Eerste bestuursrapportage 2025

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ....................................................................................... 1 Aanbieding en financiële samenvatting ................................................... 3 Programma’s ........................................................................................... 5 Programma 0 Bestuur en ondersteuning .............................................. 5 Programma 1 Veiligheid ……………………………………………………………….7 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ...................................... 7 Programma 3 Economie ........................................................................ 8 Programma 4 Onderwijs ....................................................................... 8 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ............................................. 9 Programma 6 Sociaal domein ............................................................. 10 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ........................................... 13 Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening..................... 14 Meerjarige en structurele effecten 2025-2029 ...................................... 15 Technische wijzigingen ......................................................................... 16

Eerste bestuursrapportage 2025

2

Aanbieding en financiële samenvatting Inleiding In deze bestuursrapportage informeren wij u over de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen in de eerste periode van 2025. In november 2024 heeft uw raad de Begroting 2025 vastgesteld, die vervolgens is goedgekeurd door de provincie. In december heeft uw raad de eindejaarsrapportage 2024 vastgesteld. In deze eindejaarsrapportage zijn tevens de structurele effecten opgenomen, die doorwerken in 2025 en verder. Dit betekent dat wij in deze eerste bestuursrapportage 2025 de afwijkingen rapporteren ten opzichte van de Begroting 2025 na wijzigingen uit de Eindejaarsrapportage 2024. Binnen de afwijkingen maken wij onderscheid tussen incidentele, meerjarige en structurele effecten. Met meerjarige effecten bedoelen we meerjarige incidentele wijzigingen. Deze lopen tot en met uiterlijk 2027 en zijn daarmee niet structureel van aard. In de programma’s vermelden wij achter de afwijkingen van welk effect sprake is. Op pagina 15 vindt u een totaaloverzicht van alle meerjarige en structurele mutaties. In deze bestuursrapportage lichten wij per programma afwijkingen groter dan € 15.000 op de vastgestelde budgetten toe. Dit is conform de financiële verordening. Resultaat Het totale nadeel in deze bestuursrapportage voor 2025 bedraagt € 779.000.

Het totale resultaat van de Begroting 2025 van € 446.000 (na Eindejaarsrapportage 2024) daalt hiermee naar -/- € 333.000. Hieronder staat een tabel met de financiële afwijkingen per programma. Voor de nadere toelichting van de afwijkingen verwijzen wij naar de hoofstukken per programma.

Totaaloverzicht financiële afwijkingen per programma en beleidsonderwerp Programma / Beleidsonderwerp Financiën Lokale heffingen Personeel en organisatie Totaal programma 0 Bestuur en Ondersteuning Verkeer en vervoer Totaal programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Totaal programma 3 Economie Onderwijsbeleid Onderwijshuisvesting Totaal programma 4 Onderwijs Sport Cultuur Totaal programma 5 Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein algemeen Werk en inkomen Wmo Jeugd Totaal programma 6 Sociaal domein Begraafplaatsen en crematoria Totaal programma 7 Volksgezondheid en milieu Eindtotaal

Eerste bestuursrapportage 2025

Afwijkingen 629.000 191.000 -149.000 671.000 -110.000 -110.000 -79.000 -79.000 146.000 29.000 175.000 10.000 -100.000 -90.000 49.000 -1.227.000 -70.000 -85.000 -1.333.000 -14.000 -14.000 -779.000

3

Structureel effect De in deze bestuursrapportage vermelde afwijkingen in 2025 en verder leiden tot de volgende financiële effecten: Bedragen x € 1.000 Ontwikkeling saldo begroting Saldo begroting 2025 na EJR 2024 Mutaties 1e berap 2025 Saldo begroting

Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot 2025 2026 2027 2028 2029 446 -1.672 -1.751 -1.239 -1.239 -779 -243 -154 -332 -332 -333 -1.915 -1.905 -1.571 -1.571

Voor een reëel meerjarig perspectief verwijzen wij naar de Kadernota 2026. Het college van burgemeester en wethouders, Gerard van den Hengel Johan Niemans Jan-Herman Scholten Pieter van Zwanenburg

Eerste bestuursrapportage 2025

4

Programma’s Programma 0 Bestuur en ondersteuning Financiën Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Financiën Algemene uitkering sep en dec circulaire Stelpost indexatie Dividend opbrengsten Verhoging krediet begraven Totaal Financiën

