Inspreekreactie klankbordgroep omwonenden de Brem commissie Ruimte 16 maart 2023

Beste voorzitter, beste raadsleden, Ja, vandaag staan wij wederom voor u. Waarom, omdat het nodig is. We zullen het ditmaal niet hebben over ons standpunt aangaande beschermd wonen aan de Brem. De grote zorgen van de omwonenden en wijk over de veiligheid en overlast zijn bij u bekend. Tijdens de laatste raadsvergadering hebben wij u toegesproken over de procesgang en vooral ook over de inhoud. Dan is het zeer teleurstellend dat we daarna lijdzaam moesten toehoren hoe er onwaarheden en onjuistheden werden verteld, waarop wij niet konden reageren. We richten ons daarom tijdens deze inspraakmogelijkheid op onwaarheden en onjuistheden met betrekking tot de volgende zaken: - Het raadsvoorstel - De zorg Als eerste het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel Het was wethouder Scholten die ruiterlijk toegaf dat de participatie met de wijk tekort heeft geschoten. En tegelijkertijd heeft de wethouder ook gesteld dat het proces nog niet afgerond was. Dat moest beter werd afgelopen 22 februari gesteld. Meerdere fracties wilden het college nog één laatste kans geven om de participatie op gang te krijgen. Ik citeer “…De VVD geeft de partijen nog een kans om tot consensus te komen voor de raadsvergadering van april. Dat is heel belangrijk, vóór april. Haast is dus geboden.

Het initiatief zal dus nu voornamelijk vanuit de gemeente moeten komen, dus college en wethouder snelheid is geboden” Ik citeer D66 “…voorstel dat het college in voorbereiding heeft ter bespreking voorligt, zal rond april zijn naar wij aannemen gezien het tijdspad, zodat het participatie traject zoals dat nu loopt ook nu gewoon doorlopen kan worden…” Wat gebeurt er vervolgens: er is door het college geen poging gedaan om het participatieproces alsnog te herstellen. Er heeft zelfs geen enkel gesprek met de klankbordgroep van omwonenden plaatsgevonden. Als we de medewerker Inwonersbetrokkenheid vragen hoe we de 1

alternatieven verder gaan bespreken, of wat de gemeente ermee gaat doen, laat ze weten dat we 16 maart moeten afwachten. • Hoe kunnen de fracties van D66 en VVD (maar ook de overige fracties) hun verzoeken aan het college rijmen met het inmiddels voorliggende raadsvoorstel, wetende dat er sinds de raadvergadering geen contact meer met de buurt is geweest. Het college vergadert vervolgens op 28 februari jl. over de Brem. Daarna gaat er, voordat u als raadsleden het raadsvoorstel van het college heeft ontvangen, namens het college een persbericht uit waarin gesteld wordt dat de keuze op beschermd wonen is gevallen. Vreemd en naar wij hebben begrepen niet gebruikelijk. Naar aanleiding van het persbericht volgt er een artikel in de Tubantia, waarvan de kop luidt: “De kogel is door de kerk, begeleid wonen aan de Brem in Haaksbergen, algemeen belang voor dat van de buurt”. Zowel de inhoud van het persbericht als ook de kop van het artikel laten niets aan onduidelijkheid over: het besluit is genomen. Dit is naar onze mening een schoffering van de burgerparticipatie en regelrechte sturing en beïnvloeding van de raadsleden. In het raadsvoorstel dat voorligt, geeft het college het advies aan de raad om voor optie 1a te stemmen. Wederom beïnvloeding en sturing van raadsleden. Dit bemoeilijkt raadsleden in het objectief kijken naar de genoemde opties.

Op deze wijze raadsleden trachten te beïnvloeden is blijkbaar wel toegestaan, maar een spontaan applaus van burgers tijdens een raadsvergadering mag niet. Want dit zou het besluitvormingsproces van raadsleden kunnen beïnvloeden. Dit is meten met 2 maten. Wethouder Scholten heeft gezegd “… conclusie is ook dat het proces nog niet is afgerond..” en “…u worden een aantal scenario’s voorgelegd, komende weken...”

