in deze processen zijn aanzienlijk en de onrechtmatigheden hierin nemen toe. De begroting van 2021 en die van 2022 zijn overgangsbegrotingen in verband met de veranderopdracht; als gevolg daarvan is het benodigde budget hierin nog niet structureel opgenomen. • € 100.000 aan te wenden ter dekking van incidentele kosten om de risico’s van cybercriminaliteit te reduceren; het gaat om doorvoeren van noodzakelijke verbeteringen in de organisatie • voor het restant van het positieve resultaat, zijnde € 283.320, wordt voorgesteld om deze te bestemmen voor de frictiekosten van de veranderopdracht. Dit is in lijn met de daarover gemaakte afspraken in het AB. Het Corona-virus heeft voor de Regio Twente een grote impact. Zie speciale paragraaf op pagina 72 e.v. in de jaarstukken. GGD Het domein gezondheid heeft in 2020 een positief resultaat gerealiseerd van € 231.000.

Het resultaat komt tot stand door een overschot op de tarieftaken van de GGD (€ 180.000), de projecten van de GGD (€ 127.000), de SOA-taken (€ 177.000), Meningokokken ACWY campagne (€ 119.000,-). De gemeentelijke bijdrage gefinancierde taken hebben tot een tekort van € 372.000 geleid. Onderbouwing per onderdeel: • Bij SOA is de ASG subsidie grotendeels in stand gebleven ondanks de coronapandemie. Daarnaast is een onderschrijding geweest op het budget inhuur, waardoor het positieve resultaat is gerealiseerd. • Het positieve resultaat op tarieftaken is met name ontstaan door hogere opbrengsten forensische geneeskunde. • In de begroting van de diverse projecten zit een risico-opslag verwerkt. Dit wordt gebruikt om de huidige en toekomstige risico’s op het gebied van projecten af te dekken. In 2020 hebben deze risico’s zich niet voorgedaan, waardoor dit resultaat is ontstaan.

5

•

De uitvoering van de meningokokken ACWY campagne heeft tot een positief resultaat geleid. Extra incidentele werkzaamheden zijn deels binnen de bestaande formatie uitgevoerd. • De gemeentelijke bijdrage gefinancierde taken hebben in 2020 tot een tekort geleid. De belangrijkste componenten zijn de kosten van het ontwikkelen van het nieuwe Digitaal Dossier en kosten voormalig personeel. Daartegenover staan het (tijdelijk) niet kunnen invullen van vacatures door o.a. de geringe beschikbaarheid van artsen en het genereren van meerdere incidentele baten verspreid over verschillende taakgebieden van de GGD. Deze ontlasten de gemeentelijke bijdrage en hebben derhalve een positieve invloed hebben op het saldo. N.B.: Alle meer-en minder kosten als gevolg van de coronapandemie zijn meegenomen in de meerkostenregeling van het VWS. Daartoe is een aparte corona administratie ingericht, waardoor de effecten van de coronapandemie de GGD financieel niet raken. Coronavirus en 2020 Het coronavirus (COVID 19) bracht de GGD, door zijn taken op het gebied van infectieziektebestrijding, in het oog van deze storm. De opschaling van de infectieziektebestrijding door het bijspringen van bereidwillige collega’s uit andere delen van de organisatie verliep aanvankelijk moeiteloos. Toen echter de crisis voortduurde dienden er wijzigingen in de organisatie van de aanpak te worden doorgevoerd.

Er volgden uitbreiding en inpassing van extra personeel in een apart onderdeel. De reguliere activiteiten van de GGD ten behoeve van de taken voortvloeiende uit de Wet publieke gezondheid werden uitgevoerd binnen de kaders van de landelijke maatregelen. Dat betekende met name aanpassingen voor de uitvoering van de contactactiviteiten bij JGZ en AGZ. Andere activiteiten werden zo veel mogelijk online en veelal vanuit de thuissituatie van medewerkers voortgezet. De maatregelen in het kader van de corona-crisis hebben echter ook gevolgen gehad voor de realisatie van de ambities van het programma Gezondheid. Het Rijksvaccinatieprogramma is uiteindelijk alsnog geheel volgens de landelijke planning uitgevoerd. Echter aan de ambitie om extra initiatieven te ontwikkelen voor gemeenten waar de vaccinatiegraad achterblijft, is de GGD niet toegekomen. De sluiting van scholen ten gevolge van de eerste 'intelligente lockdown' en de inperking van de dienstverlening van consultatiebureaus, heeft er helaas ook voor gezorgd dat kinderen uit beeld van de jeugdgezondheidszorg raakten. De eventuele effecten hiervan hadden de bijzondere aandacht in de reguliere contactmomenten van de JGZ die weer werden opgepakt.

