Nota van inspraak

Nota van inspraak Behorende bij de vaststelling Woonvisie ‘Goed wonen in Haaksbergen’

Gedurende de termijn van de terinzagelegging (van 26 januari 2023 tot en met 8 maart 2023) zijn een drietal reacties ingediend, te weten van: 1. Seniorenalliantie Haaksbergen 2. Alzheimercafé Haaksbergen 3. Begeleider zorginstelling De ontwerp woonvisie is tevens op verzonden aan de buurgemeenten (Enschede, Wierden, Rijssen/Holten, Hellendoorn, Hof van Twente, Hengelo), Domijn en de provincie Overijssel. Deze organisaties hebben geen inhoudelijke reactie gegeven over de woonvisie. Naast de reacties tijdens de terinzagelegging is er een inloopavond geweest op 14 februari 2023. De reacties naar aanleiding van deze avond zijn ook verwerkt in deze nota. Op 27 maart 2023 is de ontwerp woonvisie gepresenteerd aan de raad. 1. Seniorenalliantie Haaksbergen De inspraakreactie is ingediend per e-mail op 3 maart 2023. De seniorenalliantie heeft de volgende aanbevelingen en opmerkingen: 1. De gemeente moet proactief zijn en blijven op de woningmarkt en de regierol nemen bij de bouw van woningen en het verwerven van gronden en locaties om te bouwen. 2. Een doelgroepenverordening, een document waarin regels zijn vastgelegd over het bouwen en behouden van betaalbare huur- en koopwoningen is hierbij een belangrijk instrument. De doelgroepenverordening zorgt ervoor dat woningen ook echt naar woningzoekenden gaan voor wie de woningen bedoeld zijn. 3.

De wens van ouderen op de woningmarkt is één van de onderliggers voor deze nota. Wij denken dat er nog meer onderzoek nodig is naar de kwalitatieve behoeften van ouderen en de samenhang met ontmoetingsmogelijkheden en voorzieningen. 4. Wij vragen aandacht voor bijzondere groepen zoals mensen met dementie. Nieuwe woonvormen en flexibel bouwen bieden ook kansen om partners tot het einde toe bij elkaar te laten wonen als dat hun eigen wens is. 5. Bij het plannen van nieuwbouw van zelfstandige woningen en complexen voor groepswonen moeten er ontmoetingsruimten en voorzieningen bij de planvorming meegenomen worden. 6. De gemeente moet prestatieafspraken maken met Domijn en projectontwikkelaars met als doel betaalbare woningen realiseren die toegesneden zijn op de wensen van ouderen. 7. De gemeente ondersteunt actief nieuwe initiatieven op het gebied van wonen voor senioren, zoals Buurtwonen, het collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en andere kleinschalige initiatieven. 8. De gemeente speelt een actieve rol bij het aanpassen van de bestaande woningvoorraad om deze levensloopbestendig en duurzaam te maken. 9. Doorstroming is een belangrijk instrument bij het oplossen van knelpunten in de woningmarkt. Betaalbaarheid is een must om doorstromen te bevorderen. Senioren gaan maar moeilijk naar een duurdere woning.

Reactie gemeente 1. De afgelopen jaren was de regierol van de gemeente beperkt. Tijdens de woningbouwcrisis lagen jarenlang de woningbouwontwikkelingen stil. Maar de tijden zijn veranderd. Was er in het verleden aan overschot aan woningen, nu is er een groot tekort en heeft woningbouw de hoogste prioriteit. Deze veranderende woningmarkt leidt ook tot gewijzigde aanpak. Het Rijk, de provincie, maar ook de gemeente moet weer veel meer de regierol pakken. Dit is ook verwoord in de woonvisie Goed wonen in Haaksbergen. Als gemeenten moeten we veel meer sturen ook in verband met de betaalbaarheid van de woningen. Dit is al op deze wijze in de woonvisie verwoord. 2. In de woonvisie is in hoofdstuk 4 (Beschikbaarheid en betaalbaarheid) opgenomen dat we een doelgroepenverordening willen instellen. Deze is ook als actie opgenomen voor het uitvoeringsprogramma. 3. In het proces om te komen tot de woonvisie zijn verschillende gesprekken gevoerd met stakeholders. Hierbij waren uitdrukkelijk ook ouderenorganisaties uitgenodigd en vertegenwoordigd. In deze woonvisie is geprobeerd om deze kwalitatieve behoefte zo goed mogelijk weer te geven. Uiteraard zijn we bereid om in gesprekken te kijken welke aanvullende wensen er nog meer zijn. Deze reactie heeft niet geleid tot aanpassing van de woonvisie. 4.

