D66 inbreng

1

Dank u wel voorzitter, Raadsleden, college en inwoners. Allereerst willen (ook) wij onze waardering uitspreken voor de ambtelijke organisatie en alle betrokkenen die zich jaarlijks inzetten om deze complexe opgave tot stand te brengen. Een bijzondere begroting…nee, er staan geen schokkende bekentenissen in of onverwachte meevallers: het betreft de laatste begrotingsplannen van raad en college in deze samenstelling. Tevens willen we van deze gelegenheid gebruik maken, om onze dank uit te spreken naar de inwoners van Haaksbergen, die afgelopen donderdag gebruik hebben gemaakt van hun demonstratie-recht: D66 is enorm blij dat het, ook buiten, goed is verlopen! D66 blijft bouwen aan een gemeente waarin iedereen meetelt. Met lef, visie en verantwoordelijkheid kiezen we voor een toekomst waarin onderwijs, duurzaamheid, cultuur en sociale samenhang centraal staan. Wij hebben ons gericht op verleden, heden, de toekomst, én de rol van D66. Onderwijs • Verleden: D66 heeft zich jarenlang hardgemaakt voor de nieuwbouw van Het Assink Lyceum. De noodzaak werd breed erkend, maar uitvoering bleef uit. • Heden: In de begroting 2026 is een financieringsvoorstel opgenomen voor de start van een Assink Lyceum. • Toekomst: D66 blijft zich inzetten op een brede schoolaanpak, met samenwerking tussen onderwijs, sport en cultuur en investeringen in techniekonderwijs, duurzaamheid en kleinere klassen.

Ook ziet onze fractie nog steeds mogelijkheden voor een nieuwe schoolcampus in de omgeving van het Scholtenhagen. D66 blijft pleiten voor een multifunctionele campus buiten de bebouwde kom. Dit biedt ruimte voor inbreiding in wijken en versnelt woningbouw.

2

De school buiten de bebouwde kom, biedt niet alleen t.z.t. uitbreidingsmogelijkheden in de vorm van een zwembad en sporthal, maar biedt ook NU kansen om binnen de bebouwde kom woningen te realiseren. Bouwen • Verleden: Woningbouw bleef achter, ondanks groeiende vraag. D66 pleitte voor inbreiding, transformatie van leegstaande panden en het optoppen van panden. Een goed voorbeeld zijn de transformatiewoningen in de Lourdes Kerk en de Hassinkborgh, zoals gisteren benoemd door het OostNieuws, van RTV Oost • Heden: D66 pleit voor slimme inzet van gronden en stelt diverse malen voor om te kijken naar koppelkansen. De begroting 2026 maakt ruimte voor woningbouw op locaties. • Toekomst: D66 wil flexibele woningbouw, inclusief hoogbouw, tiny houses en levensloopbestendige woningen, gebruik maken van koppelkansen. Immers betaalbaarheid en duurzaamheid gaan hand in hand. De woningmarkt staat onder druk. D66 ziet woningbouw als een sociale opdracht. Iedereen – van starter tot senior – verdient een plek om thuis te komen. Aangezien het Assink aan de van Brakelstraat zal worden aangepast voor tijdelijke wooneenheden, vraagt D66 nogmaals aandacht om deze investering om te zetten in een geweldige unieke koppelkans: na gebruik van deze tijdelijke eenheden, de woonmogelijkheden om te zetten en te investeren in woningen voor senioren.

In de vorm van koop- en huurappartementen, met mogelijkheden om zorg te koppelen. Deze wooneenheid wil D66 graag introduceren als “Het Leefhuis de Els”. Deze strategische keuze creëert in één klap waardevolle zorg- en woon mogelijkheden. Met het oog op de vergrijzing van Nederland, dus ook in Haaksbergen, moeten we er nu op anticiperen. Dit is een voorbeeld van een slimme unieke koppelkans om de woningmarkt in Haaksbergen te deblokkeren en de voorzieningen te moderniseren.