6

VTT Het jaar 2020 stond in het teken van het wegwerken van de wachtlijsten, het herijken en efficiënter inrichten van de diensten en producten van VTT. Ook heeft VTT geanalyseerd wat de benodigde structurele formatie zou moeten zijn in relatie tot de instroom van adviezen en meldingen huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit alles hebben we gedaan in samenwerking met een extern bureau (TOC resultants) in opdracht van de gemeenten én in samenwerking en afstemming met de lokale toegang van de 14 gemeenten. Het positief resultaat van € 105.803 is aan de reserve toegevoegd. OZJT Het Zorglandschap is continue in beweging. Zowel bij gemeenten als aanbieders is sprake van financiële tekorten. OZJT heeft in 2020 vanuit haar regionale en landelijke verantwoordelijkheid diverse intensieve trajecten doorlopen met zorgaanbieders en gecertificeerde instellingen om zorgcontinuïteit voor de Twentse inwoners te borgen. Dit is in alle gevallen gelukt. In verband met Corona zijn de contacten met aanbieders en onderwijs geïntensiveerd, zodat onderwijs en zorg zo goed mogelijk door konden lopen. In het verlengde van de landelijke afspraken over continuïteitsbijdragen hebben we de Twentse Aanpak ontwikkeld en de meerkostenregeling. We hebben met elkaar 1 regeling afgesproken en zo bijgedragen aan eenduidigheid, zekerheid en administratieve lastenverlichting.

Aanbieders die een risicoprofiel hadden n.a.v. het barrièremodel zijn onderzocht en beoordeeld. Dit heeft geleid tot diverse verbeterplannen, waarna aanbieders aan de (kwaliteits)eisen voldoen en tot diverse ontbindingen. Het positief resultaat van € 89.699 is aan de reserve toegevoegd. Domein Leefomgeving 2020 is een overgangsjaar voor de Agenda voor Twente geweest. Eind 2019 besloot het algemeen bestuur tot samenwerking in Twente voor sociaaleconomische structuurversterking met aansturing vanuit de 3O’s, en het uitwerken van een 3O beslisen uitvoeringsorganisatie. Begin 2020 is gestart met de uitwerking van een besturingsmodel en daarbinnen de uitvoering van de Agenda voor Twente en Regio Deal. Vanuit de Agenda voor Twente is focus meegegeven aan het strategisch plan van Twente Board, 2020 – 2025. Vernieuwende en aansprekende projecten hebben ondersteuning gekregen binnen de vier actielijnen van de Agenda voor Twente. Er is een stevige basis gelegd onder de uitvoering van de Regio Deal Twente, met de Agenda als versneller, door acht projecten te financieren. De baten en lasten Agenda voor Twente bedroegen in 2020: € 2.691.187.

7

Recreatieve Voorzieningen Geen input voor advies: Zie pag. 36 t/m 38 jaarrekening Coalition of the Willing De ambities ten aanzien van de Agenda voor Twente zijn in 2020 gerealiseerd. Voor overige zie pag. 43 e.v. jaarrekening Kengetallen: voor de hele Regio Twente • Algemene reserve in % van de salariskosten: 0,28% • Ratio weerstandsvermogen: 0,6 • Netto schuldenquote: 1,3% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: 0,7% • Solvabiliteitsratio: 22,1% • Structurele exploitatieruimte: 0,1% Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2019

Geen technische vragen.

