Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Haaksbergen
Tekst van het document
IHP GEMEENTE HAAKSBERGEN Oktober 2022
LEESWIJZER 1.
Voorwoord wethouder Ruimte & Mobiliteit
3
2.
Inleiding
5
3.
Onderwijs in Haaksbergen
9
4.
Beleidsambities en -kaders
16
5.
Basisonderwijs
21
6.
Voortgezet onderwijs
42
7.
Ontwikkeling voorzieningen en planning
47
8.
Investeringsagenda en cofinanciering
51
9.
Conclusies
56
2
1. VOORWOORD WETHOUDER ONDERWIJS Goed onderwijs is voor alle kinderen in Haaksbergen van groot belang voor zijn of haar talentontwikkeling. Naast goede docenten en leermiddelen zijn goede schoolgebouwen daarvoor ook van groot belang. Voor goede schoolgebouwen zijn de gemeente en de schoolbesturen gezamenlijk verantwoordelijk. De gemeente wil binnen haar mogelijkheden blijven investeren in kwalitatieve, functionele en eigentijdse scholen, die de onderwijskundige en maatschappelijke vraagstukken waar de gemeente en schoolbesturen gezamenlijk voor staan, aankunnen. De opgaven voor de gemeente Haaksbergen blijven groot. Ondanks investeringen in de afgelopen jaren in een aantal (brede) basisscholen, waaronder de aanstaande vernieuwing van de basisscholen Holthuizen en Ariëns i.c. Het Palet, zijn er in de toekomst ook de nodige vernieuwingen nodig om de huisvesting passend te houden voor de diverse maatschappelijke en onderwijskundige ontwikkelingen. Daarbij gaat het om o.a. het behouden van de lee aarheid in de kleinere kernen Buurse en Sint Isidorushoeve en de vernieuwing in de kern Haaksbergen voor zowel het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs. De gemeente en de schoolbesturen willen ervoor zorgdragen dat in de beide kleine kernen Buurse en Sint Isidorushoeve er kwalitatief goede voorzieningen voor basisonderwijs blijven.
Er is een aantal schoolgebouwen relatief oud en mede daardoor technisch en functioneel gedateerd. De vraag wordt dan ook actueler welke keuzes gemaakt dienen te worden met betrekking tot deze schoolgebouwen. Hoe houden we als gemeente en schoolbesturen de voorzieningenstructuur voor het onderwijs passend én toekomstbestendig? Moet er sprake zijn van vervangende nieuwbouw of is levensduurverlenging een betere optie? En als we gaan vernieuwen, wordt dan de huidige voorzieningenstructuur vernieuwd of is er aanleiding om dan ook met elkaar na te denken of er ook wijzigingen moeten plaatsvinden in de bestaande voorzieningenstructuur zoals bijvoorbeeld de eerdere keuze met betrekking tot de fusie van de basisscholen Holthuizen en Ariëns? De veroudering van een aantal schoolgebouwen in ons basisonderwijs én voortgezet onderwijs en overige onderwijskundigen en maatschappelijke ontwikkelingen waren aanleiding voor de opstelling van dit integraal huisvestingsplan (IHP). In het voorliggende IHP is samen met de schoolbesturen een duurzaam meerjaren perspectief beschreven voor de onderwijshuisvesting. De gezamenlijke huisves3
tingsagenda moet ertoe leiden dat er blijvend sprake is van een stevige en kwalitatief eigentijdse onderwijsvoorzieningenstructuur in onze gemeente met de erkenning dat fasering vanwege financiële overwegingen noodzakelijk is. In de gezamenlijk te maken afwegingen streven de gemeente en de schoolbesturen naar efficiency daar waar het gaat om de inzet van de middelen voor onderwijshuisvesting. Zo moeten investeringen gericht zijn op het realiseren van een passende onderwijsvoorzieningenstructuur en het tegengaan van het in stand houden van onnodige voorzieningen dan wel overcapaciteit die op basis van het leerlingenaantal niet meer nodig is. Het efficiënt omgaan met maatschappelijke middelen vraagt soms ook om een bredere visie op de maatschappelijke voorzieningenstructuur in een bepaalde kern of gebied. De gemeente en de schoolbesturen dragen hierin een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid. Met het IHP kijken we als gemeente en schoolbesturen vooruit én agenderen we de huisvestingsprojecten voor de komende periode van vier jaar (inclusief een verdere doorkijk voor de jaren daarna), die we samen met onze schoolbesturen en overige maatschappelijke partners (o.a. kinderopvangorganisaties) willen realiseren.
Dit doen we vanuit de ambitie en doelstelling dat ieder kind in onze gemeente het onderwijs krijgt waar het recht op heeft, in een schoolgebouw dat passend en goed is. Jan Herman Scholten, wethouder Ruimte & Mobiliteit Gemeente Haaksbergen
4
2. INLEIDING De gemeente Haaksbergen heeft de wettelijke zorgplicht voor de onderwijshuisvesting van 11 basisscholen en één school voor voortgezet onderwijs. De wijze waarop de gemeente Haaksbergen vorm geeft aan de zorgplicht is onder andere gebaseerd op de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs. Om meerdere redenen wil de gemeente Haaksbergen een IHP opstellen. Enerzijds is sprake van veroudering van de schoolgebouwen. De gemiddelde leeftijd van de gebouwen is relatief hoog hetgeen leidt tot toenemende onderhouds– en exploitatiekosten. De veroudering betekent ook dat veelal geen sprake is van duurzame en energiezuinige onderwijsgebouwen. Anderzijds is het van belang om in te kunnen spelen toekomstige ontwikkelingen, maar ook dat de huisvesting aansluit bij de onderwijsconcepten van de scholen. Hierin spelen ontwikkelingen inzake passend onderwijs, IKC-vorming, maar ook de ambitie om een breed aanbod van kwalitatief voortgezet onderwijs te behouden in Haaksbergen na de basisschoolleeftijd. Dit betreffen niet alleen onderwijsontwikkelingen, maar ook overige maatschappelijke ontwikkelingen, die invloed hebben op dan wel vertaald zouden kunnen of moeten worden in een passende onderwijs– en maatschappelijke voorzieningenstructuur.
De onderwijshuisvesting is immers een bij de gemeenten belegd beleidsinstrument om in relatie tot overig gemeentelijk beleid zo mogelijk bredere afwegingen te maken in de lokale maatschappelijke voorzieningenstructuur c.q. het lokale maatschappelijk vastgoed. Een voorbeeld hiervan is de planvorming in Buurse door het (burger-)initiatief “Buurse Kik Vuuroet”. Vanuit dit initiatief vindt onderzoek plaats naar de optimalisering van de maatschappelijke voorzieningen waarbij de wens geuit is door de initiatiefgroep om ook de vernieuwing van Basisschool Buurse hierin te betrekken. In dit document wordt de huisvestingsbehoefte naar aanleiding van actuele leerlingenprognoses in Haaksbergen in beeld gebracht en wordt een aantal huisvestingsscenario’s uitgewerkt. Het IHP geeft aan welke keuzes gemaakt dienen te worden voor de huisvesting op de korte termijn en welke vervolgstappen en vragen voor de lange termijn kunnen gelden. De veroudering van het scholenbestand en de ontwikkeling van het aantal leerlingen spelen hierin vanzelfsprekend een belangrijke rol, alsmede het behou5
den van een voor leerlingen toegankelijke en bereikbare voorzieningenstructuur zowel in de kern Haaksbergen als de beide kleine kernen. Belangrijke uitgangspunten hierin zijn het behoud van voorzieningen voor basisonderwijs in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve (inclusief eventueel voorzieningen voor kinderopvang) en het behouden van een breed aanbod van voortgezet onderwijs in de gemeente Haaksbergen. Vernieuwing van het basisonderwijs in de kern Haaksbergen is het resultaat van integrale planvorming en (als gevolg daarvan) eventuele herstructurering van de voorzieningenstructuur. Vanuit deze uitgangspunten dienen er keuzes gemaakt te worden of schoolgebouwen vervangen of gerenoveerd moeten worden. De wijziging in verantwoordelijkheden tussen gemeenten en schoolbesturen is hierin ook van belang. Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor (vervangende) nieuwbouw en uitbreiding van de schoolgebouwen en zijn de schoolbesturen verantwoordelijk voor het onderhoud en de aanpassing van de gebouwen (voor het voortgezet onderwijs geldt dit al sinds 2005). De vraag is echter wanneer een gebouw toe is aan vervangende nieuwbouw of renovatie. In dit verband wordt ook wetgeving verwacht in 2023 waarin naast de verplichte invoering van de opstelling van een IHP, ook levensduurverlenging c.q. renovatie een voorziening wordt in de regelgeving.
