Inspreektekst Stichting Tegenwind Gemeenteraad 011025

Haaksbergen 1 oktober 2025

Geachte Burgemeester en Wethouders, Geachte leden van de gemeenteraad, Dank voor de mogelijkheid in te spreken. Ik sta hier namens de Stichting Tegenwind Haaksbergen. De provincie Overijssel heeft op 23 september jongsleden het Participatieplan en de nota Reikwijdte en Detail vastgesteld. De provincie heeft een Nota van Reactie geschreven naar aanleiding van de 29 ingediende reacties vanuit burgers en verschillende instanties. Windbeleid gemeente Haaksbergen In deze Nota van Reactie vallen een aantal zaken op. In de eerste plaats wordt gemakkelijk heengestapt over het windbeleid dat u als gemeenteraad heeft vastgesteld. Zoals u zich wellicht nog voor de geest kan halen, zijn er enige verhitte debatten geweest over de plannen voor windturbines in Buurse met als belangrijk resultaat dat u ervoor gekozen heeft 3 dB onder de landelijke concept-waardes te gaan zitten. Het ziet er naar uit dat u dit debat, met het windbeleid als resultaat, voor niets is gevoerd. In de Reactienota staat: De provincie gaat als bevoegd gezag over de normen. Het provinciaal beleid is dan ook leidend. Wel zal getoetst worden aan het gemeentelijk beleid, maar hier kan van worden afgeweken. Je hoeft geen bestuurskunde gestudeerd te hebben om te begrijpen wat hier staat: namelijk, 'we gaan er niets mee doen'.

Variant met 150 meter tiphoogte De Stichting, maar ook anderen, hebben in de Omgevingsraad voorgesteld een alternatief uit te werken voor een variant waarbij niet alleen tiphoogtes van 280 meter maar ook die van 150 meter zouden worden meegenomen. Hiertoe waren de initiatiefnemers, Pure Energie en onze eigen Haaksbergse Energiecoöperatie, niet bereid. Deze 'lagere' windturbines zijn volgens hen 'Niet meer te koop'. Daar moesten ze later op terugkomen en toen heette het dat 'deze lagere turbines niet rendabel zijn.' Zonder nader onderzoek of onderbouwing. De Commissie MER adviseerde overigens ook windturbines van 185 meter mee te nemen. De provincie doet er niets mee en steunt de initiatiefnemers. Er wordt niet eens moeite gedaan om Buurse de suggestie te geven dat meedenken loont en varianten serieus worden genomen.

1

Robuuste verbindingszone Het was goed te lezen dat Natuurmonumenten zich ook zorgen maakt over de impact van de windturbines. Zij vragen zich af of er wel rekening wordt gehouden met de robuuste verbindingszone tussen N2000 gebieden. Ik citeer NM: Het kan niet zijn dat provinciaal beleid ervoor zorgt dat natuurdoelen (provinciale verplichting) niet behaald kunnen worden. De verbindingszone ontbreekt nu volledig in de NRD. Wij verzoeken u om de robuuste verbindingszone op te nemen in de NRD. Antwoord provincie: 'Effecten op de verbindingszone kunnen alleen in kaart worden gebracht indien tijdig bekend is wat de exacte uitwerking (exacte ligging en doelsoorten) van de verbindingszone'. Het wordt wel Kafkaiaans zo, vindt u ook niet? EOS Dan komen we op het Energie Opslag Systeem. De initiefnemers beogen een EOS op te richten. Vandaag kwam hierover eindelijk nadere informatie. Duidelijk wordt dat PE een EOS wil oprichten van 1600 m2 met een vermogen van 30 MW. Dit heeft niets meer met het windpark te maken maar is een aparte dienst (zgn. onbalansdiensten) die PE wil aanbieden. Je kunt zo'n EOS dus ook gewoon naast een Enexis-station zetten of langs de N18 waar al meer achtergrondgeluid is. Deze extra dienst levert de initiatiefnemers zo'n rond de 3 miljoen euro per jaar op heb ik laten uitrekenen.

