Kadernota VVD

Behandeling Kadernota 2022-2025 14 juli 2021

Geachte aanwezigen, toehoorders, inwoners van Haaksbergen en college, Voor ons ligt de Kadernota 2022-2025 ter behandeling. Binnen elke gemeente heb je te maken met een planning-en-control cyclus (P&C-cyclus). Met deze cyclus wordt inzichtelijk gemaakt in hoeverre de doelstellingen van de gemeente bereikt worden en welke (financiële) middelen daarvoor nodig zijn. Het is wettelijk verplicht voor de gemeente om in het kader van de P&C-cyclus elk jaar in ieder geval een begroting en jaarrekening te maken. Ter voorbereiding van de begroting wordt er een kadernota opgesteld, door veel gemeenten ook wel de voorjaarsnota genoemd. Wat gaan we het komende jaar doen met het gemeenschapsgeld? Daar geeft de kader- of voorjaarsnota in hoofdlijnen een antwoord op. Met behulp van de laatste jaarrekening wordt eerst de huidige financiële situatie van de gemeente onder de loep genomen. Daarna worden de nieuwe prioriteiten bepaald voor het komende jaar en de jaren daarna. Het college van burgemeester en wethouders stelt op basis van deze prioriteiten een eerste versie van de nota op. Vervolgens is de gemeenteraad aan de beurt. De raad mag wijzigingen voorstellen en nieuwe voorstellen doen. Het college werkt al deze zaken uit tot een begroting. Die begroting wordt in het najaar behandeld. Er worden dan in principe alleen nog beperkte bijstellingen gedaan binnen de eerder afgesproken kaders.

Het opstellen van een goede kadernota is dus een belangrijke en uitdagende taak! Vz. Eerst een algemene indruk. Zoals wellicht iedereen weet verkeert Haaksbergen nog steeds in financieel zwaar weer. De afgelopen jaren stonden in het teken van ‘de organisatie op orde brengen en financieel weer een gezonde basis te bewerkstelligen’, werkend aan het versterken van de algemene reserve (de spaarpot van Haaksbergen) om zo voldoende weerstandscapaciteit op te bouwen. Daarnaast hebben we met z’n allen de ambitie uitgesproken om een toekomstbestendige en zelfstandige netwerkgemeente te worden. Wat is hiervoor nodig? Veel geld, heel veel geld. Laten we de kadernota eens doorlopen, te beginnen met de onzekerheden vanuit de kant van het Rijk en o.a. kosten jeugdzorg. Wat bedoelen we hier nu mee? Vrijwel elke gemeente kampt met sterk oplopende kosten voor jeugdzorg, zo ook Haaksbergen. Gezamenlijk hebben Nederlandse gemeenten, via de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten) aangegeven dat de middelen die het Rijk hiervoor beschikbaar heeft gesteld, niet toereikend zijn. Er lopen wat arbitragezaken om meer geld richting de gemeenten te krijgen. Deze onzekerheden maken het lastig een gedegen kadernota te leveren. Dat beseffen wij als fractie ook wel. Maar de onzekerheden stralen ook uit naar de voorzieningen.

De toekomst voor medewerkers en vrijwilligers van voorzieningen is onzeker en dat is niet leuk.

Wij missen de voorzieningendiscussie. Het college dacht in al haar wijsheid een paar zaken alvast te beslissen voor de raad i.p.v. deze discussie samen aan te gaan. Niet de juiste weg vinden wij. Wij hadden graag deze discussie over de Haaksbergse voorzieningen vooraf gevoerd, voor de behandeling van de kadernota. Wij denken dat andere partijen daar ook zo in staan. Dit geldt dan met name voor Stichting Groot Scholtenhagen, vanaf 2023 het Museum Buurtspoorweg en 2025 zwembad De Wilder. En dan de Businesscase Bedrijfsvoering opgesteld door Hiemstra & de Vries. Het plan van Haaksbergen was om vrijwel de gehele organisatie en alles wat daarbij komt kijken, over te hevelen richting Hengelo. Dat bleek enorm tegen te vallen qua financiën. Uiteindelijk koos het college ervoor om alleen de IT-infrastructuur over te brengen naar Hengelo en met Hengelo de samenwerking aan te gaan. De huidige bedrijfsvoering is op onderdelen kwetsbaar met achterstallig onderhoud. Hiemstra & de Vries geeft aan dat het versterken van de bedrijfsvoering nodig en urgent is en forse investeringen vraagt. Wij moeten investeren omdat Hengelo anders geen samenwerking wil aangaan, en onze IT-infrastructuur nu op dit niveau niet kan en wil overnemen. Zoals gezegd, dit vraagt forse investeringen en wij roepen het college op om dit proces goed te sturen.

Wat wij ons als VVD afvragen is of er bijvoorbeeld een SLA (Service Level Agreement) met Hengelo is afgesproken. Dit zien wij niet terug in de Kadernota of de Businesscase Bedrijfsvoering. Weet het college wat de kosten zijn per werkplek, m.a.w. is er gekeken naar vergelijkbare gevallen. Is bekend hoe er gemonitord gaat worden en is er een ‘what-if scenario’ besproken? Vz Wij willen wat zeggen over de weerstandsratio. Dit is de weerstandscapaciteit, of eigenlijk de algemene reserve, afgezet tegen de financiële risico’s die wij als gemeente lopen. Deze moet minimaal 0,8 zijn. In deze kadernota lezen we dat het college wil streven naar een weerstandsratio van tussen de 1,0 en 1,4. Dit vindt de VVD te vaag en te ambitieus, met het risico dat je op deze manier alles op slot zet, omdat elk plusje de algemene reserve in moet. Wij komen met een amendement om dit vast te zetten op 1.0. Dit is volgens de definitie ook een voldoende en daarom ook voldoende voor onze fractie. Voor nu althans. Afrondend lezen wij dat 2022 sluit met een overschot van € 36.000,-, maar dat de jaren erna (2023 t/m 2025) een met tekort in de boeken staat van gemiddeld zo’n 8 ton.

Wij maken ons toch grote zorgen over het meerjarenperspectief met diep rode cijfers, maar zien aan de andere kant ook een college dat haar stinkende best doet om Haaksbergen een financieel solide en toekomstbestendige gemeente te maken. Wij zullen als VVD dit het project en proces positief kritisch blijven volgen en het college zoveel mogelijk steunen waar dat kan.