Bedrag 399.000 160.000 56.000 14.000 629.000

Inc./Str. Structureel Structureel Structureel Structureel

Algemene uitkering (€ 399.000 voordeel) Bij elke circulaire wordt de raad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de financiële effecten. De structurele effecten voor de jaren 2025 en verder worden in deze berap verwerkt. Een deel van het voordeel heeft betrekking op taakmutaties. Zo is er voor de jaren 2025 en 2026 een bedrag van € 100.000 ontvangen voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Bij programma 5 wordt dit bedrag aangevraagd. Tevens wordt een deel van het voordeel vanaf 2026 gereserveerd voor toekomstige loon- en prijs indexaties. Inzet stelpost indexatie (€ 160.000 voordeel) Een deel van de stelpost prijsstijgingen 2025 wordt ingezet om indexatie nadelen die in deze bestuursrapportage zijn opgenomen, te kunnen dekken. De stelpost wordt verlaagd van € 226.000 naar € 66.000. Dividend opbrengsten (€ 56.000 voordeel) Vanaf 2025 ontvangen we € 56.000 structureel meer aan dividenden dan was begroot. Het gaat om dividenden voor onze aandelen BNG, Enexis, Twence en Crematoria Twente. Verhoging krediet Investeringen begraafplaatsen (neutraal met programma 7) Zie toelichting bij programma 7. Lokale heffingen Mutaties in euro’s Beleidsonderwerp Lokale heffingen Resultaat GBTwente 2024 Waardeontwikkeling bedrijven Bestuurlijke opgave GBTwente Totaal Lokale heffingen

Bedrag Inc./Str. 88.000 Incidenteel 60.000 Structureel 43.000 Incidenteel 191.000

Resultaat GBTwente 2024 (€ 88.000 voordeel) In 2025 is het positieve resultaat van GBTwente over 2024 terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Voor Haaksbergen komt dit neer op een bedrag van € 88.000. Waardeontwikkeling bedrijven (€ 60.000 voordeel) GBTwente heeft een onderzoek uitgevoerd naar de waardeontwikkeling van bedrijfspanden. De conclusie is dat ze voor een aantal objecten op een hogere WOZwaarde zijn uitgekomen. Deze hogere waardeontwikkeling heeft rechtstreeks impact op onze OZB-opbrengsten. Onze OZB-opbrengsten zullen vanwege de hogere WOZ-waarden structureel gaan toenemen met € 60.000. Eerste bestuursrapportage 2025

5

Bestuurlijke opgave GBTwente (€ 43.000 voordeel) GBTwente levert een bijdrage aan de bestuurlijke opgave verbonden partijen. Hiervoor wordt een structurele lastenafname doorgevoerd. Ook wordt de renteopbrengst vanuit het schatkistbankieren rechtstreeks overgemaakt naar de deelnemende gemeenten. Het structurele deel is betrokken bij de Kadernota 2026-2029. Personeel en organisatie Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Personeel en organisatie Ziektevervanging (Incidenteel 2025) Arbodienstverl. Indexatie-nieuw contract Tegemoetkoming SEFE Proces ombuigingen Afschrijvingskosten ICT krediet Totaal Personeel en organisatie

Bedrag -250.000 -13.000 93.000 -45.000 66.000 -149.000

Inc./Str. Incidenteel Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Ziektevervanging (€ 250.000 nadeel) In 2021 werd in de begroting een ziekteverzuimbudget van € 200.000 opgenomen. Dit bedrag was een vast getal en niet gebaseerd op een actueel ziekteverzuimpercentage of een trend. In de afgelopen jaren bleek het destijds toegekende budget ontoereikend om het ziekteverzuim (langdurig en extra langdurig verzuim) op te vangen. Voldoende middelen om ziekteverzuim op te vangen zijn essentieel. Dit waarborgt de continuïteit en kwaliteit van de dienstverlening, inclusief kritische bedrijfsprocessen, voorkomt overbelasting van medewerkers die werk van zieke collega's moeten overnemen, beheerst kosten op de lange termijn en versterkt de veerkracht van de organisatie. Bovendien draagt het bij aan goed werkgeverschap. Wij constateren momenteel een stijgende trend in het ziekteverzuim. Om de daadwerkelijke kosten van het verzuim op te vangen, zou het noodzakelijk zijn om het budget op te hogen tot het gemiddelde percentage van langdurig en extra langdurig verzuim over de afgelopen jaren (2022-2024), namelijk 3,9%. Dit komt neer op € 575.000 ten opzichte van de begrote loonsom. Voor nu kiezen wij echter voor een incidentele bijraming van € 250.000, in lijn met de gefaseerde aanpak zoals gehanteerd in de Kadernota. Structurele verhoging ter dekking van het ziekteverzuim wordt meegenomen in de integrale afweging voor de Kadernota 2026-2029.

