Bijlage III - Verslag Themabijeenkomst evaluatie raadsafspraken 15-04-2024

Verslag themabijeenkomst - Evaluatie raadsafspraken 2022-2026

Datum Aanvang Locatie Dagvoorzitter(s) Burgemeester Griffier Vertrouwelijkheid Aan

maandag 15 april 2024 19:30 uur raadszaal dhr. J.H.A. Goudt & dhr. H. van der Kolk dhr. R.G. Welten dhr. R. Meinen openbaar gemeenteraad, college van B&W voorstel voor wijziging/toevoeging raadsafspraak besluit tot wijziging/toevoeging raadsafspraak overig actiepunt

1. Opening en welkom

Burgemeester Welten opent de vergadering en licht de achtergrond van de bijeenkomst toe. Doel van de avond is het evalueren van de raadsafspraken, waarbij specifiek gekeken zal worden naar de mate waarin de afspraken nog actueel zijn en of de raad behoefte heeft aan aanvullingen. Hij heet de heren Goudt en Van der Kolk bijzonder welkom, bedankt hen namens de raad voor de taak die zij tijdens deze evaluatie op zich hebben genomen en draagt het voorzitterschap aan hen over. 2. Bespreking stand van zaken huidige thema’s Welke raadsafspraken zijn er tot nu toe gerealiseerd, welke zijn nog gaande en bij welke thema’s is dat (nog) niet gelukt?

De heer Goudt licht de context van de raadsafspraken nader toe. Er zijn destijds acht afspraken gemaakt waarop de fracties kunnen reflecteren. Het college heeft hierover een eerste analyse gemaakt. De fractie van de PvdA heeft schriftelijke inbreng geleverd op deze analyse. De heer Goudt vraagt aan de fracties om per thema te reflecteren en aan te geven hoe zij aankijken tegen de huidige stand van zaken. Nieuw Haaksbergen: objectief gezien zijn er een behoorlijk aantal afspraken nagekomen. De fractie van Nieuw Haaksbergen is door de bank genomen tevreden met de uitvoering van de raadsafspraken. Participatie blijft op punten helaas wel achter. Dat blijft aandacht vragen, zoals bijv. communicatie richting de inwoner. PvdA: de fractie is blij met de gepleegde inzet en het overzicht daarin. De fractie kijkt iets anders aan tegen de conclusie die het college trekt m.b.t. de regionale spelregels voor een leefbaar buitengebied. Dat blijft concrete aandacht vragen. CDA: de fractie van het CDA geeft aan dat bepaalde thema’s zoals een leefbaar buitenbied en zoutwinning door het college als afgehandeld gewaardeerd worden, terwijl dit nog lopende processen zijn en er daarin nog ontwikkelingen te verwachten zijn. 1

D66: de fractie vond het een deugdelijk overzicht en is in beginsel verheugd dat veel zaken uitgevoerd zijn. Ook wat D66 betreft zijn er echter enkele zaken die blijvende aandacht vereisen en niet definitief afgehandeld kunnen worden. Die zouden niet uit de raadsafspraken moeten verdwijnen. TeamDAP: de fractie vindt het college op sommige punten te kort door de bocht gaan. Onder andere het verder uitwerken van de economische, ecologische en recreatieve beleidsaspecten van buitengebied is onvoldoende gebeurd. Dit had wat de fractie betreft op geel kunnen staan. 3. Bespreking toekomstige ontwikkelingen binnen huidige thema’s Welke relevante ontwikkelingen worden door de fracties binnen de huidige thema’s voorzien en dienen over die thema’s aanvullende raadsafspraken gemaakt te worden?

De heer Goudt vraagt de fracties om inbreng te leveren over nieuwe ontwikkelingen binnen bestaande acht thema’s. 1. Participatie PvdA: De fractie wil graag afspraak 1.7 wijzigen van: De raad wil ook de werkgeverscommissie betrekken bij het versterken van de rol van de raad. naar: De raad vraagt een (bestaande) commissie om na te denken en met voorstellen te komen om de middelen om rechtstreekse participatie tussen raad en inwoners te actualiseren en te moderniseren. Dit met als doel de onderlinge participatie efficiënter, effectiever en toegankelijker te maken. De voorzitter vraagt de overige fracties daar op te reageren. TeamDAP: er zou in de komende periode ook nagedacht moeten worden over de communicatie van, met en naar jeugd, jongeren en jongvolwassenen. PvdA: dit zou daar een onderdeel van kunnen zijn. D66: de fractie zou in aanvulling daarop graag willen kijken hoe de raad van Haaksbergen een krachtige raad kan zijn. Dat zou een aanvulling kunnen zijn voor de themalijst. Participatie kan een onderdeel daarvan zijn. De heer Goudt herinnert zich dat deze raadsafspraken juist een middel waren om te komen tot een krachtige raad. Deze evaluatie is bedoeld om de raad verder aan zet te brengen. Elk thema waar nog verdere ontwikkeling op verwacht of nodig geacht wordt, zou deze bijeenkomst voorzien moeten worden van concrete doelen.