8

Veiligheidsregio Twente Portefeuillehouder: mr. drs. R.G. Welten, lid AB Behandelend ambtenaar: M.J.A. Klerkx Ontwerpbegroting 2022

Samenwerking op gebied van: Deelnemers: Wet Veiligheidsregio, Wet Almelo, Borne, Dinkelland, Enschede, geneeskundige hulpverlening en Wet Haaksbergen, Hellendoorn, Hengelo, Hof van rampen en zware ongevallen schrijven Twente, Losser, Oldenzaal, Rijssen-Holten, deze gemeenschappelijke regeling Tubbergen, Twenterand en Wierden. voor. Doel: bereiken van een adequaat veiligheidsniveau voor de bevolking. De brandweerzorg is volledig geregionaliseerd. Korte inhoud: De VRT geeft uitvoering aan de programma’s, Brandweer, GHOR, Multidisciplinaire onderwerpen en Gemeenten. Het regionaal risicoprofiel en het beleidsplan 2021-2024 (inclusief dekkingsplan brandweer) vormen hierbij het uitgangspunt. Centraal thema in het beleidsplan is het inzetten op behoud van wat we nu hebben, in een samenleving waarin veel verandert. Dat is wat de komende jaren de nodige inspanning vraagt. Voldoende gemotiveerd en gekwalificeerd personeel behouden, 24/7 paraat staan voor onze inwoners en ondernemers in Twente, met een goed draaiende crisisorganisatie. De gemeentelijke bijdrage is niet verhoogd ten opzichte van 2021, met uitzondering van de indexatie.

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Voorlopige jaarstukken 2020

In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Daarnaast de volgende zienswijze kenbaar maken: • In de jaarrekening 2020 blijkt dat de zogenaamde niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn toegenomen van € 8,5 mln in 2019 naar € 22,7 mln in 2020. Dat is een substantiële stijging waar in de begroting 2022 verder niets over is gezegd. Hoe oefent het bestuur hier invloed op uit en informeert de gemeenteraden waar nodig? • Waarom staat er in de ontwerpbegroting 2022 niets over leren van de pandemie en verder? Korte inhoud: Het jaar 2020 stond grotendeels in het teken van de Covid-19 crisis. Van maart tot en met december hebben we in een GRIP-4 situatie gezeten. De crisisorganisatie is gedurende die

9

hele periode werkzaam geweest en vele (ook gemeentelijke) collega’s hebben zich ingezet (en doen dat nog steeds) om de pandemie in goede banen te leiden. In 2020 is het nieuwe beleidsplan VRT ‘Stabiele factor in tijden van verandering’, voor de jaren 2021-2024 vastgesteld. Daar horen bij het risicoprofiel en dekkingsplan brandweer. Actuele thema’s als de vorming van een nieuwe meldkamer voor Oost Nederland, paraatheid en vrijwilligheid, voorbereiding op de denkrichting taakdifferentiatie brandweer en een evaluatie en handelingswijze paasvuren hebben aandacht gekregen. Het verslagjaar 2020 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 1.763.230. Het resultaat laat zich voornamelijk verklaren door effecten van Covid-19. In het saldo zit eveneens ten gevolge van Covid-19 een nadelig resultaat van de Twente Safety Campus besloten van € 0,5mln. De voor- en nadelen van Covid-19 zijn zodoende in het concernresultaat geëgaliseerd. Voor Haaksbergen betekent dit een restitutie van €59.887. Het project Safety Campus (TSC) leed als gevolg van corona een verlies van € 0,5 mln. De VRT stelt dat het resultaat in 2020 op verschillende manieren door covid is beïnvloed en dat 70% van het positieve resultaat in de jaarrekening een gevolg is van covid. De begroting 2022 is sluitend op een totaal van € 59 mln en is ook meerjarig sluitend.

Een belangrijke veronderstelling daarbij is dat de Safety Campus kostendekkend werkt. Uit de risicoparagraaf bij de begroting blijkt dat de vergunning voor TSC per 2025 afloopt en dat er onzekerheid is of die vergunning opnieuw wordt afgegeven. Dit, in combinatie met de gebleken onzekerheid rondom kostendekkend werken van TSC in 2020 is wellicht aanleiding om een evaluatie uit te voeren naar de gerealiseerde effecten van dit project. De uitgebrachte QuickScan van de Twentse rekenkamers doen deze suggestie. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: • Ratio weerstandsvermogen: 0,76 • Netto schuldenquote: 87,8% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen 87,7% • Solvabiliteitsratio: 4,8% • Structurele exploitatieruimte: 0,0% Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2020

Geen technische vragen stellen.