Arbo (€ 13.000 nadeel) De kosten voor de Arbodienstverlening stijgen door een groter personeelsbestand en het nieuwe contract met hogere prijzen, dat ingaat op 01-04-2025. In 2023 bedroegen de vaste kosten voor de Arbodienst nog € 19.000, maar in 2025 zullen deze oplopen tot € 32.000. De contractuele prijsstijging is het gevolg van strengere eisen, verbeterde dienstverlening, nieuwe maatwerkafspraken en gestegen marktprijzen. Tegemoetkoming SEFE Energy (€ 93.000 voordeel) Op 7 juni 2023 heeft het ministerie van EZK bekendgemaakt dat de samenwerkende Twentse gemeenten (DSTG) gecompenseerd worden voor de meerkosten voor aardgaslevering ten gevolge van het beëindigen van de contracten met SEFE Energy Ltd. vanwege het 5e sanctiepakket van de Europese Unie tegen Rusland. De tegemoetkoming betreft 100% van de contractueel gemaakte meerkosten op basis van daadwerkelijk gasverbruik tot en met de einddatum van het oorspronkelijke contract. Op basis van werkelijk verbruik in 2024 zal de incidentele tegemoetkoming € 93.024 betreffen. Traject ombuigingen (€ 45.000 nadeel) Dit betreffen incidentele kosten die zijn gemaakt voor de uitvoering van het traject ombuigingen. In de bestuursopdracht is een inschatting gemaakt van de benodigde Eerste bestuursrapportage 2025

6

financiële middelen voor de uitvoering van dit traject. Omdat de kosten voor de uitvoering van dit traject niet voorzien zijn in de Begroting 2025, is aangegeven dat de benodigde financiële middelen achteraf verantwoord worden in respectievelijk de 1 ste Bestuursrapportage 2025, de Eindejaarsrapportage 2025 en de Jaarstukken 2025. Per raadsinformatiebrief is de raad hierover geïnformeerd. De reeds gemaakt kosten bedragen incidenteel € 45.000 en zijn ingezet voor procesbegeleiding, expertise voor het opstellen van het afwegingskader en kosten voor het uitvoeren van het communicatieen participatietraject. De prognose voor de nog te maken kosten bedraagt op dit moment € 60.000 en zal bij de Eindejaarsrapportage verantwoord worden. Daarmee blijven de totale kosten ruim onder de op voorhand ingeschatte kosten (€ 286.600). Afschrijvingskosten ICT-krediet (€ 66.000 voordeel) Het ICT-krediet wordt later uitgevoerd dan gepland. Daarom wordt ook later begonnen met het afschrijven op deze investering. Het voordeel is incidenteel, aangezien het een jaar uitstel betreft.

Programma 1 Veiligheid Op het programma Veiligheid zijn geen financiële afwijkingen te melden.

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer en vervoer Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Verkeer en vervoer Afschrijvingskosten wegen Gladheidsbestrijding Verlaging opbrengst Gestegen energielasten Overige verschillen Totaal Verkeer en vervoer

Bedrag 160.000 -111.000 -60.000 -100.000 1.000 -110.000

Inc./Str. Incidenteel Structureel Structureel Incidenteel Incidenteel

Afschrijvingskosten wegen (€ 160.000 voordeel) Een aantal investeringen in wegen worden later afgerond dan oorspronkelijk was gepland. Daarom wordt ook later begonnen met het afschrijven op deze investering. Het voordeel is incidenteel, aangezien het een jaar uitstel betreft. Gladheidsbestrijding (€ 111.000 nadeel) Tot heden werd in de begroting alleen de vaste kosten voor gladheidsbestrijding opgenomen. Resultaat was dat er in de eindejaarsrapportage een correctie nodig was voor de meerkosten voor de daadwerkelijke strooiacties. Naar aanleiding van vragen hierover vanuit de raad hebben we gekeken naar de daadwerkelijke kosten over de afgelopen vier jaar en deze kosten nu structureel opgenomen. Wegen en onderhoud (€ 60.000 nadeel) Er staat onterecht een opbrengst van begroot, deze wordt niet gerealiseerd. Verder is er een overschrijding doordat er meer onderhoud noodzakelijk bleek en deze kosten sterk gestegen zijn. Energielasten verlichting (€ 100.000 nadeel) Door de gestegen energielasten zullen de kosten voor openbare verlichting hoger uitvallen dan begroot. Overige verschillen (€ 1.000 voordeel) Diverse verschillen die in totaal kleiner zijn dan € 15.000.