2

Het zijn blijkbaar korte weken, want een paar dagen na de raadsvergadering ligt er al een raadsvoorstel met jawel 2 opties. Van die twee opties wordt in een bijgaand advies/besluit door het college gestuurd op 1 optie... Hoeveel scenario's worden er nu werkelijk voorgelegd? Ander citaat van de wethouder Scholten “… u uiteraard maakt de keuze, laat dat ook helder zijn…” en “…wij zijn slechts voorbereidend en wij zijn slechts uitvoerend…“ . En toch staat er in het persbericht dat de keuze gemaakt is. Daarnaast wordt gesteld dat het RIBW aangeeft een woonbestemming nodig te hebben. Sinds wanneer gaat een zorginstelling over de bestemming van een perceel? Overigens is eerder aangegeven dat er slechts verkennende gesprekken waren met het RIBW en dat nog niks vast stond. En toch worden zij in het raadsvoorstel genoemd én heeft er afgelopen dinsdag een bezoek door de raad en het college aan het RIBW plaatsgevonden. Een bezoek waarbij wij als omwonenden vlak van tevoren plots niet meer welkom zijn en waarbij in de communicatie daarover in onze richting onwaarheden zijn verteld. Weet de raad dat het college op 25 april 2022 heeft gezegd “…Er is een maatschappelijke bestemming nodig om deze mensen een plek te geven. Niet elk leegstaand gebouw in Haaksbergen heeft een maatschappelijke bestemming….” en “…Het klopt dat de raad veel bedenken had tegen de doelgroep op deze plek.

Maar de gemeente is gebonden aan afspraken wat valt onder de bestemming maatschappelijk. Als het binnen de regels van het bestemmingsplan valt heeft de raad en het college niet de bevoegdheid om hier iets aan te doen” Dus als er een maatschappelijke bestemming nodig is, waarom moet de huidige bestemming dan worden aangepast naar wonen? En als er wel een woonbestemming noodzakelijk zou zijn, zijn er dan niet legio (leegstaande) panden beschikbaar waar reeds een woonbestemming op zit, die beter passend zijn voor het realiseren van beschermd wonen? Hier spreekt het college zichzelf dus tegen.

3

Graag citeren wij ook het CDA in deze: “…Voor de Brem geldt een voorbereidingsbesluit. Het college is op dit moment bezig met de voorbereiding voor een ontwerpbestemmingsplan. Belangrijk is dat dit ontwerpplan voor de afloop van het voorbereidingsbesluit ter inzage wordt gelegd. Anders herleeft de oude bestemming en zouden de eerdere bouwplannen van de initiatiefnemers alsnog ontwikkeld kunnen worden. En dat is het laatste wat we allemaal willen.” En aanvullend halen wij een mail aan van dhr. Ten Voorde. Namelijk de mail van 14 december 2021, aan de vooravond van de commissievergadering van 15 december 2021, waarin hij schrijft: “…Wij als CDA zullen ons standpunt herhalen. Te veel, te groot voor deze locatie. Wij zullen oproepen om woon-zorgcomplexen of begeleid wonen mee te nemen in nieuwe inbreidingsplannen zoals het toekomstige O&K terrein…” • Kunnen wij concluderen uit deze uitspraak en met de geciteerde mail dat ook het CDA geen voorstander is van beschermd wonen op deze plek. De plannen waarover nu gesproken wordt, zijn niet wezenlijk anders dan de eerdere plannen. Niet anders dan dat het nu om bebouwing van 2 percelen gaat ipv 1 perceel. Bovendien heeft het CDA aangegeven dat het beschermd wonen op andere locaties wenst te realiseren. • Wat heeft het CDA hiertoe zelf ondernomen en vindt het CDA dat het college voldoende naar alternatieve locaties heeft gekeken?

Verder wensen wij graag duidelijkheid te krijgen over een passage in bijlage 5 (mogelijke scenario's Brem) van het raadvoorstel. Voor optie 1a en 1b wordt als een van de tegenargumenten gesteld: “Weerstand van uit de omgeving kan voor onveiligheid van cliënten zorgen”. Hiermee wordt een insinuatie gedaan richting omwonenden, welke wij niet accepteren.

