Inspreektekst dhr. Bos Commissie vergadering Gemeente Haaksbergen 14-11-2023 MO

Geachte Commissie, Hartelijk dank voor uw tijd en aandacht. Mijn naam is Peter Bos en ik ben Voorzitter en mede initiatiefnemer van de Energie Coöperatie Haaksbergen. Samen met Pure Energie is de ECH initiatiefnemer van Windpark Oude Buurserdijk, een initiatief voor vier à vijf moderne windmolens in het gebied nabij de Oude Buurserdijk ten noorden van Buurse met lokale participatie . Omdat het landelijke doel is om energie te besparen en geen fossiele brandstoffen meer te gebruiken in 2050, betekent dit dat we in 2050 alle elektriciteit die we nodig hebben, duurzaam zullen moeten opwekken met o.a. zon en wind. Dat duurt nog lang en daarom hebben we (lees: Gemeente Haaksbergen) een tussenstap in 2030. Haaksbergen wil daaraan bijdragen met zonnepanelen op grote daken, zonnevelden en windturbines. Lokaal eigendom Onder de noemer ‘niet alleen de lasten, maar ook de lusten’ geven gemeenten zelf invulling aan 50% lokaal eigendom bij energieprojecten. De RES Twente heeft samen met de Lokale Energie Initiatieven Twente (LEIT) een handreiking lokaal eigendom gerealiseerd, om gemeenten handvatten te geven en te zorgen dat we van elkaar kunnen leren en elkaar kunnen versterken. De gemaakte afspraken in RES Twente 1.0 die op dit onderwerp van toepassing zijn: 1.

Uitgangspunt is minimaal 50% lokaal eigendom bij grootschalige opwek elektriciteit

2.

Op weg naar RES 2.0 borgen gemeenten dit in hun duurzaamheidsbeleid.

3.

Gemeenten beschouwen LEI (lees de Energie Coöperatie) als vertegenwoordiging van inwoners en partner

Investeren en risicodragend Lokaal eigendom betekent ook zeggenschap over investeren en daarmee het dragen van (financiële) risico’s met de daarbij behorende kosten en opbrengsten. Dit is afhankelijk van het aandeel lokaal eigendom dat zij hebben in het project. Bij een project van deze omvang betekent 50 % lokaal eigendom al snel ca. € 25 mln. investeringsrisico voor het lokaal eigendom. Dat eigen vermogen creëert de Coöperatie ten dele door geld op te halen in de gemeenschap: de leden van de coöperatie en inwoners in de omgeving kunnen dan investeren in het project tegen een aantrekkelijke rente. Ook bij projecten die in lokaal eigendom worden gerealiseerd zullen keuzes gemaakt moeten worden over grondvergoedingen, het instellen van een gebiedsfonds of inwoners de mogelijkheid bieden te investeren in het project. Ook bij een project met lokaal eigendom kunnen onverwacht extra grote investeringen nodig zijn of kunnen onverwachte beperkingen ontstaan. Dat zijn allemaal zaken – en zo zijn er nog veel meer op te noemen – die van grote invloed kunnen zijn op de businesscase van een project. Het is dus zaak om in beleidskaders hier rekening mee te houden en initiatiefnemers niet te overvragen. Dit geldt voor zowel commerciële partijen als omgevingspartijen: ook omgevingspartijen moeten werken met een reële en sluitende businesscase.

Dit vraagt van de Coöperatie extra zorgplicht voor haar leden en mede participanten.

Windenergie Voor de opwek van energie kijkt de gemeente ook naar de mogelijkheden van windturbines. In het raadsakkoord is afgesproken dat er een participatietraject wordt opgezet om te kijken hoe de gemeente dit gaat aanpakken. De gemeente werkt op dit moment ook nog niet aan beleid voor wind met kaders en richtlijnen. Dialoog en perspectieven met verbinden Willen we de verschillende perspectieven beter met elkaar verbinden, samen komen tot integrale oplossingsrichtingen, win-winsituaties creëren en beter gehoor geven aan de milde middenstem dan moeten we de dialoog met elkaar aangaan. In de vorm van een omgevingsraad willen wij een open en eerlijke dialoog mogelijk maken om de omgeving te horen en te betrekken bij dit plan. De verwachting is dat de adviezen leiden tot een aanscherping en beter eindresultaat. Alleen tegen stemmen zonder alternatief is niet mogelijk, omdat we samen tot een oplossingsrichting moeten komen. De centrale oproep is dan ook ´Niets doen is geen optie, doe mee?´ We hebben in de RES1.0 getracht de uitgangspunten en aanpak te vertalen naar hoe we in Twente invulling willen geven aan lokaal eigendom. De teksten die in kaders gezet zijn komen voort vanuit nationale en regionale afspraken, definities of wettelijke bepalingen.

De Energie Coöperatie Haaksbergen is in 2019 opgericht met als doel bij te dragen aan de energietransitie en de daarbij behorende maatschappelijke ontwikkeling. Wij doen dit o.a. door invulling te geven aan de bieding gedaan door de Gemeente Haaksbergen in de Regionale Energie Strategie, waarbij wij streven naar een optimale participatie van de inwoners en bedrijven van Haaksbergen. Of wel: Van Haaksbergen - voor Haaksbergen. Op deze basis hebben wij samen met Pure Energie invulling gegeven aan het lokaal eigendom en participatie bij de zonneparken. En zijn wij samen mede initiatiefnemer en participant van dit Windpark Oude Buurserdijk. Of wel; wij zijn initiatiefnemer, Steakholder en belanghebbende in windpark Oude Buurserdijk. En daarom zijn wij al sinds december 2022 met uw Wethouder en betrokken ambtenaren in gesprek. In het u voorliggende participatieplan lezen we dat de gemeente in gesprek wil met betrokkenen over op te stellen kaders voor windenergie.

Met bovenstaande in gedachte vragen wij ons af waarom uw Wethouder zowel ECH als Pure Energie niet noemt als belanghebbende of betrokken steakholder in het participatieplan Windpark Oude Buurserdijk? En waarom wil de Wethouder nu niet in gesprek met ons? Wij willen u dringend verzoeken om bij het vaststellen van dit participatieplan, ons, ECH en Pure Energie, als initiatiefnemer, belanghebbende en betrokkenen op te nemen in het Participatie proces en participatieplan.

Dank u.