10

11

GR Stadsbank Oost Nederland Portefeuillehouder: A.R. Peppelman, lid AB Behandelend ambtenaar: K. Horck-Brummelhuis Ontwerpbegroting 2022

Samenwerking op gebied van: Schulddienstverlening

Deelnemers: 22 gemeenten uit Achterhoek en Twente Haaksbergen, Losser. Enschede, Hengelo, Borne, Dinkelland, Hof van Twente, Oldenzaal en Tubbergen. Almelo Hellendoorn, Rijssen-Holten, Twenterand en Wierden, Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Lochem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk.

Korte inhoud: De primaire begroting 2021, de jaarcijfers uit de jaarrekening 2020 en de richtlijnen en voorwaarden van de deelnemende gemeenten vormen gezamenlijk de leidraad voor de begroting 2022-2025. Hierin is het meeste recente beleid opgenomen (bestaand beleid). Covid-19 effecten zijn niet meegenomen. De begroting 2022-2025 laat voor het jaar 2022, evenals voor de jaren 2023-2025, een sluitende begroting zien. Voor 2022 komt de bijdrage voor Haaksbergen uit op €138.165,-. Voor de loon- en prijsmutaties hanteert de Stadsbank – conform de richtlijnen van de deelnemende gemeenten - de prijs netto materiële overheidsconsumptie (imoc) en de loonvoet sector overheid van de Macro Economische Verkenning (MEV), opgesteld door van het Centraal Plan Bureau (CPB). Er is geen rekening gehouden met een mogelijke (substantiële) toename van het aantal deelnemers aan de schuldhulpverlening van de Stadsbank in 2021 en 2022 als gevolg van de Corona-crisis. Deze autonome volumestijging kan leiden tot een hogere benodigde gemeentelijke bijdrage (aantal x tarief) aan de dienstverlening van de Stadsbank in 2022. De bijdrage van de gemeente Haaksbergen neemt licht af in de ontwerpbegroting omdat we minder diensten afnemen. Als er meer vraag komt als gevolg van een boeggolf door/na Covid-19 dan zit dat niet in deze uitgangspunten. In de Noaberpoort proberen we zelf veel hulpvragen af te vangen.

We verwachten dan ook geen grote toename in de aantallen. In het najaar van 2021 volgt de presentatie van de primaire begroting. Aangekondigd is dat hierin een nieuwe opbouw wordt gehanteerd en dat een duidelijker stuk wordt voorgelegd. Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de schuldhulpverlening, waaronder collectief schuldregelen, intensivering van de inzet van saneringskredieten (al dan niet in combinatie met een op te richten landelijk waarborgfonds), Schuldenknooppunt, nieuwe

12

digitale ontwikkelingen als een Buddy-app en automatische incasso en de introductie van een nieuw kwaliteitskader van de branchevereniging NVVK. De Stadsbank kijkt hoe deze ontwikkelingen binnen het dienstverleningsmodel van de Stadsbank verder vorm en inhoud kunnen krijgen. De SON is bezig een met koers en ontwikkellijnen die zij samen met de 22 gemeenten gaat invullen. Aandachtspunten zijn: een sterke dienstverleningslijn en van administratie naar begeleiding, onder andere door (digitale) innovaties. De klant voorop en werken aan financiële zelfredzaamheid, meer gericht op resultaat. Ook het partnerschap met gemeenten en het accountmanagement vanuit de Stadsbank moet verder vorm en inhoud krijgen om nog beter en pro-actiever aan te sluiten op wensen van de gemeenten, maar ook de expertise over de uitvoeringspraktijk voor gemeenten ter beschikking te stellen. In 2022 wordt een nieuw financieel model gepresenteerd, dat hier op aansluit. In de quickscan van de gezamenlijke rekenkamers staat het volgende aandachtspunt: “Er staat voor circa € 2 mln investeringen gepland, zonder dat er een expliciete toelichting is (p. 29 begroting). Dat is meer dan het balanstotaal vaste activa. Tegelijkertijd valt uit de jaarstukken uit de afgelopen jaren af te leiden dat sinds 2016 de afschrijvingslasten zijn gestegen van € 276.000 naar € 380.000.

