Hoorziiting 26 juni 2023 inbreng namens De Kappen

Praatje namens De Kappen voor Hoorzi ng over de Kadernota 2023 van maandag 26 juni . Dank dat we in de gelegenheid zijn om namens De Kappen het woord te voeren teneinde de gemeenteraad bij te praten over onze toekomstvisie aangaande De Kappen. Mijn naam is Jan Eijsink en ik ben voorzi er van Coöpera e De Kappen. Allereerst wil ik hierbij nog even de ambi es van de gemeente uit de Programmabegro ng van 2023 en het Meerjarenperspec ef 2024-2026 aangeven. Waar doen wij het voor? ‘Inwoners van onze gemeente kunnen zich blijvend ontwikkelen binnen een passend sport- en cultuuraanbod. Wij willen de sociale samenhang in onze gemeente vergroten door samen te werken met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisa es op het gebied van welzijn, gezondheid, onderwijs, recrea e, sport, cultuur, erfgoed en openbaar groen. Het spor ef, beweegvriendelijk, cultureel, groen en bio-divers inrichten van de openbare ruimte daagt uit tot ac va e, recrea e, ontspanning en draagt bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid. Zo blij Haaksbergen een bruisende dorpsstad met een hoog niveau aan voorzieningen waarbij de sociale verbondenheid voor alle lee ijden wordt bestendigd’. Facilitair ‘We willen bijdragen aan een gastvrije organisa ecultuur waar inwoners, ondernemers, huurders en medewerkers zich meteen thuis voelen. Met dienstverlening die de verwach ngen overs jgt.

We streven naar een toekomstbestendige (duurzame, flexibele) en pre ge (aantrekkelijke, func onele) omgeving waar mensen elkaar ontmoeten om gezamenlijk te werken aan de gestelde doelen’. Het zal u niet verbazen dat we ons vanuit De Kappen / Het Huis van Haaksbergen, daar graag bij aansluiten en we denken aan die ambi es een meer dan grote bijdrage te kunnen leveren. Hoe staat De Kappen er op dit moment voor Het hoe geen betoog dat De Kappen moeilijke jaren achter de rug hee . (te) Forse bezuinigingen en corona gingen daarbij hand in hand. Petje af voor het toenmalige bestuur, de paar personeelsleden en de vele vrijwilligers die De Kappen zo goed en kwaad mogelijk staande hebben gehouden. Intussen hebben we de zaken weer aardig op orde. Met een nieuw bestuur, met enthousiast personeel en een groot aantal vrijwilligers doen we daar ons uiterste best voor. Naast vele gebruikers gaat het ook met de ac viteiten de goede kant op. Getuige onlangs nog een WAK week boordevol ac viteiten waar de CCH, De Kappen en een flink aantal vrijwilligers zich enorm voor hebben ingezet. En veel staat nog op stapel wanneer ons de kans daarvoor wordt geboden. We hebben bijvoorbeeld in de afgelopen maanden, met succes, veel moeite gedaan om in aanmerking te komen voor extra subsidie van de Provincie voor de zogeheten Noaber-/Cultuurhub.

Dat is gelukt en daarmee gaan we proberen meerdere par jen te interesseren voor het werken aan nieuwe ideeën op alle mogelijke gebied, samenwerking, samenhang en uitvoering , zoals bijvoorbeeld het ontwikkelen van ac viteiten en invulling/gebruik van het voorplein. Intussen hebben we ook volop meegewerkt aan het in opdracht van de gemeente gedane onderzoek van Xper seZorg. Een gedegen en prima onderzoek waar we blij mee zijn en waar veel van onze plannen ook een plaats in hebben gekregen. Een onderzoek ook, waaruit is gebleken dat een overgroot deel van de inwoners van Haaksbergen van mening is dat De Kappen moet blijven als plaats om ac ef dan wel passief cultuur te beoefenen. Waar kwetsbare ouderen en jonge mensen ac ef kunnen zijn, naast organisa es zoals Wijkracht. Het onderzoek gee ook aan dat het goed zou zijn dat De Kappen als Huis van Haaksbergen meer maatschappelijke func es zou herbergen.