Schoolbesturen kunnen dan ook aanvragen indienen bij de gemeente voor renovatie c.q. levensduurverlenging van de schoolgebouwen. Op dit moment is renovatie namelijk nog niet benoemd als voorziening maar onderwerp van overleg c.q. discussie tussen gemeenten en schoolbesturen. Door renovatie als voorziening in de regelgeving op te nemen én het ook opheffen van het investeringsverbod voor schoolbesturen PO, worden belangrijke randvoorwaarden gecreëerd voor het gezamenlijk - gemeente en schoolbesturen - werken aan de vernieuwing van het scholenbestand. Met de wijziging van de wetgeving krijgt het IHP ook een wettelijke grondslag die er nu nog niet is. Door de bespreking van het IHP met de schoolbesturen en de vaststelling hiervan in het OOGO krijgt het IHP de nodige werkingskracht; de betrokken schoolbesturen committeren zich aan de afspraken en/of huisvestingsagenda in het IHP.
6
Dit zijn dan ook belangrijke redenen voor het voorliggende IHP dat richting moet geven op welke wijze de voorzieningenstructuur voor onderwijs zich in de toekomst - concreet wat betreft de komende vier jaar en een doorkijk voor de daaropvolgende jaren - zich moet gaan ontwikkelen in Haaksbergen. Door de opstelling van het IHP wil de gemeente samen met de schoolbesturen een aantal strategische keuzes maken met betrekking tot onder andere: ·
het in stand houden van scholen of locaties;
·
het plegen van (vervangende) nieuwbouw of renovatie,
·
het opvangen van eventuele groei en/of krimp in de gemeente;
·
de spreiding en bereikbaarheid van voorzieningen;
·
de wijze van financiering van de voorzieningenstructuur.
Voor deze strategische keuzes wordt in het IHP ingegaan op: ·
de ontwikkeling van de onderwijshuisvesting in relatie tot het aantal verwachte leerlingen in Haaksbergen en de bijbehorende ruimtebehoefte;
·
ontwikkelingsscenario’s en oplossingsrichtingen voor huisvestingsvraagstukken voor de periode 2024 en verder (een korte termijn agenda voor de periode 2024 - 2027 en de middellange termijn van 2028 en verder);
·
de investeringsbehoefte voor de komende jaren en de wijze waarop sprake kan zijn van eventuele gezamenlijke financiering vanuit de schoolbesturen en de gemeente (bijvoorbeeld schoolbestuurlijke investeringen voor o.a. een gewenst kwaliteitsniveau, duurzaamheidsmaatregelen t.b.v. een gunstigere exploitatie en onderhoudssituatie);
·
de kwalitatieve en beleidsmatige aspecten van de onderwijshuisvesting (bijvoorbeeld integratie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk, de vorming van IKC’s, passend onderwijs, duurzaamheid en frisse scholen, maar ook de eventuele samenhang met de overige maatschappelijke activiteiten en de daarvoor benodigde voorzieningenstructuur).
7
Samenwerking tussen de gemeente en de schoolbesturen is noodzakelijk in de huisvestingsopgave om te komen tot een toekomstgerichte en toekomstbestendige voorzieningenstructuur voor het onderwijs en het daarbij zo effectief en efficiënt mogelijk inzetten van de gemeentelijk en schoolbestuurlijke middelen voor de onderwijshuisvesting. Dit krijgt vorm in het voorliggende huisvestingsplan, waarmee de gemeente samen met de schoolbesturen vormgeven aan de gedeelde verantwoordelijkheid. Door een gezamenlijke visie op onderwijs en huisvesting en het huisvestingsplan wordt samen gestreefd naar optimale en passende schoolgebouwen ter ondersteuning van het primaire onderwijsproces. Deze actualisering is tot stand gekomen op basis van overleg met de gemeente en het onderwijsveld. De opstelling van het IHP is gebaseerd op de leerlingenprognoses 2019 - 2042 (bron Pronexus). In de concrete planontwikkeling de komende jaren zal altijd worden bezien in hoeverre de dan aan de orde zijnde ruimtebehoefte op basis van het aantal leerlingen op dat mom ent en in de toekomst nog aansluit bij de eveneens dan aan de orde zijnde leerlingenprognoses.
8
3. ONDERWIJS IN HAAKSBERGEN Basisonderwijs De gemeente Haaksbergen telt 11 basisscholen, waarvan er 8 in de kern Haaksbergen zijn gehuisvest. Daarnaast zijn er basisscholen in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve en het buurtschap Honesch. In totaal is sprake van circa 1.800 leerlingen (2021). De basisscholen worden bestuurd door 3 schoolbesturen, te weten de Stichting Keender, het bevoegd gezag van 9 scholen in de gemeente Haaksbergen (inclusief de drie basisscholen in de twee kernen en het buurtschap), de Stichting VCO Oost-Nederland, bevoegd gezag van 1 basisschool in Haaksbergen en de Stichting voor Algemeen Bijzonder (SAB) Montessorionderwijs Haaksbergen, het bevoegd gezag van de Montessoribasisschool in Haaksbergen. Het laatstgenoemde bevoegd gezag bestuurt alleen de Montessoribasisschool. Keender en VCO zijn bevoegd gezag van meerdere scholen in meerdere gemeenten. De gemiddelde leeftijd van de basisscholen is 38 jaar, de oudste school is de Pius X (1955), de jongste school Het Palet (oplevering gepland in 2023). Er is geen speciaal basisonderwijs en/of speciaal onderwijs in de gemeente. Leerlingen die hierop zijn aangewezen volgen onderwijs in o.a. de gemeenten Hengelo en Enschede. Stichting Keender bestuurt de volgende basisscholen in de gemeente Haaksbergen: •
Basisschool Los Hoes/Kindcentrum Los Hoes Basisschool Los Hoes/Kindcentrum Los Hoes dateert uit 2010 en heeft een bruto vloeroppervlakte (BVO) van 2.170 m2 (het betreft hier de onderwijscapaciteit, het gehele kindcentrum heeft een BVO van 2.670 m2 BVO. De school telt nu circa 335 leerlingen. Samen met Kinderopvang Humankind vormen ze Kindcentrum Los Hoes. Het kindcentrum biedt een krachtige en inspirerende leeromgeving waarin kinderen worden uitgenodigd en uitgedaagd hun talenten zo optimaal mogelijk te ontwikkelen zodat zij zich staande houden in het dagelijks leven. Het kindcentrum werkt volgens ‘The Leader in Me’, gebaseerd op het gedachtegoed van Stephen Covey, de 7 gewoonten van effectief leiderschap, die leerlingen helpen om zichzelf te ontwikkelen. Dit heeft o.a. betrekking op het maken van eigen keuzes, het samenwerken en elkaar begrijpen, zelf verantwoordelijkheid en beslissingen ne9
men en bewustwording van het eigen zijn en kunnen. Plezier hebben in leren is daarbij ook een belangrijk uitgangspunt. Het Los Hoes werkt met zogenaamde mentorklassen die zijn opgedeeld in jaarklassen. ·
Het Palet (fusie van basisscholen Dr. Ariëns en Holthuizen per 1-8-2021) De huisvesting van de Dr. Ariëns en Holthuizen is oud en gedateerd. Dit is reden voor vervangende nieuwbouw voor beide basisscholen, die in 2023 gereed dient te zijn. De oppervlakte van de nieuwe basisschool wordt 1.810 m2 BVO voor de onderwijsfunctie (gebaseerd op 320 leerlingen). Met het oog op deze nieuwbouw zijn de basisscholen met ingang van het schooljaar 2021 - 2022 gefuseerd tot basisschool Het Palet (institutionele fusie). Omdat de nieuwbouw nog niet gereed is, is Het Palet nu gehuisvest in basisschool Holthuizen (stichtingsjaar 1979). De school telt nu circa 340 leerlingen. Het Palet werkt ook samen met Kinderopvang Humankind, er is sprake van kinder-/peuteropvang en BSO. Het Palet biedt een veilige en rijke leeromgeving waarin uitgegaan van de talenten en individuele kracht van de leerlingen. Iedereen moet zich prettig, gewaardeerd en gerespecteerd voelen. Hieruit stimuleert Het Palet nieuwsgierigheid door open met elkaar te communiceren. Binnen Het Palet vinden kindgesprekken plaats om de leerlingen medeverantwoordelijk te maken voor het eigen leerproces. De onderwijsbehoeften van de leerlingen staan centraal. Het Palet stelt zich als doel dat kinderen met verschillende culturele achtergronden op veilige en prettige wijze zich kunnen ontplooien tot ‘wereldkind’, op weg naar de toekomst.