Eerste bestuursrapportage 2025

7

Programma 3 Economie Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Economie Indexatie Twenteboard en Recreatieschap twente Opbrengst reclamedisplays Stepelerveld Totaal Economie

Bedrag -20.000 -29.000 -30.000 -79.000

Inc./Str. Structureel Structureel Structureel

Twenteboard en recreatieschap Twente (€ 20.000 nadeel) De begrote bedragen voor de gemeenschappelijke regelingen Twenteboard en Recreatieschap Twente sluiten niet aan bij de door hun aangeleverde begrotingen. Hierdoor moet er structureel € 20.000 extra worden begroot. Opbrengst reclamedisplays (€ 29.000 nadeel) Het contract met de reclameaanbieder is eind 2024 komen te vervallen. In het kader van een pilot wordt er voor een periode van 15 maanden een lokale aanbieder in de gelegenheid gesteld om de reclame-uitingen op A0 formaat in de gemeente Haaksbergen te verzorgen. Voorwaarde is dat voornamelijk lokale ondernemers gebruik kunnen maken van de A0 borden en dat daarnaast een aantal maatschappelijke partijen in Haaksbergen in de gelegenheid worden gesteld om van de displays gebruik te maken. Stepelerveld (€ 30.000 nadeel) Er staat structureel een opbrengst voor het Stepelerveld begroot. Deze grondexploitatie is afgerond en wordt ook geen opbrengst meer voor ontvangen.

Programma 4 Onderwijs Onderwijsbeleid Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Onderwijsbeleid Aanpassing OAB (Neutraal) Leerlingenvervoer Overige verschillen Totaal Onderwijsbeleid

Inc./Str. Meerjarig 141.000 Incidenteel 6.000 Structureel 146.000

Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) (Neutraal; Inkomsten en uitgaven worden beide met € 268.000 verlaagd) De specifieke uitkering gemeentelijke onderwijsachterstandbeleid (GOAB) is bestemd voor het tegengaan en voorkomen van onderwijsachterstanden. De verantwoordelijkheid van de gemeente is het faciliteren van voldoende en kwalitatief goede voorschoolse educatie voor peuters met een VVE-indicatie (voor- en vroegschoolse educatie), afgegeven door de GGD-JGZ bij constatering van (risico op) een ontwikkelachterstand. Over 2025 bedragen de verwachte baten € 792.878. Dit bedrag is het totaal van de voorlopige specifieke uitkering GOAB over 2025 en de opgebouwde reserve over de periode t/m 2024, die wij mochten meenemen naar de nieuwe periode. De te verwachten lasten bedragen over 2025 € 268.000. Op basis van de huidige ramingen verwachten wij aan het einde van het jaar een resterende bedrag ter grootte van € 532.117. Het te verwachten resterend bedrag mag conform de regeling dan worden meegenomen naar het jaar 2026. Deze middelen worden in de komende jaren ingezet voor het tegengaan van (voorschoolse) onderwijsachterstanden. Leerlingenvervoer (Voordeel € 141.000) Eerste bestuursrapportage 2025

8

Voor het aangepast leerlingenvervoer verwachten wij een voordeel te behalen ter grootte van € 141.000 als gevolg van de nieuwe ingezette aanpak. In de eindejaarsrapportage 2024 hebben u wij hierover geïnformeerd. Hiermee dragen wij bij aan de ombuigingsdoelstellingen. Daarom wordt het voordeel voor 2025 incidenteel verwerkt, waarna deze in de begroting 2026 structureel wordt opgenomen. Overige verschillen (€ 6.000 voordeel) Diverse verschillen die in totaal kleiner zijn dan € 15.000. Onderwijshuisvesting Mutaties in euro’s Beleidsonderwerp Onderwijshuisvesting Afschrijvingskosten De Weert Verzekeringen basisscholen Totaal Onderwijshuisvesting

Bedrag 14.000 15.000 29.000

Inc./Str. Structureel Structureel

Afschrijvingskosten De Weert (€ 14.000 voordeel) Vorig jaar is voormalige basisschool de Weert gesloopt. De boekwaarde is op nul gezet. Dit levert voor 2025 en verder vanwege lagere kapitaallasten een structureel voordeel op van € 14.000. Verzekeringen basisonderwijs (€ 15.000 voordeel) Wij hebben kritisch gekeken naar de post die wij hebben opgenomen voor de kosten die worden gemaakt als gevolg van vernielingen aan de scholen. Hierbij hebben wij geconstateerd dat het opgenomen budget door de jaren heen te ruim was opgenomen. Daarnaast verwachten wij dat de premie voor de brandverzekering lager zal uitvallen dan is begroot. Daarom stellen wij voor om het budget met € 15.000 structureel af te ramen.

