Bijlage 8 Archeologisch onderzoek (geanonimiseerd)

RAAP-RAPPORT 7216

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen gemeente Haaksbergen ,

Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

Colofon

Titel:

Plangebied Blankenburg vooronderzoek:

(verkennend Versie:

een

te

Haaksbergen,

bureauonderzoek

en

gemeente Haaksbergen. Archeologisch inventariserend

veldonderzoek

booronderzoek).

04-07-2024

(geanonimiseerd) Projectcode:

HKBB

Bestandsnaam: Autorisatie:

ISSN:

RAAPrap_7216_HKBB_20240704

(geanonimiseerd) va BN

0925-6229

RAAP

Leeuwenveldseweg 1382

5b

Telefoon:

Weesp

E-mail:

Postbus

5069

Website:

1380

Weesp

©

LV

GB

RAAP

RAAP schade van

de

Archeologisch

Adviesbureau

www.raap.nl

B.V., 2024

Archeologisch

B.V.

aanvaardt

voortvloeiend

uit het

van

de

gebruik

500

raap@raap.nl

Adviesbureau

adviezen.

0294-491

geen

resultaten

aansprakelijkheid

van

dit onderzoek

voor

of de

eventuele

toepassing

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Samenvatting In opdracht van Kormelink Bouw heeft RAAP in juni 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Blankenburg te Haaksbergen in de gemeente Haaksbergen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Uit het bureauonderzoek is gebleken dat de Blankenburg in de bebouwde kom van Haaksbergen ligt en blijkt het gebied niet gekarteerd op de bodemkundige kaarten. In de gekarteerde zones in de omgeving blijkt sprake van onder meer dekzandruggen grondmorenewelvingen en dalvormige laagten. Op het actuele hoogtemodel ligt het plangebied in een laagte maar is de aanwezigheid van dekzandkoppen en -ruggen met een eventueel plaggendek niet uitgesloten. Normaliter ligt het steentijdoppervlak in een landschap met dekzandkoppen en -ruggen onder een eventueel aanwezig plaggendek. Aangezien het plangebied ten opzichte van de omgeving relatief laag ligt kan het ook zijn dat de dekzanden uit het Laat-Pleistoceen direct aan het maaiveld liggen. Het huidige maaiveld vormt zodoende al sinds het laat-paleolithicum het loopvlak. Aangezien een jong afdekkend pakket in laaggelegen beekdalgronden normaliter ontbreekt kunnen archeologische resten vanaf deze periode direct aan het maaiveld aanwezig zijn.

Aangezien de aan- of afwezigheid van een dergelijke afdekkende laag onbekend is geldt voor de steentijd een niet nader gespecificeerde archeologische verwachting. Derhalve geldt ook voor de periode vanaf eerste landbouwers (late prehistorie) uit het neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen eenzelfde archeologisch verwachtingsmodel. ,

,

,

,

,

Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied op of nabij de vermoedelijke resten van het 13 de -eeuwse kasteel de Blankenburg ligt. De precieze locatie van het kasteel is onbekend gebleven. In een deel van het onderhavig plangebied is in 1969 archeologisch onderzoek uitgevoerd. Tijdens de uitvoering waren echter de funderingen van de huidige garage al aangelegd. Bij de afgraving van de nog altijd bestaande garagefundering zijn tussen 70 en 90 cm diverse paalgaten en e 13-eeuwse scherven aangetroffen. Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied niet op een dekzandrug met plaggendek maar waarschijnlijk in een laaggelegen beekdal ligt. In 4 van de 6 boringen is vlak onder een dun pakket opgebrachte grond een cultuurlaag (eerdlaag) aangetroffen. Dit zal echter niet het verwachte plaggendek betreffen dat geleidelijk als bodemverbetering is opgebracht zoals bij essen. Gezien de onderliggende beekafzettingen zal dit humeuze zandpakket zijn opgebracht ten behoeve van de ophogen van ondergrond omdat deze anders te nat was om agrarisch te bewerken. Onder deze cultuurlaag zijn met name gelaagde zandige beekafzettingen met leem en puinspikkels waargenomen. Voornamelijk aan de oostzijde van het plangebied zijn leemachtige beekafzettingen met hier en daar puinfragmenten en houtskoolspikkels aanwezig.

Aan deze zijde van het plangebied is tevens op aanzienlijke diepte gestuit op een ondoordringbare massieve laag. Aan de westzijde van het plangebied blijkt voornamelijk sprake van veen- zand- en kleilagen. Naar verwachting betreft dit gelaagde pakket een voormalig watervoerende geul of eventuele grachtvulling. ,

,

,

Op basis van de bodemopbouw en de beschikbare historische bronnen maakt het plangebied mogelijk deel uit van het reeds verdwenen kasteel de Blankenburg. De aangetroffen puinfragmenten houtskoolspikkels gelaagde bodemopbouw en de gestuite boring 2 zijn mogelijkerwijs te relateren aan ,

,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[3]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

het kasteelterrein (voorburcht - gracht periferie o. i. d. ). Met enkel de boorresultaten kan hier echter geen definitieve uitspraak over worden gedaan. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een onderzoek met behulp van proefsleuven de geëigende methode voor vervolgonderzoek. ,

In verband met het geplande grondverzet en de beoogde ontgravingsdiepte wordt geadviseerd om het daadwerkelijke proefsleufonderzoek uit te voeren wanneer de nog bestaande gebouwen tot aan het maaiveld zijn gesloopt. De uiteindelijke strategie en voorwaarden voor het proefsleuvenonderzoek worden vastgelegd in een Programma van Eisen dat dient te worden opgesteld door een senior KNA archeoloog en te worden goedgekeurd door het bevoegd gezag. ,

Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

,

de gemeente Haaksbergen

,

[4]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Inhoud Samenvatting Inhoud. 1 Inleiding

. . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .

. . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . .

. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . .

3 5 6

1. 1 Kader . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 1. 2 Administratieve gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 1. 3 Doel- en vraagstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8

2 Bureauonderzoek

. . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .

10

2. 1 Methode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2. 2 Aardkundige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2. 3 Historische situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 2. 4 Archeologische gegevens . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 2. 5 Huidige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 2.

6 Toekomstige situatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 2. 7 Gespecificeerde archeologische verwachting

3 Veldonderzoek

.. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

22

. . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .

25

3. 1 Methode . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 3. 2 Resultaten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 3. 3 Archeologische relevantie

4 Conclusies en advies

.. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

28

. . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .

29

4. 1 Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 4. 2 Advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 4. 3 Tot slot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30

Literatuur Overzicht van figuren tabellen en bijlagen

.. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . ,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

. .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . .. . . . . . . . .. . .

[5]

31 32

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

1 Inleiding 1. 1 Kader Aanleiding In opdracht van Kormelink Bouw heeft RAAP in juni 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Blankenburg te Haaksbergen in de gemeente Haaksbergen (figuur 1). Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.

Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[6]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Juridisch

en

beleidskader

Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd door het wettelijk en beleidsmatig kader voor de ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezige archeologische waarden. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Haaksbergen ligt het plangebied in een zone met een archeologische verwachting. Het beleid voor deze zone schrijft voor dat er bij bodemingrepen groter dan 50 m 2 en dieper dan 30 cm -mv een archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. Deze voorschriften zijn verankerd in het Bestemmingsplan ‘Haaksbergen Dorp Boerenmaat de Veldmaat de Els 't Wolferink Zienesch en de Greune’ uit 2015. 1 De omvang van de ingrepen betreft naar verwachting 400 m 2 de diepte van de bodemingrepen reiken tot tenminste 80 cm -mv. De ingrepen zijn daarmee zeer waarschijnlijk groter dan de vrijstellingsgrens. Een archeologische onderbouwing met betrekking tot de eventuele aanwezigheid van archeologische waarden is daarom verplicht conform het vigerend beleid. ,

,

,

,

,

,

Kwaliteitsborging De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL SIKB 4000 conform artikel 5. 4 van de Erfgoedwet. Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA vigerende versie) beheerd door de Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www.sikb.nl) is door de minister aangewezen als ,

,

,

,

norm.

RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Programma van Eisen 4002 Bureauonderzoek 4003 Inventariserend veldonderzoek (landbodems) onderdelen proefsleuven en overig alsmede 4004 Opgraven (landbodems). ,

,

Zie bijlage 1 voor de dateringen

van

,

,

de in dit rapport genoemde archeologische perioden.

1 NL. IMRO. 0158. BP1113-0004

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[7]

Plangebied

Blankenburg

bureauonderzoek

te

Haaksbergen, gemeente Haaksbergen. Archeologisch

inventariserend

en

veldonderzoek

1.2 Administratieve Type

(verkennend

vooronderzoek:

een

ÂP

RA

at

booronderzoek).

gegevens

onderzoek

Bureauonderzoek

inventariserend veldonderzoek

en

(verkennend booronderzoek) Opdrachtgever overheid

Bevoegde

Kormelink

Bouw

Gemeente

Haaksbergen

Plaats

Haaksbergen

Gemeente

Haaksbergen

Provincie

Overijssel

Centrumcoördinaten

(X/Y)

247.829 / 464.067

Toponiem

Blankenberg

Kadastrale

Kad.

gegevens

gemeente

Haaksbergen,

sectie

K‚

6484

onderzoek

is het

200

rondom

plangebied het plangebied

nr.

en

1208

Oppervlakte plangebied

Ongeveer

Afbakening onderzoeksgebied

Tijdens onderhavig

1.600

inclusief een

m?

zone

van

m

onderzocht.

Onderzoeksperiode

Juni

Uitvoerder

RAAP

(geanonimiseerd)

(geanonimiseerd)

Projectmedewerker

(geanonimiseerd) |

RAAP-projectcode

HKBB

Archis-onderzoeksmeldingsnummer

5616924100

Beheer

RAAP

plaats

en

1. Administratieve

1.3

Doeldoel

van

het

ting

aan

de

hand

inventariserend het

gebied

storingen

gegevens.

bureauonderzoek verzamelde

van

veldonderzoek

te toetsen in

kaart te

vooronderzoek

Welke

gegevens

reeds

bekend?

Wat

was

het

de

invloed

Wat

is de

RAAP-rapport

7216

de

met

betrekking

historisch

daarvan

op

en/of tot

landgebruik de

is

een

het

/ versie

gespecificeerde archeologische en

verwachte

gebied?

04-07-2024

En

en/of

archeologische

zijn

zijn

aantal

onderdeel waarde

het

van

hiervan

plangebied

aanzien de

en

verwachting eventuele

traject

het terrein,

verwach-

resten.

voor

bodemver-

archeologisch

van

dan

Het

wel

de

archeo-

onderzoeksvragen geformuleerd:

archeologie ten

het

van

bodemkundige opbouw

van

(verwachte)

wat

bodemkundige opbouw

van

archeologische complexen

gespecificeerde verwachting in

een

archeologische

Hiertoe

geo(morfo)logische

,

van

bekende

over

onderzoeksfasen

heeft

vast te stellen.

ziet de

waarden

Deze

einddoel

Hoe

opstellen

geo(morfo)logische

brengen.

*

…

is het

informatie

(verkennende fase) heeft tot doel de archeologische

door de

dat als

logische vindplaats

…

het

vraagstelling

en

Het

Oost

regio Oost te Zutphen en op termijn provinciaal depot, Archis en e-depot.

documentatie

Tabel

2024

en

en

wat

in

het en

is het

plangebied rond

het

eruit?

plangebied zijn

landgebruik

nu

en

wat

(bodem)gaafheid?

van

nog

onbekende

archeologische

prospectiekenmerken?