CDA: er is ook een vorm van participatie die minder constructief is, en dat is het bij herhaling over hetzelfde onderwerp inspreken bij commissievergaderingen. Dat zou meegenomen moeten worden in de herijking van het vergaderreglement. Jeugd betrekken is wel wenselijk, bijvoorbeeld door het als raadslid geven van gastlessen. De raad kan daar ook pro-actiever in zijn. Het zou mooi zijn als de 2

gemeente onderwijsinstellingen daarin ook kan faciliteren. De energie moet wel naar de goede vormen van participatie gaan. De heer Goudt merkt op dat het college in diens analyse een voorstel doet: De gesprekken van de adviseur inwonersbetrokkenheid met de individuele raadsleden resulteert in een ‘evaluatierapport raadsafspraak participatie’. Dit rapport kan de basis dienen voor het eventueel bijstellen/aanvullen van de raadsafspraken op dit thema. De inzet van participatie in beleid en uitvoering blijft een continue taak van de gemeente Haaksbergen waarbij de adviseur inwonersbetrokkenheid inzet blijft plegen op de inzet van participatie en de voorbereiding van participatieplannen. De heer Van der Kolk vraagt of de raad dit rapport wil gebruiken als basis voor verdere afspraken over participatie? PvdA: het rapport over de raadsafspraak participatie is nog niet aan de raad toegezonden. Het voorstel van de PvdA ziet op een actievere rol van de raad en wil de vervolgstap graag concreter maken. De heer Goudt herhaalt zijn vraag aan de overige fracties om in te gaan op het voorstel dat de PvdA heeft gedaan. CDA: afgezien van de vraag feit welke commissie aan de slag moet met het thema participatie, is de fractie van mening dat dit goed in het stuk van het college staat. Wel zou de fractie graag weten waarom het college deze afspraak als “wit” heeft gekenmerkt.

PvdA: het gaat de fractie er om dat scherper en concreter geformuleerd wie wat gaat doen op dit thema. De heer Goudt antwoordt dat deze actie wit gearceerd is omdat het een actie is waarvan het college van mening is dat het aan de raad is voorbehouden om hierover een uitspraak te doen. Nieuw Haaksbergen: de fractie vindt het wat vaag zoals het oorspronkelijk was opgeschreven. Wellicht is iedereen vergeten wat er oorspronkelijk bedoeld was. De fractie vindt dat deze actie op rood zou moeten worden gezet omdat deze niet voldoende is opgestart. Er bestaat immers geen wit verkeerslicht. De opdracht verder specificeren is akkoord. VVD: vraagt om een beknopte herhaling van het voorstel van de PvdA. PvdA: een bestaande commissie zou met voorstellen moeten komen rond modernisering en actualisering van het participatiebeleid. Burgemeester Welten vult als voorzitter van de raad aan dat er interviews zijn gehouden met de raadsleden over inwonerparticipatie. Daar volgt een rapportage over. Daarin zitten ook een aantal aanbevelingen. Dat zou een onderlegger kunnen zijn voor een commissie die daar mee aan de gang gaat. De heer Goudt constateert dat het voorstel van de PvdA inclusief de andere formulering en de door de burgemeester benoemde rapportage wordt overgenomen. Daarnaast wordt het betreffende item op rood gewaardeerd.

3

De heer Goudt vraagt aan de fracties om te reageren op de ontwikkelingen op de andere thema’s. PvdA: de Pvda wil aangaande het thema woningbouw een actie toevoegen aan de raadsafspraken: De raad vraagt het college om een monitor woningbouw in te richten waarbij zicht ontstaat in de realisatie van de woonvisie, de voortgang van de programmering en realisatie van woningbouw en de beschikbaarheid van betaalbare huur en koopwoningen. TeamDAP: op 5 juli 2023 is de Woonvisie vastgesteld. De huisvesting voor ouderen wordt daarbij steeds genoemd. De motie van TeamDAP daarover zou meegenomen worden naar de Woonzorgvisie. Dat is onvoldoende gebeurd. Daar zou meer nadruk op mogen komen te liggen. De heer Goudt vindt dat het vooral over de processen zou moeten gaan. D66: bij het thema woningbouw staat actie 4.3 nog op oranje. De fractie is het daarom eens met het voorstel van de PvdA. Er kan dan concreet gemonitord worden. Nieuw Haaksbergen: met het monitoren van de woningbouw is an sich niets mis, maar er moet wel gespecifieerd worden waarop gemonitord wordt en met welke frequentie. CDA: monitoring vereist ook het stellen van concrete doelen. Dat lijkt lastig om uit te voeren. De heer Goudt ziet monitoring louter als informatievoorziening. De doelen staan in de Woonvisie en in het uitvoeringsprogramma. PvdA: onderschrijft de interpretatie van de voorzitter.