Het onderwijssysteem is een gebaseerd op het eersto aarklassensysteem.
·
Rooms-Katholieke basisschool Paus Joannes De huisvesting van RKBS Paus Joannes dateert uit 1963. In 1988 en 2003 hebben nog uitbreidingen c.q. vernieuwingen plaatsgevonden. De oppervlakte van de school is 1.042 m2 BVO. In de Paus Joannes wordt ook BSO aangeboden door Kinderopvang Columbus Junior. De school telt circa 170 leerlingen. De missie van de school is ‘De Paus Joannes, de wijkschool voor zichtbaar lerende Kanjers!’ Elke leerling is een kanjer en de school leert de leerlingen met vertrouwen naar zichzelf te kijken, zodat zij met vertrouwen leren kijken naar de ander. De doelen en succescriteria zijn uitdagend, ontwikkelingsgericht en betekenisvol voor de leerlingen. De school streeft ernaar om elke leerling binnenboord te houden ook als extra ondersteuning nodig is. De leerlingen en het team willen zichtbaar
10
lerend zijn zodat zij kunnen verwoorden waarom zij leren, wat zij leren en hoe zij leren. Leerlingen moeten na hun schoolloopbaan beschikken over een stevige basis aan kennis en vaardigheden die hen in staat stelt goed te functioneren in de maatschappij. Er wordt gewerkt in een jaarklassensysteem met daar waar mogelijk homogene– dan wel combinatiegroepen. ·
RKBS Pius X Pius X is gehuisvest in het oudste schoolgebouw van de gemeente Haaksbergen: 1955. In 2003 en 2007 hebben er wel uitbreidingen (en daardoor aanpassingen c.q. vernieuwingen) plaatsgevonden, waardoor de capaciteit van de school 1.262 m2 BVO is. De school telt nu circa 170 leerlingen en biedt ook BSO. Vertrouwen in eigen kunnen en in anderen is een belangrijk pedagogisch uitgangspunt van de school. Daarmee wordt de basis gecreëerd voor leren (Growth Mindset). Hiertoe biedt de Pius X in een jaarklassensysteem een inspirerende en uitdagende leeromgeving waarin kinderen zich prettig en competent voelen. In het onderwijsconcept is ruimte voor zelfstandig en coöperatief leren. Door een rustige en sfeervolle leeromgeving kan een kind focus houden op taken.
·
OBS De Kameleon De Kameleon is nu nog de jongste school en telt circa 180 leerlingen. Het gebouw dateert uit 2019. De oppervlakte van De Kameleon is 1.235 m2 BVO. Kinderopvangorganisatie KMN Kind & CO biedt kinderdagopvang en BSO aan in De Kameleon. Het motto van De Kameleon is ‘Samen leren wij meer!’ Spelenderwijs leren staat centraal. Kinderen worden uitgedaagd om actief te leren, er wordt een rijke leeromgeving aangeboden, het programma is uitdagend en ontwikkelingsgericht. Leren zelf keuzes te maken, zelfstandig en verantwoordelijk zijn voor eigen werk zijn belangrijke onderwijskundig uitgangspunten.
·
RKBS Sint Bonifatius (kern Haaksbergen) De Sint Bonifatius dateert uit 1969. In 2004 is de school gerenoveerd. De school telt nu circa 190 leerlingen. Het gebouw heeft een oppervlakte van 942 m2 BVO. De Sint Bonifatiusschool is de wijkschool in De Veldmaat, “met oog voor iedereen” (motto). Onderwijs wordt aangeboden op basis van veiligheid, vertrouwen en wederzijds respect. Met die uitgangspunten bereidt de school de leerlingen voor op het latere functioneren in de moderne maatschappij. Aandacht wordt geschonken aan waarden en normen die mede gebaseerd zijn op de katholieke grondslag van de school. De school zoekt actief contact met de schoolomgeving door deelname aan wijkprojecten/ - activiteiten. Collegiale sa11
menwerking is erg belangrijk; iedereen maakt gebruik van andermans kwaliteiten. Het onderwijsconcept is ook gebaseerd op het jaarklassensysteem. BSO wordt door BSO Smallsteps aangeboden in de directe nabijheid. ·
RKBS Sint Bonifacius (kern Sint Isidorushoeve) In de kern Sint Isidorushoeve bevindt zich de basisschool Sint Bonifacius. Het gebouw dateert uit 1983. In 1991 en 2008 hebben nog aanpassingen en uitbreidingen plaatsgevonden. De school telt circa 120 leerlingen. Buitenschoolse opvang wordt aangeboden via Kinderopvang De Speelboerderij net buiten St. Isidorushoeve. De school wil een plek zijn binnen de maatschappij waar kinderen ‘het leren’ beleven als een plezierige en natuurlijke bezigheid. Respect voor anderen, andersdenkenden en de omgeving zijn belangrijk.
·
Basisschool Buurse (kern Buurse) In de kern Buurse bevindt zich de Basisschool Buurse met circa 80 leerlingen. Het gebouw dateert uit 1979. In 1994 en 2004 hebben de nodige aanpassingen en uitbreidingen plaatsgevonden. De school biedt ook BSO en peuteropvang aan. De basisschool heeft een dorpskarakter, waarin doelgericht onderwijs wordt gegeven om kinderen een brede kijk op de wereld te geven. Het wil een plek midden in de samenleving zijn waarin er door de kleinschaligheid een grote betrokkenheid is van de gehele organisatie en de kern Buurse. Zelfstandig, zelfsturend, zelfvertrouwen, zelfontplooiing en zelfontwikkeling zijn kernbegrippen in het onderwijs van de Basisschool Buurse.
·
Basisschool Honesch (buurtschap Honesch) In het buurtschap Honesch, het groene buitengebied van de kern Haaksbergen, is de basisschool Honesch gehuisvest. De school telt circa 75 leerlingen. Het schoolgebouw dateert uit 1987 en is in 2011 nog aangepast. Kinderopvang Columbus Junior biedt in het gebouw BSO. Door de ligging is sprake van een bijzondere leeromgeving waar de leerlingen leren, bewegen en zich ontwikkelen. De school biedt een veilige en rustige plek waarin leerlingen samen in een vertrouwelijke omgeving optimaal kunnen groeien.