[8]

is

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

•

Komt de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw in het plangebied hetgeen op basis van het bureauonderzoek verwacht werd?

•

Dient op basis van de resultaten van het veldonderzoek de gespecificeerde archeologische verwachting te worden bijgesteld?

•

Waar

•

Is de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intact) dat archeologisch vervolgonderzoek zinvol is?

•

Zijn er aanwijzingen

•

Kan het archeologisch relevante niveau gewaardeerd worden? Zo ja wat is de waardering zo nee welke informatie is nodig om tot een waardering te komen?

en op

overeen

met

welke diepte bevinden zich de archeologisch interessante lagen?

voor

(grotere) archeologische nederzettingen? ,

en

,

•

Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten?

•

Op welke wijze kan bij de planvorming met archeologische resten worden omgegaan?

•

Met de inzet van welke zoekmethoden kunnen de verwachte archeologische resten systematisch opgespoord worden (zoeksleuven booronderzoek veldkartering geofysisch etc. )? ,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

,

,

[9]

Plangebied

Blankenburg

bureauonderzoek

te

Haaksbergen, gemeente Haaksbergen. Archeologisch

inventariserend

en

veldonderzoek

(verkennend

vooronderzoek:

een

ÂP

RA

booronderzoek).

2 Bureauonderzoek 2.1

Methode

Het

bureauonderzoek

genese

tijd

het

van

heeft

dient

ervoor

landschap,

achtergelaten.

de

Met

om

—

basis

op

bodemopbouw

behulp

en

deze

van

verschillende

van

de

die

sporen

bronnen

het

—

inzicht

menselijk gebruik

gegevens

wordt

is door

gebiedsexperts

te

krijgen

in de

in de

loop

de

van

gespecificeerde archeologische

een

verwachting opgesteld. Naast

de conform

keuze

gemaakt

bevatten

digitaal

(zie 0

de

KNA

verplichte bronnen

uit betrouwbare de

voor

beschikbare

bronnen

motivering).

archieven.

informatiedragers.

(gemeente,

etc.) wordt

2.2

plaats,

Aardkundige

Geologische TNO, 2021)

situatie

voor

Daarvoor

Voor de

hiervoor relevante

die

de

de

naar

gebruik gemaakt de

van

actuele het

van

RAAP

archeologische verwachting

beschrijving

Voor

verwezen

is

de

van

de

van

historische

metadata

van

landelijk situatie

de

is

een

relevante

informatie

en

RAAP

voor

gebruik gemaakt

verzamelde

toepassing zijnde

beredeneerde

van

gegevens

data-archief.

situatie

(geanonimiseerd) 2006: WEN.

WN | (geanonimiseerd) +: (geanonimiseerd) B:

fluvioperiglaciale afzettingen (leem

de

<<

‘en

zand)

en

(geanonimiseerd) HN

net

met

een

zanddek situatie

(geanonimiseerd) GMN

Geomorfologische (geanonimiseerd) 2004), zie figuur

2.

Actueel

Nederland

mn.

{(AHN4),

Hoogtebestand zie figuur 3

Ouderdom

geomorfologische

structuur

Niet

gekarteerd; gekarteerde zones in de omgeving betreffen dekzandruggen, grondmorenewelvingen, gordeldekzandwelvingen, vlakten van grondmorene of een dalvormige laagte. Op basis van een analyse van het AHN in vergelijking met de geomorfologische kaart doet vermoeden dat het plangebied in lagere zone ligt (waar vermoedelijk water in heeft gestaan). Pleistoceen

Archeologische waarden- en verwachtingenkaart gemeente Haaksbergen, zie figuur 7

Dekzandkoppen conservering).

Bodemkundige

Niet

situatie

(bodemdata.nl)

en

-ruggen,

met

plaggendek (mogelijk goede

gekarteerd; gekarteerde zones in de omgeving betreffen hoge enkeerdgronden; met lemig fijn zand (bEZ23) of beekeerdgronden; met lemig fijn zand (pZg23) bruine

Verwachte

diepteligging van archeologisch relevante lagen Tabel

2. Overzicht

directe

omgeving.

RAAP-rapport

7216

van

Direct

vanaf

geologische, geomorfotogische

/ versie

04-07-2024

en

het maaiveld

of onder

bodemkundige

een

kenmerken

eventueel

van

het

plaggendek.

plangebied

en

de

[10]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 2. Het plangebied op de geomorfologische kaart (Koomen & Maas , 2004).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[11]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 3. Het plangebied op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN4).

2. 3 Historische situatie Op basis van historische kaarten kan inzicht worden verkregen in het historisch gebruik van een gebied van na de late middeleeuwen tot begin 20e eeuw. In die periode was men veel meer dan nu gebonden aan de (on)mogelijkheden die het natuurlijke landschap bood voor bewoning en andere vormen van landgebruik. Het historisch gebruik zegt daarmee iets over de archeologische potentie van het gebied. Daarnaast kan het informatie leveren over eventuele bodemverstoringen die in het verleden hebben plaatsgevonden. De

Haaksbergen ligt vermoedelijk in de Karolingische tijd. De eerste nederzetting lag de Buurserbeek maar hiervan werd de loop in een later stadium verlegd. In de loop van de 13 de eeuw staat aan de noordzijde van het dorp het kasteel de Blankenburg. oorsprong van

aan

2. 3. 1

,

De Blankenburg

Het plangebied ligt op of nabij de vermoedelijke resten van het 13 de -eeuwse kasteel de Blankenburg. In een rentmeester rekening uit 1552 is geschreven over een 'vervallen ende wusten wall omme die blanckenburch'. Hieruit blijkt dat er om het huis een wal heeft gelopen en tevens is afgebakend met een (dubbele) gracht. 2 Uit eenzelfde soort rekening uit 1560 blijkt de Blankenburg reeds afgebroken. De precieze locatie van het vermoedelijk houten kasteel is onbekend gebleven.