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie Sport Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Sport Overige verschillen Totaal Sport

Bedrag 10.000 10.000

Inc./Str. Incidenteel

Overige verschillen (€ 10.000 voordeel) Diverse verschillen die in totaal kleiner zijn dan € 15.000. Cultuur Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Cultuur Zorgplicht bibliotheken Totaal Cultuur

Bedrag -100.000 -100.000

Inc./Str. Meerjarig

Decentralisatie-uitkering Zorgplicht bibliotheken (neutraal met programma 0) In 2025 en 2026 krijgen gemeenten middelen voor de Zorgplicht bibliotheken via een decentralisatie-uitkering in het Gemeentefonds. In de periode tussen de specifieke uitkering en de invoering van de wettelijke zorgplicht ontvangen de gemeenten een decentralisatie-uitkering, zodat zij zich kunnen voorbereiden op hun nieuwe verantwoordelijkheid. Iedere gemeente krijgt via de algemene uitkering € 2,95 per inwoner per jaar met een minimumbedrag van € 100.000 voor de kleinste gemeenten. Voor Haaksbergen betekent dit een uitkering van € 100.000 voor 2025 en € 100.000 Eerste bestuursrapportage 2025

9

voor 2026. Deze middelen worden ingezet voor het versterken van het lokale bibliotheekstelsel. Zie ook toelichting bij programma 0 ‘Algemene uitkering’.

Programma 6 Sociaal domein Sociaal domein algemeen Mutaties in euro’s Beleidsonderwerp Sociaal domein algemeen Kosten nieuwe medewerker t.l.v. SPUK OAB Uibreiding budget VTT door GR Samen Twente Daling aantal verstrekkingen SMI Kinderopvang Opvang vluchtelingen Oekraïne Overige verschillen Totaal Sociaal domein algemeen

18.000 -17.000 53.000 -5.000 49.000

Inc./Str. Incidenteel Incidenteel Incidenteel Structureel Structureel

Voorschools overlegteam (€ 18.000 voordeel) Per 1 maart 2025 is een nieuwe medewerker in dienst gekomen, die een uitgebreider takenpakket zal vervullen. Als gevolg hiervan kunnen deze kosten worden gefinancierd vanuit de Specifieke Uitkering voor het Onderwijs Achterstandenbeleid. Hierdoor ontstaat een voordeel in de begroting ter grootte van € 18.000. Veilig Thuis Twente (€ 17.000 nadeel) In de vergadering van 15 januari 2025 heeft het Algemeen Bestuur van de GR SamenTwente besloten om voor 2025 (incidenteel) een bedrag van € 688.000 voor Veilig Thuis Twente (VTT) aan de begroting 2025 toe te voegen. Dit bedrag wordt voor € 250.000 gedekt uit de renteopbrengsten uit schatkistbankieren. Voor het resterende bedrag € 438.000 zal de gemeentelijke bijdrage worden verhoogd. Voor onze gemeente betekent dit een nadeel ter grootte van € 17.000. Kinderopvang Sociaal Medische indicatie (€ 53.000 voordeel) Sociaal medische indicatie (SMI) Kinderopvang is een vangnet om ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag tijdelijk financieel te ondersteunen in de kosten van de kinderopvang, wanneer zij door bepaalde medische of sociale omstandigheden tijdelijk niet in staat zijn voor hun kind te zorgen. Het aantal verstrekkingen is fors gedaald ten opzichte de verwachtingen.

Met deze daling was in de begroting 2025 nog geen rekening mee gehouden, waardoor wij in deze rapportage een aframing voorstellen. Opvang Oekraïense vluchtelingen (Neutraal; Inkomsten en uitgaven worden beide met € 1.367.000 verlaagd) Het normbedrag dat gemeenten per bed ontvangen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is per 1 januari verlaagd van € 61 naar € 44 per dag. Dit betekent dat we een lagere vergoeding vanuit het Rijk ontvangen. De geraamde inkomsten en uitgaven verlagen we daarom beide met € 1.367.000. De afgelopen jaren hielden we veel geld over op de opvang. Dat zal vanaf 2025 niet meer het geval zijn. Overige verschillen (€ 5.000 nadeel) Diverse verschillen die in totaal kleiner zijn dan € 15.000.

Eerste bestuursrapportage 2025

10

Werk en inkomen Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Werk en inkomen Stijging aantal schuldregelingen IOAW IOAZ Loonkostensubsidie Bijstand aan thuiswonende personen Algemene kosten bijstand Totaal Werk en inkomen