1

En financieel? Na al te dras sche bezuinigingen kon De Kappen de afgelopen jaren het hoofd niet boven water houden. Naast het jaarlijkse subsidiebedrag van € 500K (€ 250k voor de Bibliotheek en € 250k voor de rest van de ac viteiten van De Kappen), hee de gemeente voor 2022 uiteindelijk € 181k bijgepast. En aangezien De Kappen in 2022 deels niet ac ef was en er grotendeels nauwelijks nog personeel in dienst was, kon met dat subsidiebedrag het jaar financieel goed worden afgesloten. Dat geldt evenwel (nog) niet voor 2023. Eind 2022 trad er een nieuw bestuur aan en werd de personeelsforma e weer op sterkte gebracht. Gaandeweg zijn de werkzaamheden en ac viteiten met vereende krachten, samen met vele vrijwilligers weer voortvarend opgepakt. En in februari j.l. is voor 24 uur per week een directeur aangesteld voor de dagelijkse leiding. Vrijwilligers zorgen voor een passende en bescheiden programmering waar geen gemeentelijk subsidie voor wordt ingezet. Bedrijven uit Haaksbergen dragen daar financieel in bij. Een professionele programmering die past bij Haaksbergen met daarnaast jaarlijks een zestal themaweken met professionals, maar grotendeels ac viteiten met amateurs en organisa es uit Haaksbergen. Voor 2023 is een begro ng aangeleverd bij de gemeente met een tekort van € 950k.

Een duidelijke begro ng die de verhouding tussen de kosten voor de Bibliotheek en de rest van De Kappen goed weergee . Een begro ng die ook duidelijk maakt dat het gevraagde bedrag van € 950K echt nodig is. Getuige het feit dat we aan de gemeente maar liefst € 262k huur betalen wat met energie en andere uitkomt op een totaal aan huisves ngslasten van bijna € 400k. Datzelfde geldt voor de personeelslasten. Een voor een dergelijke instelling bescheiden personeelsforma e met een kostenpost van nog eens bijna € 400k. Het zal duidelijk zijn dat er dan verder weinig middelen overblijven om de organisa e draaiende te houden. Het college hee met de kadernota 2024 besloten om middelen uit te trekken voor De Kappen om het ‘Huis van Haaksbergen’ te realiseren. Daarin moet ruimte zijn voor maatschappelijke partners en een bij Haaksbergen passende Bibliotheek. De theaterfunc e kan blijven bestaan, maar zal zichzelf financieel moeten zien te bedruipen: de subsidie hiervoor zal worden beëindigd, als het aan het college ligt.

Maar, in de voorstellen die voorliggen zijn niet alleen de theaterac viteiten, nee alle ac viteiten geschrapt met 250k (het hele subsidiebedrag buiten dat van de Bibliotheek) en daarvoor in de plaats komt 250k terug ten behoeve van de maatschappelijke ac viteiten en krijgt de Bibliotheek 250k extra, terecht ook gezien ook de erg lage bijdrage in de afgelopen jaren voor de Bibliotheek en de eisen die intussen worden gesteld aan een volwaardige bibliotheek. Dat maakt dat de gemeente totaal op jaarbasis € 750k ui rekt voor De Kappen in zijn geheel. Posi ef is dat men dat voor in ieder geval 10 jaren wil doen en ook weer met een jaarlijkse indexering. Echter, de theaterzaal, de techniek en verdere organisa e hiervoor blij nodig voor verhuur, voor voorstellingen en presenta es van de huidige en mogelijk nieuwe gebruikers, van verhuringen, van voorstellingen die nu nog een groot deel van de horeca-opbrengsten zorgen etc. Feitelijk wordt, buiten de Bibliotheek die er 250k bij krijgt maar ook aan meer verplich ngen moet voldoen, alle verdere subsidie geschrapt.