CDA: met die interpretatie kan het CDA leven. TeamDAP: is voorstander van monitoring. VVD: de fractie vindt het een standaardtaak van het college om de raad te informeren over de uitvoering van de Woonvisie, en vindt een separate monitor/commissie te complex. PvdA: de bedoeling is om met zo’n monitor op gezette tijdstippen informatie te krijgen van het college, in plaats van zoals dat nu op ad hoc basis gebeurt. De informatievoorziening mag dus op structurele wijze plaatsvinden. VVD: waarom is het nodig daarvoor een separate monitor in het leven te roepen? Nieuw Haaksbergen: vraagt of de VVD bezwaar heeft tegen zo’n monitor. VVD: de fractie verwacht dit eigenlijk uit eigen beweging van het college, maar is er geen tegenstander van. De heer Goudt constateert dat er raadsbrede consensus is over de wens voor een woningbouwmonitor, welke monitort in hoeverre de doelen van de Woonvisie 4

gerealiseerd worden, waarbij er nader gesproken dient te worden over de precieze inrichting. PvdA: de fractie van de PvdA stelt aangaande het thema duurzaamheid voor om de uitvoering van de energietransitie nader te concretiseren, met name op het gebied van de Warmtevisie. De fractie zou daarom graag bij dit thema in de raadsafspraken een aanvullende actie opgenomen zien: Ontwikkel een communicatie- en participatieplan rond de warmtevisie. VVD: de fractie vindt dit een goed plan, en heeft het verzoek om ook innovaties te betrekken bij een dergelijke uitwerking. D66: De warmtetransitie is net als het windbeleid onderdeel van de Regionale EnergieStrategie 2.0. Dat traject zou aan het eind van 2024 zijn beslag moeten krijgen. Haaksbergen heeft er in de vorige collegeperiode voor gekozen om “een pas op de plaats te maken” m.b.t. de warmtetransitie. De fractie kan niet inschatten of het zinvol is om hierover een aanvullende raadsafspraak te maken. wethouder Niemans: het college geeft aan dat de interpretatie van de fractie van D66 juist is. Er zijn inmiddels echter wel diverse ontwikkelingen op het gebied van warmte. Dat zou op enig moment eventueel kunnen betekenen dat Haaksbergen een heroverweging zou kunnen maken. Het college heeft daar zelf op dit moment geen uitgesproken mening over, en wil de raad daar dan graag voor in positie brengen.

TeamDAP: de fractie van TeamDAP wil graag pro-actief handelen in het warmtetransitiedossier en is er derhalve voorstander van hier een aanvullende raadsafspraak over te maken. PvdA: het is goed om te weten wat de laatste stand van zaken is. Het is belangrijk om ook de communicatie richting inwoners tijdig te gaan optuigen, want zij staan immers nu al voor de keuze gesteld om wel of niet bepaalde investeringen te doen. CDA: er loopt op dit moment een participatietraject over duurzaamheid. Je moet als gemeente wel prioriteiten stellen. Er is geen onbegrensde capaciteit beschikbaar. Het is beter om de uitkomsten van dat traject af te wachten zodat helder is wat daar uit komt. In mei 2022 is aangaande het warmtenet afgesproken dat er in 2023 en 2024 een buurt is aangewezen om te fungeren als “verkenningsbuurt”. De vraag is of dit is opgepakt en of het reëel is dit nog in 2024 op te pakken. Er zou vooral lering getrokken moeten worden uit de ervaringen met participatietraject aangaande windbeleid. Er is geen noodzaak om dit grootschalig op te pakken. PvdA: het gaat met name om het tijdig informeren van inwoners en om de opdracht op het gezamenlijke netvlies te houden. CDA: als lokale overheid moeten we terughoudend zijn met te vroegtijdig stimuleren van bepaalde maatregelen.