Daarmee stijgen de vaste lasten in de organisatie en daalt dus de nog resterende flexibiliteit in de begroting.” Uit pagina 36 en 45 van de begroting volgt dat het hier gaat om vervangingsinvesteringen conform het meerjaren onderhoudsbeheerplan en dat deze volledig gedekt worden uit de vrijval van kapitaallasten. Te overwegen valt om in de zienswijze aan de Stadsbank kenbaar te maken terughoudend te zijn met het volledig inzetten van de vrijval van kapitaallasten voor nieuwe investeringen om op deze wijze meer flexibiliteit terug te brengen in de begroting. Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Daarnaast de volgende zienswijze kenbaar maken: terughoudend te betrachten met het volledig inzetten van de vrijval van kapitaallasten voor nieuwe dan wel vervangingsinvesteringen om op deze wijze meer flexibiliteit terug te brengen in de begroting.

13

Voorlopige jaarstukken 2020

Korte inhoud: Het feitelijke resultaat voor reservemutaties is € 0,5 miljoen negatief. De jaarstukken laten een klein positief resultaat zien t.o.v. de eerder gepresenteerde Najaarsnota. De corona-crisis heeft in 2020 geleid tot een terugval in de dienstverlening en minder inkomsten van de deelnemende gemeenten. Waarschijnlijk zal zich dit ook in (een groot deel van 2021) voordoen. Het is echter nog onzeker wanneer de dienstverlening weer gaat aantrekken. Het risico van corona blijft daarbij bij de Stadsbank liggen, omdat niet onmiddellijk gereageerd kan worden met een evenredige verlaging van de kosten. In 2021 wordt met de deelnemende gemeenten overlegd of het wenselijk is eventuele extra corona-kosten van de SON te compenseren. In 2020 waren de volgende dalingen zichtbaar: Het aantal indicatiestellingen is met 18,3% gedaald ten opzichte van het voorgaande jaar (van 2.120 in 2019 naar 1.732 in 2020). Het aantal aanvragen crisisinterventie is gedaald van 66 in 2019 naar 41 in 2020. Het aantal geopende budgetbeheerrekeningen is afgenomen ten opzichte van 2019, met 38,2%. Het aantal bemiddelingen schuldregeling is in vergelijking met 2019 gedaald met 5,5%. Het aantal cliënten beschermingsbewind is in 2020 afgenomen met 7,5% (actief per 3112-2020: 1.127; actief per 31-12-2019: 1.219).

In nagenoeg het hele jaar 2020 zijn vanwege de klantenstop geen nieuwe mensen in beschermingsbewind aangenomen. Het aantal verstrekte kredieten is in 2020 met 14,2% afgenomen. De Stadsbank heeft de volgende maatregelen getroffen rekening houdend met de dienstenafname: - Afsluiten van kortlopende inkoopcontracten en verdergaande digitalisering en automatisering van processen. Bij het afsluiten van flexibele arbeidscontracten rekening houden met de autonome ontwikkelingen van de dienstenafname. - Koppeling van het dienstenaanbod aan formatie en exploitatie. Door middel van een dashboard op medewerkersniveau inzicht geven in de ontwikkelingen van de sturingsindicatoren van de primaire processen. Tweemaandelijks op managementniveau rapporteren over de formatieve en financiële situatie en ontwikkeling van de Stadsbank.

14

Kengetallen: Algemene reserve in % van de salariskosten: n.v.t. • Ratio weerstandsvermogen: 1,24 • Netto schuldenquote: 5% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: 40% • Solvabiliteitsratio: 7% • Structurele exploitatieruimte: n.v.t. Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2020

Geen technische vragen

15

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente/ GBTwente Portefeuillehouder: A.B.G.M. Koopman – lid AB

Samenwerking op gebied van: Waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen.

Deelnemers: Gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal en Twenterand. GBT voert werkzaamheden uit voor de gemeenten Bronckhorst en Berkelland.