Ook wordt aangegeven dat juist de horeca meer geld moet opleveren, dat de forma e moet worden uitgebreid (wat wij ook willen), maar van welke middelen? Dat ga je niet redden met wat huurverhogingen (zeker die vanuit het sociale domein zien je komen), met wat meer huurders (wie) en met verhoging horeca inkomsten waar ook professionals voor nodig zijn en dus hogere (personeels-) kosten. Onduidelijk nog is op dit moment wat we financieel mogen verwachten aan extra inkomsten vanuit de maatschappelijke ac viteiten. Het onderzoek, de keuze en keuzemogelijkheden (scenario’s) Naast wat het onderzoek hee opgeleverd aan keuzemogelijkheden, belangstelling voor ac viteiten en dergelijke, hee een rondgang van ons langs bedrijven geleerd dat men heel graag wil dat er professionele voorstellingen worden georganiseerd. Iets wat men ook erg belangrijk vindt voor het ves gingsklimaat, zo is elders al langer gebleken. 2

U bent verder intussen ongetwijfeld zelf ook goed op de hoogte met de inhoud van het onderzoek dus zonder daar verder al te uitvoerig op in te gaan, is het goed de scenario’s eerst even kort met u door te nemen. Scenario 0: slui ng van De Kappen, het lijkt gelukkig een gepasseerd sta on nu duidelijk is dat Haaksbergen De Kappen graag wil behouden. Een onwenselijk scenario ook, alleen al vanwege de grote sociale en fysieke kapitaalvernie ging en bovenal: waar zouden alle gebruikers dan toch naar toe moeten tegen welke kosten? Scenario 1, grotendeels het voortze en van de huidige ac viteiten met aanvullend meer maatschappelijke inbreng zoals het onderzoek aangee en door de gemeente o.i. terecht wordt omarmd, lijkt alleen financieel geen aantrekkelijk scenario en blijvend kwetsbaar. Het zou betekenen dat de, met name de financiële en daarmee ook de organisatorische, problemen blijven bestaan. Een subsidie van € 750k is al gebleken te weinig te zijn met in ogenschouw nemend de hoge huisves ngslasten (wat het onderzoek ook beves gt) en het benodigd personeel. We zouden in het voorstel dan minimaal 200k moeten inverdienen. Hoe dan! Met de huidige personele forma e is dat ondoenlijk, zeker wanneer er nog specifiek personeel nodig om het inverdienen mogelijk te maken. Ook het onderzoek gee aan dat scenario 1 ervoor zorgt dat de problemen blijven. Derhalve is 1 geen op e wat ons betre .

Iets wat het college overigens ook van mening is. Scenario 2 is het scenario wat het college u voorstelt Dit scenario sluit aan op het behoe enonderzoek en schept inpandig ruimte voor vaste maatschappelijke partners als medegebruiker zoals Wijkracht, GGD-Jgz, EZH, Avelijn en RIBW. Een deel van Noaberpoort zou dan naar Het Huis van Haaksbergen overgaan waarbij de fysieke toegang in het gemeentehuis zou blijven. Met name intern zullen hier de nodige verbouwingen voor moeten worden gedaan. Het is verder nog erg onduidelijk wat dit (financieel) oplevert, maar wel duidelijk is dat met de 250k die hiervoor beschikbaar wordt gesteld door de gemeente ook dit scenario ons inziens niet haalbaar is. Net als bij scenario 0 en 1 moeten we het doen met de toegezegde 750k, wat duidelijk niet haalbaar is. Inhoudelijk dus een keuze die past bij het Huis van Haaksbergen, maar feitelijk ook een halve keuze, omdat onder andere een deel van met name Noaberpoort elders (in het gemeentehuis) is geves gd. Het onderzoek gee al aan dat juist die fysieke drempel voor veel mensen een (te) hoge is. Reden voor De Kappen om niet in de keuze van de gemeente mee te gaan. Een keuze voor 2 met het budget van scenario 1 is feitelijk ook een keuze voor scenario 0.

Scenario 3 is wat ons betre het meest wenselijke en realis sche scenario met duidelijke keuzes De focus ligt hier op persoonlijke, gemeenschappelijke en is een substan ële verbreding in de ins tu onele sociale basis t.b.v. huisves ng van Haaksbergse verenigingen. Het gaat uit van gehele huisves ng van Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen en op malisering van de betrokkenheid van partners vanuit de ins tu onele sociale basis. Het creëert een brede laagdrempelige toegang en nog meer reuring. Le erlijk is dit voor de Haaksbergenaren een reden er te komen / te zijn. Het biedt tevens een bredere en betere basis aan de ondersteunende (dag)horeca. Wat betre het gebouw vraagt dit scenario om meer ruimte en een herindeling door uitbreiding en aan- verbouw. Het biedt kansen om De Harmonie en het professionele Muziekonderwijs onderdak te bieden. Iets waar we alleen al inhoudelijk gezien van harte voor zijn. Het past bij de andere disciplines die al in De Kappen gehuisvest zijn. Elkaar tegenkomen en spreken maakt dat men samen projecten en ac viteiten organiseert wat het geheel ten goede komt. Ook repe eruimten kunnen gezamenlijk gebruikt worden. Naast het feit dat het al met al ook veel meer inkomsten genereert uit verhuur en horeca. Scenario 3 vergt meer aan- en verbouw, maar genereert ook veel meer inkomsten en is een keuze voor de toekomst.