In hoofdstuk 6 over Wonen, zorg en welzijn zijn de bijzondere doelgroepen, zoals mensen met dementie onderbelicht. De visie wordt op dit punt aangevuld. Verder zal in de woonzorgvisie hier ook extra aandacht voor moeten komen. 5. Bij een aantal wooncomplexen in eigendom van woningcorporatie Domijn zijn reeds ontmoetingsruimten. We zijn in gesprek met Domijn om te kijken of dit bij nieuwe complexen ook gerealiseerd kan worden. In de woonvisie geven we aan dat wel willen inzetten op geclusterde woonvormen. Ook daar zullen ontmoetingsruimten en voorzieningen in de planvorming worden meegenomen. 6. Met Domijn maken we jaarlijks prestatieafspraken over de realisatie van betaalbare woningen. Hierbij worden ook afspraken gemaakt over levensloopbestendige woningen. Met projectontwikkelaars voeren we sinds kort ook dit soort gesprekken. Er zijn afspraken gemaakt in de Regionale Woondeal Twente, waarbij elke gemeente een inspanningsverplichting heeft om 30% sociale huur te realiseren en 40% in de middenhuur / betaalbare koop. Dit leggen we ook op aan de ontwikkelende partijen. Dit is al opgenomen in de woonvisie. 7. In de woonvisie is in hoofdstuk 3 (Aantrekkelijke nieuwbouw) opgenomen dat we open staan voor vernieuwende woonconcepten. Ook willen we toe naar meer geclusterde woonvormen. Bij de verdere uitwerking van de woonvisie wordt hier rekening mee gehouden. 8.

In de woonvisie zin al wel uitvoeringsacties opgenomen met betrekking tot financieringsmogelijkheden voor verdere verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Dit geldt niet voor het levensloopbestendig maken van de woningen. De woonvisie wordt daarom aangepast. We willen kijken welke financieringsmogelijkheden voor het levensloopbestendig maken van de bestaande woningvoorraad het best past bij de Haaksbergse markt. Wellicht dat een subsidieregeling of een zogenaamde blijverslening een optie is. Dit wordt in Hoofdstuk 7 (Aanpasbaarheid) als actiepunt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. 9. Deze woonvisie heeft als basis het doorstroommodel. We willen dan ook meer mogelijkheden bieden voor doorstroming door meer geschikte woningen te bouwen voor de ouderen. Doorstroming brengt ook langere verhuisketens op gang. Om dit te bewerkstelligen willen we een doorstroommakelaar of verhuiscoach inschakelen. In de woonvisie is dit al verwoord in hoofdstuk 4.

2. Alzheimercafé Haaksbergen De inspraakreactie is ingediend per e-mail op 24 februari 2023. Het Alzheimercafé Haaksbergen heeft de volgende aanbevelingen en opmerkingen: 1. Bouw passende woningen voor mensen met dementie. Maak de woonzorgvisie en lokale prestatieafspraken concreet en bouw voldoende nieuwe woonvormen passend voor mensen met dementie. Zo kunnen mensen met dementie langer thuis blijven wonen, in hun eigen buurt. 2. Betaalbaarheid is een must om doorstromen te bevorderen. Ouderen gaan maar moeilijk naar een duurdere woning en dit geldt zeker voor mensen met dementie waar de onzekerheid over de duur van een passende woonvoorziening onzeker maakt. 3. Dwing projectontwikkelaars om samen bouwen en wonen te bieden. Zowel in coöperatievorm in kopen en huren maakt dat er passend en flexibele woningen beschikbaar komen. 4. Regie van de gemeente is noodzakelijk / cruciaal. Overlaten aan de markt / projectontwikkelaars biedt onvoldoende / geen garanties, deze kijken te veel naar financiële opbrengsten en haalbaarheid. 5. Werk als gemeente ook aan het maatschappelijk bewuster maken van andere woonvormen (omzien naar elkaar concepten) om ook de druk op komende zorgvragen te verminderen. 6. Blijf investeren in ontmoetingsplekken met activiteiten. Activiteiten die aansluiten bij wat mensen met dementie nog wél kunnen zijn cruciaal.