2 Ten Asbroek , 1988.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[12]

Plangebied

Blankenburg

bureauonderzoek

2.3.2

Bij

het

te

Haaksbergen, gemeente Haaksbergen. Archeologisch

inventariserend

en

Opgravingen aanleggen

vermoedelijke

van

resten

veldonderzoek

‘de

van

in

1914

opgravingen zijn (zie sporenkaart

in

namelijk hoe

diep deze

is

laag

diverse paalkuilen 10

em

breed

In

een

deel

met

uitgevoerd.

tussen

de

en

‘vaste

aangetroffen. aardewerk

onderhavig

(NJBG),

onder

de

mogelijke

en

figuur

aangetroffen. kasteel

precieze

alle

naar

een

ÂP

RA

van

(A in figuur 4) de

zijn tijdens

kasteel te lokaliseren.

resten

4 is

1969

en

14

en

van

de

aan

doornen

een

noordzijde

diverse

Tijdens

haag aangetroffen

rechterzijde (zuidkant

van

de

overzichtskaart

m

-mv

is nog

zijn

deze

Het

is onbekend

terrein

op

vlechtwerk

put)

van

B ook m

lang

en

ter

Bestudering

van

de

archeologisch

onderzoek

een

van

10

gevonden.

van

is door de

links

in

en

‘o69

de

funderingen

sporenkaart

13°-eeuwse en

Jeugdbond

reeds

echter de

waren

figuur 4). Op

paalgaten

90

het

kasteel

is nog

ergens

tussen

de

van

waarschijnlijkheid

Nederlandse

(geanonimiseerd) Mn

het onderzoek

diverse

locatie

1968

12

nr.

‘begroeiingslaag’ aangeduid.

een

sporenkaart is te zien dat de indicatoren tussen 70 De

Blankenburg Tussen

aangetroffen. Op 1,65

leiding

uitvoering fundering

de

het verdwenen

in

grond’

Aan

plangebied

overzichtskaart

bestaande

om

aardewerk

paalgaten,

hierop aardewerk

Met de

aangelegd (zie de nog

en

het

van

Geschiedenis

uitgevoerd

figuur 4). Op de sporenkaart

scheiding

een

zijn tussen

ophaalbrug aangetroffen.

een

archeologische (proef}opgravingen diverse

vooronderzoek:

booronderzoek).

Blankenburg’

gierput

een

(verkennend

onder

cm

altijd

in

figuur

scherven het

van

5

de

huidige

zijn bij de afgraving

aangetroffen. Op

al

garage

van

de

toenmalige peil zijn

onbekend.

Men

huidige Blankenburg

vermoed

wel

Benninkstraat

en

dat

het

heeft

gestaan.

ie

ol

Paren, lang Là3m

S

Peil

Pe Eme

HIS

Falen

|

\

Grond

Pee

Pand A

Vaste

DN

BLANKENBURG KADASTERKAART

Figuur 4.

Links

rechts de

sporenkaart

RAAP-rapport

een

7216

overzichtskaart van van

/ versie

de

OPGRAVING

de

Nederlandse

Jeugdbond

ter

Bestudering

van

de

opgraving !, naast woning A (Historische Kring Haaksbergen,

04-07-2024

NR.

Î

uit

1968,

1960

Geschiedenis

1982).

[13]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 5. De sporenkaarten van de opgraving II en III (Historische Kring Haaksbergen , 1982).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[14]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 6. Overzicht van historische kaarten.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[15]

Plangebied

Blankenburg

bureauonderzoek

2.3.3

Op

te

De latere

de

kadastrale

dorpskern, tot

minuutkaart de

aan

drietal

woningen

nog

steeds

is

het

gebied sprake een

de

NJBG

worden

2.4

veldonderzoek

sprake

(verkennend

vooronderzoek:

een

ÂP

RA

booronderzoek).

ontwikkelingen

een

van

Haaksbergen, gemeente Haaksbergen. Archeologisch

inventariserend

en

uit 1811-1832

doodlopende met erf

van

garagebedrijf

en

diverse

ingetekend (zie figuur dat

aangenomen

de

drie

boerderijen en/of

‘Endeke

5). De

en

diverse

perceelsgrens.

bijgebouwen.

werkput

Archeologische

plangebied

straat, genaamd:

smalle waterloop met

het

aan

De

bouwput

diepst aangetroffen

van

de

de

rand

van

de

Haaksbergse

Too'.* In die periode is nog sprake

bouwland.* De latere topografische

dezelfde

van

ligt

kaart

1891

van

agrarische percelen Na

1968/1969

en

randfundering

vondst

fundering toentertijd

lag op niet

90

veel

is in

laat en

het

van

cm

-mv,

zien

lijkt

dat

van

hier

centraal

in

plangebied sprake

de garage derhalve

is door kan

dieper is uitgegraven.

gegevens

Gemeentelijk archeologiebeleid Bestemmingsplan Boerenmaat,

‘Haaksbergen

Dorp,

Veldmaat, de Els, 't Zienesch en de Greune’S uit

Wolferink,

de

2015

| In de toelichting wordt onderscheid gemaakt tussen terreinen met een

hoge archeologische verwachtingswaarde (2.500 m? en 40 cm -mv) en waarde (50 m? en 40 cm -mv). Aan de noordzijde ligt het plangebied in een zone met een hoge verwachtingswaarde en in het zuiden in een terrein van archeologische

| terreinen met archeologische waarde.