Bedrag -20.000 31.000 36.000 -131.000 -773.000 -369.000 -1.227.000

Inc./Str. Structureel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Schuldhulpverlening (€ 20.000 nadeel) Wij zien een stijging in het aantal schuldregelingen, waardoor een overschrijding heeft plaatsgevonden van het budget. Als gevolg hiervan stellen wij voor het budget op te hogen met € 20.000. De stijging wordt met name veroorzaakt doordat per 1 juli 2023 de looptijd van de wettelijke schuldsanering (Wsnp) is gehalveerd van 36 naar 18 maanden en doordat de aflosperiode in de Minnelijke schuldregeling natuurlijke personen (Msnp) is verkort naar 18 maanden. Deze twee wijzigingen hebben ertoe geleid dat de vraag naar de schuldregeling is toegenomen. IOAW (€ 31.000 voordeel) Uit de meest recente cijfers vanuit de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Haaksbergen blijkt dat het aantal inwoners met een IOAW uitkering is gedaald. Dit levert een voordeel op van € 31.000. IOAZ (€ 36.000 voordeel) Uit de meest recente cijfers vanuit de Uitvoeringsorganisatie Hengelo, Borne en Haaksbergen blijkt dat het aantal inwoners met een IOAZ uitkering is gedaald. Dit levert een voordeel op van € 36.000. Loonkostensubsidie (€ 131.000 nadeel) De Uitvoeringsorganisatie heeft op basis van de nader door ministerie vastgestelde voorlopige BUIG budget het begrote bedrag van loonkostensubsidie naar boven bijgesteld. Hierdoor is er een stijging van de loonkostensubsidie van € 131.000.

Dit is een investering in de groep mensen die een bijstandsuitkering ontvangen en een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Dit betekent dat er meer geld beschikbaar is om deze groep mensen te ondersteunen bij het vinden van werk. Bijstand aan thuiswonende personen < 65 jaar (€ 773.000 nadeel) Bij de bepaling van het voorlopige BUIG budget is het ministerie uitgegaan van een toename van instroom van bijstandsgerechtigden. Bij het bepalen van het nadervoorlopige BUIG budget heeft het ministerie de instroom van bijstandsgerechtigden naar beneden bijgesteld. Echter in de eerste vier maanden is al een hogere toename van instroom dan het ministerie heeft geraamd. Verder is het aandeel statushouders in de bijstand sterker toegenomen dan verwacht. Hierdoor ontstaat een groter nadeel. De financieringssystematiek achter de rijksbijdrage heeft een vertragend effect. Het nadeel wordt over twee jaar gecompenseerd. Algemene kosten bijstand (€ 369.000 nadeel) Eerste bestuursrapportage 2025

11

Doordat het aantal bijstandscliënten meer gestegen is dan verwacht, stijgen ook de kosten mee voor de Uitvoeringsorganisatie. De instroom in de bijstand zal naar verwachting het huidige jaar blijven groeien. Dit leidt tot een nadeel van € 218.000 en de uitkering van het rijk (BUIG) is gedaald voor dit jaar met € 151.000. Wmo Mutaties in euro’s

Beleidsonderwerp Wmo Vervoer dagbesteding Was en strijkservice Stijging aantal cliënten HO Beschermd wonen Verstrekkingen van voorzieningen Totaal Wmo

-22.000 22.000 -156.000 85.000 -70.000

Inc./Str. Structureel Incidenteel Structureel Incidenteel Structureel

Vervoer dagbesteding (€ 22.000 nadeel) Over 2024 was een te verwachten stijging waargenomen van het aantal vervoersbewegingen per cliënt. Wij hebben u hierover in de eindejaarsrapportage 2024 geïnformeerd en aangegeven deze trend in de eerste bestuursrapportage structureel te verwerken. Was en strijkservice (€ 22.000 voordeel) In het voorjaar 2025 heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor de Wmo algemene voorziening Was- en strijkservice. Hierbij is de overeenkomst gegund aan een nieuwe partij, die de diensten tegen een lagere prijs kon aanbieden. De dienstverlening door de nieuwe partij is halverwege april 2025 van start gegaan. Dit zal voor 2025 een besparing opleveren van naar schatting € 22.000 en draagt hiermee bij aan de ombuigingsdoelstellingen. Dit is de reden dat het voordeel voor het jaar 2025 incidenteel wordt verwerkt, waarna deze in de begroting 2026 structureel wordt opgenomen. Huishoudelijke ondersteuning (€ 156.000 nadeel) In de eindejaarsrapportage 2024 hebben wij u geïnformeerd over de waargenomen stijging van het aantal cliënten die een beroep doet op huishoudelijke ondersteuning. Deze stijging ligt in lijn met de landelijke trend die wordt gezien sinds de invoering van het abonnementstarief in 2019. In de begroting 2025 hadden wij al rekening gehouden met een stijging, echter deze stijging blijkt groter in omvang dan in eerste instantie was verwacht.

Wij verwachten dat de lasten met € 156.000 hoger zullen uitvallen.

Beschermd wonen (Neutraal; Inkomsten en uitgaven worden beide met € 300.000 verhoogd) Vanuit de gevormde reserve voor Beschermd Wonen keert centrumgemeente Enschede, op verzoek van gemeenten en in tegenstelling tot voorgaande jaren, reeds aan het begin van het jaar het (verwachte) overschot aan de regiogemeenten uit. Daarom melden wij nu al dit bedrag. In het bestuurlijk overleg van 27 november 2024 is de begroting 2025 voor Beschermd wonen gepresenteerd door de centrumgemeente. In de gepresenteerde prognose zijn de mogelijke mutaties n.a.v. de mei- en septembercirculaires nog niet verwerkt. Daarnaast kan de begroting nog worden aangepast naar aanleiding van instroom, extra kosten voor overbruggingszorg en of voorspoedige realisatie van extra plekken. Tenslotte is per 1 januari 2025 een pilot gestart waarbij de indicatie, plaatsing en organisatie voor begeleiding voor beschermd wonen voor mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) wordt uitgevoerd door een centraal indicatieorgaan (CIMOT). De kosten voor beschermd wonen voor mensen met LVB worden doorbelast naar de gemeente waar de persoon woont. De kosten voor de inzet van het CIMOT komen ten laste van de regionale middelen Beschermd Wonen. Dat betekent dat de opbouw van de reserve bij de centrumgemeente minder hoog wordt. Bovendien wordt verwacht wordt dat volgend jaar de centrumgemeenten een lager bedrag ontvangen.

Eerste bestuursrapportage 2025

12

Bij de volgende tussentijdse rapportage zal hierover worden gerapporteerd door de centrumgemeente en indien nodig zullen wij u hierover informeren in de eindejaarsrapportage. Als de opbouw van de reserve Beschermd Wonen lager wordt leidt dit tot een lagere of geen uitbetaling aan gemeenten vanuit de reserve Beschermd Wonen. Wmo hulpmiddelen en woonvoorzieningen (€ 85.000 voordeel) In de eindejaarsrapportage 2024 hebben wij u geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom de verstrekkingen van hulpmiddelen en woonvoorzieningen in het kader van de Wmo. Hierin hebben wij aangegeven dat de stijging van de lasten minder hoog is uitgevallen dan in eerste instantie was verwacht. Het positieve voordeel heeft deels te maken met een verbetering van de regievoering aan de voorkant, waarbij een zorgvuldige analyse van de zorgvraag plaatsvindt (voordeel € 50.000). Deze verbetering draagt bij aan de ombuigingsdoelstellingen en zal voor 2025 incidenteel worden verwerkt. Het restant van € 35.000 heeft te maken met de autonome ontwikkelingen en zal structureel worden verwerkt. Jeugd Mutaties in euro’s Beleidsonderwerp Jeugd Nabetaling gerechtelijke uitspraak Toename opgelegde maatregelen Overige verschillen Totaal Jeugd

Bedrag -42.000 -41.000 -2.000 -85.000

Inc./Str. Incidenteel Structureel Structureel

PGB Jeugd (€ 42.000 nadeel) Als gevolg van een gerechtelijke uitspraak moet een nabetaling worden gedaan over voorgaande jaren, wat naar verwachting tot een incidenteel nadeel leidt ter grootte van € 42.000. Jeugdbescherming (€ 41.000 nadeel) In de eindejaarsrapportage 2024 hebben wij aangegeven, dat wij een stijging van het aantal opgelegde maatregelen door de kinderrechter hebben waargenomen. In de eerste paar maanden van het jaar 2025 zien wij dat dit aantal zich continueert, wat tot een structureel nadelig effect ter grootte van € 41.000 leidt. Overige verschillen (€ 2.000 nadeel) Diverse verschillen die in totaal kleiner zijn dan € 15.000.

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Begraafplaatsen Mutaties in euro’s Beleidsonderwerp Begraafplaatsen en crematoria Verhoging krediet begraven Totaal Begraafplaatsen en crematoria

Bedrag Inc./Str. -14.000 Structureel -14.000

Verhoging krediet Investeringen begraafplaatsen (neutraal met programma 0) Door de uitvoeringsmaatregelen Natura 2000 rond het Buurserzand is de grondwaterstand op het nieuwe gedeelte van begraafplaats Het Waarveld afgelopen najaar behoorlijk gestegen. Er geldt hier een wettelijke drooglegging van 1.30m die nu niet wordt gehaald. Hierdoor moeten we maatregelen treffen om de schade te beperken en begraven (blijvend) mogelijk te maken. De gemeente heeft altijd aangegeven dat de grondwaterstand op begraafplaats Het Waarveld door N2000-maatregelen niet mocht wijzigen. We kunnen het oplossen door extra drainage aan te leggen. Hiervoor is in het Eerste bestuursrapportage 2025

13

bestaande krediet niet voorzien. We hebben voor de extra kosten een schadeclaim bij de provincie ingediend. Het krediet dient verhoogd te worden met € 100.000. In de Begroting is een structureel bedrag opgenomen om de lasten voor dit soort investeringskredieten mee op te kunnen vangen. Er resteert hiervoor nog een bedrag van € 72.000. Voorgesteld wordt van dit bedrag € 14.000 structureel in te zetten om het krediet te verhogen met € 100.000. De kapitaallasten van deze investering bedragen € 14.000 (afschrijving vanaf 2026 in 10 jaar en rente). Na de inzet resteert er voor 2025 nog € 58.000 in de stelpost.

Programma 8 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening Op het programma volkshuisvesting en ruimtelijke ordening zijn geen financiële afwijkingen te melden.

Eerste bestuursrapportage 2025

14

Meerjarige en structurele effecten 2025-2029 Alle meerjarige en structurele effecten vanuit deze bestuursrapportage zijn in de tabel hieronder opgenomen. Een toelichting op deze afwijkingen is onder de programma’s weergegeven. Structurele en meerjarige effecten (bedragen * € 1.000) Progr. Beleidsonderwerp 0 Financiën 0 Financiën 0 Financiën 0 Lokale heffingen 0 Personeel en organisatie 2 Verkeer en vervoer 2 Verkeer en vervoer 2 Verkeer en vervoer 3 Economie 3 Economie 3 Economie 4 Onderwijshuisvesting 4 Onderwijshuisvesting 6 Werk en inkomen 6 Wmo 6 Wmo 6 Wmo 6 Jeugd Totaal structureel 5 Cultuur Totaal meerjarig Incidenteel Totaal resultaat 1e berap

Omschrijving afwijking Dividend opbrengsten Algemene uitkering sep en dec circulaire Stelpost indexatie (algemene uitkering) Waardeontwikkeling bedrijven Arbodienstverlening Gladheidsbestrijding Overige verschillen structureel Verlaging opbrengst Contract is vervallen, geen inkomsten meer Indexatie Twenteboard en Recreatieschap twente Opheffen budget, stepelerveld is afgerond Afschrijvingskosten De Weert Verzekeringen basisscholen Stijging aantal schuldregelingen Stijging aantal cliënten HO Verstrekkingen van voorzieningen Vervoer dagbesteding Toename opgelegde maatregelen Zorgplicht bibliotheken

Eerste bestuursrapportage 2025

2025 2026 2027 2028 2029 56 56 56 56 56 399 490 517 2.016 2.016 160 -301 -339 -2.016 -2.016 60 60 60 60 60 -13 -13 -13 -13 -13 -111 -111 -111 -111 -111 -10 -10 -10 -10 -10 -60 -60 -60 -60 -60 -29 -29 -29 -29 -29 -20 -20 -20 -20 -20 -30 -30 -30 -30 -30 14 14 14 14 14 15 15 15 15 15 -20 -20 -20 -20 -20 -156 -156 -156 -156 -156 85 35 35 35 35 -22 -22 -22 -22 -22 -41 -41 -41 -41 -41 277 -143 -154 -332 -332 -100 -100 0 0 0 -100 -100 0 0 0 -956 0 0 0 0 -779 -243 -154 -332 -332

15

Technische wijzigingen Wij lichten technische wijzigingen (financieel neutraal en zonder effect op beleid en uitvoering) niet meer tekstueel toe bij de programma’s, maar hebben deze in onderstaand overzicht weergegeven. Technische wijzigingen 2025-2029 (bedragen * € 1.000) Programma 0 Bestuur en Ondersteuning Financiën Totaal programma 0 Bestuur en Ondersteuning

Omschrijving technische wijziging Indexatie MO en VO

2025 2026 2027 2028 2029 0 226 239 251 251 0 226 239 251 251

Programma 6 Sociaal domein Sociaal domein algemeen Sociaal domein algemeen Werk en inkomen Wmo Wmo Jeugd Jeugd Totaal programma 6 Sociaal domein Totaal technische wijzigingen

Eerste bestuursrapportage 2025

Budgetoverheveling Budget Impl. Inkoop Wmo en JW 2025 Premie aanvullende verzekering Menzis naar 6.3 Premie aanvullende verzekering Menzis van 6.1 Splitsing vervoer JW en Wmo Uitsplitsing MO en VO Budgetoverheveling Budget Impl. Inkoop Wmo en JW 2025 Splitsing vervoer JW en Wmo

22

0

0

0

0

1 -1 106 0

1 -1 106 -226

1 -1 106 -239

1 -1 106 -251

1 -1 106 -251

-22

0

0

0

0

-106 0

-106 -226

-106 -239

-106 -251

-106 -251

0

0

0

0

0

16