Kadernota PvdA

Voorzitter, Vandaag behandelen we alweer de 4e of moeten we zeggen de 5e kadernota in deze raadsperiode. Een kadernota die zijn schaduw vooruit moet werpen naar de volgende periode. De contouren van volgend jaar moeten staan en het meerjarenperspectief moet een globaal beeld geven van de situatie van daarop volgende jaren. Ik wil langs vier lijnen mijn betoog in eerste termijn neerzetten. Allereerst wil ik een korte algemene beschouwing geven op de kadernota, vervolgens wil ik in gaan op de voorgestelde bezuinigingen, waarna ik verder ga met de investeringswensen. Tot slot willen we enkele alternatieve voorstellen doen. Allereerst onze algemene beschouwing van de deze kadernota. Voorzitter, laat ik met de deur in huis vallen: niet eerder hebben wij zo’n bijzondere kadernota gezien. Want voor het eerst voldoet deze niet aan onze normen dat er een meerjarig sluitend perspectief is. Alleen voor 2022 wordt een kleine plus van 36.000 euro geschreven. De tekorten die benoemd worden kunnen wellicht als sneeuw voor de zon verdampen als de herverdeling van het gemeentefonds mee gaat vallen en het rijk structureel over de brug komt met extra middelen voor de jeugdzorg. Het is verstandig om nu uit te gaan van de harde bekende cijfers.

Maar college, kunt u aangeven hoe groot de kans is dat de inkomsten daadwerkelijk substantieel stijgen? Welk risico lopen we om in het najaar een extra bezuinigingsopgave van 8 ton te moeten realiseren? Want dan hebben we een forse uitdaging. Naar onze mening hebben we nu al een forse uitdaging om als raad gezamenlijk werken aan een stabiele toekomst. Terugkijkend zijn we al meer dan 10 jaar bezig stabiliteit te krijgen in financiën, personeel en beleid. En dat is, als we eerlijk zijn, terugkijkend naar de afgelopen jaren, maar beperkt gelukt. Bezuinigingen op personeel zijn afgewisseld door investeringen in de organisatie. Besparingen op subsidies zijn afgewisseld met investeringen om de voorzieningen in de lucht te houden. De algemene uitkering is onvoorspelbaarder dan het weer en het grip krijgen op de kosten van het sociaal domein blijft een grote opgave. Samen zo groot dat we, op voorstel van D66, ons als gemeente aangesloten hebben op Raden in verzet. Het kan zo echt niet langer. Wij hopen dat na de compensatie van de kosten voor de jeugdzorg en de aanstaande herverdeling van het gemeentefonds, ook echt voldoende middelen vanuit den Haag naar ons toe komen om weer te kunnen investeren in Haaksbergen. Want naar onze visie is het nodig om de komende jaren te investeren in Haaksbergen. De visie Haakbergen 2030 is en blijft de koers. De route is alleen erg hobbelig.

Want voordat we kunnen investeren moeten we niet alleen het huishoudboekje op orde hebben, maar ook een stabiele ambtelijke organisatie hebben die zorgt dat zaken gerealiseerd worden in en vóór Haaksbergen. Alleen met een goed functionerende organisatie én een goed samenwerkend bestuur, kunnen we het vertrouwen van onze inwoners verbeteren. Tot zo ver ons algemene beeld voorzitter. Nu willen we ingaan op de volgende lijn van ons betoog: de voorgestelde bezuinigingen. En ook daar hebben we onze zorgen. We weten dat er een discussie gevoerd moet worden over het voorzieningenniveau in Haakbergen. Daarbij hanteert de PvdA Haaksbergen de lijn uit de vastgestelde toekomstvisie. Daarin staat als ambitie 1: Haaksbergen wil een Haaksbergen bruisende dorpstad zijn met hoog niveau aan voorzieningen. Deze voorzieningen zorgen dat mensen in Haaksbergen willen blijven wonen.