Behandelend ambtenaar: B. Faber Ontwerpbegroting 2022

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Voorlopige jaarstukken 2020

Korte inhoud: 1. De begroting 2022 laat een overschot zien van € 149.000. Dit overschot wordt gedoteerd aan de reserve “5% begrote lasten", zodat deze reserve weer op niveau wordt gebracht. 2. Er wordt vooralsnog van uitgegaan dat er geen nieuwe toetreders zijn per 1 januari 2022. 3. Er zijn geen nieuwe beleidsaspecten. Het bestaand beleid, visie en missie, wordt de komende jaren doorontwikkeld. In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Daarnaast geen verdere zienswijze kenbaar maken. Korte inhoud: 1. Het jaarresultaat 2020 van GBTwente bedraagt € 163.000 positief. Dit wordt met name veroorzaakt door een voordeel op de personeelslasten doordat er met ingang van 2020 minder managers zijn (+ € 110.000); en de inzet van vast personeel op lopende projecten (+ € 53.000). 2. Het overschot wordt gedoteerd aan de reserve “5% begrote lasten", zodat deze reserve weer op niveau wordt gebracht. De bestemmingsreserve 5% begrotingstotaal van GBTwente mag maximaal 5% van het begrotingstotaal zijn. Eind 2020, nadat het algemeen bestuur de toevoeging van het positieve resultaat van 2020 aan de reserve heeft vastgesteld, bevat de reserve € 336.636. Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: niet bekend • Ratio weerstandsvermogen: n.v.t.

• Netto schuldenquote: 9,7%

16

• • • Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2020

Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: 9,7% Solvabiliteitsratio:3,6% Structurele exploitatieruimte:1,1%

Geen technische vragen.

17

Openbaar Lichaam Crematoria Twente Crematoria Twente-Oost Nederland BV Portefeuillehouder: A.B.G.M. Koopman, lid DB en AB Behandelend ambtenaar: D.J. de Jager Ontwerpbegroting 2022

Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

Voorlopige jaarstukken 2020

Samenwerking op gebied van: in stand houden en exploiteren van crematoria (Almelo, Borne, Enschede en Oldenzaal).

Deelnemers: Gemeenten Almelo, Berkelland, Borne, Dinkelland, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Tubbergen en Wierden.

Korte inhoud: 1. De ontwerpbegroting 2022 laat een (structureel) tekort zien van € 15.462 in 2022 tot € 16.553 in 2025. Dit betreffen kosten die samenhangen met het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Deze kosten worden in mindering gebracht op het uit te keren dividend aan de deelnemende gemeenten. 2. De begroting 2022 sluit af met een saldo van € 359.538 (dividend van € 375.000,/- € 15.462) In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Daarnaast als zienswijze kenbaar maken het uitgangspunt altijd behoort te zijn, een sluitende begroting te presenteren. Verwacht wordt dan ook dat op korte termijn een sluitende begroting en daarmee een begroting in evenwicht alsnog wordt gepresenteerd. Korte inhoud: Het exploitatiesaldo over 2020 bedraagt € 14.594 negatief. Het saldo van baten en lasten over 2020 is € 371.000 lager dan de raming over 2020. Ten aanzien van het exploitatiesaldo stelt het dagelijks bestuur voor om het gehele exploitatiesaldo van € 14.594, negatief te onttrekken aan de algemene reserves. Dit voorstel is al in de jaarrekening verwerkt.

Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: 0% • Ratio weerstandsvermogen: 0% • Netto schuldenquote: geen inkomsten • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: geen inkomsten

18

• • Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2020

Solvabiliteitsratio: 99% Structurele exploitatieruimte: geen inkomsten

Kennisneming van de jaarstukken 2020 van het OLCT.