12
Stichting VCO is bevoegd gezag van CBS Op den Akker. Naast de basisschool in Haaksbergen is VCO bevoegd gezag van diverse basisscholen in o.a. Enschede en enkele omliggende gemeenten. ·
CBS Op den Akker
De huisvesting van de CBS Op den Akker dateert uit 1962. In 2009 is het gebouw gerenoveerd (opgave BCT) en in 2017 is het gebouw intern aangepast. Het schoolgebouw is 647 m2 BVO. Op den Akker telt circa 85 leerlingen. De school biedt ook peuteropvang aan op 5 ochtenden; Kinderopvang Bloesem is hiervoor gehuisvest in het gebouw. Op den Akker heeft als belofte ‘Dichtbij, met de wereld aan je voeten!’, waarbij dichtbij staat voor de relatie die de school met elkaar wil opbouwen zodat sprake is van een veilige, kleinschalige en laagdrempelige school met oog voor elkaar. Met de wereld aan je voeten betekent dat Op den Akker eraan wil bijdragen dat het kind straks van betekenis zal zijn in onze wereld. Het stimuleren van eigen keuzes en uitdagen eigen talenten te ontwikkelen staan centraal in de school. Het onderwijsconcept is een jaarklassensysteem met combinatiegroepen vanwege de omvang van de school. Stichting voor Algemeen Bijzonder (SAB) Montessorionderwijs Haaksbergen is bevoegd gezag van de Montessoribasisschool Haaksbergen. Het bestuur is alleen bevoegd gezag van deze school. In die zin is bestuurlijk sprake van een zogenaamde eenpitter. ·
Montessoribasisschool Haaksbergen
De Montessoribasisschool telt circa 65 leerlingen. De school is gehuisvest in een gebouw uit 1977 en heeft een capaciteit van 762 m2 BVO. Kinderopvang Bloesem is in het gebouw gehuisvest en biedt peuteropvang aan. De school werkt op basis van de beginselen van Maria Montessori, waarin vrijheid van keuze en vrijheid van bewegen belangrijke uitgangspunten zijn zodat hierdoor spontane belangstelling wordt bevordert. ‘Leer mij het zelf te doen’ is het pedagogisch uitgangspunt, waarbij gebruik wordt gemaakt van de natuurlijke leergierige houding van kinderen. Ontdekkend leren staat centraal met een grote mate van verantwoordelijkheid voor het eigen werk, de ander en de omgeving. Werken op eigen niveau is een ander onderwijskundig uitgangspunt; het onderwijs moet aansluiten bij verschillen van leerlingen waarbij leerlingen in diverse leeftijden in een groep elkaar helpen.
13
Voortgezet onderwijs; Het Assink lyceum Het Assink lyceum (HAL) is een regionale scholengemeenschap met vestigingen in de gemeente Haaksbergen en Berkelland (in de kernen Eibergen en Neede). Het zwaartepunt van de school ligt echter in Haaksbergen. HAL telt circa 2.200 leerlingen op alle locaties. Circa 1.400 leerlingen volgen het onderwijs op de twee onderwijslocaties locaties Bouwmeester en Van Brakelstraat. Het bevoegd gezag van HAL is Stichting Portuur (stichting voor voortgezet onderwijs Achterhoek en Twente). Onder dit bevoegd gezag valt ook het Staring College te Lochem en Borculo. De gebouwen hebben een hoge leeftijd: 42 jaar locatie Bouwmeester en 48 jaar locatie Van Brakelstraat. De locatie Bouwmeester uit 1980 heeft een oppervlakte van 8.459 m2 BVO (twee bouwlagen). Het gebouw is technisch gedateerd en weinig duurzaam met de nodige beperkingen te verduurzamen. De locatie Van Brakelstraat dateert uit 1974 en heeft een oppervlakte van 4.123 m2 BVO en kent drie bouwlagen. Het gebouw is ook technisch en functioneel verouderd en eveneens weinig duurzaam met idem de nodige beperkingen tot verduurzaming. Vanwege de gedateerde technische en functionele staat heeft er in de periode 2017 - 2020 onderzoek plaatsgevonden naar de vernieuwing van de HAL-locaties in Haaksbergen.
Beoogd werd te komen tot een unilocatie van circa 8.000 m2 BVO in Haaksbergen op de locatie Van Brakelstraat. Vanwege financiële beperkingen heeft deze planvorming geen doorgang gevonden. Door het uitblijven van vervangende nieuwbouw heeft HAL reeds de nodige functionele aanpassingen gedaan om het onderwijsconcept van Talentgericht Onderwijs (TO) in te kunnen voeren. Er wordt gewerkt in verschillende teams waarin leraren verantwoordelijk zijn voor een bepaalde doelgroep leerlingen. Talentgericht Onderwijs biedt ruimte voor onderwijs op maat; het onderwijs wordt afgestemd op de leerbehoefte van de leerling. Er is in het lesrooster sprake van basistijd, stamtijd, ateliertijd en toptijd. Vanwege het uitblijven van vernieuwing van de huisvesting zal HAL de komende periode nog meer investeringen moeten doen om het gebouw technisch en functioneel geschikt te houden. Deze middelen zijn dan niet meer beschikbaar voor de beoogde nieuwbouw. Op de volgende bladzijde is de spreiding van de diverse basisscholen en het voortgezet onderwijs weergegeven. In ieder deel van Haaksbergen is basisonderwijs aanwezig, er is sprake van een relatief goede spreiding van de basisscholen. 14
15
4. BELEIDSAMBITIES/-KADER 4.1 ONDERWIJSAMBITIES De gemeente en de schoolbesturen willen gezamenlijk werken aan toekomstgericht en toekomstbestendig onderwijs door aan te sluiten bij de ontwikkelingsmogelijkheden van iedere leerling in Haaksbergen. Ieder kind moet zijn of haar talenten kunnen ontwikkelen in een veilige leeromgeving. Het is de maatschappelijke en onderwijskundige opgave van de gemeente en schoolbesturen om via goed onderwijs zich maximaal in te zetten voor de talentontwikkeling van ieder kind in de gemeente Haaksbergen. Belangrijk hierin is dat er wordt gestreefd naar versterking van de gehele onderwijsketen waarin diensten in samenhang worden gebracht. Het is de ambitie te komen tot een sluitend netwerk van expertises, activiteiten en voorzieningen, voor kinderen en ouders, waarbij voldoende keuzemogelijkheden zijn. Hierbij moet er niet alleen een verbinding worden gelegd tussen de scholen, maar ook met o.a. overige kindfuncties, waaronder de kinderopvang. Deze samenwerking met o.a. kinderopvangorganisaties is in diverse scholen al aan de orde en draagt bij aan de versterking en voortzetting van de ontwikkelingslijnen en – kansen.
Het is de gezamenlijke ambitie van gemeente en schoolbesturen om in de kleine kernen Buurse en Sint Isidorushoeve kwalitatieve basisscholen en zo mogelijk integrale kindvoorzieningen voor 0 - 12 jarigen (combinaties van kinderopvang en basisonderwijs) te behouden c.q. realiseren. Deze ambitie te komen tot integrale kindvoorzieningen van zo mogelijk kinderopvang en basisonderwijs geldt ook voor de kern Haaksbergen. Schoolbesturen en gemeente streven in de kern Haaksbergen naar vernieuwing van de voorzieningenstructuur op basis van integrale planvorming, waarbij gekomen wordt tot voorzieningen die minimaal voldoen aan de voor de gemeente geldende stichtingsnorm (200 leerlingen, opheffingsnorm gemeente Haaksbergen is 60 leerlingen). Tevens is het de ambitie van de gemeente een zo breed mogelijk aanbod aan voortgezet onderwijs te behouden in de gemeente.
16
Onderwijsambitie basisonderwijs Voor het basisonderwijs dient bovenstaande ambitie waargemaakt te worden door een sterke samenwerking tussen de voorschoolse periode en het basisonderwijs. Dit gebeurt o.a. door de reeds aanwezige brede scholen en inhuizing (medegebruik) van kinderopvang in scholen waardoor sprake is van vormen van min of meer integrale kindcentra (IKC’s). Deze voorzieningen moeten gaan functioneren als centrum van waaruit ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen binnen en buiten de school met elkaar in verband worden gebracht, samen met andere professionele partners. Daarbij is door het aanbod in Haaksbergen er voldoende keuzemogelijkheid in onderwijsvisies en -concepten en levensbeschouwelijke achtergronden. De gemeente ondersteunt de ontwikkeling van samenwerking tussen voorschoolse voorzieningen en basisonderwijs en wil de schoolbesturen binnen financiële en ruimtelijke mogelijkheden hiervoor ruimte bieden zodat sprake is van een bij de omgeving passende invulling van het onderwijsaanbod. Er is geen sprake van een (gemeentelijke) blauwdruk voor de verbreding van de voorzieningen; het is aan de scholen en schoolbesturen hiervoor een bij de doelgroep én omgeving passende vorm en invulling aan te geven.