4

Bij scenario 2a, het terugkopen van de grond, wordt gesproken over een schadeloosstelling van de initiatiefnemer. Waarop is dit gebaseerd? Wij hebben 3 verschillende juridische experts laten kijken naar de leveringsakte van Brem 5 en zij zien geen aanknopingspunten op basis waarvan een schadeclaim te rechtvaardigen is. Daarnaast wordt aangegeven dat er met de kosten welke gemoeid zouden gaan met optie 2a geen rekening is gehouden in de begroting. Uit de betreffende jaarrekening valt te lezen, dat in de jaren dat de gronden verkocht zijn, er ook geen rekening mee was gehouden in de begroting. Dit was toen toch ook geen reden om de verkoop niet door te laten gaan? Bovendien krijgt bij terugkoop de gemeente de beide percelen als activa weer terug in haar bezit. Deze kan zij, zeker wanneer de bestemming naar wonen wordt omgezet, voor een veel hoger bedrag weer verkopen. Refererend aan de uitspraak van wethouder Scholten dat er verschillende grondprijzen gelden voor verschillende bestemmingen. Een snelle rekensom laat zien dat dit een behoorlijke bate voor de gemeente kan opleveren. Kortom, het raadsvoorstel is een eenzijdige weergave, geschreven richting optie 1A. Een aanfluiting en gemiste kans! Optie 2A is in onze optiek de optie die het algemeen belang beter dient.

5

De zorg Beste wethouder Van Zwanenburg, ik richt mij graag tot u. Want u deed 22-02-2023 een aanname over de buurt. U zei: “Hebben de omwonenden een bezoek gebracht aan beschermd wonen? Het antwoord is nee! Want er is geen draagvlak voor beschermd wonen, de beoordeling is gemaakt, dus wat heeft het dan voor een zin om naar beschermd wonen te gaan?” Hoe kunt u dat weten? Wij worden er sinds 2020 al van beticht geen verstand te hebben van de doelgroep. Meermaals is geroepen “onbekend maakt onbemind”. Maar u kent ons niet! Laat ik bij mijzelf beginnen. Ik ben zelf werkzaam in de woonzorg. Ik ben bekend met beschermd wonen. Ik weet precies waarover ik spreek. En met mij zijn er vele buurtbewoners die ofwel professioneel, ofwel privé, kennis hebben gemaakt met beschermd wonen en de betreffende doelgroep. Verder hebben wij meerdere gesprekken gevoerd met de bestuurders van De Weerde. Daarbij hebben we concrete vragen gesteld. Bovendien hebben wij bezoeken gebracht aan de buren van verschillende locaties van De Weerde en de RIBW. Tot slot wilden we graag mee naar het werkbezoek bij de RIBW, maar werden we op het laatste moment geweerd. Heeft de wethouder toen gepleit voor onze aanwezigheid, als hij het zo belangrijk vindt dat wij een bezoek brengen? Wij weten precies welke overlast en onveiligheid wij kunnen verwachten.

Hierbij enkele ervaringen van buurtbewoners, waaronder ikzelf, met overlast van de doelgroep van beschermd wonen: -

Schreeuwen en dreigend gedrag naar elkaar, begeleiding en buren Lege drankflessen en peuken op straat en plantsoen Onderlinge ruzie, met fysieke agressie, op straat Drugsgebruik en de resten daarvan op straat en in speeltuintjes Rondhangende groepen (jong)volwassenen op straat en in speeltuintjes - Alarmdiensten die met loeiende sirenes voor de deur staan - Prostitutie - De aanzuigende werking op dealers. 6