We hebben een presentatie gehad met een aantal factsheets waar we toen al de nodige vraagtekens bij gezet hebben. Nu worden we lichtelijk overvallen met de voorstelen van het college om onder andere te korten op Park Groot Scholtenhagen en in 2023 geen middelen meer te ramen voor behoud van ons zwembad. Dat gaat ons echt te snel. In combinatie met het onzekere financiële beeld is helemaal nog niet zeker of deze besparingen daadwerkelijk nodig zijn. Graag voeren we eerst gezamenlijk als raad en in overleg met de genoemde instellingen het gesprek over de prioritering van voorzieningen en de ontwikkelingsmogelijkheden. Want, om maar duidelijk te zijn hoe wij er nu naar kijken: De besparing op park Groot Scholtenhagen gaat ons te snel. Nieuw Haaksbergen heeft zich vanaf het bekend worden van de kadernota, hard gemaakt om de kinderboerderij te behouden. Die mening delen we. Maar eerst hebben we ook informatie nodig. Is het omvormen van de kinderboerderij naar een zelfstandige organisatie in combinatie met een zorgboerderij echt een reële optie? Misschien kan de portefeuillehouder van het Park Groot Scholtenhagen aangeven hoe de voorzitter van de Stichting er naar kijkt? Ze hebben toch regelmatig contact? Dat een subtropisch zwemparadijs in de huidige tijd een maatje te groot is voor Haaksbergen zoals het CDA als eerder aangegeven heeft, kunnen wij volgen.

Maar om nu geen euro op te nemen voor behoud van het zwembad nadat het contract met Optisport afgelopen is, is ons te risicovol. Lopen we niet de kans om zo “het kind met het badwater weg te gooien”, door het zo op te schrijven in het meerjarenperspectief? De verhoging van tarieven op basis van een goed rapport kunnen we wel volgen, maar zijn de gevolgen voor de gebruikers wel voldoende in beeld vragen we ons af? De mening om niet te korten op het Kulturhus en Stichting muziekonderwijs steunen we. Deze partijen zijn de laatste jaren al zo fors gekort en zullen nu (zeker na corona tijd) de tijd en ruimte moeten hebben zich verder te ontwikkelen. Wat betreft de kleine subsidies, Stichting Haaksbergen Promotie en Wijkkracht, daar kunnen we nog onvoldoende beeld bij krijgen op basis van de huidige factsheets. Al met al gaat ons deze voorzieningendiscussie tijdens de kadernota te snel en is deze kwalitatief onvoldoende onderbouwd. Bij ons laatste blokje over alternatieven kom ik er op terug. Dan het blokje wensen, voorzitter. Eigenlijk zijn dit de investeringen in Haaksbergen. De meeste investeringen kunnen wij volgen. Een groot gedeelte van de investeringen betreft het op orde krijgen maar juist ook houden van de basis. Laten we met elkaar de rust bewaren en hier voor kiezen.

Bij twee onderwerpen willen we nu nog even stil staan: Allereerst de investering in een sportzaal bij de nieuwe fusieschool: het Palet. Bij de behandeling van de begroting 2021 zag de wereld er anders uit en was er bij zowel college als raad nog niet veel enthousiasme te vinden om naast de fusieschool ook een sportvoorziening te realiseren. Gelukkig heeft het college naar aanleiding van onze inbreng een toezegging gedaan om de sportvoorziening te onderzoeken. Wij zijn dan ook blij om niet alleen de wens terug te zien in de kadernota maar vooral ook om te lezen dat het idee reeds breed gedragen wordt in deze raad en niet meer ter discussie staat. Het tweede onderwerp dat we willen benoemen betreft de diverse investeringen in personeel. Wij delen de mening van het college dat investeren in personeel nodig is. Enerzijds om de basis op orde te houden en anderzijds om goed te kunnen werken aan de opgaven van