Het ontbreken van een blauwdruk geldt ook voor de financiering van de benodigde investeringen voor de deelname van andere (maatschappelijke) partners in IKC’s; per project vindt hierover nader overleg plaats tussen de gemeente, het betreffende schoolbestuur en de mogelijke (maatschappelijke en/of commerciële) partner. Per project zullen afspraken worden gemaakt over de (voor-)financiering van het niet-onderwijsdeel en het eigendom, beheer en exploitatie van de voorziening. Gemeentelijke uitgangspunt is dat de gemeente niet investeert in niet-onderwijsvoorzieningen (o.a. kinderopvang) en ook geen eigenaar is of wordt van onderwijsvoorzieningen of IKC’s. In de realisering van bredere maatschappelijke voorzieningen is een belangrijk gemeentelijk uitgangspunt dat de bestaande capaciteit optimaal wordt ingezet alvorens er sprake kan zijn van uitbreiding. De gemeentelijke verordening met de daarin opgenomen ruimtenormering is hierin leidend. Het optimaal inzetten van de bestaande capaciteit vindt echter plaats in die mate zodat er er voldoende ruimte blijft voor de gezamenlijke inhoudelijke en organisatorische ambities om daar waar mogelijk verbreding van voorzieningen te realiseren. In die zin volgt vorm - de toekomstige voorzieningenstructuur - de inhoud.
17
Onderwijsambitie speciaal (basis-)onderwijs In Haaksbergen zijn geen voorzieningen voor speciaal basisonderwijs en/of speciaal onderwijs. Leerlingen die aangewezen zijn op de vormen van speciaal (basi-)onderwijs, bezoeken voorzieningen buiten de gemeente Haaksbergen. In het kader van passend onderwijs streven de basisscholen naar het maximaal opvangen van alle leerlingen binnen hun scholen. Mede door middel van intensieve samenwerking met andere maatschappelijke partners (kinderopvang, jeugdzorg) kunnen arrangementen worden aangeboden om de leerlingen zoveel mogelijk onderwijs (en zorg) te geven in reguliere scholen, hetgeen nu reeds veelal regel is in plaats van uitzondering. Onderwijsambitie voortgezet onderwijs De onderwijsambitie in het voortgezet onderwijs is gericht op het behouden en versterken van het onderwijsaanbod in Haaksbergen. Reeds geruime vindt overleg plaats tussen de gemeente en Stichting Portuur over de vernieuwing van de voorzieningen in de kern Haaksbergen. Het is de wens te komen tot een nieuwe unilocatie waarin sprake is van een breed onderwijsaanbod, zodat een groot deel van de jongeren van 12 jaar en ouder onderwijs kunnen (blijven) volgen binnen de eigen gemeentegrenzen. Dit geldt in elk geval voor het aanbieden van een breed instroompunt in de onderbouw van het voortgezet onderwijs.
4.2 HUISVESTINGSAMBITIES Het fasegewijs vernieuwen van de voorzieningenstructuur voor het basisonderwijs en voortgezet onderwijs is de belangrijkste beleidsambitie met betrekking tot de onderwijshuisvesting. Dit vindt plaats op basis van een drietal uitgangspunten c.q. prioriteiten: A.
behoud kwalitatief basisonderwijs in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve;
B.
Behoud breed aanbod voortgezet onderwijs in de gemeente Haaksbergen;
C.
Integrale planvorming/vernieuwing van het basisonderwijs in de kern Haaksbergen.
Huisvestingsambitie basisonderwijs In het huisvestingsbeleid voor het basisonderwijs staan de vernieuwing van de verouderde basisscholen (door levensduurverlenging en/of vervangende nieuwbouw) en de samenwerking tussen basisonderwijs 18
en de voorschoolse voorzieningen centraal. Deze vernieuwing is in eerste instantie gericht op het behoud van kwalitatief basisonderwijs in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve door levensduurverlenging en/ of vervangende nieuwbouw. De gemeente en schoolbesturen willen hieraan de nodige prioriteit geven mede vanwege het behoud van de lee aarheid van de kleine kernen Buurse en Sint Isidorushoeve. Vernieuwing van de voorzieningenstructuur onderwijs in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve vindt altijd plaats vanuit het behoud van een basisschool in deze kernen (met inachtneming van het uitgangspunt dat het wel of niet handhaven van een school een schoolbestuurlijke verantwoordelijkheid is). Een eventuele vernieuwing kan of heeft in de kleine kernen ook betrekking op het onderzoeken van samenwerking met andere maatschappelijke organisaties (waaronder ook kinderopvang). Voor wat betreft de kern Haaksbergen (inclusief buurtschap Honesch) geldt bij vernieuwing van verouderde basisscholen dat altijd onderzocht wordt of het dan ook wenselijk is om vanwege onderwijskundige, organisatorische, ruimtelijke en/of financiële overwegingen te komen tot een herstructurering van voorzieningen (zoals ook met Het Palet aan de orde was en in het verleden met Kindcentrum Los Hoes en De Kameleon).
Onderzocht dient te worden of wijzigingen wenselijk en/of noodzakelijk zijn om te komen tot een duurzame, toekomstgerichte en toekomstbestendige voorzieningenstructuur waarbij het gemeentelijk uitgangspunt is dat er voorzieningen worden gerealiseerd die minimaal het aantal leerlingen van de stichtingsnorm van de gemeente kunnen huisvesten (200 leerlingen). Dit betekent niet dat er sprake dient te zijn van institutionele fusie van basisscholen om aan dit aantal te komen. Dit betreft ook geen gemeentelijke bevoegdheid om scholenfusies af te dwingen. Door het huisvestingsbeleid kan dit echter wel gestimuleerd worden. Met het gemeentelijk uitgangspunt voorzieningen te realiseren van een minimale omvang kan er ook sprake zijn van meerdere basisscholen die onder een dak zijn gehuisvest. Dit uitgangspunt betekent ook dat vervangende nieuwbouw van basisscholen met een leerlingenaantal (ver) onder de stichtingsnorm van de gemeente zoveel mogelijk wordt voorkomen, tenzij op basis van integrale planvorming gemeente en schoolbesturen gezamenlijk van mening zijn dat in de betreffende situatie gemotiveerd een uitzondering dient te worden gemaakt (bijvoorbeeld omdat er anders voor een grote
19
groep leerlingen geen thuisnabij c.q. veilig en goed bereikbaar onderwijs is). De samenwerking tussen kinderopvang en basisonderwijs is primair een inhoudelijk en organisatorisch ambitie, die echter wanneer sprake is van vernieuwing van de huisvesting ook een ruimtelijke vertaling kan krijgen. Dit geldt zowel in de kleine kernen als in de kern Haaksbergen. Onderzocht kan dan worden in hoeverre andere voorzieningen en/of activiteiten kunnen worden gehuisvest of toegevoegd die een verrijking zijn voor het aanbod. Huisvestingsambitie voortgezet onderwijs De huisvestingsambitie voor het voortgezet onderwijs in Haaksbergen is gericht op het behoud van een breed aanbod voortgezet onderwijs in de gemeente Haaksbergen door de realisering van een unilocatie voor Het Assink lyceum. Zie hiervoor hoofdstuk 6. Huisvestingsambitie speciaal (basis-)onderwijs In de vernieuwing van de voorzieningenstructuur dient ook rekening te worden gehouden met de toegankelijkheid van de gebouwen ten behoeve van de opvang van specifieke doelgroepen. Dit betreffen o.a. voorzieningen waardoor eventueel leerlingen met aangepast vervoer ook gehuisvest kunnen worden alsook functionele ruimten (o.a. overleg-/werkruimten voor individuele begeleiding en/of zorg, verzorgingsruimten). Op projectbasis wordt bezien in welke mate aanvullende voorzieningen nodig zijn in de betreffende situatie.