Het biedt structuur in de week en voorkomt isolement. Hierdoor wordt het aantal zorgarme jaren vergroot. 7. Geef een duidelijke plek aan voorzieningen die langer, waardevoller en veiliger wonen mogelijk maken. Gilde, Automatje, de onvergetelijke kookclub, Odensehuis zijn allemaal voorzieningen die langer zelfstandig wonen mogelijk maken. Kijk ook wat daar nog nodig is om met name mantelzorgers te ontlasten. Stimuleer en faciliteer inwoners, bedrijven, verenigingen en organisaties om zich actief in te zetten. Bied scholing en gratis trainingen aan: samendementievriendelijk.nl/dementievriendelijke-gemeente. 8. Ondersteun mantelzorgers in de zorg voor hun naaste met dementie. Organiseer voldoende respijtzorg, laagdrempelige ontmoetingsplekken en lotgenotencontact. Informeer mantelzorgers actief over de ondersteuningsvormen door middel van een mantelzorgsteunpunt. Neem je verantwoordelijkheid in het regionaal dementienetwerk Samenwerken in het netwerk draagt bij aan tijdige signalering en het voorkomen van crisis. Actieve deelname van de gemeente werkt stimulerend en verbindend en is van groot belang voor een goedwerkend regionaal dementienetwerk. 9. (Echt)paren waarvan een van de partners een vorm van dementie ontwikkelt zouden meer flexibele keuzes moeten kunnen maken in passende woonruimte.

Nu zijn zij vaak gedwongen om naar andere plaatsten uit te wijken waar deze wel zijn met de kans dat bij verlies van de dementeerde partner eenzaamheid in de nieuwe woonomgeving bij afwezigheid van het eigen netwerk op de loer ligt. Reactie gemeente 1. Mensen met dementie is een bijzondere doelgroep die zeker aandacht behoeft. Het dementievriendelijk bouwen is een onderdeel dat in de woonzorgvisie opgenomen dient te worden. Bij de realisatie van nieuwe woonvormen dient ook rekening gehouden te worden met mensen met dementie. 2. In de woonvisie is veel aandacht voor betaalbaarheid en beschikbaarheid (hoofdstuk 4). De afgelopen jaren zijn veel eengezinswoningen gerealiseerd in Haaksbergen. De nadruk ligt de komende periode meer op kleinschalige betaalbare woningen. Op basis van de Regionale Woondeal Twente moet 70% van de woningen gerealiseerd worden in de sociale en middenhuur / betaalbare koop. Dit is al opgenomen in de woonvisie.

3. Zoals aangegeven in de woonvisie staat de gemeente open voor vernieuwende woonvormen. Dit kan ook een vorm van samen bouwen en wonen zijn (CPO). Het kenmerk van de samen bouwen en wonen vorm is dat de mensen zelf gezamenlijk een project ontwikkelen. Dit kan niet worden opgelegd aan projectontwikkelaars. 4. Wij sluiten ons aan bij deze opmerkingen en zijn het er mee eens dat het Rijk, de provincie, maar ook de gemeente meer de regierol moeten pakken. Dit is ook verwoord in de woonvisie Goed wonen in Haaksbergen. Als gemeenten moeten we veel meer sturen ook in verband met de betaalbaarheid van de woningen. Dit is al op deze wijze in de woonvisie verwoord. 5. Het realiseren van andere woonvormen voor onder meer bijzondere doelgroepen zoals omzien naar elkaar concepten, is ook een element dat in de woonzorgvisie zal moeten landen. Een deel van de ouderen die zelfstandig (blijven) wonen heeft te maken met een behoefte aan een beschutte omgeving, ontmoeting en/of zorg aan huis, hier valt ook de groep mensen met dementie onder. De mogelijkheden voor zorg aan huis groeien. Door deze trends is er een groeiende vraag naar geclusterde woonvormen met gemeenschappelijke ruimtes en de mogelijkheid van zorg. Als gemeente zetten we hier op in door woningbouw te sturen op een divers geclusterd aanbod voor senioren op gepaste locaties nabij voorzieningen.

Ook werken we mee aan initiatieven die uit de samenleving komen en maken we hiervoor zoveel mogelijk ruimte in de programmering. 6. In de woonvisie is reeds aandacht voor de realisatie van geclusterde woonvormen met ontmoetingsruimten. Ook met Domijn worden hier gesprekken over gevoerd. 7. Het dementievriendelijk maken van de omgeving is een thema dat in de woonzorgvisie opgenomen dient te worden. 8. Het realiseren van een regionaal dementienetwerk is ook een thema dat meer specifiek thuis hoort in de woonzorgvisie. 9. Zoals hiervoor onder 5 aangegeven stimuleren we de realisatie van geclusterde woonvormen waar mensen met en zonder een zorgvraag bij elkaar (kunnen blijven) wonen.