Haaksbergen. Want voor een betrouwbaar bestuur is handhaving nodig, voor de klimaatopgave is denk- en doe kracht nodig en om te voorkomen dat binnen de bedrijfsvoering fout gaat op financiën, P&O en facilitaire dienstverlening is investeren in eigen huis nodig. Wij missen daarbij echter het versterken van communicatie. Dit hebben we al eerder aangekondigd en de portefeuillehouder heeft aangegeven dat communicatie niet alleen van de afdeling communicatie is maar van alle medewerkers en daar in de breedte op geïnvesteerd moet worden. Wij zijn van mening dat beide waar is maar dat we beide niet terug lezen in de plannen van het college. Wij denken daar een oplossing voor te kunnen vinden en zijn benieuwd hoe andere partijen daar in staan. Een mooi moment nu om over te stappen naar het laatste blokje: Alternatieven: Want wij zijn van mening dat daar waar we zorgen hebben of een andere visie hebben, we daar niet over moeten mopperen en somberen, maar er concrete oplossingen tegenover moeten stellen. Wij komen met twee concrete voorstellen in de vorm van een motie en aan amendement en zijn benieuwd hoe andere partijen hier tegenaan kijken. Allereerst de motie. Vanwege de tijd houden we het bij de oproep. Om ruimte te vinden voor het versterken van communicatie en tegelijkertijd aandacht te geven aan het binnen halen van jonge medewerkers, roepen wij het college op: -

Bij het invullen van vacatures aandacht te besteden aan het binnen halen van jonge medewerkers. Binnen de middelen voor het generatiepact te zoeken naar ruimte voor het versterken van communicatie. De geplande acties om dit te realiseren expliciet te vermelden in de begroting 2022.

En dan het amendement: Om een betere discussie te kunnen voeren over onze voorzieningen en geen onomkeerbare bezuinigingen door te voeren willen wij het dictum van het raadsvoorstel wijzigen in: 1. De jaarschijf 2022 van de Kadernota 2022-2025 vast te stellen met daarbij de volgende financiële kaders: a. ons doel is jaarlijks een begroting met structureel en reëel evenwicht; b. als minimale omvang van onze algemene reserve accepteren wij dat deze gelijk is aan 0,8 van de berekende weerstandscapaciteit; c. is de omvang van de algemene reserve lager dan 0,8, dan zijn we behoudend in onze uitgaven, stellen we plannen voor nieuw beleid uit en vloeit ieder financieel voordeel naar de algemene reserve. 2. Het overzicht autonome ontwikkelingen accepteren en overnemen in de Begroting 2022. 3. Kennisnemen van het meerjarenperspectief met de keuzes betreffende de BCbedrijfsvoering, de voorzieningendiscussie en de inhoudelijke onderwerpen in de programma’s. 4. Voor het jaar 2022 geen bezuiniging op Stichting Groot Scholtenhagen op te nemen en het effect te dekken uit het positieve saldo van de jaarschijf 2022 (€ 36.000) en de kosten voor het Generatiepact (€ 14.000). 5. Het college opdracht geven na het zomerreces voor het meerjarenperspectief gezamenlijk met de raad te starten met een inhoudelijke voorzieningendiscussie. 6.

Het college opdracht te geven met de resultaten van de voorzieningendiscussie, de ontwikkelingen op het gebied van het sociaal domein en de herverdeling van het gemeentefonds een begroting en meerjarenperspectief op te stellen. Op deze manier hopen wij een constructieve inhoudelijke bijdrage te leveren aan een stabiele koers voor Haakbergen. Want eerst moet de basis op orde zijn en dan kunnen we moedig

voorwaarts om te werken aan onze grote opgaven voor de toekomst, Het bouwen aan vertrouwen, het aanpakken van de energie transitie en het bouwen aan en in Haaksbergen als dorpstad in een groene oase met een hoog voorzieningen niveau. Tot zover onze inbreng in 1e termijn.