Gemeentelijke archeologische

Hoge archeologische verwachting (dekzandkoppen e.d). Na een analyse van het AHN4 kan ook sprake zijn van een lager beekdal met een hoge verwachting voor watergerelateerde objecten.

verwachtingskaart

Het

plangebied ligt in de bufferzone van vindplaats van kasteel de Blankenburg. Gemeentelijke archeologische

de

archeologische/historische

Aan

de zuidzijde ligt het plangebied in de historische kern van Haaksbergen. Maatwerk in overleg met het bevoegd gezag. In de buffer van een archeologische/historische vindplaats. Onderzoek bij ingrepen >30 m?

beleidsadvieskaart

Aan

noordzijde ligt het plangebied in een zone met een hoge archeologische resten (geconserveerd); onderzoek bij ingrepen m? en dieper dan 40 cm. Aanvulling bevoegd 2024)

Tabel

3.

Overzicht

gezag

van

betekent

het

3

Endeke-too

4

Kadastrale

$

NL.IMRO.0158.BP1113-0004

kaart

RAAP-rapport

‘een

1811-1832:

7216

/ versie

(geanonimiseerd) MN

De

toelichting archeologisch

bestemmingsplan stelt dat noodzakelijk is, omdat een groot deel al is bebouwd. De huidige bebouwing heeft geleid tot verstoring van de ondergrond, maar is niet gezegd dat het hele perceel is verstoord. Tussen de fundering kan binnen het huidig gebouw nog een intacte bodem en daarmee archeologische resten aanwezig zijn.

geldende archeoltogiebeleid

eindje

en

van

het

>100

leidende

onderzoek

niet

achterliggende verwachtingskaart.

toe’

minuutplan

04-07-2024

Haaksbergen,

Overijssel, sectie |, blad 02 (MIN04021102)

[16]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 7. Het plangebied op de archeologische waarden- en verwachtingenkaart van de gemeente Haaksbergen , legenda in figuur 8.

Figuur 8. Legenda archeologische waarden- en verwachtingenkaart van de gemeente Haaksbergen.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[17]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Bekende archeologische

gegevens

In het plangebied en in de omliggende onderzoeksradius van 500 m is geen sprake van archeologische monumententerreinen (AMK). Binnen deze radius zijn in Archis wel een drietal vondsten geregistreerd. Deze vondsten zijn vallen niet samen met de archeologische (proef)opgravingen van 1968-1969. Op 130 m ten noorden van het plangebied zijn tijdens niet archeologische graafwerkzaamheden nabij de Vincentstraat 54 een laag funderingsresten van Bentheimer zandsteen op 12 m -mv. De stenen hadden een afmeting van 45 x 20 x 17. 5 cm. 6 Mogelijk horen deze funderingsresten bij kasteel de Blankenburg maar dat is niet zeker. Wellicht horen de resten ook wel bij een bijgebouw of grachtkade. De stenen zijn door de aannemer uitgebroken. ,

,

Ten zuiden van het plangebied zijn enkele steengoed- en grijsbakkende aardwerken scherven geregistreerd. 7 De vondsten zijn gerelateerd aan kasteel de Blankenburg maar de verzamelwijze is niet bekend. De laatste vondstregistratie betreft een grote hoeveelheid middeleeuws aardwerk (kogelpot steengoed e. d. ). 8 Het materiaal is tijdens niet archeologische graafwerkzaamheden aangetroffen. ,

,

Eerder in de omgeving uitgevoerd onderzoek volgens Archis 3

Figuur 9. Overzichtskaart archeologische gegevens uit de directe omgeving van het plangebied (Archis).

6 Archis nr. 3102407100 7 Archis nr. 2711331100 8 Archis nr. 2700923100

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[18]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Zaakid.

Landschappelijke ligging

Resultaat/advies

4033932100 (AOP)

Laag , mogelijk in beekdalbodem (15 m ten noorden plangebied)

Geen rapportage beschikbaar. Op website historische kring staat dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor de middeleeuwse Blankenburgh. 9

2432019100 (ABO)

Flank dekzandwelving naar beekdal (115 m ten zuiden)

Verstoorde bodem- en menglagen met stadsafval. Verwachting op resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd in menglagen (onder de bouwvoor) als in de top van de C-horizont. Advies: archeologische begeleiding

2369001100 (ABO)

Dekzandwelving (205 m ten zuidwesten)

Dekzandpakket van 11-14 , , m dik; de top is recent verstoord – geen plaggendek. Advies: geen vervolg

2316473100 (ABO)

Dekzandwelving (235 m ten westen)

Bovenlaag bestaat uit een vermengde bouwvoor en esdek van ca. 13, m dik. Hieronder verstoorde podzolbodem zonder indicatoren (gezeefd 4mm). Advies: geen vervolg

2172017100 (ABU)

Kern Haaksbergen

Niet gebruikt – te globaal voor onderhavig onderzoek

Tabel 4. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het plangebied. ABU bureauonderzoek; ABO = archeologisch: boring; AOP = archeologisch: opgraving.

Bekende archeologische

gegevens

=

archeologisch:

uit andere bronnen

De gegevens van archeologische vrijwilligersverenigingen zijn reeds verwerkt in de gemeentelijke archeologische verwachtingskaarten en veelal geregistreerd in Archis3. Landschappelijke inbedding Wanneer de vindplaatsen en hun landschappelijke inbedding bekeken worden in vergelijking met de situering van het plangebied dan blijkt dat deze voornamelijk samenhangen met het kasteel de Blankenburg. ,

2. 5 Huidige situatie Aan de hand van actuele gegevens van recente luchtfoto’s Google Street View locatiebezoek navraag bij de opdrachtgever zijn de onderstaande zaken over de huidige situatie te melden. ,

,

en

Huidig grondgebruik

Bebouwd en verhard

Hoogteligging maaiveld

Ongeveer 25 m +NAP

Grondwatertrap

Niet gekarteerd i. v. m. bebouwing. Mogelijk trap Vao (beekdalen) GHG < 25 cm -mv; GLG 120 – 180 cm -mv en trap VIIId (dekzandruggen) – GHG > 140 cm -mv; GLG > 180 cm -mv

Milieutechnische condities

Onbekend

Aanwezige constructies (funderingen , kelders e. d. )

Onbekend , de bestaande loods is in gebruik geweest als garage. Mogelijk sprake van smeerput e. d.