3

Nieuwbouw aan de randen van de kernen blijft nodig om starters en jongvolwassenen perspectief te bieden. D66 eist een stevigere inzet op sociale en betaalbare huur, meer gemeentelijke regie op grondbeleid en projectontwikkeling, en een transparant proces met vroegtijdige inwoners-betrokkenheid. De Gemeente komt met een Masterplan: wij dienen een motie in om door te borduren op het Masterplan en verwachten een 2.0 versie om werkelijk tot woningbouw van 900 tot 1800 woningen te komen. Binnen en buiten de bebouwde kom. Om goed te kunnen functioneren is wonen één van de belangrijkste behoeften van de mens. Sociaal Domein • De decentralisatie bracht in het verleden de verantwoordelijkheden naar de gemeente, maar zonder voldoende middelen. D66 pleitte voor maatwerk en preventie. • Het dreigende Ravijnjaar (2026) zet in het heden druk op voorzieningen. D66 waarschuwt voor verschraling van zorg, jeugdhulp en ondersteuning. • In de toekomst wil D66 nog steeds investeren in sociale veerkracht, met nadruk op preventie, want voorkomen is beter dan genezen. Maar ook mogelijkheden creëren voor lokale initiatieven en openstaan voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen. Ondanks de bezuinigingen mag het sociaal domein niet uitgehold worden. D66 kiest voor preventie en maatwerk, met speciale aandacht voor jongeren die het leven als een zware belasting ervaren.

Daarom zijn voor D66 wooneenheden voor begeleid wonen voor kwetsbare jongeren een topprioriteit. De fractie erkent de wettelijke opgave tot opvang van vluchtelingen, maar eist ook maatschappelijke stappen om deze doelgroep actief te betrekken bij de Haaksbergse samenleving. Tot slot: extra aandacht voor veiligheid in de wijk: Structurele inzet van wijkagenten en BOA’s, en preventie via voorlichting op scholen

4

Verbinding in de buurt draagt bij aan de leefbaarheid en veiligheid in de wijk. Dat gaat om een praatje maken met de buren, maar ook om het vertrouwen dat er regelmatig een wijkagent langsfietst en een BOA bereikbaar is. Inwoners kunnen niet zonder wijkagent, maar de wijkagent kan ook niet zonder de ogen en oren in de wijk. D66 verwacht daarom een voortrekkersrol van de gemeente wat betreft preventie. We willen dat er een structurele visie en een structurele begroting wordt gemaakt, zodat er niet ieder jaar een nieuwe subsidie moet worden geregeld. Daarnaast vragen we extra aandacht om met de buurtbewoners, het gemeentebestuur en de politie de belangrijkste problemen in een wijk te inventariseren en te kanaliseren Dit brengt mij op het burger-intitiatief in het centrum van Haaksbergen. Het roemruchte ‘Gat in de Markt’, een TIJDELIJKE invulling, genaamd the GAP, wordt door een grote groep inwoners omarmt. Er kan gespeeld worden, gewandeld, ge jeu-de-boulled en er worden diverse activiteiten georganiseerd. Tot grote ergernis van de initiatiefnemers en de omwonenden, is er ook een groep inwoners die deze plek minder lijkt te waarderen.

Helaas…… Voor nu wil ik graag even stilstaan bij het woord ‘tijdelijke’: aangezien er nog steeds, na 35 jaar (!!) geen concrete invulling is van deze locatie én omdat het burgerinitiatief ter ziele dreigt te gaan, mede dankzij de groep inwoners die deze plek minder lijkt te waarderen….. Hoe je het ook wendt of keert: dit Gat kost nu al miljoenen en we zien nog geen licht aan het einde van de tunnel…….

5

Vragen: 1. Hoever is het college met de uitvoering/behandeling van de Raadsafspraken? 2. Hoe kijkt het College naar de toekomst van ‘het Gat in de Markt? En ziet zij hierin een mogelijkheid om de maatschappelijke en toeristische ‘Dorpstuin’ van Haaksbergen verder financieel te ondersteunen? Financiën • Haaksbergen schreef in het verleden zwarte cijfers, mede dankzij prudent financieel beleid. D66 steunde investeringen in duurzaamheid en onderwijs. • In het heden is de begroting 2026 sluitend, maar leunt op herschikking van middelen en tijdelijke rijksbijdragen. • Voor de toekomst pleit D66 voor een begroting die ruimte biedt voor investeringen in mensen en voorzieningen, niet alleen voor boekhoudkundig evenwicht. Alternatieve financieringsvormen en regionale samenwerking zijn essentieel. Woonlasten De kosten voor de inzameling en verwerking van afval worden betaald uit de afvalstoffenheffing. Vanuit de egalisatievoorziening afvalstoffen wordt € 200.000 ingezet om het tarief voor inwoners betaalbaar te houden. In december 2024 zijn er over afval, inmiddels spreken we van grondstoffen, naar 2.000 willekeurige adressen vragenlijsten gestuurd. 780 inwoners hebben de vragenlijst ingevuld. Dit is een response van 39%, een hele hoge score! Ter vergelijking: Bij het referendumverzoek hebben 1872 van de ruim 19.000 kiesgerechtigden gereageerd. Dit is een response van bijna 10%.