Het zal u duidelijk zijn dat wij graag samen met u bouwen aan scenario 3 met toekomstperspec ef. Het scenario wat ook door het onderzoeksbureau wordt voorgesteld! Scenario 4, een samengaan met Het Assink zou, normaal gesproken de beste keuze zijn en ook de wens van zowel het bestuur van De Kappen als dat van Het Assink. Echter, gezien het feit dat het wellicht minimaal nog wel 10 jaar zal duren alvorens Het Assink nieuwbouw kan gaan plegen, lijkt dit vooralsnog geen haalbaar scenario.

3

afsluitend Het bestuur van De Kappen stelt u uitdrukkelijk voor en vraagt u om voor de toekomst te kiezen voor scenario 3. We zijn van mening dat je daar in de toekomst uiteindelijk toch op uitkomt. Inhoudelijk en prak sch ons inziens de enige en juiste keuze. In scenario 2 moet het gebouw met name intern flink worden aangepast en achterstallig onderhoud gepleegd naast het verduurzamen van het gebouw om op zijn minst de energielasten flink te drukken. Om later niet weer allerlei bouwkundige aanpassingen te doen is het goed nu al te kijken hoe alles ingepast kan worden. We begrijpen en beseffen echter dat dit op dit moment bij lange na niet haalbaar is om meteen op scenario 3 uit te komen. Daar is jd voor nodig en geld. We stellen u voor te beginnen met scenario 2 om langzaam toe te kunnen werken naar scenario 3, want wij achten scenario 3 haalbaar en nog belangrijker: levensvatbaar. Intussen kijken we dan wat er nodig is om zover te komen aangaande het gebouw en ook financieel. Daarbij vinden we ook dat in alle gevallen de gemeente zich moeten uitspreken en ac ef mee zou moeten werken aan de verhuizing van De Harmonie en het muziekonderwijs naar De Kappen. Inhoudelijk de beste keuze waarbij ook wij best snappen dat dit niet zomaar geregeld is. Evenwel zou dit ook financieel goed zijn voor de beze ng van De Kappen (grote zaal) en natuurlijk de horeca.

De gemeente zou in dat geval de loca e van De Harmonie aan de Ui erhoevestraat kunnen ontwikkelen voor woningbouw. Een win win situa e waarbij revenuen ingezet zouden kunnen worden voor ver- (nieuw) bouw van De Kappen, Het Huis van Haaksbergen. Omdat ook in scenario 3 het subsidiebedrag van de gemeente niet hoger is dan 750k (wat dus past bij scenario 1) en we met het huidige personeel de werkzaamheden al nauwelijks aankunnen, laat staan ons kunnen inze en om significant meer inkomsten te verwerven doen we graag het volgende voorstel. We vragen u om te kiezen voor, een opmaat naar, scenario 3 met daarbij voor de komende 3 jaar per jaar € 200K extra incidenteel beschikbaar te stellen subsidie om daarmee de weg via scenario 2 naar uiteindelijk scenario 3 te effenen, extra inkomsten te kunnen verwerven etc. Hiermee kunnen we bij De Kappen, Het Huis van Haaksbergen, bouwen aan een solide mul func onele organisa e. Een groeiproces wat ons inzien binnen drie jaar haalbaar moet zijn. Maar wel met het daarbij passende budget. In die periode zal er nauwe samenwerking nodig zijn met de gemeente en genoemde organisa es en wordt duidelijk met wat voor budget we uiteindelijk van De Kappen een mooi Huis van Haaksbergen kunnen maken. Wij gaan daarover graag met u als Raad in overleg en uiteraard met het college.

4