Locatie en diepte van kabels/leidingen

Zie figuur 10 , diepte onbekend.

Tabel 5. Overzicht van de huidige situatie van het plangebied.

9 https://historischekringhaaksbergen. nl/in-haaksbergen/archeologie/item/1888-graven-naar-de-Blankenburgh. html

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[19]

–

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 10. KLIC-gegevens plangebied (Kadaster).

2. 6 Toekomstige situatie Uit navraag bij de opdrachtgever is het volgende gebleken Aard , omvang en diepte – zie figuur 11 en figuur 12

•

•

•

Invloed op maaiveld en grondwater

Onbekend

Toekomstig gebruik(er)

Onbekend

over

de toekomstige situatie:

Het slopen van de twee nog bestaande bedrijfspanden (garage 565 m 2 enbijgebouw 125 m)2 , verwijderen klinkerverharding. Diepte funderingen is niet bekend. De bouwtekeningen zijn opgevraagd bij de opdrachtgever. Aanbouw appartementencomplex; verstoringdiepte tenminste 80 cm -mv (17, m -peil). Aanbouw van gebouw met 11 woningen in een complex met twee verdiepingen. De precieze omvang van het nieuwe complex is vermoedelijk 400 m;2 de geplande verstoring in de tuin , bergingen en parkeervakken is onbekend. Alle ingrepen zullen plaatvinden op terrein van het voormalige garagegebouw (kadastraal perceel 6484). In het aangrenzende perceel 1208 wordt een nieuwe afscheiding (muur en beschoeiing) , verharding en een aantal parkeervakken gerealiseerd.

Tabel 6. De toekomstige situatie.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[20]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 11. Geplande inrichting plangebied (aanlevering opdrachtgever).

Figuur 12. Uitsnede geplande inrichting begane grond (aanlevering opdrachtgever).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[21]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 13. Dwarsdoorsnedes nieuwbouwplannen (aanlevering opdrachtgever) , zie ook bijlage 3.

2. 7 Gespecificeerde archeologische verwachting Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Deze geeft inzicht in de aard en de ouderdom (inclusief omvang en uiterlijke kenmerken) (diepte)ligging en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten. ,

Aard

en

,

ouderdom

Het verspreidingspatroon van archeologische vindplaatsen is voor een groot deel gerelateerd aan de fysieke eisen die de mens stelde aan de leef- en woonomgeving. Het meest markant zijn de verschillen tussen jager-verzamelaars enerzijds en landbouwers anderzijds.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[22]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Jager-verzamelaars In de steentijd (paleolithicum t/m neolithicum) leefden de mensen voornamelijk van de jacht visvangst en het verzamelen van eetbare planten en vruchten. Deze zogenaamde jager-verzamelaars trokken door het landschap en verbleven alleen tijdelijk op een plek. Uit een ruimtelijke analyse blijkt dat hun kampementen in vrijwel alle gevallen waren gesitueerd op de overgang van nat naar droog. Nabij dergelijke gradiëntzones waren namelijk de meeste voedselbronnen voorhanden en was (drink)water bereikbaar. ,

Het oppervlak uit de steentijd bevindt zich vermoedelijk onder een eventueel plaggendek op meer dan 50 à 80 cm –mv. Er is onvoldoende informatie voorhanden over de aan- of afwezigheid van gradiëntzones. Er geldt dan ook een niet nader gespecificeerde archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de steentijd. ,

Landbouwers Met de introductie van de landbouw (vanaf het neolithicum) werd de mate waarin gronden geschikt waren om te beakkeren een steeds belangrijker factor in de locatiekeuze van de mensen. De eerste akkergronden werden aangelegd op de van nature vruchtbaarste gronden. Bovendien moesten de gronden goed ontwaterd zijn. Het plangebied ligt in de bebouwde kom van Haaksbergen. Hoewel het op het AHN in een laagte lijkt te liggen is de aanwezigheid van dekzandkoppen en -ruggen met een eventueel plaggendek niet uit te sluiten. Derhalve kunnen nog archeologische resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers (late prehistorie) vanaf het neolithicum worden verwacht. Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd bewoning in het plangebied heeft plaatsgevonden. Zodoende worden er archeologische resten van bewoning en landbewerking verwacht uit het neolithicum tot en met de nieuwe tijd. Dergelijke vindplaatsen zijn over het algemeen 500 tot 2000 m 2 in omvang en kenmerken zich door een spreiding van vondstmateriaal. ,

(Diepte)ligging In het plangebied komt naar verwachting een jong afdekkend pakket voor dat een ouder loopvlak afdekt. Dit afdekkende pakket dateert uit de late middeleeuwen – nieuwe tijd. Wanneer sprake zou zijn van een dergelijk plaggendek zijn oudere resten worden zodoende door het pakket afgedekt en bevinden zich op een vermoedelijke diepte vanaf circa 50 cm -mv. Aangezien het plangebied op het actuele hoogtemodel ten opzichte van de omgeving relatief laag ligt kan het ook zijn dat de dekzanden uit het Laat-Pleistoceen direct aan het maaiveld liggen. Het huidige maaiveld vormt zodoende al sinds het laat-paleolithicum het loopvlak. Aangezien een jong afdekkend pakket in laaggelegen beekdalgronden normaliter ontbreekt kunnen archeologische resten vanaf deze periode direct aan het maaiveld aanwezig zijn. ,