3. Begeleider zorginstelling De inspraakreactie is ingediend per e-mail op 28 februari 2023. De inspreker heeft de volgende aanbevelingen en opmerkingen: 1. Cliënten van de zorginstelling zijn afhankelijk van sociale huurwoningen en kunnen bijna geen gepast woning vinden. Er moet meer sociale huur worden ontwikkeld. Cliënten zijn nu in een aantal gevallen gehuisvest in een gezinswoning die ook nog eens veel te groot voor een persoon alleen is. 2. Daarnaast is de wens om een deel van de cliënten dichter bij elkaar te laten wonen in een blok met een aantal woningen. Reactie gemeente 1. Op basis van het woonbehoefte onderzoek blijkt dat er nog wel een vraag is naar sociale huurwoningen in Haaksbergen. Er worden de komende jaren ook extra sociale huurwoningen gerealiseerd. Op basis van de Woondeal en het Rijks beleidsprogramma “Een thuis voor iedereen” moet er regionaal toegewerkt moet worden naar een evenwichtige verdeling van de woningvoorraad met een streven van 30% sociale huurwoningen in de woningvoorraad. Gemeenten met minder dan 30% sociale huur in de bestaande woningvoorraad moeten bijdragen aan dit streven. In Haaksbergen betreft circa 22% van het totaal aantal woningen sociale huur. Hiervan is ruim 83% in bezit van Domijn.

Bij de realisatie van nieuwe plannen gaan we met ontwikkelende partijen en met Domijn in gesprek om zo te kijken welke locaties geschikt zijn voor toevoeging sociale huur. Dit is al op deze wijze in de Woonvisie verwoord.

2. We zetten in de ontwikkeling van op nieuwe geclusterde woonvormen voor verschillende zorgdoelgroepen en ouderen. We ondersteunen de initiatieven van zorgorganisaties of marktpartijen door bijvoorbeeld het helpen zoeken naar geschikte locaties. Dit kan door verbindingen te leggen tussen partijen of door het concreet aanbieden van locaties. Dit onderdeel is al opgenomen in de woonvisie. Ambtelijke wijzigingen Naast de wijzigingen op basis van de inspraakreacties is de woonvisie zijn er ambtelijk ook een aantal wijzigingen doorgevoerd: -

-

Tekstuele is er een en ander aangepast. Zo zijn bijvoorbeeld de bedragen van de liberalisatiegrenzen etc. geactualiseerd naar de grenzen van 2023. Bijlage B – Beleidskaders is aangevuld de wetsvoorstellen inzake de Wet goed verhuurderschap, de Spreidingswet en de Wet regie op volkshuisvesting zijn aangevuld. Daarbij zijn ook de gevolgen beschreven voor de gemeentelijke praktijk. Paragraaf 3.3 inzake flexwonen is aangepast. In plaats van flexwonen spreken van versnelling woningbouw. In de tekst is opgenomen dat flexwoningen niet op inbreidingslocaties gerealiseerd wordt, omdat permanente woningbouw op deze locaties mogelijk is. We wordt gekeken hoe de woningbouw versneld gerealiseerd kan worden, bijvoorbeeld door toepassing van de Crisis- en herstelwet.

Reacties inloopbijeenkomst Woonvisie Goed wonen in Haaksbergen Datum: 14 februari 2023 Aantrekkelijke Nieuwbouw - Seniorenwoningen met tuintje - Niet meer uitbreiden in het buitengebied - Voithterrein ontwikkelen; Voith verplaatsen naar industrieterrein - Avond organiseren voor ouderen die interesse hebben in hofjeswoningen of andere vormen waarbij ouderen bij elkaar in levensloopgeschikte woningen kunnen wonen - Realisatie van een locatie of appartementencomplex waarin voor ouderen zonder indicatie wonen, welzijn en zorg gecombineerd zijn. Daardoor is er meer doorstroming, is de zorg bij elkaar (minder verzorgenden in de wijk) en oplossing voor eenzaamheid van ouderen. - Ontwikkel Voithterrein snel - Gemengd bouwen: jong en oud door en met elkaar. - Woningen geschikt voor meerdere doelgroepen. Flexibiliteit. - Liefst dat gemeente vroegtijdig belangstellenden betrekt bij plannen.

- Veel vraag naar levensloopbestendige woningen Betaalbaarheid en beschikbaarheid - Goedkope starterswoningen bouwen - Bij woningsplitsing rekening houden met mogelijkheden financiers (veranderende regelgeving geldverstrekkers) - Medebewoning (zonder relatie) als oplossing woningtekort in relatie tot kostendelersnorm - Verhuiscoaches: aandacht voor onzekerheid verkoop eigen woning Vitale kernen en buitengebied - Tiny houses bij stoppende boeren Wonen, zorg en welzijn - Levensloopbestendig bouwen is ook inclusiviteit bevorderen - Pas op voor clustering ouderen -> werkt demotiverend - Fokuswonen - Bij nieuwbouw voldoende rekening houden met ruimte / berging voor hulpmiddelen - Bij bouw van levensloopbestendige woningen voor ouderen ook rekening houden met voldoende ruimte rollator en voor toegang met rolstoel. Aanpasbaarheid en Duurzaamheid - Aandacht voor binnenstedelijk groen, klimaatneutraal