19

Omgevingsdienst Twente Portefeuillehouder: drs. J. H. Scholten

Samenwerking op gebied van: Vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieugebied

Deelnemers: 14 Twentse gemeenten en Provincie Overijssel

Behandelend ambtenaar: M. Rack Ontwerpbegroting 2022

Korte inhoud: Aan de Omgevingsdienst zijn de volgende financiële kaders meegegeven door de Twentse partners: a. het opzetten van de organisatie vraagt een initiële investering. Dit ontwikkelbudget bedraagt verspreid over de drie jaren 4 ton; b. Na twee jaar vanaf de start (dus ingaande vanaf het derde), zal jaarlijks in ieder geval 1% van de exploitatie worden inverdiend gedurende een periode van vier jaar. Dit betekent dat er vanaf 2021 wordt inverdiend op de exploitatie oplopend tot 4% in het jaar 2024; c. De realisatie van deze structurele besparing is alleen mogelijk onder de voorwaarden dat de Omgevingsdienst de ruimte krijgt om te werken met een voldoende robuust takenpakket, een ruime mandatering en een hoge mate van standaardisatie van producten en diensten. Dit in een goede samenwerking en rolverdeling tussen de deelnemers en de Omgevingsdienst; d. De financiering van de Omgevingsdienst is voor de eerste jaren op basis van input. Dat wil zeggen dat deelnemers hun huidige budget voor het primaire proces inbrengen, gekoppeld aan de ingebrachte taken en fte’s. Dit budget wordt vermeerderd met een opslag voor personele en formatieve overhead van de Omgevingsdienst, zoals uitgewerkt in de exploitatiebegroting. De verdeelsleutel is dus het ingebrachte aantal fte’s. Afgesproken is om de inputbegroting in een aantal jaren om te bouwen naar een outputbegroting.

Outputfinanciering betekent dat er wordt betaald per af te nemen product. Het effect van deze omzetting is afhankelijk van het nog te kiezen model voor outputfinanciering. De programmabegroting van de Omgevingsdienst Twente 2022 is circa € 12,5 mln en vooralsnog grotendeels gebaseerd op vaste bijdragen van gemeenten. Een nog in te vullen besparing van € 0,2 mln is verwerkt. Het is de bedoeling dat de omgevingsdienst op termijn wordt betaald op basis van zogenaamde outputfinanciering. Dat is min of meer staande praktijk in deze sector. De Omgevingsdienst heeft een onderzoek laten uitvoeren hoe outputfinanciering in te voeren en stelt voor dat gefaseerd te doen.

20

In de begroting 2022 vallen een paar zaken op: 1. De kostenontwikkeling is gebaseerd op de regionaal afgestemde loon en prijsontwikkeling. 2. De bezetting van de organisatie vraagt om meerdere redenen aandacht. Zo staat op pagina 17 dat er behoefte is aan extra flexibele formatie. Op pagina 39 staat dat de formatie ruim 122 fte bedraagt, terwijl de bezetting eind 2020 (jaarverslag, p. 33) op 115 fte ligt waarvan iets minder dan een kwart inhuur is. Bovendien is ongeveer een kwart van het personeel ouder dan 55. In het voorwoord bij de begroting staat dat Omgevingsdienst Twente net als andere omgevingsdiensten moet investeren in de kwaliteit van personeel. De combinatie van ingehuurd personeel en een grote groep relatief oudere medewerkers kan een indicatie voor kwetsbaarheid van de organisatie zijn. 3. Voor de risico’s rondom ICT. Het werkterrein van de omgevingsdiensten is met onzekerheid omgeven omdat de beoogde invoering van de nieuwe omgevingswet per 1 januari 2022 nog steeds ter discussie staat en de minister van Binnenlandse Zaken in een kamerbrief van 23 april 2021 spreekt over uitstel tot april of juli 2022. De omgevingsdienst is zich van deze onzekerheid bewust en benoemt de eigen voorbereidingen op pagina 15 van de voorliggende begroting 2022.

Voor Haaksbergen geldt: Totaal (Primair proces + facultatieve taken + ontwikkelbudget + opbouw reserveringen + overhead) 2022 2023 € 496.000 € 500.000 De financiële impact van de voorliggende programmabegroting is opgenomen in de begroting. Deze programmabegroting bevat niet de kosten die het gevolg zijn van de afspraken uit het sociaal plan. In Haaksbergen betreft het 4 medewerkers die over zijn gegaan naar de Omgevingsdienst. De geraamde kosten door de Omgevingsdienst zijn opgenomen in de begroting. 2022 2023 € 3.000 € 3.000 In deze programmabegroting is ook een bedrag opgenomen ten behoeve van opbouw reserveringen. Deze programmabegroting is niet gestoeld op de Twentse norm. De Twentse norm bevat