De EOS is niet MER-plichtig, maar wel vergunningsplichtig door de gemeente Haaksbergen. U kunt hier dus een stokje voor steken. Waarom zou u dat doen? In de eerste plaats: deze omvang is niet nodig en heeft niets met het windpark te maken. Bovendien weer ruimtebeslag, geluidsoverlast (ook hier) en brandgevaar (zo vlak bij natuurgebieden). En omdat het weer een stapje is op weg naar industrialisatie van Buurse. Industriële windturbines trekken kennelijk een uit de klauwen gewassen industrieel Energie Opslagsysteem aan. En dat trekt straks misschien weer een datacentrum aan. Van gedoe komt gedoe is inmiddels het adagium in Buurse. Van 50 naar 100 naar 150 GWh? Ik wil nog even memoreren hoe de afgelopen jaar de doelstelling met betrekking tot de opwekking van de windturbines in Buurse door deze Gemeenteraad en B&W is verhoogd en verhoogd. Begonnen we in de RES en in het rapport Bosch & Van Wijk nog met 50 GWh. In de programmeringsafspraken met Hof van Twente en Hengelo heeft Haaksbergen inmiddels 100 GWh van de 120 GWh toegezegd. Nu lees ik zelfs nog andere schattingen van 30GWh per turbine wat erop neer zou komen dat Haaksbergen 150GWh levert? Hof van Twente en Hengelo slaan ons op de schouders.

2

Buurse Zuid Ik zei het al eerder. Van gedoe komt gedoe. Inmiddels is Stawag actief grondeigenaren aan het benaderen om deze over te halen om mee te werken aan een plan om ook aan kant van Buurse-Zuid windturbines te plaatsen. Daarbij wordt ook hier weer de beproefde techniek gehanteerd waarbij wordt ingespeeld op de 'fear of missing out'. 'U kunt het beste ook tekenen want uw buurman tekent wel. Anders staat u straks met lege handen.' Gelukkig zijn er veel standvastige grondeigenaren die aangeven niet mee te willen doen. En heeft ook de wethouder eerder in de Raad aangegeven dat windturbines in Buurse Zuid niet aan de orde zijn. Het zou geen kwaad kunnen dat de wethouder in ieder geval de initiatiefnemer contacteert om aan te geven dat de gemeente absoluut niet mee gaat werken met deze plannen. Samenvattend vragen wij vragen u ervoor zorg te dragen: 1. Dat het windbeleid 'uitgangspunt 'wordt van de windturbineplannen, in plaats van dat er 'rekening mee wordt gehouden'; 2. Dat de 150 meter tiphoogte-variant wordt uitgewerkt en opgenomen in de MER; 3. Dat de robuuste verbindingszone snel wordt uitgewerkt en wordt meegenomen in de MER; 4. Dat er geen vergunning wordt afgegeven voor een EOS; 5. Dat er nog eens kritisch wordt gekeken naar de programmeringsafspraken én 6.

Dat de initiatiefnemer voor windturbines in Buurse Zuid nogmaals krachtig duidelijk wordt gemaakt dat u niet mee gaat werken aan deze plannen. Ik dank u voor uw aandacht.

3

Vragen mevrouw Costeris Vraag 1. Kun je iets meer vertellen over hoe de Omgevingsraad loopt? De Omgevingsraad is een lastig gremium gebleken. Naast het feit dat de governance niet klopt, de onafhankelijke voorzitter wordt betaald door de initiatiefnemer, worden feitelijk alleen al bij de provincie ingediende stukken óf door de provincie goedgekeurd stukken geagendeerd. Inmiddels hebben de initiatiefnemers erkend, lees ik in de Nota van Reactie van de provincie, dat ze inderdaad niet op alle vragen antwoorden geven. Dit doen ze bewust, volgens de Nota van Reactie, (ik citeer) 'om het recht van inwoners en organisaties te bewaken. Er wordt zo voor gezorgd dat ze de reacties formeel in kunnen dienen.'. Dus je organiseert een Omgevingsraad, waarin je niet alle vragen wil beantwoorden omdat je denkt dat de vraagstellers dan vergeten (of te dom zijn?) deze vragen ook formeel in te dienen. Wij vragen ons echt af wat we daar doen en of we er mee door moeten gaan. Vraag 2. Kunnen we de inspreektekst krijgen? Antwoord 2. Uiteraard kunt u deze krijgen.

4