We mogen trots zijn op de stem en betrokkenheid van de inwoners van Haaksbergen! Als we iets goed geregeld hebben in Haaksbergen dan is het de afvalinzameling. Of moeten we zeggen het afval produceren?

6

Inwoners van Haaksbergen hebben afgelopen jaar bijna 13 miljoen kilo aan afval weggegooid, blijkt uit cijfers van det CBS. In Haaksbergen eindigde vorig jaar 170 kilo afval per persoon als restafval. In vergelijkbare gemeenten was dat 103 kilo. Als je iets goed geregeld hebt moet je het beleid niet wijzigen. Goed voorbeeld doet immers volgen. We zijn bijna Almelo voorbij als grootste afvalproducent! Het is dan ook niet meer dan normaal dat Haaksbergen al vanaf 2018 op de handen zit om nieuw afvalbeleid vast te stellen. Overigens is dat laatste niet te wijten aan het college. In februari 2019 is er al een wethouder vertrokken door de starre houding van de meerderheid van de raadsleden. Dit tekent hoe gevoelig het onderwerp afval / grondstoffen is in Haaksbergen. Vanaf 2021 is het al wachten op nieuw grondstoffenbeleid! Nu het bruggetje naar de woonlasten. De OZB, afvalstoffen- en rioolheffing zijn woonlasten. Het zijn de belastingen en tarieven waarmee iedere inwoner jaarlijks te maken krijgt. Van de woonlasten is de afvalstoffenheffing de enige knop waaraan we als gemeente kunnen draaien om de woonlasten te beperken. De meerderheid van de raad kiest ervoor dit niet te doen! Sterker nog: De meerderheid heeft in anonimiteit, middels de agendacommissie, besloten dat er als raad niet nogmaals openbaar over gesproken zal worden.

Immers, Binnenkort ligt de omgevingsvisie ter besluitvorming voor. Na vaststelling van de omgevingsvisie wordt de grondstoffenvisie en de uitvoering daarvan verwerkt in programma’s onder de Omgevingswet. Programma’s betreffen bevoegdheden van het college.

7

De meerderheid heeft in anonimiteit besloten dat er als raad niet meer over gesproken kan worden. Vragen aan het college: 1. Welke mogelijkheden om de woonlasten te beperkingen had u gehad wanneer de raad eerder een grondstoffenbeleid had vastgesteld en daarmee de afvalstoffenheffing werd verlaagd? 2. Welke ruimte zou u in de begroting hebben gehad als de egalisatievoorziening afvalstoffen niet hoeft te worden ingezet om tarieven te dempen? 3. Welke mogelijkheden zouden er zijn geweest om bijvoorbeeld een voorziening als het zwembad in stand te houden, indien u deze beleidsruimte wel had gehad? Natuur • Verleden: Behoud van landschap stond centraal, maar integratie met andere domeinen bleef beperkt. • Heden: D66 kiest voor inbreiding boven uitbreiding om natuur te sparen. Biodiversiteit krijgt meer aandacht in ruimtelijke plannen. • Toekomst: D66 wil natuur verweven met wonen en energie. Denk aan groene daken, klimaat-adaptieve inrichting en circulaire bouw op bedrijventerreinen. Onze natuur is een kernkwaliteit. D66 wil het groene karakter van Haaksbergen behouden en versterken. Haaksbergen wil haar identiteit als 'Groenste dorp van Twente' behouden. De mooie natuur en de omgeving rondom Haaksbergen (zoals het Buurserzand) worden gezien als een belangrijke kwaliteit voor de leefbaarheid en het woongenot.

De begroting moet daarom ruimte bieden voor duurzaamheidsmaatregelen en het beschermen van het buitengebied tegen ongewenste verstedelijking. De bouwopgave moet gepaard gaan met hoogwaardige landschappelijke inpassing.

8

Cultuur • In het verleden heeft D66 zich ingezet voor lokale cultuurinitiatieven, zoals muziekverenigingen en festivals. • In het heden lijkt het erop dat, door het Ravijnjaar, cultuur en recreatie zwaar onder druk komen te staan. • Daarom pleit D66 voor de toekomst voor structurele ondersteuning van cultuur als sociaal bindmiddel. Cultuur moet toegankelijk zijn voor iedereen, met ruimte voor vernieuwing en samenwerking. Dit is geen tijd om af te wachten. Laten we in plaats van ons te richten op wat niet meer kan, proactief en met kleine stapjes werken aan wat wél kan, juist in Haaksbergen waar talenten tot bloei kunnen komen en iedereen zich thuis voelt. Voorzitter, Nu zou ik nog graag onze motie willen presenteren: