coalitieakkoord Ster(k) in Twente
Tekst van het document
Ster(k) in Twente
Balans tussen ambitie en realiteit
Coalitieakkoord 2026 - 2030
Voorwoord
Haaksbergen verdient een stabiel en daadkrachtig (dagelijks) bestuur. Een bestuur dat voortvarend werkt om de gemeente aantrekkelijk, leefbaar en toekomstbestendig te houden. Als Nieuw Haaksbergen, CDA en PRO hebben wij alle vertrouwen in onze samenwerking in deze raadsperiode. Vertrouwen dat is gebaseerd op constructieve en intensieve gesprekken die wij met elkaar hebben gevoerd. Wij streven hetzelfde na: betaalbaar wonen en goede voorzieningen passend bij Haaksbergen. Goede onderwijshuisvesting voor onze kinderen en het behoud van een zwembad. Wij zetten in op een gezonde leefomgeving voor jong en oud. Al onze inwoners moeten mee kunnen doen in een sociaal Haaksbergen. We zijn dankbaar voor de inbreng van partijen die hebben aangegeven wat zij van belang vinden voor de samenleving in Haaksbergen. We zien dit als een mooi vertrekpunt voor de samenwerking met de gehele raad in deze periode. Continuïteit en stabiliteit op de ingeslagen koers, oog voor de samenleving, daadkrachtig in keuzes voor een toekomstbestendig Haaksbergen. In balans tussen ambitie en realiteit: Ster(k) in Twente! De delegaties van de onderhandelende fracties:
2
Wesley Uuldriks
Jeroen Slot
Thij Looman
Johan Niemans
Esther Diepenmaat van den Hoff
Deniz Yüksel
Inhoudsopgave
Voorwoord
2
Bestuur Visie op de samenleving Sturingsfilosofie Openbare orde en veiligheid
4 4 5 6
Positie in de regio
7
Toekomstbestendige voorzieningen Onderwijs Zwembad Noaberpoort
9 9 10 11
Samen sociaal Zorg en welzijn Kunst, cultuur en erfgoed Stimulering initiatieven (Asiel)opvang
12 12 13 14 14
Krachtige kernen
16
Toekomstbestendig buitengebied
18
Financiën en organisatie
20
Bijlage: portefeuilleverdeling Haaksbergen
22
3
Bestuur
Visie op de samenleving Haaksbergen is een “dorpsstad” met drie sterke kerkdorpen: Buurse, St. Isidorushoeve en De Veldmaat. Daar zijn we trots op! Haaksbergen heeft een sterke identiteit: noaberschap, samenwerking en gemeenschapszin zijn verankerd in onze cultuur. We wonen in een prachtige groene omgeving. Die koesteren en versterken we. De kracht van Haaksbergen zit in onze mooie natuur, ons sterke verenigingsleven, het omzien naar anderen en de aandacht die we voor elkaar hebben. Een betrouwbare overheid is koersvast. Beleid dat goed werkt blijft overeind. We bouwen verder op de Omgevingsvisie Haaksbergen en de Visie op het sociaal domein ‘De kracht van samen’. Daarbij staan drie thema’s centraal: samen sociaal krachtige kernen een toekomstbestendig buitengebied.
4
Samen sociaal We zijn een gemeente met hart voor onze inwoners. We zorgen voor plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. We ondersteunen initiatieven van inwoners die daaraan bijdragen. We willen dat jongeren en jongvolwassenen in Haaksbergen blijven. Daarom maken we de gemeente aantrekkelijk om hier te wonen en te leven. We maken wijken leefbaar en veilig. We helpen inwoners gezond te leven volgens het principe van positieve gezondheid. Daarbij kijken we naar veerkracht, eigen regie en omgaan met veranderingen. We zorgen voor een sportaanbod waar iedereen aan mee kan doen. We zoeken balans tussen vraag en aanbod in de zorg. Ook zorgen we voor goed onderwijs en een openbare ruimte die uitnodigt om te bewegen en elkaar te ontmoeten.
Krachtige kernen Haaksbergen is een fijne plek om te wonen. We bouwen woningen voor starters, gezinnen en senioren. Voor een groeiende gemeente zijn goede voorzieningen belangrijk. Die moeten bereikbaar en toegankelijk zijn in de gemeente. We verbeteren de mobiliteit. We zorgen voor betere bereikbaarheid, meer verkeersveiligheid en een goede doorstroming. We werken samen aan een duurzame gemeente. In 2050 willen we energieneutraal zijn. We zorgen voor meer groen in de kernen. We versterken onze economie. We behouden banen en zorgen voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. We houden het centrum en het winkelgebied levendig. Zo maken we Haaksbergen aantrekkelijk, ook voor bezoekers. Toekomstbestendig buitengebied Ons buitengebied is groen en waardevol. We zoeken balans tussen landbouw, natuur en landschap. Daarbij hebben wij oog voor agrariërs, ondernemers en recreanten. We behouden en versterken het landbouw-ontwikkelingsgebied. Grond van stoppende agrariërs krijgt een passende bestemming. We verduurzamen en verbreden ons aanbod aan recreatievoorzieningen. We verbeteren de verbinding tussen de kernen en het buitengebied. Zo zorgen we voor een leefbaar buitengebied. Sturingsfilosofie De raad vervult zijn kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol. De raad stuurt op hoofdlijnen, stelt zich positief-kritisch op en schept heldere verwachtingen.
We richten ons ook op de lange termijn en hebben respect voor verschillende standpunten. Besluiten die democratisch zijn genomen, respecteren we.
Betrouwbare overheid Inwoners moeten op ons kunnen vertrouwen. We doen wat we zeggen en zeggen wat we doen. We zijn duidelijk en eerlijk over wat wel en niet kan. We zorgen dat plannen haalbaar blijven. Ambitie en realiteit moeten in evenwicht zijn. We gaan het gesprek aan met inwoners, ondernemers en organisaties. We zijn onderdeel van één overheid. Participatie Wij zijn zichtbaar en benaderbaar. We betrekken inwoners bij plannen, uitvoering en evaluatie. We moedigen inwoners aan om met ideeën te komen. We helpen waar het kan en sturen alleen als dat nodig is. We zijn duidelijk over wat wel en niet kan. We dienen het algemeen belang. Als inwoners er samen niet uitkomen, nemen wij een besluit. Bij participatie wegen we de haalbaarheid, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid. We willen in het eerste jaar een participatieverordening vaststellen. Daarin regelen we hoe inwoners kunnen meedenken en meedoen. Dat kan bij de voorbereiding van gemeentelijk beleid zijn, maar ook bij de uitvoering en evaluatie. Bij de keuze voor participatie, leggen we in begrijpelijke taal uit welke vorm we kiezen. We onderzoeken nieuwe vormen van participatie om inwoners gericht uit te nodigen om mee te denken over bepaalde onderwerpen. We betrekken de samenleving en vooral jongeren meer bij de politiek, bijvoorbeeld via een jeugdraad.
Die mogelijkheid onderzoeken wij nu we sinds 2025 een kinderburgemeester hebben.
Integer bestuur Goed bestuur is integer bestuur. Integriteit maakt of breekt het vertrouwen in de overheid. Volksvertegenwoordigers, bestuurders en ambtenaren handelen integer. Daarvoor hebben zij de eed of belofte afgelegd.
5
Toekomstbestendige keuzes We maken keuzes die passen bij wat we aankunnen. Daarvoor hebben we goed inzicht nodig in opgaven en kosten. We maken plannen voor investeringen, beheer en onderhoud. We kijken naar wat haalbaar is in deze periode én op de lange termijn. Ambities moeten in balans zijn met de uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie. Bevoegdheden Overheden zoals het Rijk, de provincie of andere gemeenten maken soms keuzes die onze inwoners raken. Wij staan naast onze inwoners. We werken goed samen met andere overheden, zodat we kunnen opkomen voor de leefbaarheid van Haaksbergen, Buurse, St. Isidorushoeve en De Veldmaat. We zijn duidelijk over onze rol, verantwoordelijkheden en bevoegdheden.
Openbare orde en veiligheid Haaksbergen is een hechte gemeenschap en wordt als een relatief veilige gemeente ervaren. Dat willen we zo houden. Tegelijk zien we ontwikkelingen die aandacht vragen. Denk aan ondermijnende criminaliteit, drugs, cybercriminaliteit en mensen met onbegrepen gedrag. Ook veiligheid rond evenementen blijft belangrijk. We merken dat onderwerpen in de samenleving soms leiden tot tegenstellingen en polarisatie. In Haaksbergen respecteren we elkaars mening. Als overheid zijn we transparant en betrekken we inwoners zorgvuldig bij wat we doen. De burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde. De raad en het college gaan over veiligheid in brede zin. In het integraal veiligheidsplan (IVP) zijn voor de jaren 2024-2027 de veiligheidsthema’s beschreven die extra aandacht krijgen. Daarin ligt de focus op ondermijnende criminaliteit, zorg en veiligheid, jeugd en veiligheid en de veiligheidsbeleving van inwoners. Aanpak ondermijning We bouwen verder aan de aanpak van ondermijning. We brengen risico’s en kwetsbaarheden in beeld. Op basis daarvan bepalen we onze prioriteiten en nemen we passende maatregelen. We vergroten de bewustwording. Dat doen we binnen de organisatie én bij inwoners en ondernemers. We zorgen daarmee dat signalen sneller worden herkend en gemeld. We zorgen dat signalen uit het buitengebied beter worden opgevangen.
We voeren het huidige veiligheidsplan uit en werken aan nieuw beleid vanaf 2028.
6
Positie in de regio
Haaksbergen ligt in de mooie regio Twente met haar sterke eigen identiteit. Twente is een herkenbare regio voor inwoners, organisaties, bedrijfsleven en overheid in én buiten Twente. In 2019 is het rapport ‘Een toekomstbestendig en zelfstandig Haaksbergen’ opgesteld. In overeenstemming met dat rapport heeft de raad besloten om als ‘netwerkgemeente’ in Twente invulling te geven aan deze ambitie. We werken samen met andere Twentse gemeenten en organisaties. Dat doen we op onderwerpen zoals zorg, jeugd, maatschappelijke ondersteuning, belastingen, ICT, milieu en veiligheid. Denk aan SamenTwente (zorg en jeugd), de Omgevingsdienst Twente (vergunningverlening, handhaving) en de Veiligheidsregio Twente (o.a. brandweerzorg). Haaksbergen heeft als “netwerkgemeente” veel belang bij een sterke samenwerking en sterke regio. Veel opgaven en kansen gaan over de gemeentegrenzen heen. Daarom werken we regionaal samen. Denk aan opgaven vanuit het Rijk, zoals de regietafel op het gebied van asiel of ruimtelijke ontwikkelingen in de rijksnota Ruimte. De regio is ook belangrijk voor onze economie.
Veel inwoners werken in andere Twentse gemeenten. Een sterke regio betekent meer kansen voor werk en ontwikkeling in Haaksbergen. Wat is onze koers? We versterken de positie van Haaksbergen in de regio. Tegelijk dragen we bij aan een sterk Twente. We werken samen met steden en plattelandsgemeenten. Een sterke regio helpt bij de lobby richting provincie en Rijk. Een sterke positie van Haaksbergen helpt bij een lobby voor bijdragen aan onze ambities. We leggen meer focus op externe subsidies en fondsen. Twente is door het Rijk aangewezen als regio met kansen voor economische groei en woningbouw. Twente werkt samen aan een ruimtelijke ontwikkelstrategie (ROS) met plannen voor bereikbaarheid, economie, natuur, energie en klimaat. We betrekken de raad goed bij regionale samenwerkingen, zoals bedoeld met de wet “Versterken van de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen”. 7
Samenwerking houdt niet op bij de grenzen van regio, provincie of Nederland. Onze samenleving wordt beïnvloed door globale ontwikkelingen. Daarom blijven we ook over die grenzen samenwerken, vooral met onze Duitse en Achterhoekse buurgemeenten. Wij werken samen onze Duitse partnergemeente Ahaus en hebben met het Hongaarse Nagykörös een vriendschapsverdrag. De EUREGIO maakt zich sterk voor een krachtig woon- en werkgebied, niet gescheiden door grenzen. Wij nemen actief deel aan de EUREGIO. Haaksbergen neemt actief deel aan regionale samenwerking. De Twente Board is van belang voor Haaksbergen. Redenen daarvoor zijn: de verstedelijkingsopgave voor Twente (ontwerp Nota Ruimte van het Rijk) het plan voor de Regio (uitwerking van het Nationaal Programma Vitale Regio’s) het belang van Agenda voor Twente/ Regiodeals (looptijd tot en met 2027). Wat willen we bereiken? Wij willen meer resultaat halen uit onze samenwerkingen. We blijven lid van Twente Board. We behouden de intensieve band met Ahaus. We breiden de maatschappelijke band met Nagykörös uit, bijvoorbeeld op onderwijs en cultuur. Dit willen we samen met de raad oppakken. Samenvatting actieve deelname van Haaksbergen in de regio voortzetten samenwerking in Twente Board continueren intensieve band met Ahaus samenwerking met Nagykörös op maatschappelijke thema’s verbreden.
8 6
Toekomstbestendige voorzieningen
Onderwijs Haaksbergen heeft een gevarieerd aanbod aan onderwijs, van basisonderwijs tot voortgezet onderwijs. Goed onderwijs is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren én voor de leefbaarheid van onze kernen. Scholen zijn vaak het hart van de wijk of het dorp. Tegelijk zien we dat veel schoolgebouwen verouderd zijn en niet meer voldoen aan de eisen van deze tijd. Dat vraagt om stevige keuzes en grote investeringen in de komende jaren. Ook landelijke ontwikkelingen, zoals nieuwe wetgeving voor onderwijshuisvesting, zorgen ervoor dat we onze plannen moeten vernieuwen en beter vooruit moeten kijken. Wat is onze koers? We voeren het huidige huisvestingsplan voor scholen uit. We maken ook een nieuw plan waarin we de investeringen opnemen. Dat plan geeft inzicht in de staat van de gebouwen, het energiegebruik en het onderhoud van scholen.
Wat willen we bereiken? Assink lyceum We werken aan een duurzame toekomstbestendige school voor het Assink lyceum op de locatie Van Brakelstraat of Bouwmeester. We reserveren al geld, maar er is meer nodig. We maken een investeringsplan en een realistische planning. Er loopt een onderzoek naar de kosten van de renovatie van de Bouwmeester. Na dat onderzoek bekijken we of nieuwbouw of renovatie het beste is. Wij vinden het van belang dat de functionaliteit en kwaliteit van het schoolgebouw bij nieuwbouw en renovatie gelijk zijn aan elkaar. Daarbij kijken we naar locatie, kosten, levensduur en kwaliteit van onderwijs. Bij de kadernota 2028 nemen we een richtinggevend besluit over de huisvesting van het Assink lyceum waarbij we rekening houden met onze andere opgaven.
9
Basisscholen We zorgen voor goede schoolgebouwen voor het basisonderwijs. We stemmen dit af op onze woningbouwplannen. We besluiten over de financiering voor nieuwbouw van de school in St. Isidorushoeve en renovatie van de school in Buurse. Voor andere scholen starten we plannen voor vernieuwing of nieuwbouw. We maken een realistische planning tot 2040 en een strategische investeringsagenda. De vervanging van de gymzalen en sportfaciliteiten betrekken we hierin.
Zwembad Zwembad De Wilder is belangrijk voor Haaksbergen. Onze kinderen leren er zwemmen. Het is de thuisbasis voor onze zwem- en waterpolovereniging en de Vereniging Aangepast Sporten Haaksbergen. Ook is het een plek voor sport en ontspanning. Het zwembad draagt bij aan de gezondheid en leefbaarheid van onze gemeente. Daarnaast is het een plek voor recreatie. Dat is goed voor onze economie en toerisme.
Gymzalen en sportfaciliteiten Sport is belangrijk voor inwoners, en voor de leefbaarheid en aantrekkingskracht van Haaksbergen. We werken samen met inwoners, fondsen en bedrijven om sportvoorzieningen in stand te houden.
Zwembad De Wilder is meer dan 35 jaar oud. De afgelopen jaren is er weinig geïnvesteerd in onderhoud en verduurzaming. De kosten om het zwembad in stand te houden zijn hoog. Ook loopt de gemeente risico door stijgende energieprijzen en onderhoudskosten. Tot nu toe is het onderhoud van het zwembad op instandhouding gericht.
Enkele gymzalen voor bewegingsonderwijs zijn in slechte staat. Die renoveren of vervangen we. We kijken naar huisvesting voor onderwijs en bewegingsonderwijs samen, omdat ze afhankelijk zijn van elkaar. Voor zes basisscholen moet nog een plan gemaakt worden. Waar nodig verlengen we de levensduur van gymzalen. Samenvatting uitvoeren bestaand integraal huisvestingsplan (IHP) opstellen nieuw IHP met investeringsplan Assink lyceum op Van Brakel of Bouwmeester richtinggevend besluit nieuwbouw of renovatie Assink lyceym bij de kadernota 2028 financiering basisscholen Buurse en St. Isidorushoeve renovatie gymzalen voor verlenging levensduur.
10
Wat is onze koers? Wij willen een zwembad behouden voor Haaksbergen. De huidige situatie is niet houdbaar op de lange termijn. De kosten en financiële risico’s van instandhouding van De Wilder zijn te groot. We weten dat we hier na 2027 onvoldoende geld voor hebben. Het college heeft in opdracht van de raad met de gebruikers van het zwembad verschillende scenario’s voor een zwembad onderzocht. Een door de gebruikers gedragen variant gaat uit van een tweebadenconcept met een beperkt recreatief aanbod. We zetten in op de bouw van een nieuw zwembad. Daarbij luisteren we naar de door de gebruikers aangegeven behoefte. We nodigen de samenleving en andere partijen uit om dit samen mogelijk te maken (cofinanciering). We bouwen een duurzaam zwembad dat lang meegaat. Een zwembad dat minder afhankelijk is van stijgende prijzen op de energiemarkt en risico’s van bezoekersaantallen. Een zwembad dat bijdraagt aan onze ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. Een nieuw zwembad dat we modulair kunnen bouwen, zodat uitbreidingen altijd nog mogelijk zijn.
Wat willen we bereiken? We maken dit jaar een procesplan voor een nieuw zwembad. Daarin staat ook wanneer we bouwen en wanneer het huidige zwembad sluit. We kunnen ons geen dubbele kosten veroorloven. We zoeken voor de overgangsperiode alternatieve mogelijkheden voor aangepast sporten en zwemlessen. Samenvatting inzet op nieuw zwembad procesplan voor het einde van dit jaar.
Wat willen we bereiken? We stellen in afstemming met onze partners een businesscase op voor het huisvesten van de Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen. In die businesscase betrekken we zowel de kosten en baten voor het huisvesten van de Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen als de invulling van het gemeentehuis. Op basis van de businesscase besluit de raad over de huisvesting van de Noaberpoort. Samenvatting businesscase huisvesting Noaberpoort.
Noaberpoort Een deel van Noaberpoort-activiteiten vindt plaats in het Huis van Haaksbergen. Het gaat om de groepsactiviteiten en collectieve diensten van Wijkracht en partners. De overige activiteiten van de Noaberpoort vinden plaats in het gemeentehuis. In het beleidsplan “De Kracht van Samen” staat dat we de fysieke toegang tot het sociaal domein organiseren in Huis van Haaksbergen. Dit betreft een uitbreiding en doorontwikkeling van de bestaande toegang binnen de Noaberpoort. De overgang naar het Huis van Haaksbergen biedt kansen om de dienstverlening dichter bij de inwoners te brengen, laagdrempeliger te maken en de samenwerking tussen verschillende maatschappelijke partijen te versterken. Tegelijkertijd vraagt het onderbrengen van alle activiteiten van de Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen een doordachte afweging voor de ruimte in het gemeentehuis. Wat is onze koers? Wij willen de maatschappelijke deelname van onze inwoners versterken en dienstverlening van de Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen huisvesten. Daarmee verbinden we de dienstverlening aan sociale activiteiten. Wij willen optimaal gebruik maken van de vrijkomende ruimte in ons gemeentehuis.
11
Samen sociaal
Zorg en welzijn We zijn een krachtige gemeente waar inwoners veilig en gezond kunnen leven. Inwoners kijken naar elkaar om en steunen elkaar, veerkracht staat daarbij centraal. Samen zorgen we ervoor dat iedereen zo lang en goed mogelijk mee kan doen in de samenleving. Sommige inwoners hebben extra hulp nodig. Als dat niet lukt via familie of netwerk, bieden wij ondersteuning. We helpen mensen de regie over hun leven (terug) te nemen door tijdig de juiste en betaalbare hulp en ondersteuning op de juiste plek te bieden. We willen problemen zo vroeg mogelijk signaleren en aanpakken. Plekken om elkaar te ontmoeten en te verbinden zijn belangrijk. Wat is onze koers? Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving. Met gelijke kansen en mogelijkheden voor een prettig leven. We zorgen voor een gezonde leefomgeving. Dat betekent: een schone omgeving met schone lucht, ruimte om te bewegen en goede voorzieningen. We stimuleren sport, bewegen, kunst en cultuur. 12
Ook zorgen we voor plekken waar mensen elkaar ontmoeten. We vinden goed onderwijs belangrijk en betrekken jongeren actief. We hebben aandacht voor inwoners met een laag inkomen en kwetsbare inwoners. Daarbij denken we bijvoorbeeld aan eenzame jongeren of mensen die worstelen met gedachten van suïcide. Samen met onze partners onderzoeken we de huisvesting van de Noaberpoort in het Huis van Haaksbergen. Daarmee creëren wij een brede laagdrempelige toegang. Dit biedt een voordeel in de samenwerking van verschillende disciplines in zorg en welzijn. We betrekken het onderwijs en de huisvesting van Haaksbergse verenigingen bij het Huis van Haaksbergen. Dit zorgt voor nog meer reuring en ondersteunt de horeca. Wat willen we bereiken? We zetten de kracht van de samenleving in om kwetsbare inwoners te ondersteunen. Zoveel mogelijk met algemene, vrij toegankelijke voorzieningen en preventieve hulp.
Dit noemen we het voorliggend veld. We maken beter inzichtelijk welke taken wettelijk verplicht zijn en welke niet. We kijken kritisch naar de uitvoering en effectiviteit van wettelijke en bovenwettelijke taken. Daarbij blijft de toegankelijkheid van ondersteuning voor kwetsbare inwoners en minima het uitgangspunt. We doen wat werkt en we pakken aan wat niet effectief is. We bouwen aan een monitor voor het sociaal domein. Daarmee krijgen we beter inzicht in resultaten én kosten. Samen met verenigingen stimuleren we een gezonde leefstijl voor jong en oud. Niet van bovenaf opgelegd, maar samen met inwoners. Samenvatting voorliggend veld effectief inzetten inzicht in wettelijke en bovenwettelijke taken inzicht in effectiviteit van beleid monitor sociaal domein gezonde leefstijl jong en oud Kunst, cultuur en erfgoed Wij zijn trots op de rijkdom aan cultuur en erfgoed die Haaksbergen kenmerkt en verbindt. Cultuur is meer dan kunst; het gaat over alles wat onze gemeenschap kleur, identiteit en samenhang geeft. Van carnaval tot dansvoorstellingen, van beeldende kunst tot muziek en theater. Daarbij denken we aan de revuetradities met Allô Jannaô, Ait Vedan en de Buurser Revue. Wij zijn trots op ons maatschappelijk erfgoed zoals carbidschieten en paasvuren. We koesteren de rijke historie van Haaksbergen.
Iconische plekken zoals de Watermolen, het station van de MBS en windmolen “De Korenbloem” vertellen het verhaal van onze gemeente en vormen belangrijke herkenningspunten voor inwoners en bezoekers. Wat is onze koers? Onze culturele en historische rijkdom verdient aandacht, waardering en ondersteuning. We behouden en ondersteunen onze cultuur en ons erfgoed. Wij versterken de zichtbaarheid voor inwoners en bezoekers. Zo blijven ze van betekenis
voor volgende generaties. Met trots dragen wij uit wat Haaksbergen te bieden heeft omdat cultuur en erfgoed bijdragen aan een sterke gemeenschap, een aantrekkelijk leefklimaat en een herkenbare identiteit voor onze inwoners. Een lokale omroep is van belang voor de samenhang in de gemeenschap. Wij financieren alleen de aangewezen lokale omroep. Wat willen we bereiken? We zetten beschikbare middelen breed in voor kunst en cultuur. Samenvatting Bestaande middelen kunst en cultuur breed inzetten Financieren de aangewezen lokale omroep
13
Wat is onze koers? Subsidies moeten in balans zijn met de maatschappelijke effecten. De meerwaarde van een subsidie moet ons blijken door meer inzicht. We maken het subsidieproces duidelijker en professioneler. We zorgen dat resultaten beter meetbaar worden. We stellen subsidies beschikbaar voor belangrijke thema’s, zoals economie, duurzaamheid, sociaal domein, cultuur, ruimtelijke ontwikkeling, recreatie en platteland. We houden rekening met financiële risico’s, zoals het ravijnjaar in 2028. Gezien de financiële opgaven houden we de grotere structurele subsidies (vanaf € 75.000) tegen het licht. We houden daarbij rekening met de maatschappelijke effecten. Kleinere initiatieven willen we juist blijven ondersteunen.
voor volgende generaties. Met trots dragen wij uit wat Haaksbergen te bieden heeft omdat cultuur en erfgoed bijdragen aan een sterke gemeenschap, een aantrekkelijk leefklimaat en een herkenbare identiteit voor onze inwoners. Een lokale omroep is van belang voor de samenhang in de gemeenschap. Wij financieren alleen de lokale omroep met de zendmachtiging. Wat willen we bereiken? We zetten beschikbare middelen breed in voor kunst en cultuur. Samenvatting Bestaande middelen kunst en cultuur breed inzetten Financieren de lokale omroep met de zendmachtiging Stimulering initiatieven We vinden initiatieven van inwoners belangrijk. We willen de kracht, de sterke samenhang en de brede leefbaarheid in onze kernen vergroten. Inwonersinitiatieven zorgen voor samenhang en leefbaarheid. Subsidies helpen om deze initiatieven mogelijk te maken. We willen beter inzicht in wat de verleende subsidies opleveren.
14
Wat willen we bereiken? We behouden bestaande initiatieven en stimuleren nieuwe. We maken duidelijke subsidieregelingen met heldere voorwaarden. We maken het aanvragen van subsidies eenvoudiger. We geven de raad beter inzicht in de maatschappelijke effecten van subsidies. Als het financieel nodig is, kijken we eerst naar de plafonds van de grotere subsidies. Daarmee behouden we zoveel mogelijk initiatieven voor Haaksbergen. Samenvatting initiatieven behouden en aanmoedigen duidelijke subsidieregeling opstellen grotere structurele subsidies tegen het licht houden (Asiel)opvang Wij helpen kwetsbare mensen die op de vlucht zijn vanwege oorlog, geweld of vervolging. Wij zijn wettelijk en humanitair verplicht statushouders, Oekraïners en asielzoekers op te vangen. Wij voeren de Spreidingswet uit. Op dit moment moeten wij 129 asielzoekers opvangen. In maart 2026 spraken inwoners zich uit in een referendum over de criteria voor een opvanglocatie. De uitkomsten van dat referendum nemen we mee bij het kiezen van een locatie.
Wat is onze koers? We voeren onze wettelijke taak uit en nemen onze verantwoordelijkheid. We zijn solidair met mensen die opvang nodig hebben en met andere gemeenten die hun bijdrage leveren. We vangen asielzoekers op binnen de kaders van de gemaakte afspraken en de Spreidingswet en communiceren daar open over. Voor de opvanglocatie is de uitslag van het referendum het uitgangspunt. We luisteren naar onze inwoners en blijven met hen in gesprek. De opvanglocatie voor minderjarige vluchtelingen aan de Van Brakelstraat heeft een einddatum van 31 december 2029. Uiteindelijk zetten we in op één opvanglocatie voor alle asielzoekers. We weten dat asielopvang weerstand kan oproepen. Daarom blijven we in gesprek met de samenleving. We hebben oog voor de veiligheid van iedereen. We zoeken naar kansen om opvang te combineren met flexwoningen voor inwoners. Wat willen we bereiken? Wij kiezen voor één opvanglocatie. Voor de aankoop van een locatie zal de raad geld beschikbaar moeten stellen. Daarna ontwikkelen we de locatie voor de opvang van asielzoekers. We kiezen daarbij voor kwaliteit. We maken een duidelijke ontwikkelstrategie en we onderzoeken of we opvang kunnen combineren met flexwoningen. We maken een helder stappenplan voor het (besluitvormings)proces.
Samenvatting opvang conform Spreidingswet werken aan draagvlak en verbinding met inwoners opvang op één locatie in combinatie met onderzoek mogelijkheid tot flexwoningen procesplan opvang
voor volgende generaties. Met trots dragen wij uit wat Haaksbergen te bieden heeft omdat cultuur en erfgoed bijdragen aan een sterke gemeenschap, een aantrekkelijk leefklimaat en een herkenbare identiteit voor onze inwoners. Een lokale omroep is van belang voor de samenhang in de gemeenschap. Wij financieren alleen de aangewezen lokale omroep. Wat willen we bereiken? We zetten beschikbare middelen breed in voor kunst en cultuur. Samenvatting Bestaande middelen kunst en cultuur breed inzetten Financieren de aangewezen lokale omroep
15
Krachtige kernen
Haaksbergen is een fijne plek om te wonen. We bouwen woningen voor onder meer starters, gezinnen en senioren. Voor een groeiende gemeente zijn goede voorzieningen belangrijk. Die moeten bereikbaar en toegankelijk zijn in alle kernen. We verbeteren de bereikbaarheid en verkeersveiligheid. We werken samen aan een duurzame gemeente. In 2050 willen we energieneutraal zijn. We zorgen voor meer groen in de kernen. We versterken onze economie, we behouden banen en zorgen voor een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. We houden het centrum en de winkelgebieden levendig. Zo maken we Haaksbergen aantrekkelijk, ook voor bezoekers. Wat is onze koers? Wonen We zijn een ontwikkelende gemeente en hebben de ambitie om tot 2040 ongeveer 2500 woningen te bouwen. Het is een stevige ambitie, maar zonder ambitie geen vooruitgang. We bouwen in de kernen, binnenstedelijk en in ons buitengebied. 16
We willen een leefbaar dorp blijven, dat betekent dat het inwoneraantal van Haaksbergen mag groeien. We versnellen de woningbouw. We reguleren woningsplitsing, brengen doorstroming in de eengezinswoningen op gang en kijken naar meervoudig gebruik van woningen. We kijken naar hoogbouw, vernieuwende woonvormen en grond uitgeven in erfpacht. We houden zicht op de voortgang van de woningbouw met een woningbouwmonitor. We voeren actief grondbeleid om, ook op de lange termijn, invloed te houden op de betaalbaarheid. In 2030 is de planvorming voor 900 woningen afgerond en zijn we ook gestart met een gebiedsverkenning voor de andere 1600 woningen. Fase één is inzichtelijk en verbreden we. In deze raadsperiode gaan we aan de slag met fase twee én drie. Hierbij kijken we naar de kansen en houden we rekening met toekomstige ontwikkelingen waarbij we ook de netcongestie betrekken. Voor een optimale bereikbaarheid in de regio als dynamisch knooppunt zijn een hoogwaardige OV-verbinding en fietssnelweg naar de omliggende steden belangrijk. Hierbij is er aandacht voor de verkeersveiligheid.
Economie We maken gebruik van kansen die onze ligging biedt, zoals de N18 en ruimte voor ondernemerschap op onze bedrijventerreinen. We geven uitvoering aan de Ruimtelijk Economische Bouwsteen Twente 2040 die met de provincie en de Twentse gemeenten is opgesteld. Op het bedrijventerrein Stepelerveld bevindt zich innovatieve en duurzame bedrijvigheid. Met een verdere uitbreiding en doorontwikkeling van het bedrijventerrein Stepelerveld faciliteren we de groei en vestiging van nieuwe bedrijven. We maken bedrijventerreinen duurzamer en beter toekomstbestendig. We benutten de ruimte optimaal, zeker vanwege netcongestie. We willen een bruisend en levendig centrum waar ruimte is voor evenementen. We willen meer reuring met festivals en dorpsfeesten. We stimuleren evenementen in het centrum, zeker op het marktplein. We maken afspraken om overlast te beperken, maar we verwachten ook acceptatie van enige hinder als er iets wordt georganiseerd. We gaan leegstand in het centrum tegen om een goed en aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen te houden. Samen met de Haaksbergse ondernemersvereniging en de pandeigenaren zorgen we voor een aantrekkelijk centrum.
we hoogbouw betrekken. We onderzoeken hoe we een verdere impuls kunnen geven aan een aantrekkelijk, bruisend centrum waarbij we aandacht hebben voor evenementen. Samenvatting in 2030 omgevingsplannen voor 900 woningen 2500 woningen in 2040 woningbouwmonitor grondbedrijf grondbeleid OV-verbinding en fietssnelweg alternatieve locatie busstation hoogbouw centrum onderzoek impuls centrum
Wat willen we bereiken? In 2030 zijn de omgevingsplannen voor 900 woningen klaar. We zetten in op versnelling van woningbouw. Voor de andere 1600 woningen is er een visie in ontwikkeling voor de kansen en mogelijkheden voor bouwen. We sturen op passend wonen door het opstellen van een gevarieerd volkshuisvestingsprogramma waarin woningbouw, woningsplitsing en woningdoorstroming worden betrokken. Ook maken wij prestatieafspraken met Domijn. Met een woningbouwmonitor geven we inzicht. We formuleren grondbeleid passend bij onze woningambitie en onderzoeken de kansen en risico’s van een grondbedrijf voor het realiseren van die woningambitie. We gaan de mogelijkheden voor een alternatieve plek van het busstation onderzoeken. Dit betrekken we bij de gebiedsvisie voor de Von Heijdenstraat, net als de parkeerproblematiek aldaar. We maken een gebiedsvisie voor de Spoorstraat waarin
17
Toekomstbestendig buitengebied
Ons buitengebied is een fijne en leefbare plek om te wonen, werken en recreëren. Ons buitengebied is groen. Dit vraagt een balans tussen landbouw, natuur en landschap. Hierbij hebben wij oog voor agrariërs, ondernemers en recreanten. We behouden en versterken ons landbouw-ontwikkelingsgebied (gebied met generieke opgaven) en geven een passende bestemming aan grond van stoppende agrariërs. We verduurzamen en verbreden ons aanbod aan recreatievoorzieningen en verbeteren de verbinding tussen de kernen en ons buitengebied. Wij gaan voor een leefbaar buitengebied. Wat is onze koers? In ons beleid gaan wij uit van het ‘ja, mits’ principe. We kijken dus vooral naar wat wél mogelijk is. Tussen St. Isidorushoeve en Hof van Twente ligt het landbouwontwikkelingsgebied. Hier gaan we terughoudend om met functies die belemmerend zijn voor de landbouw. Op het Haaksbergse platteland zien we veel positieve ontwikkelingen. Het platteland is belangrijk voor onze gemeente. Wij helpen agrariërs 18
die willen stoppen of hun bedrijf willen aanpassen. We maken wonen in het buitengebied toekomstbestendig. Daarbij maken we ruimte voor extra bedrijfswoningen en wonen op (knoop)erven. We vinden het belangrijk dat ondernemen ook mogelijk is op het platteland. Hierbij behouden we het karakter van het platteland en vinden we een balans tussen landbouw, natuur, recreatie en ondernemerschap. Een economisch gezond buitengebied biedt agrarische ondernemingen een toekomstperspectief. Voor de agrariërs in Buurse willen we minimale omrijdtijden. Dit betekent dat we moeten investeren in het onderhoud aan de bruggen. Wij behouden de identiteit van ons landelijk gebied. De paasvuren horen bij onze identiteit. Bij ruimtelijke ontwikkelingen waarvoor wij niet het bevoegd gezag zijn (windenergie en vernatting) verwijzen wij inwoners naar de juiste loketten.
Wat willen we bereiken? We stellen ons beleid op met een ‘ja, mits’ principe. We gaan uit van mogelijkheden. We maken een ontwikkelingsgericht omgevingsplan voor het buitengebied. Daarin houden we balans tussen landbouw, natuur en landschap. Als gemeente zullen wij landelijke en provinciale regelgeving niet verder beperken. We stellen beleid op voor toekomstbestendig wonen in het buitengebied waarbij we geen hoge drempels opwerpen voor het realiseren van extra bedrijfswoningen en wonen op (knoop)erven mogelijk maken. In lokale regelgeving maken we de paasvuren mogelijk. We stellen een meerjarig onderhoudsplan op voor infrastructuur. Samenvatting ‘ja, mits’ beleid ontwikkelingsgericht omgevingsplan buitengebied beleid toekomstbestendig wonen buitengebied meerjarig onderhoudsplan infrastructuur
19
Financiën en organisatie
De financiële situatie van Haaksbergen staat onder druk. Dat geldt voor veel gemeenten in Nederland. Vanaf 2028 verwachten we minder geld van het Rijk (het uitgestelde ravijnjaar). Tegelijk nemen onze taken en kosten toe. Het ontbreken van structurele financiering vanuit het Rijk zorgt voor blijvende onzekerheid. In VNGverband zetten we ons in om ook op langere termijn duidelijkheid te krijgen over een houdbare financiële positie voor gemeenten. De begroting moet volgens de wet structureel en reëel in evenwicht zijn. In de huidige plannen (kadernota) ontstaat vanaf 2028 een tekort dat kan oplopen tot ongeveer 1 miljoen euro. Grote projecten, zoals een nieuw zwembad of het Assink lyceum, laten dat tekort oplopen als we niets veranderen aan ons beleid. We willen een stevig financieel fundament. Zo houden we voorzieningen betaalbaar en kunnen we blijven investeren. We zoeken naar duurzame oplossingen en werken efficiënt. We schuiven problemen en lasten niet door naar de toekomst.
20
Naast geld is ook de ‘uitvoeringskracht’ belangrijk. De ambtelijke organisatie staat onder druk om de dienstverlening en de uitvoering van ambities en opgaven op peil te houden. We moeten daarom keuzes maken. Wat is onze koers? De begroting voor 2027 is sluitend. We willen deze raadsperiode ook de meerjarenbegroting weer in balans brengen. Vóór de kadernota 2028 voeren wij een financiële scan uit. Daarbij brengen wij duidelijk in beeld welke taken wettelijk verplicht zijn, welke taken we zelf hebben gekozen en hoe we die taken uitvoeren. Op basis daarvan maken we keuzes en sturen we bij. We voeren geen nieuw beleid uit zonder (structurele) dekking. Terugkerende taken moeten met terugkerende opbrengsten kunnen worden bekostigd (structurele kosten dekken uit structurele opbrengsten).
We kijken kritisch naar onze uitgaven. We wegen ze op noodzaak, wettelijke verplichting, maatschappelijke waarde en betaalbaarheid. We spreiden investeringen in de tijd als dat nodig is. We richten ons vooral op wettelijke taken, het onderhouden van onze voorzieningen en projecten met duidelijke maatschappelijke waarde. We verhogen lasten alleen als inwoners daar iets voor terugzien. Een extra stijging moet zichtbaar zijn in een maatschappelijke investering. We verdelen lasten eerlijk en schuiven ze niet door naar volgende generaties. Bij nieuw beleid houden we rekening met de capaciteit van onze organisatie. De dienstverlening aan inwoners moet veilig en op peil zijn. Voor grote opgaven en ambities richten we een ontwikkelbedrijf in, dat goed is toegerust op die projecten. Zo houden we ruimte in de organisatie voor de reguliere dienstverlening. We onderzoeken de kansen en risico’s van een grondbedrijf voor de ontwikkeling en exploitatie van gronden. We zijn kritisch op externe inhuur en kijken eerst wat we zelf of samen met anderen kunnen doen (bijvoorbeeld in de vorm van een flexpool met andere overheden). Wat willen we bereiken? We voeren een financiële scan uit als eerste stap in het proces voor een sluitende meerjarige begroting. We maken toekomstbestendige keuzes, die passen bij onze ambities, opgaven en uitvoeringskracht.
We brengen grote ambities en opgaven onder in een ontwikkelbedrijf, zodat we sneller en gerichter kunnen werken. Samenvatting begroting 2027 sluitend financiële scan vóór kadernota 2028 deze raadsperiode sluitende meerjarenraming toekomstbestendige keuzes maken
21
Portefeuilleverdeling Haaksbergen
22
Gerard van den Hengel Openbare orde, veiligheid en bestuur
Brandweer Rampenbestrijding en crisisbeheersing Integriteit Integrale handhaving Begraven Burgerzaken en verkiezingen Gemeenteraad en gemeentebestuur Intergemeentelijke samenwerking Inwonersparticipatie en communicatie Klachten Internationale contacten Coördinatie verbonden partijen Algemene zaken (facilitaire diensten) Personeel en organisatie
Johan Niemans Ruimtelijke ontwikkelingen
Ruimtelijke ontwikkeling en grondbeleid, exclusief grondexploitaties Wonen Bedrijventerreinen (ruimtelijke ontwikkeling) Vastgoed Erfgoedontwikkeling en monumenten Wegen Verkeer en vervoer Nutsvoorzieningen en verlichting Openbaar groen en speelvoorzieningen Riolering en waterbeheer Huisvesting ontheemden Voorzitter Groot Scholtenhagen
Esther Diepenmaat - van den Hoff Financiën, economie en energie
Financiën Economisch beleid, bedrijven en ondernemers Grondexploitaties Vitaal platteland Werk en inkomen Arbeidsmarkt Recreatie, toerisme en vrijetijdseconomie Ontwikkeling zwembad Evenementen Horeca en retail Innovatie (Agenda voor Twente) Energietransitie en duurzaamheid Milieu en afval
Thij Looman Samenleving
Zorg Jeugd Onderwijs en kinderopvang Onderwijshuisvesting Ouderenbeleid Welzijn Minimabeleid en schuldhulpverlening Cultuur Sport Volksgezondheid Dierenwelzijn Dienstverlening ICT (incl. informatieveiligheid) Beleid nieuwkomers
23