Zonnepanelen waren bijvoorbeeld ooit ook een goed idee met gunstige regelingen, maar op dit moment is dat ook al op z’n retour. Dat wil niet zeggen dat je als lokale overheid stil moet gaan staan. VVD: er zou in Haaksbergen niet gewacht moeten worden totdat er warmtenetaansluitingen vanuit Hengelo en Enschede beschikbaar zijn. Daarom 5

zijn innovaties, andere vormen van collectieve warmtesystemen zo belangrijk. De aandacht daarvoor lijkt echter niet groot te zijn zodat de uitrol daarvan blijft liggen. We moeten niet wachten totdat er vanzelf een kant-en-klare aansluiting voor de deur ligt. Er moet een visie opgesteld worden waarin de ambitie van Haaksbergen staat verwoord. De heer Goudt geeft aan dat er al wel een Warmtevisie bestaat, maar dat het specifieke verzoek van de PvdA is om daarover goed en tijdig te communiceren. D66: in de RES 2.0 is de warmtevisie en warmtetransitie ook een wezenlijk onderdeel. In die zin lijkt het de fractie goed om daarover in algemene zin iets op te nemen in de raadsafspraken. Bij een volgende evaluatie van de raadsafspraken is er al meer duidelijk over hoe met dit thema in regionaal verband omgegaan wordt, en ligt er waarschijnlijk ook een besluit van de Haaksbergse raad over de RES 2.0. Nieuw Haaksbergen: er komen nieuwe ontwikkelingen op de gemeente af, die eerder nog niet voorzien waren. Dat is bijvoorbeeld de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie. Onderdeel van die wet is een aanwijsbevoegdheid waardoor de gemeente vanaf dan mag bepalen dat en wanneer bepaalde wijken van het gas af zouden moeten. Voor een inwoner kan het erg ongunstig zijn om net daarvoor een hybride warmtepomp aan te schaffen.

Het is van groot belang om als lokale overheid tijdig te communiceren over dergelijke ontwikkelingen. In die zin is de fractie van Nieuw Haaksbergen het eens met het communicatieplan van de PvdA. CDA: op 25 mei 2022 is de Warmtevisie Haaksbergen als hamerstuk vastgesteld. Daarin zijn voorstellen uitgewerkt die eerst bijgesteld zouden moeten worden, alvorens dit nader ingevuld kan worden. TeamDAP: in de raad is er al onduidelijkheid over de status van het beleid. Dat zou op zich al voldoende reden moeten zijn om dit in de raadsafspraken op te nemen zodat er voldoende focus op blijft. De heer Goudt vraagt of de raad zich er in kan vinden dat er bij thema 6 opgenomen wordt dat de raad een communicatieplan wenst t.a.v. de Warmtevisie en in hoeverre de Warmtevisie inhoudelijk heroverwogen zou moeten worden en of er daarvoor relevante ontwikkelingen zijn. Dit met het doel om duidelijkheid te verschaffen richting de inwoners van Haaksbergen. De voorzitter constateert dat de raad het daar mee eens is. PvdA: de fractie doet het voorstel om in de raadsafspraken te verankeren dat het college de raad met een regelmatige frequentie informeert over de voortgang van het Marktplan: De raad vraagt het college elke kwartaal (of vaker indien ontwikkelingen daar om vragen) middels een raadsinformatiebrief een update te geven over de voortgang van het marktplan.

VVD: is het mogelijk om deze updates ook als mondelinge update van het college tijdens bijv. raadsvergaderingen te laten geschieden? De heer Goudt wijst de raad op de opmerking van het college aangaande de besluitvorming omtrent de invulling van het gat in de markt:

6

Het (definitieve) bestemmingsplan met betrekking tot de ontwikkeling van het marktplan wordt na het zomerrecés ter behandeling aan de raad aangeboden. CDA: in het verleden werden belangrijke onderwerpen vaker structureel geagendeerd. Dat gebeurde dan via de agendacommissie. Er is twijfel bij de fractie om dat nu al in te regelen, gelet op het feit dat er waarschijnlijk op korte termijn duidelijkheid over de situatie komt. Daarna kan het maar zo zijn dat e.e.a. zodanig in een stroomversnelling komt zodat zelfs een raadsinformatiebrief per kwartaal niet voldoende is om de actualiteit bij te houden. Dan zou je dit onderwerp weer maandelijks kunnen bespreken. Het is daarom wenselijk dat het college aangeeft wanneer het Marktplan naar de raad komt. Wethouder Scholten: het Marktplan is een dossier waarover de afgelopen jaren veel informatie (o.a. in de vorm van raadsinformatiebrieven) is verstrekt. Het is een langslepende ontwikkeling welke het college graag tot een duidelijk eindpunt brengt. Het college denkt dat dat in september of oktober die duidelijkheid gegeven kan worden. Nieuw Haaksbergen: de fractie is geen voorstander van raadsinformatiebrieven. In dit geval volgt Nieuw Haaksbergen de lijn van de VVD, bijv. door dit onderwerp als vast agendapunt op de agenda van de raad te agenderen.