Hierbij dient ook een inschatting gemaakt te worden door het schoolbestuur inzake het aanbieden van specifieke arrangementen voor leerlingen die nu veelal nog zijn aangewezen op speciaal (basis-)onderwijs in naburige gemeenten. Op dit moment is het echter zo dat hiervan in zeer geringe mate sprake van is (nagenoeg geen uitstroom naar speciaal (basis-)onderwijs).
4.3 VERDUURZAMING SCHOLEN De gemeente Haaksbergen heeft als onderdeel van de Regionale Energiestrategie Twente 1.0 en haar eigen duurzaamheidsbeleid/-agenda diverse ambities die ook van toepassing zijn op de voorzieningenstructuur in het onderwijs. De gemeente streeft naar energiereductie, CO2-reductie en het gebruik van duurza20
me energie. Ze wil komen tot energiebesparing in haar maatschappelijk vastgoed en wil ook aanjager zijn van duurzaamheid. Belangrijke aandachtspunten hierin zijn o.a. de ventilatie in scholen. De ventilatie vraagt in het kader van de Covid-19-problematiek (coronavirus) de nodige aandacht van de gemeente en de schoolbesturen. Scholen worden ook uitgenodigd mee te denken over een duurzame samenleving en een gezonde leefomgeving. De duurzaamheidambities van de gemeente Haaksbergen, waarbij zij het maatschappelijke vastgoed wil verduurzamen inclusief de schoolgebouwen, ziet de gemeente als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de schoolbesturen en de gemeente. De gemeente streeft naar energiereductie, CO2 reductie en gebruik van duurzame bronnen. Vanuit exploitatieoverwegingen hebben schoolbesturen hierin ook een verantwoordelijkheid. Van belang hierbij is een integrale aanpak, waarin investeringen met een laag rendement worden vereffend met investeringen met een hoog rendement, waardoor het totaal rendement positief en acceptabel is. Specifiek voor nieuwbouw gelden de wettelijke uitgangspunten energieneutraliteit (ENG) en aardgasvrij. Echter ook in het kader van levensduurverlenging van gebouwen worden de mogelijkheden onderzocht. Voorkomen moet immers worden dat duurzaamheid alleen een onderdeel is van vervangende nieuwbouw.
In bestaande gebouwen wordt gestreefd naar maximale verduurzaming, waarbij er altijd een kostenbatenanalyse nodig is om te beoordelen of de maatregelen binnen financiële kaders redelijkerwijs verantwoord te realiseren zijn. Ook in bestaande gebouwen wordt gestreefd naar een maximale verduurzaming (energieneutraliteit en aardgasvrij). Ook hier is altijd een kostenbatenanalyse nodig om te beoordelen of de maatregelen verantwoord te realiseren zijn. Indien aardgasvrij niet mogelijk is, zouden maatregelen zo georganiseerd moeten worden zodat aardgasvrij op termijn mogelijk is (aardgas vrij–ready).
21
5. BASISONDERWIJS 5.1 LEERLINGENPROGNOSES BASISONDERWIJS De gemeente Haaksbergen telt circa 24.000 inwoners. De verwachting is dat het aantal inwoners de komende jaren stabiel dan wel licht zal dalen naar circa 23.000. In onderstaande grafiek is de leerlingenprognose in het basisonderwijs weergegeven. In de grafieken is steeds de leerlingenprognose uit 2019 weergegeven en de actuele c.q. recente leerlingenprognose uit 2022, zoals opgesteld door Pronexus (met als laatste teldatumgegevens 1 oktober 2021).
Het leerlingenaantal in het basisonderwijs is in 2022 ongeveer 1.740 en zal de komende jaren licht dalen om vervolgens in 2025 te stabiliseren (oranje lijn). In tegenstelling tot 2019 (blauwe lijn) is sprake van een positievere ontwikkeling in de leerlingenaantallen in het basisonderwijs. Het leerlingenaantal in het gehele basisonderwijs zal rond de 1.700 leerlingen stabiliseren. 22
Hieronder zijn de leerlingenprognoses van de basisscholen per schoolbestuur weergegeven. Leerlingenprognoses basisscholen Stichting Keender ·
Los Hoes
De leerlingenprognose van Kindcentrum Los Hoes laten een daling zien de komende jaren. De actuele leerlingenprognoses komen lager uit. De school daalt volgens de leerlingenprognoses naar circa 290 leerlingen in 2025 (nu telt de school circa 335 leerlingen). Vervolgens stabiliseert het leerlingenaantal.
·
Het Palet
De fusie van de basisscholen Ariëns en Holthuizen heeft geleid tot een hoger aantal leerlingen (oranje lijn). Verwacht wordt dat het leerlingenaantal tussen de 300 en 320 leerlingen zal blijven (op dit moment telt de school circa 340 leerlingen).
23
·
Paus Joannes
De Paus Joannes laat de komende jaren een lichte stijging zien tot circa 180 leerlingen (nu circa 170 leerlingen). Na 2023 - 2024 is sprake van een daling van het aantal leerlingen naar 160 à 150. De leerlingenprognoses uit 2019 en 2022 zijn ongeveer gelijk.
·
Pius X
De Pius X laat een afwijkende leerlingenprognose zien t.o.v. 2019. De laatste jaren laat de school een sterke groei zien naar circa 160 à 180 leerlingen. Na 2025 is sprake van een lichte daling en vervolgens stabilisering naar circa 150 leerlingen. De actuele leerlingenprognose is veel positiever dan de prognose uit 2019.
·
De Kameleon
De Kameleon blijft de komende jaren relatief stabiel. Na 2024 - 2025 is sprake van een lichte groei van 180 naar 200 leerlingen. De actuele leerlingenprognose laat een positieve ontwikkeling zien t.o.v. de leerlingenprognose uit 2019 waarin sprake was van een daling.
24
·
Sint Bonifatius (kern Haaksbergen)
De leerlingenprognose van Sint Bonifatius laat een lichte daling zien de komende jaren. Na een lichte stijging in 2024 2025 is sprake van een stabilisering van circa 180 leerlingen (anno 2022 telt de school echter 190 leerlingen). De actuele leerlingenprognoses komen lager uit.
·
Sint Bonifacius (Sint Isidorushoeve)
Het leerlingenaantal van de Sint Bonifacius schommelt tussen de 100 en 120 leerlingen de komende jaren. Er is na een lichte daling sprake van een stijging naar circa 120 leerlingen. De actuele leerlingenprognose is positiever dan de prognose uit 2019.
·
Basisschool Buurse
De verwachting is dat het leerlingenaantal van de Basisschool Buurse zal stabiliseren zo rond de 80 leerlingen. De oude en nieuwe leerlingenprognose zijn vergelijkbaar.
25
·
Basisschool Honesch
De leerlingenprognose van Basisschool Honesch laat een lichte daling zien de komende jaren. De leerlingenaantallen dalen naar circa 70 leerlingen. De actuele leerlingenprognoses komen lager uit voor basisschool Honesch dan de leerlingenprognose uit 2019. Het leerlingenaantal ligt dicht tegen de opheffingsnorm van de gemeente Haaksbergen. Leerlingenprognose Stichting VCO ·
CBS Op den Akker
De leerlingenprognose van CBS Op den Akker laat een stabilisering zien van iets meer dan 80 leerlingen. Na 2026 - 2027 is sprake van een lichte daling. De actuele leerlingenprognoses komen lager uit voor basisschool Op den Akker. Het leerlingenaantal blijft circa 20 leerlingen boven de opheffingsnorm van de gemeente Haaksbergen. Leerlingenprognose Stichting Montessori Haaksbergen ·
Montessorischool Haaksbergen
De leerlingenprognose laat een daling zien naar minder dan 60 leerlingen en komt daarmee onder de opheffingsnorm van de gemeente Haaksbergen. Zelfstandig voortbestaan is dan niet meer mogelijk (na drie jaar stopt de bekostiging van het ministerie van OCW). Na 2024 - 2025 wordt een stabilisering verwacht. De actuele leerlingenprognoses komen lager uit voor de Montessoribasisschool dan de leerlingenprognoses uit 2019. 26
5.2 RUIMTEBEHOEFTE BASISONDERWIJS In onderstaande grafiek is de beschikbare capaciteit en de ruimtebehoefte weergegeven van de basisscholen. De beschikbare capaciteit (uitgaande van de nieuwbouw van Het Palet ter grootte van 1.810 m2 BVO en het afstoten van de locatie Holthuizen) bedraagt circa 12.600 m2 BVO in totaal (12.586 m2 BVO, grijze lijn). Hierin is ook de capaciteit meegenomen die nu in medegebruik is door kinderopvang. Wanneer sprake is van een huursituatie is de capaciteit niet meegenomen (bijvoorbeeld voor Los Hoes is alleen de capaciteit van het onderwijsdeel meegenomen). Hoewel de door de kinderopvang gebruikte ruimten in medegebruik in beginsel onderwijsruimten betreffen en deze ruimten ‘opgeëist’ kunnen worden bij een toenemende ruimtebehoefte vanuit het onderwijs, is het beleidsmatig wenselijk dat er ruimte blijft voor de combinatie van voorschoolse voorzieningen en basisonderwijs (IKC-vorming). Gezien echter de krimp c.q. stabilisering kan het huidige medegebruik gecontinueerd worden; er is immers voldoende capaciteit beschikbaar. De totale ruimtebehoefte is minder dan de beschikbare capaciteit (blauwe en oranje lijnen). De toekomstige behoefte is circa 11.000 m2 BVO. Geconcludeerd kan worden dat de beschikbare capaciteit voldoende is voor de huisvesting van de huidige en toekomstige leerlingenaantallen.
Op de volgende bladzijden is de ruimtebehoefte per schoolbestuur en per school weergegeven.
27
Ruimtebehoefte en capaciteit Stichting Keender ·
Los Hoes
De huidige en toekomstige capaciteit van basisschool Los Hoes is voldoende; er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk.
·
Het Palet
De nieuwbouw voor Het Palet (1.810 m2 BVO) is passend voor het huidige en toekomstige aantal leerlingen.
·
RKBS Paus Joannes
De huidige en toekomstige capaciteit van basisschool RKBS Paus Joannes is voldoende; er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk.
28
·
RKBS Pius X
Ook met de recente groei van de Pius X is er geen sprake van een capaciteitsvraagstuk; de capaciteit is voldoende voor het huidige en toekomstige aantal leerlingen.
·
De Kameleon
Ook voor De Kameleon is er met de positievere leerlingenprognoses geen sprake van een capaciteitsvraagstuk; de capaciteit is voldoende voor het huidige en toekomstige aantal leerlingen.
·
RBKS Sint Bonifatius
Op grond van de huidige leerlingenprognoses (en ook de prognoses uit 2019) is sprake van een capaciteitsvraagstuk; de beschikbare capaciteit is onvoldoende voor het huidige en toekomstige aantal leerlingen. Het tekort loopt op naar circa 250 m2 BVO na 2025.
29
·
RKBS Sint Bonifacius (Sint Isidorushoeve)
De huidige en toekomstige capaciteit van basisschool RKBS Sint Bonifacius is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal; er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk.
·
Basisschool Buurse
De huidige en toekomstige capaciteit van Basisschool Buurse is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal; er is sprake van een grote overcapaciteit (circa 500 m2 BVO)
·
Basisschool Honesch
De huidige en toekomstige capaciteit van basisschool Honesch is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal; er is geen sprake van een capaciteitstekort. De (grote) overcapaciteit bedraagt op termijn circa 250 m2 BVO.
30
Ruimtebehoefte Stichting VCO ·
CBS Op den Akker
De huidige en toekomstige capaciteit van CBS Op den Akker is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal; er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk.
Ruimtebehoefte Stichting Montessori Haaksbergen ·
Montessorischool Haaksbergen
De huidige en toekomstige capaciteit van de Montessorischool Haaksbergen is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal; er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk. De (grote) overcapaciteit bedraagt op termijn circa 280 m2 BVO. N.B. De ruimtebehoefte is berekend op basis van de normering in de verordening onderwijshuisvesting gemeente Haaksbergen. Wanneer sprake is van normatieve leegstand wordt dit veelal ingezet voor o.a. medegebruik of onderwijskundige gebruik (kleinere groepen, individueel en in kleine groepen werken). Leegstand wordt veelal benut door de scholen voor diverse doeleinden. Ook mede door de extra middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO-gelden) is er veelal behoefte aan extra ruimte voor het creëren van extra grepen of het meer gedifferentieerd kunnen werken in verschillende groepen. 31
5.3 HUISVESTINGSVRAAGSTUKKEN BASISONDERWIJS Met de schoolbesturen voor het basisonderwijs is overlegd over de huisvesting van hun basisscholen en de eventuele voornemens van de besturen met betrekking tot hun scholen. In de overleggen is verkend welke voorzieningen wel of niet aandacht behoeven vanwege o.a. een gedateerde technische en functionele staat, welke scenario’s c.q. ontwikkelingsrichtingen nagestreefd zouden kunnen worden, waar de prioriteiten de komende jaren dienen te liggen. In deze paragraaf wordt ingegaan op de huisvestingssituatie van de verschillende scholen en de eventuele planvorming hierin om te komen tot een voorzieningenstructuur die qua leerlingenaantallen passend is en voldoende ruimte behoudt voor de beleidsmatige ambities van de betrokken scholen en schoolbesturen. Hierin is onderscheid gemaakt tussen enerzijds de planvorming voor de korte termijn en de middellange termijn. Er is consensus dat op korte termijn - periode 2024 - 2027 - vernieuwing van de basisscholen in Buurse en Sint Isidorushoeve gewenst dan wel noodzakelijk is. Daarnaast is voor de kern Haaksbergen een aantal huisvestingsscenario’s geschetst die gezien dienen te worden gezien als denk– c.q. ontwikkelingsrichtingen die beleidsmatig verder onderzocht kunnen dan wel moeten worden door de betrokken schoolbesturen en de gemeente.
Het betreft hier planvorming met betrekking tot de basisscholen Pius X, Op den Akker, Honesch, Bonifatius, Paus Joanne en de Montessorischool. Hieronder wordt allereerst per schoolbestuur kort ingegaan op de huisvesting van de onderscheiden scholen. Daaropvolgend wordt ingegaan op de planvorming voor de korte termijn (basisscholen Buurse en Sint Isidorushoeve) en mogelijke ontwikkelingsrichtingen c.q. scenario’s voor de toekomst ter versterking van de voorzieningenstructuur . Deze scenario’s moeten een verdere invulling krijgen in het gezamenlijk overleg tussen de gemeente en de betrokken schoolbesturen.
STICHTING KEENDER ·
Basisschool Los Hoes/Kindcentrum Los Hoes
Basisschool Los Hoes/Kindcentrum Los Hoes dateert uit 2010 en heeft een BVO voor het onderwijsdeel van 2.170 m2. De beschikbare capaciteit is voldoende voor het aantal leerlingen nu en in de toekomst. Gezien de leeftijd van het gebouw is verduurzaming en/of aanpassing niet aan de orde anders dan door Keender op basis van eigen keuzes.
32
Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
·
Het Palet (fusie van basisscholen Dr. Ariëns en Holthuizen per 1-8-2021)
Basisschool Het Palet zal naar alle waarschijnlijkheid in 2023 verhuizen naar de nieuwbouw. De oppervlakte van de nieuwe basisschool is 1.810 m2 BVO voor de onderwijsfunctie. Met het aantal leerlingen is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
·
Rooms-Katholieke basisschool Paus Joannes
De huisvesting van RKBS Paus Joannes dateert uit 1963. In 1988 en 2003 hebben nog aanpassingen plaatsgevonden. De oppervlakte van de school is 1.042 m2 BVO. Er is geen sprake van een capaciteitsvraagstuk. Gezien de hoge leeftijd van het gebouw (59 jaar) is, ondanks de aanpassingen, vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Wanneer gekozen wordt voor vernieuwing verdient het aanbeveling te onderzoeken in hoeverre dit gecombineerd kan worden met vernieuwing van overige basisscholen in de nabijheid (o.a. Veldmaat). Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele realisatie na 2027.
33
·
RKBS Pius X
Pius X is gehuisvest in het oudste schoolgebouw van de gemeente Haaksbergen: 1955. In 2003 en 2007 hebben er nog wel aanpassingen plaatsgevonden. De capaciteit van 1.262 m2 BVO is voldoende voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal. Gezien de hoge leeftijd van het gebouw (67 jaar) is, ondanks de aanpassingen, vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Ook hier dient dit onderdeel te zijn van een bredere heroriëntering op het basisonderwijs in dit deel van Haaksbergen. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele realisatie na 2027.
·
OBS De Kameleon
De Kameleon dateert uit 2019. De oppervlakte van De Kameleon is 1.235 m2 BVO en biedt voldoende capaciteit voor het huidige en toekomstige leerlingenaantal. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
·
RKBS Sint Bonifatius
De Sint Bonifatius dateert uit 1969. In 2004 is de school gerenoveerd. Het gebouw heeft een oppervlakte van 942 m2 BVO en heeft op grond van de leerlingenprognoses een capaciteitstekort. Dit capaciteitstekort kan worden opgelost door medegebruik van de leegstand binnen andere scholen van Keender (o.a. De Kameleon). Gezien de leeftijd van het gebouw (53 jaar) is, ondanks de aanpassingen, vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Wanneer gekozen wordt voor vernieuwing verdient het aanbeveling te onderzoeken in hoeverre dit gecombineerd kan worden met vernieuwing 34
van overige basisscholen in de nabijheid (o.a. RKBS Paus Joannes en/of Montessorischool Haaksbergen). Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele realisatie na 2027.
·
RKBS Sint Bonifacius, Sint Isidorushoeve
De basisschool Sint Bonifacius dateert uit 1983. In 1991 en 2008 hebben nog aanpassingen plaatsgevonden. Gezien de leeftijd van het gebouw is vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Onderzoek naar en realisatie van levensduurverlenging/renovatie/vervangende nieuwbouw in de periode 2023 - 2027.
·
Basisschool Buurse
Basisschool Buurse dateert uit 1979. In 1994 en 2004 hebben de nodige aanpassingen plaatsgevonden. Ondanks de aanpassingen is gezien de leeftijd van het gebouw (43 jaar) vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Onderzoek naar en realisatie van levensduurverlenging/renovatie/vervangende nieuwbouw in de periode 2023 - 2027. 35
·
Basisschool Honesch
Basisschool Honesch dateert uit 1987 en is in 2011 aangepast. Gezien de leeftijd van het gebouw (35 jaar) is vernieuwing nog niet aan de orde. Vernieuwing kan onderdeel zijn van integrale planvorming van de voorzieningenstructuur in dit deel van Haaksbergen (Pius X). Bij een eventueel onderzoek naar de vernieuwing van Pius X verdient het aanbeveling hierin ook Basisschool Honesch te betrekken. Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Keender opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Eventueel onderdeel van integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele realisatie na 2027.
·
Resumé Stichting Keender
De prioriteit van Stichting Keender ligt de komende tijd - periode 2023 - 2027 - bij: 1.
Vernieuwing d.m.v. renovatie/levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw van Basisschool Buurse en basisschool Sint Bonifacius (Sint Isidorushoeve).
2.
Onderzoek naar vernieuwing van Pius X d.m.v. levensduurverlenging en/of vervangende nieuwbouw in combinatie met onderzoek naar versterking van de voorzieningenstructuur basisonderwijs in dit deel van Haaksbergen (bijvoorbeeld Pius X - Honesch en eventueel andere basisscholen).
3.
Onderzoek naar vernieuwing van RKBS Paus Joannes en RKBS Sint Bonifatius d.m.v. renovatie/ levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw in combinatie met herstructurering van het basisonderwijs in dit deel van Haaksbergen (Veldmaat e.o.).
Voorgesteld wordt de daadwerkelijke vernieuwing van Basisschool Buurse en basisschool Sint Bonifacius in de periode 2024 - 2027 te realiseren. Eventuele vernieuwing van de onder 2 en 3 genoemde scholen is eerst aan de orde na 2027. Voor deze scholen dient nog het nodige onderzoek en planvorming plaats te vinden. Dit dient in de periode 2023 - 2027 plaats te vinden.
36
Eventuele capaciteitsvraagstukken (o.a. RKBS Bonifatius) kunnen schoolbestuurlijk binnen Stichting Keender worden opgelost door medegebruik. Dit vereist wellicht een toelatings– en plaatsingsbeleid van Keender waarbij de capaciteit van het gebouw de omvang van het aantal leerlingen van de betreffende school gaat bepalen.
STICHTING VCO ·
CBS Op den Akker
De huisvesting van de CBS Op den Akker dateert uit 1962. In 2017 hebben er aanpassingen plaatsgevonden. Het schoolgebouw is 647 m2 BVO en biedt voldoende capaciteit voor het aantal leerlingen nu en in de toekomst. Gezien de hoge leeftijd van het gebouw (60 jaar) is, ondanks de aanpassingen, vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Gezien echter het gemeentelijke uitgangspunt inzake de omvang van nieuwe voorzieningen in relatie tot de geringe omvang van de school, en daarmee de toekomstbestendigheid, is solitaire vernieuwing niet aan de orde. Vernieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw dient dan ook onderdeel te zijn van een integrale planvorming met eventueel vernieuwing van andere basisscholen in de omgeving waarbij een gezamenlijke voorziening wordt gerealiseerd (bijvoorbeeld combinatie met vernieuwing huisvesting Pius X/Honesch). Advies: A.
Instandhouding op basis van een door VCO opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele vernieuwing na 2027.
STICHTING MONTESSORIONDERWIJS HAAKSBERGEN ·
Montessoribasisschool Haaksbergen
De Montessoribasisschool is gehuisvest in een gebouw uit 1977 en heeft een capaciteit van 762 m2 BVO. Er is geen capaciteitsvraagstuk. Gezien de hoge leeftijd van het gebouw (45 jaar) is, ondanks de aanpassingen, ver37
nieuwing door middel van levensduurverlenging of vervangende nieuwbouw op afzienbare termijn aan de orde. Gezien het gemeentelijke uitgangspunt inzake de omvang van nieuwe voorzieningen in relatie tot de geringe omvang van de school, en daarmee de toekomstbestendigheid, is solitaire vernieuwing niet aan de orde. Eventuele vernieuwing van de huisvesting dient dan ook onderdeel te zijn van een integrale planvorming met eventueel vernieuwing van andere basisscholen in de omgeving waarbij een gezamenlijke voorziening wordt gerealiseerd (bijvoorbeeld combinatie met vernieuwing huisvesting Sint Bonifatius, Paus Joannes en/of Op den Akker). Advies: A.
Instandhouding op basis van een door Stichting Montessorionderwijs Haaksbergen opgesteld (en periodiek te actualiseren) meerjaren onderhoudsplan (MJOP).
B.
Integrale planvorming met overige basisscholen in de nabijheid (eventueel i.c.m. overige maatschappelijke functies) in de periode 2023 - 2027, eventuele vernieuwing na 2027.
5.4 HUISVESTINGSAGENDA BASISONDERWIJS Op basis van de in de vorige paragraaf beschreven huisvestingssituatie van de diverse basisscholen omvat de huisvestingsagenda basisonderwijs van de gemeente Haaksbergen voor de komende periode de volgende vraagstukken, uitgaande van de reeds genoemde drie uitgangspunten c.q. prioriteiten: A.
behoud kwalitatief basisonderwijs in de kernen Buurse en Sint Isidorushoeve;
B.
Behoud breed aanbod voortgezet onderwijs in de gemeente Haaksbergen;