Er is ons altijd al lukraak wat voorgespiegeld als het ging om welke zorg er aan de Brem zou gaan plaatsvinden. Wethouder Peppelman stelde op 25 april 2022: “Met een lichtere doelgroep proberen we de buurtbewoners tegemoet te komen.” Hij kan echter niet aangeven wat het verschil tussen een lichte en zware doelgroep inhoudt. Dat komt, omdat er in beschermd wonen geen onderscheid wordt gemaakt tussen een lichte en zware doelgroep. Hij verwijst ons naar de doelgroepbeschrijving op de website, die breed is en vrijwel alle zorgindicaties en problematieken toelaat. Als de buurt vraagt of de nadruk dan niet op wonen ligt i.p.v. zorg krijgen we dit te horen: “Je mag hier niet wonen als je geen zorgindicatie hebt. De nadruk ligt daarom op de zorgcomponent.” Maar iedereen die in zorg woont heeft een zorgindicatie nodig. Dan zou de nadruk altijd op zorg liggen i.p.v. op wonen. Dan is het Damsté rapport dus onzin? De wethouder is hier aan het draaien om te komen tot een uitkomst die hem past. Maar er wordt vaker gesuggereerd dat er dingen gedaan worden om buurtbewoners tegemoet te komen. Op 25 april wordt namelijk ook gezegd: “Er is begrip voor de zorgen van de buurt. Er wordt gekozen voor 20 bewoners, omdat er dan 24/7 begeleiding aanwezig kan zijn.” Dus: veel bewoners, want dan zijn er meer inkomsten, en is er 24 uur per dag begeleiding aanwezig.

In de raadsvergadering van 22-02-2023 zegt wethouder Van Zwanenburg echter: “U moet zich voorstellen dat je bij Beschermd wonen allerlei gradaties hebt.” En hij noemt “De laagste schaal van beschermd wonen, het modulair wonen, hoort in je eigen woonplaats plaats te vinden.” Hij verwijst hier naar de indeling van locaties die de RIBW zelf hanteert. Zij onderscheiden locaties voor beschermd wonen (24-uurszorg, begeleiding aanwezig), begeleid wonen (24-uurszorg, begeleiding bereikbaar) en modulair wonen (je huurt zelf van RIBW, begeleiding bereikbaar). Dus de wethouder weet blijkbaar al zeker: 7

- Dat het RIBW definitief met de initiatiefnemers in zee gaat? - En dat zij aan de Brem gaan kiezen voor modulair wonen i.p.v. begeleid of beschermd wonen? Dus geen 24-uurs aanwezigheid van begeleiding? Beste wethouder, mooi dat u de raad weer voor lijkt te spiegelen dat het hier om de “lichtste doelgroep” gaat. Maar volgens mij gaat u daar niet over. Dat doet de zorgaanbieder. En er bestaan officieel geen gradaties en lichte doelgroep in beschermd wonen. Het betreft een zeer diverse doelgroep. En in Haaksbergen kunnen mensen dus ook al deze verschillende problemen en hulpvragen hebben. U heeft het als college continu over de wachtlijst van 25 personen. De mensen waarop u zegt uw keuze voor scenario 1A te baseren. Wilt u nu stellen dat die allemaal toevallig onder deze (door de RIBW geformuleerde) lichtste categorie vallen? Of klinkt die lichtste doelgroep gewoon erg fijn als u uw plannen gerealiseerd wilt krijgen? Raadsleden, als u zich niet meer wat wijs wilt laten maken over wat beschermd wonen is, dan verwijs ik u graag naar een document. Dat document zit als bijlage bij het raadsvoorstel. Het is het stuk over decentralisatie van 2018 – 2021 van de Twentse gemeenten, waar wethouder Van Zwanenburg aan heeft meegewerkt.

Ik citeer: “ Beschermd wonen wordt in de WMO 2015 gedefinieerd als “wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorend toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving.” Beschermd wonen is kortom voor mensen met psychische of psychiatrische problematiek die zijn aangewezen op verblijf in een instelling met 24 uur toezicht en begeleiding.”

8

SLOTPLEIDOOI 2035… Geachte raadsleden, In het jaarverslag van het RIBW Overijssel 2021 staat volgend: In 2021 waren er 2035 incidenten bij het RIBW Overijssel. Een stijging van ruim 11% ten opzichte van het voorgaande jaar. Een stijging die al 5 jaar voortduurt bij een constant blijvend aantal cliënten. En we zien vooral stijgingen in de rubrieken: • Agressie, • Grensoverschrijdend gedrag, • Destructief gedrag, • Zelfdestructief gedrag, en • Suïcidaal gedrag. Zo stelt Michele Ruyten van Tactus: Van de RIBW cliënten kampt 40% met een verslaving of is daarvan hersteld. Dit is ook een reden dat het RIBW de samenwerking met Tactus verder wil gaan intensiveren. Maar wie psychisch kwetsbaar is, heeft een verhoogde kans op het ontwikkelen van een verslaving. Uw college wilt u doen geloven dat er gradaties en schalen zijn binnen beschermd wonen. Maar dit is pertinent incorrect! Er zijn geen gradaties en schalen. Uw college wilt u doen geloven dat het voor de initiatiefnemers van de Brem een aderlating is wanneer de bestemming van maatschappelijk naar wonen wordt omgezet. Maar dit is pertinent incorrect! De doelgroep van de Weerde destijds is nagenoeg identiek aan die van de RIBW nu en benodigd een wonen bestemming. Om deze reden gaf het 9

Damsté rapport destijds ook aan dat de rechter negatief kan oordelen over deze plannen bij een maatschappelijke bestemming. Uw college wilt u doen geloven dat met het RIBW onder de bestemming wonen hier de lichtste doelgroep zal worden geplaatst, niet de scenario’s die de buurt schetst. Maar dit is pertinent incorrect! De omschrijving die het RIBW zelf gebruikt voor de eigen doelgroep: …” mensen met psychische kwetsbaarheden zoals dubbeldiagnose, autisme, angststoornissen, borderline, depressie, schizofrenie, verslaving, anorexia, Korsakov en meervoudige persoonlijkheidsstoornissen…” (Voor de leken onder ons: dubbeldiagnose betekent dat je een psychische stoornis hebt en ook verslaving).

En tot slotte wil het college u doen geloven dat zij binnen de kadrering van uw voorbereidingsbesluit opereren. Maar dit is pertinent incorrect! Het voorbereidingsbesluit verwijst specifiek naar volgende argumenten: i. Het voorbereidingsbesluit voorkomt dat er moet worden meegewerkt aan plannen die niet stroken met de bedoeling van het bestemmingsplan. ii. Het voorbereidingsbesluit maakt het mogelijk alsnog parkeernormen op te nemen in het bestemmingsplan. Het voorbereidingsbesluit benoemt niet dat de bestemming maatschappelijk veranderd moet worden.

Raadsleden, denk terug aan jullie initiële stem en realiseer je dat de feiten identiek zijn als die van een jaar geleden. Het college probeert u met mooie praatjes te verleiden om hun keuze door te drukken. Ga niet voor de makkelijke keuze, neem de leiding en laat het college zien dat deze raad wel degelijk een eigen mening heeft en de leiding pakt in Haaksbergen. De leiding om het vertrouwen van de burgers te herwinnen, de leiding om plannen uit te werken om deze mooie gemeente vorm te geven. De leiding waarvoor jullie ook democratisch gekozen zijn. 10

Beste raadsleden, na aanhoren van de feiten en informatie van mijn mede insprekers vraag ik u dan ook om eenduidig NEE te stemmen tegen plan 1A, NEE te stemmen tegen beschermd wonen aan de Brem. En wanneer jullie NEE stemmen tegen beschermd wonen op de Brem, betekent dit niet dat jullie tegen beschermd wonen zijn. Het geeft inzicht in jullie keuze dat beschermd wonen niet op deze plek past, ondanks het feit dat het nodig is voor Haaksbergen. Waar dan wel???…wellicht had dit in retrospectief wel de meest essentiële vraag moeten zijn van het voorbereidingsbesluit. Maar wat weerhoudt jullie ervan om het college alsnog deze vraag te laten onderzoeken. Ik dank u alleen voor uw aandacht en wens u veel sterkte in de uitvoering van uw taak.

11