Inmiddels is er een redelijk overzichtelijke einddatum van dit traject in beeld, en het is de vraag of je daarover nu nog met een vastgestelde frequentie raadsinformatiebrieven moet opleveren. De voorzitter constateert dat de vinger aan de pols gehouden wordt m.b.t. de informatievoorziening van het college aan de raad over het Marktplan. D66: aangaande het thema voorzieningen is op p.8 opgenomen: De fracties spreken daarom af om het proces van voorzieningendiscussie te vervolgen door: 

het onderwerp in de vergadering van september te agenderen voor een voorzieningendiscussie ten behoeve van de begroting van 2023.

De fractie stelt voor om daar aan toe te voegen: Welke kansen zien we voor de ontwikkelingen van de voorzieningen? Dit met als doel om meer nadruk te leggen op de kansen en mogelijkheden die de voorzieningen zelf hebben en kunnen realiseren. Het gaat dan over bijvoorbeeld het Huis van Haaksbergen, De Wilder en MBS, zodat deze meer zelfvoorzienend kunnen worden. De fractie van D66 mist hierin een concrete vervolgstap. VVD: de VVD interpreteert de oproep van D66 zo dat de instellingen waarover het gaat, ook op een andere wijze door de gemeente kunnen worden gefaciliteerd, dan met alleen direct geld. Het kan ook gaan over het verwerven van geldstromen van derden, en de rol van de gemeente daarbij in het acquireren daarvan en/of het faciliteren van de benodigde regelgeving. Daar kan de fractie zich in vinden. TeamDAP: de fractie is het eens met de gedachte om te bekijken welke kansen de betreffende voorzieningen zelf zien om meer toekomstbestendig te worden, en de rol van de gemeente om daarbij (los van eventuele subsidies) te ondersteunen.

7

CDA: volgens de fractie van het CDA is er bij de voorzieningendiscussie al kritisch gekeken naar de eigen verdiencapaciteit van die instellingen, en is daarover in onderzoeken gerapporteerd. Daar zou dus al voldoende naar gekeken moeten zijn. PvdA: herkent zich in het beeld wat het CDA schetst. Er is behoorlijk intensief gediscussieerd over wat zou moeten gebeuren met de voorzieningen. Het proces over de keuzes is afgerond, weliswaar zijn er nog een aantal zaken die moeten worden opgepakt en uitgevoerd (de oranje blokken in het overzicht), maar wat de fractie betreft hoeft er niet weer een dergelijk proces opgetuigd te worden. Wethouder Van Zwanenburg: hoewel er begrip is voor de opmerking van D66, is dit al een lopend proces. De raad heeft bijvoorbeeld ook verzocht om de inzet van een “subsidiemakelaar”. Dit als concrete maatregel voortvloeiend uit de voorzieningendiscussie, waarbij één van de conclusies was om zo veel mogelijk in te steken op het verwerven van externe middelen t.b.v. de voornoemde partijen. Zo heeft de bibliotheek recent ruim € 200.000 verworven ten behoeve van de bibliotheekvernieuwing. Wat het college betreft is dit een lopend traject dat niet opnieuw geagendeerd hoeft te worden. Nieuw Haaksbergen: de fractie is van mening dat het vinden van extern geld in de eerste plaats een zaak is van de voorziening zelf.

Als de gemeente daarbij kan helpen is dat natuurlijk prima. TeamDAP: het gaat ook om het ondersteunen van activiteiten waarmee de voorzieningen zelf geld kunen genereren, niet zozeer het aanboren van extra subsidiestromen. D66: dat klopt, het gaat om de kansen die de voorzieningen zelf zien. De heer Goudt gaat er vanuit binnen de voorzieningendiscussie aan de orde is geweest welke verdiencapaciteit de voorzieningen zelf hebben. Nieuw Haaksbergen: de fractie gaat er vanuit dat dit vraagstuk een bestaand onderdeel is van hetgeen in de raadsafspraken staat, maar dat dit op een wat hoger abstractieniveau verwoord staat en dus niet als zodanig terug te zien is. De fractie is geen voorstander van een groot aantal kleinere opdrachten aan het college. Wethouder Van Zwanenburg: de oproep van de fracties van D66 en TeamDAP wordt door het college wel begrepen. De huidige opdracht van het college is dan ook tweeledig; enerzijds het vinden van extern geld, anderzijds kijken naar wat de voorzieningen zelf extra kunnen doen om meer middelen te genereren. In die zin maakt de oproep integraal onderdeel uit van de voorzieningendiscussie. Het college informeert de raad graag over de voortgang daarvan. TeamDAP: ideeën vanuit de raad ten behoeve van de verdiencapaciteit van de voorzieningen moeten ook gedeeld en meegenomen worden.