21

streefcijfers voor de ureninzet van medewerkers van de Omgevingsdienst per te leveren product. De gevolgen kunnen pas op langere termijn bekeken worden. Voorstel aan/van college over eventueel in te brengen zienswijzen door gemeenteraad

In verband met het preventief toezicht kan Haaksbergen zich geen uitzetting van de gemeentelijke bijdrage veroorloven. Dit standpunt aan het dagelijks bestuur kenbaar maken. Daarnaast geen zienswijze kenbaar maken. Korte inhoud:

Voorlopige jaarstukken 2020

In 2020 heeft de OD Twente zich verder ontwikkeld. Waarbij het startjaar 2019 voornamelijk in het teken stond van het vormgeven en op capaciteit brengen van een professionele en klantgerichte uitvoeringsorganisatie, kwam in 2020 steeds meer focus te liggen op de daadwerkelijke uitvoering, monitoring en rapportering hiervan. Dit heeft in de beginfase van 2020 geleid tot een sterke toename in productie ten opzichte van het opstartjaar. Echter werd ook de OD Twente in maart geconfronteerd met het COVID-19 (Corona) virus en de maatregelen die werden opgelegd om verspreiding van dit virus tegen te gaan. De genomen maatregelen zijn sterk van invloed geweest op de werkzaamheden van de OD Twente in 2020. In maart 2020 is gezamenlijk besloten om alle fysieke bedrijfsbezoeken binnen de regio Twente op te schorten. Vrijgekomen capaciteit als gevolg van Corona-maatregelen werd ingezet op alternatieve werkzaamheden, waaronder toezicht op de noodverordening Corona, ondersteuning binnen het programma vergunningverlening, verbetering van het inrichtingenbestand en het ontwikkelen van een werkwijze ‘milieucontroles op veilige afstand’. Ondanks de uitzonderlijke omstandigheden, heeft de OD Twente in 2020 stappen gezet als organisatie.

Er is verder gebouwd aan een robuuste en flexibele organisatie die steeds meer in staat is voorspelbaar te zijn, zowel met betrekking tot kwantiteit als kwaliteit. De ratio weerstandsvermogen is op basis van de omvang van de geïnventariseerde risico’s en de beschikbare weerstandscapaciteit berekend. De weerstandsratio komt uit op 1,24. De ratio voldoet hiermee aan het streven van de OD Twente om een weerstandsratio te realiseren tussen de 1,0 en 1,4. Resultaatbestemming De OD Twente heeft over 2020 een positief resultaat gerealiseerd van ruim € 672.000. Voorstel voor bestemming van het resultaat:

22

€ 109.803 storten in de algemene reserve Conform de eerder gemaakte afspraken wordt de algemene reserve jaarlijks gevuld met 1% van de gerealiseerde lasten. Voor 2020 gaat dit om € 109.803. € 87.201 storten in de bestemmingsreserve Ontwikkelingsbudget Door COVID-19 is een deel van het ontwikkelingsbudget 2020 van € 130.000 niet benut. De onderbesteding bedraagt € 87.201. € 105.000 storten in de bestemmingsreserve Risico-Analyse-Tool Betreft de uitgestelde aanschaf van de Risico-Analyse-Tool, waarvoor het AB in 2020 goedkeuring heeft gegeven. Aanschaf is in 2021 € 207.360 storten in de bestemmingsreserve Vergunningen In 2019 en 2020 is een aanzienlijke werkvoorraad ontstaan binnen het programma Vergunningen. De storting maakt het mogelijk extra capaciteit in te zetten om de werkvoorraad te beperken. € 163.095 terug te geven aan de deelnemers. Voor Haaksbergen betekent dit een teruggave van € 7.387 Kengetallen: • Algemene reserve in % van de salariskosten: 7,9% • Ratio weerstandsvermogen: 1,24 • Netto schuldenquote: -9% • Netto schuldenquote voor alle verstrekte leningen: -9% • Solvabiliteitsratio: 51% • Structurele exploitatieruimte: 1% Voorstel van college aan gemeenteraad over eventueel te stellen technische vragen met betrekking tot de (voorlopige) jaarstukken 2020

Geen technische vragen.

23