De heer Goudt geeft aan dat er nog vaker over deze thematiek gesproken zal worden en dat deze ideeën dan naar voren kunnen worden gebracht.

8

4. Bespreking nieuwe thema’s Zijn er thema’s die nog niet in de raadsafspraken staan, maar waarover wél afspraken gemaakt zouden moeten worden?

Nieuw Haaksbergen: de fractie van Nieuw Haaksbergen ziet een nieuwe thema om te expliciteren. Het thema werd ook al door D66 en het CDA benoemd: 

(Het worden van) een krachtige gemeenteraad.

De structuur van de gemeenteraad moet grondig onder de loep genomen worden, en indien nodig bijgesteld worden. Dit blijft tot op heden hangen. Een concrete doelstelling daaraan koppelen zou helpend kunnen zijn. Het gaat dan met name over het aanpassen van het eigen reglement van orde om effectiever en efficiënter te vergaderen. D66: de fractie van D66 vroeg zich intern af of dit onderdeel zou moeten zijn van de raadsafspraken, of meer bij het presidium thuis zou horen. Het is wel goed om dit serieus op te pakken. Na het vertrek van de oude griffier en na de inwerkperiode van de nieuwe griffier zou dit opgepakt moeten worden. Het is wel iets dat nog in deze raadsperiode afgerond zou moeten worden. Wellicht is het verstandig om deze wens in de raadsafspraken op te nemen. Nieuw Haaksbergen: het is mogelijk een hoofdlijn vast te leggen in de raadsafspraken en kan er vervolgens in het presidium vorm en inhoud aan gegeven worden. PvdA: dit thema heeft ook de aandacht van de fractie van de PvdA. Kan de fractie van Nieuw Haaksbergen de precieze ambities op dit thema uitwerken en via een schriftelijke ronde aan de overige fracties doen toekomen? De fractie van de PvdA is er voorstander van om dit thema binnen de context van de raadsafspraken verder te bespreken.

De heer Goudt vraagt wie deze taak vervolgens verder zou moeten oppakken, het presidium? CDA: de fractie van het CDA staat achter een goede discussie over de organisatie, structuur en vergaderorde van de raad. De fractie is geen voorstander van het beleggen van deze taak bij het orgaan presidium. Het presidium is bedoeld voor zaken van vertrouwelijke aard. Het gesprek voeren over de vergaderorde zou door een andere commissie moeten geschieden. Dat mogen natuurlijk wel dezelfde personen zijn, maar dan zonder de benaming “presidium”. De heer Goudt vraagt hoe deze andere commissie (niet-zijnde het presidium) dan gaat heten en door wie deze bemenst wordt? D66: daar hoeft op dit moment geen beslissing over genomen te worden. De heer Goudt zou wel graag concretiseren wie er met deze taak aan de slag gaat. PvdA: herhaalt zijn oproep dat Nieuw Haaksbergen het voorstel dat zij doen eerst uitschrijft. Daarna komt dan de vraag aan de orde wie er mee aan de slag zou moeten. Dat zou een werkgroep van de raad kunnen zijn. Er moet uiteraard wel draagvlak zijn bij de raad om deze exercitie te gaan doen. 9

Burgemeester Welten: de oplossing kan praktisch gevonden worden. In de raadsafspraken kan een hoofdafspraak worden vastgelegd. De opmerking van het CDA dat e.e.a. niet thuishoort bij het presidium is daarbij terecht. Het onderwerp kan bijvoorbeeld wel geadresseerd worden bij een seniorenconvent. Daarna kan er indien gewenst en/of nodig nog een nadere werkgroepvorm opgezet worden. De heer Goudt concludeert dat er binnen het seniorenconvent verder gesproken zal worden over dit thema. PvdA: de fractie zou graag het thema volkshuisvesting toegevoegd zien worden aan de raadsafspraken. Hoe kan de raad volgen of de gemeente Haaksbergen voldoet aan de diverse taken en uitdagingen op dit gebied, bijvoorbeeld inzake het huisvesten van statushouders, het uitvoeren van de Spreidingswet, het regelen van voldoende woonruimte voor beschermd en begeleid wonen en het betrekken van de eigen inwoners. Dat zou moeten beginnen met inzicht. Welke opgaven zijn er? De fractie zou graag het gesprek aangaan met de overige partijen over hoe dat zich tot elkaar verhoudt. De fractie wil wel een voorzet maken waarin aangegeven wordt dat de raad de opgaven graag goed wil kunnen monitoren. Eventuele daaruit voortvloeiende politieke keuzes horen uiteraard niet bij de raadsafspraken.

De heer Van der Kolk vraagt of de fractie van de PvdA bedoeld heeft te zeggen dat de raad goed geïnformeerd moet worden over het thema volkshuisvesting. PvdA: het gaat om het specifiek opnemen van het thema volkshuisvesting als nieuw thema. Wat daarbinnen precies afgesproken wordt, kan nog onderwerp van gesprek zijn. VVD: vraagt zich af waarover de fractie van de PvdA precies in gesprek wil. Er zijn een aantal landelijke richtlijnen waaraan door gemeenten voldaan moet worden. Is het überhaupt een optie om daaraan niet te voldoen? PvdA: het gaat vooral om inzicht in welke doelen er allemaal liggen. Er zijn een aantal wettelijke opdrachten die behaald moeten worden, maar er zijn ook deelafspraken zoals vastgelegd in de Woonvisie. Het moet gaan om integraal inzicht in alle facetten van de volkshuisvesting. CDA: dit onderwerp is onderdeel van de bestaande raadsafspraak over woningbouw. Wellicht moet dat thema met dit onderwerp aangevuld worden. De heer Goudt constateert dat de partijen het eens zijn om het onderwerp volkshuisvesting specifieker onderdeel te laten uitmaken van het onderwerp woningbouw. PvdA: de fractie zou kansengelijkheid graag toevoegen als raadsafspraak; gelijke kansen voor alle inwoners. Voor bijvoorbeeld de thema’s woningbouw en voorzieningen is het belangrijk dat alle inwoners van Haaksbergen daarin gelijke kansen hebben.

VVD: is het thema kansengelijkheid specifiek gericht op woningbouw of moet het breder gezien worden? PvdA: het gaat om kansengelijkheid in breder perspectief. 10

VVD: het is nodig te zien waarin kansengelijkheid zich op dit moment uit, voordat je daarover beleid gaat maken. Dat zou kunnen blijken uit een scan of onderzoek. D66: wat de fractie van D66 betreft zou dat onnodig werk creëren zijn. Kansengelijkheid moet gelijk meegenomen worden in het participatietraject bij woningbouw. Wordt er voldoende rekening gehouden met diversiteit en de sociaaleconomische status? VVD: vraagt zich af waar, waarbij en hoe die diversiteit dan tot uiting komt. D66: dan kan het bijvoorbeeld gaan over diversiteit en de sociale klasse bij het toewijzen van sociale huurwoningen. De 30-40-30-regeling moet niet dwingend zijn. Maar het kan ook gaan over het bieden van onderwijs voor inwoners die de taal onvoldoende machtig zijn. CDA: volgens de fractie wordt bij bijna elk project rekening gehouden met de 30-40-30-regeling, of wordt deze althans benoemd en besproken. Het is belangrijk dat er Haaksbergs maatwerk toegepast moet kunnen blijven worden als dat nodig is. Verder hoeven er wat de fractie betreft geen nieuwe procesafspraken gemaakt te worden, omdat toegankelijkheid en bereikbaarheid altijd onderdeel zijn van de planvorming. TeamDAP: is het eens met het CDA omdat het een steeds terugkerend onderdeel moet zijn van de diverse beleidsterreinen. Het hoeft geen thema op zich te worden.

De heer Goudt concludeert dat een meerderheid van de raad niet voor het maken van een separate raadsafspraak is, maar dat de raad elkaar hier scherp op houdt bij het vaststellen van nieuw beleid. PvdA: wellicht is het mogelijk om dit onderwerp onder te brengen bij de bestaande raadsafspraak over het beleid aangaande de regionale kaders sociaal domein? De voorzitter constateert dat er hierover geen aparte afspraak gemaakt wordt. De heer Van der Kolk vat samen dat de raad de aanvullende nieuwe afspraken maakt: 1. Om het seniorenconvent te vragen om met een plan te komen om de werkwijze van de raad kritisch tegen het licht te houden om zo een krachtige(re) raad te worden en; 2. De raad wil geïnformeerd worden over de stand van zaken m.b.t. de realisatie van de opgaven die de gemeente heeft inzake de opvang van asielzoekers en het huisvesten van statushouders. VVD: zou graag nog een punt willen toevoegen inzake de aankomende drinkwaterproblematiek. Daarover leven grote zorgen, o.a. bij het waterschap. Wellicht moet de gemeente zich daar ook op gaan voorbereiden, en onderzoeken welke rol de gemeente daar dan bij speelt. De heer Goudt vraagt of de VVD voorstelt hierover een raadsafspraak vast te leggen. Mogelijk is dit een gewone vraag die aan het college gesteld kan worden. Er wordt geen aanvullende raadsafspraak gemaakt.

11

5. Raadsafspraken als instrument Hebben de raadsafspraken (nog steeds) meerwaarde (gehad)? Heeft het ook zin regelmatig, bijvoorbeeld eens per jaar in maart, de vraag aan de raad te stellen of er aanvullende raadsafspraken moeten worden gemaakt?

CDA: de totstandkoming van de raadsafspraken, op veel onderdelen unaniem gesteund, was een mooie aanzet voor de huidige raadsperiode. Uit de tussentijdse evaluatie blijkt dat er progressie met de realisatie van de acties is gemaakt. Het is goed om de afspraken beknopt en behapbaar te houden. Acht thema’s is daarbij voldoende. De hoop was om een aantal thema’s “afgevinkt” te hebben, zodat de focus in opmaat naar de verkiezingen van 2026 op een minder groot aantal thema’s zou kunnen komen te liggen. Wellicht kan er daarna weer iets soortgelijks opgesteld worden. Het lastige aan de raadsafspraken is dat deze soms doorkruist worden door de politieke waan van de dag; zoutwinning, een leefbaar buitengebied, ontwikkelingen in het centrum vereis(t)en allemaal aandacht. Niet uit te sluiten valt dat dergelijke (of andere) onderwerpen binnenkort weer de aandacht zullen opeisen. CDA: de heer Winkelhuis vond het instrument van de raadsafspraken “helemaal niks”. Maar nu de raadsafspraken gemaakt zijn, deze uitgevoerd en geëvalueerd worden is hij toch het nut er van gaan inzien. Hij twijfelt erover om jaarlijks te evalueren, hoewel de afspraken er wel voor hebben gezorgd dat er veel aandacht voor die onderwerpen is geweest.

Nieuw Haaksbergen: de fractie van Nieuw Haaksbergen is blij met de raadsafspraken omdat een beknopt document is met acht voor Haaksbergen erg belangrijke thema’s, die ook in de nabije toekomst nog betekenis zullen hebben. Ook Nieuw Haaksbergen weet niet wat precies de verwachte opbrengst is bij het jaarlijks bespreken van de raadsafspraken. Gaat het over terugkijken, evalueren of jaarlijks aanpassen? PvdA: de PvdA blijft constructief-kritisch, ondanks dat de partij in het begin geen voorstander was van het maken van raadsafspraken. Het is goed om een “mid-term-review” te houden zoals vandaag gedaan. zodat de energie er weer een beetje in komt. De majeure thema’s heeft de raad wederom goed en constructief met elkaar besproken. De fractie doet het voorstel om nog éénmaal, voor het einde van de raadsperiode een eindevaluatie te doen. Deze laatste al dan niet in opmaat naar een eventuele vervolgperiode met nieuwe raadsafspraken. D66: bij de totstandkoming van de raadsafspraken was bij een aantal thema’s de gedachte dat deze binnen afzienbare tijd tot een afronding zouden komen en in 2024 dus “afgevinkt” zouden zijn. In die zin volgt de fractie de opmerkingen van het CDA. Alle thema’s blijven aandacht van de raad behoeven. De gekozen thema’s bleken daarmee niet van kortcyclische aard te zijn.

Daarnaast is D66 het eens met de fractie van de PvdA om dit niet jaarlijks te evalueren, maar nog één eindevaluatie te doen, ongeveer een half jaar voor het einde van de raadsperiode. De heer Goudt geeft de raad mee om af te spreken wanneer deze eindevaluatie zou moeten plaatsvinden.

12

6. Vervolgproces

De heer Goudt vraagt aan de raad op welke manier er een vervolg gegeven wordt aan deze bijeenkomst. Hij stelt voor om aan de griffier of aan het seniorenconvent te vragen om een voorstel te maken voor het vervolg. De heren Goudt en Van der Kolk zullen, anders dan bij het begeleiden van de formatie en het opstellen van de raadsafspraken, geen inhoud geven aan de nieuw gemaakte afspraken. 7. Slotwoord en sluiting

De heer Goudt bedankt de aanwezigen voor hun inbreng. Burgemeester Welten reageert q.q. voorzitter van het college dat het college zich zal beraden op de door de raad geuite wensen en (aangevulde) afspraken. Een aantal andere zaken zal door de raad zelf verder opgepakt moeten worden. In de hoedanigheid als voorzitter van de raad bedankt de heer Welten de heren Goudt en Van der Kolk wederom voor hun inzet en inbreng. CDA: vraagt of de heren Van der Kolk en Goudt nog gevraagd mogen worden bij het laatste evaluatiemoment, omdat zij ook een belangrijke rol hebben gehad in alles wat daarvoor kwam. De heer Goudt spreekt mede namens de heer Van der Kolk dat zij op dit moment nog geen antwoord geven op dit eervolle verzoek. De heer Welten sluit, onder bijzondere dankzegging aan de heren Goudt en Van der Kolk, de bijeenkomst.

13