,

Fysieke kwaliteit Aangezien het onbekend is of er in het plangebied afdekkende pakketten aanwezig zijn of ontbreken is het niet duidelijk is hoeverre sprake is van goede of slechte conservering van de archeologische resten. Uit het bureauonderzoek is in ieder geval gebleken dat het plangebied is ontgonnen voor de landbouw. Regelmatige landbouwkundige werkzaamheden resulteren meestal in een bouwvoor met een

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[23]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

gemiddelde dikte van 30 tot 40 cm. Eventuele archeologische resten zullen tot die diepte verstoord zijn. Met name grondsporen kunnen onder de bouwvoor nog bewaard zijn gebleven. Overzicht De archeologische verwachting en de verschillende deelaspecten daarvan zoals hiervoor beschreven zijn samengevat in tabel 7. Daarnaast zijn de prospectiekenmerken met betrekking tot de verwachte archeologische resten in figuur 14 schematisch verbeeld. ,

Archeologische periode

Complextype

Omvang

Kenmerken

Diepteligging

Gaafheid

Paleolithicum t/m mesolithicum

Tijdelijke (jacht)kampementen

Enkele tientallen tot honderden vierkante meters

Spreiding bewerkte vuurstenen artefacten (afval en houtskool , etc. ) en grondsporen (haarden , graven etc. )

Onder een eventueel plaggendek (vanaf 50 à 80 cm -mv)

Onbekend

Neolithicum t/m

Bewoning , begraving , agrarisch , water gerelateerd

500 tot 2000 m 2

Spreiding vondstmateriaal; aardewerk , bot , metaal

Onder een eventueel plaggendek (vanaf 50 à 80 cm -mv); vlak aan het maaiveld

Onbekend

Burcht/kasteel , bewoning , agrarisch , water gerelateerd

500 tot 2000 m 2

Spreiding vondstmateriaal; aardewerk , bot , metaal en (verspoelde) bruggen , houtresten , duikers , dammen e. d.

Onder een eventueel plaggendek (vanaf 50 à 80 cm -mv); vlak aan het maaiveld

Hoog

vroege

middeleeuwen

Late middeleeuwen t/m nieuwe tijd

,

Tabel 7. Samenvatting van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.

Figuur 14. Diagram voor archeologische vondst- en spoorcomplexen. Rode kader: aanduiding van de situatie in het plangebied.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[24]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

3 Veldonderzoek 3. 1 Methode Het inventariserend veldonderzoek (IVO) bestond uit een verkennend booronderzoek. De gevolgde onderzoeksmethode voor het veldwerk is bepaald op basis van de resultaten van onderhavig bureauonderzoek. Het veldonderzoek is uitgevoerd op donderdag 20 juni 2024. Vanwege de geringe grootte van het plangebied is een afwijkend boorgrid uitgezet waarbij zes boringen zo goed mogelijk over het terrein verspreid zijn (zie figuur 15).

Figuur 15. Boorpuntenkaart op een luchtfoto.

Er is geboord tot maximaal 200 cm -mv met een Edelmanboor (7 cm) en een gutsboor (3 cm). Vanwege een zeer sterke benzinelucht bij boring 6 is deze vroegtijdig gestaakt. De boringen zijn tijdens het veldwerk lithologisch conform NEN 5104 (Nederlands Normalisatie-instituut 1989) digitaal beschreven in het boorbeschrijvingssysteem van RAAP (Deborah3: zie bijlage 3) en met behulp van een RTK-GPS ingemeten. Van alle boringen is de hoogte bepaald met behulp van een RTK-GPS. ,

Het opgeboorde materiaal is in het veld door middel van verbrokkeling en versnijding gecontroleerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren (zoals houtskool vuursteen aardewerk metaal bot verbrande leem en fosfaatvlekken). ,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

,

,

,

[25]

,

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

3. 2 Resultaten 3. 2. 1

Veldwaarnemingen

Het plangebied ligt op een met klinkers verhard terrein met diverse leegstaande gebouwen. Het terrein rondom het huis aan de Blankenburg 18 is tevens verhard. De scheiding tussen het huis en de voormalige garage is door middel van een groot hek gescheiden (zie figuur 16 rechtsboven). De binnenkant van het garagegebouw is in zijn geheel verhard met een toplaag van klinkers en/of hout. Vervolgens was sprake van een massieve betonvloer. Aan de oostzijde van het terrein is nog sprake van een tweetal schuren waarvan een met een betonvloer en de ander een klinkervloer (zie figuur 17 rechtsonder). ,

,

Figuur 16. Het plangebied op 20 juni 2024 (foto’s: RAAP).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[26]

,

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Figuur 17. Het inpandig deel van het plangebied op 20 juni 2024 (foto’s: RAAP).

3. 2. 2

Geologie en bodem

Aan de voorzijde van de voormalige garage/ruitersportwinkel is onder de klinkerverharding bij boring 4 en 5 sprake van een relatief dunne laag zwak siltig opgebracht zandpakket. In boring 5 is vanaf 20 cm mv sprake van een gevlekte zandlaag met puin- en houtskoolresten. Het betreft een deels gebioturbeerd pakket opgebrachte grond. In de beide boringen is vervolgens abrupt sprake van een sterk siltig matig tot sterk humeus zandpakket met houtskoolresten puinfragmenten en af en toe aardewerken scherven (zie figuur 16 linksonder). Naar verwachting betreft dit pakket een cultuurlaag. In boring 4 is vanaf 95 cm -mv sprake van een humeus zandig kleipakket waaronder op 130 cm -mv nog een 15 cm dik matig slap siltig kleipakket verscheen. Vervolgens is tussen 145 en 160 cm -mv een zwak kleiig en vervolgens mineraalarm (niet gedefinieerd) veenpakket waargenomen. ,

,

,

,

,

Achter het pand ter plaatse van boringen 1 en 2 is onder de klinkerverharding sprake van een opgebracht zandpakket. Ook hierna volgt een abrupte overgang naar een sterk siltig zwak tot matig humeus pakket met houtskoolresten en puinfragmenten. Bij de noordelijker gelegen boring 2 is deze geïnterpreteerde oude akkerlaag 15 cm dik maar blijkt deze bij boring 1 nog een dikte van tenminste 25 cm te hebben. Bij boring 1 is vervolgens tussen 50 en 75 cm -mv sprake van een zandig- en daarna siltig kleipakket waaronder een zandpakket met leemlagen en plantenresten verscheen. Deze wordt geïnterpreteerd als een pakket met beekafzettingen. In boring 2 is onder de cultuurlaag sprake van een zwak grindig licht humeus en grijskleurig zandpakket. Hieronder is vanaf 100 cm -mv een bijna ,

,

,

,

,

,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[27]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

groengrijze matig siltige zandlaag met plantenresten zand- en leemlagen waargenomen. Vanaf 130 cm -mv is sprake van een lichtgrijs pakket matig fijn zand. De boring is op 190 cm -mv gestaakt omdat de guts vanaf die diepte op een niet waargenomen ondoordringbare massieve laag stuitte. ,

,

,

3. 2. 3

,

Archeologische indicatoren

In vrijwel alle boringen zijn in de cultuurlaag spikkels houtskool en/of (archeologische) puinfragmenten waargenomen. Let wel het onderzoek betrof een verkennend booronderzoek en had ook niet tot doel archeologische vindplaatsen op te sporen aangezien de boordichtheid en boordiameter hiertoe ontoereikend waren. ,

,

3. 3 Archeologische relevantie Uit het veldonderzoek blijkt dat het plangebied niet op een dekzandrug met humeus plaggendek maar in een laaggelegen beekdal ligt. In 4 van de 6 boringen is vlak onder een laag opgebrachte grond een cultuurlaag aangetroffen. Dit zal echter niet het verwachte plaggendek betreffen dat geleidelijk als bodemverbetering is opgebracht zoals bij essen. Gezien de onderliggende beekafzettingen zal dit humeuze zandpakket zijn opgebracht ten behoeve van het ophogen van grond omdat deze anders te nat was om te bewerken als agrarisch land. Onder deze cultuurlaag zijn met name gelaagde zandige beekafzettingen met leem en puinspikkels waargenomen. Met name aan de oostzijde van het plangebied zijn leemachtige beekafzettingen met hier en daar puinfragmenten en houtskoolspikkels aanwezig. Aan deze kant van het plangebied is tevens op aanzienlijke diepte gestuit op een ondoordringbare massieve laag. Met enkel de boorresultaten is niet te voorspellen wat hier op bijna 2 m -mv is geraakt. Aan de westzijde van het plangebied blijkt voornamelijk sprake van veen- zand- en kleilagen. Naar verwachting betreft dit gelaagde pakket een voormalig watervoerende geul of eventuele grachtvulling. ,

,

Op basis van de bodemopbouw en de beschikbare historische bronnen maakt het plangebied mogelijk deel uit van het reeds verdwenen kasteel de Blankenburg. De aangetroffen puinfragmenten houtskoolspikkels gelaagde bodemopbouw en de gestuite boring 2 zijn hoogstwaarschijnlijk te relateren aan het kasteelterrein (voorburcht - gracht periferie o. i. d. ). ,

,

,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[28]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

4 Conclusies

en

advies

4. 1 Conclusie Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied niet op een hogere dekzandwelving ligt maar heeft waarschijnlijk een relatief lage landschappelijke ligging. Aangezien het plangebied in verband met de bestaande bebouwing niet is gekarteerd op de bodemkaarten is op basis van extrapolatie een verwachtingsmodel opgesteld. Op basis van een analyse van onder meer het hoogtemodel in vergelijking met de geomorfologische kaart doet vermoeden dat het plangebied in een lagere beekdalzone ligt (waar vermoedelijk water in heeft gestaan). Het plangebied ligt op of nabij de vermoedelijke resten van het verdwenen 13 de -eeuwse kasteel de Blankenburg. Aangezien er vrijwel geen documentatie van het kasteel bewaard is gebleven blijft de precieze locatie vooralsnog onbekend. Tijdens de aanbouw van de garage zijn bij een archeologische inspectie in 1968 op waarschijnlijk 90 cm -mv nog 13 de -eeuwse scherven en diverse paalsporen waargenomen. ,

,

,

Uit het veldonderzoek is in 4 van de 6 boringen onder een dun opgebracht zandpakket sprake van een cultuurlaag. Dit betreft echter niet het verwachte plaggendek. Gezien de onderliggende beekafzettingen zal dit humeuze pakket zijn opgebracht ten behoeve van het ophogen van grond omdat deze anders te nat was om agrarisch te bewerken. Onder deze cultuurlaag zijn met name gelaagde zandige beekafzettingen met leem en puinspikkels waargenomen. Met name aan de oostzijde van het plangebied zijn leemachtige beekafzettingen met hier en daar puinfragmenten en houtskoolspikkels aanwezig. Aan deze kant van het plangebied is tevens op aanzienlijke diepte gestuit op een ondoordringbare massieve laag. Met enkel de boorresultaten is niet te voorspellen wat hier op bijna 2 m -mv is geraakt. De aangetroffen puinfragmenten houtskoolspikkels gelaagde bodemopbouw en de diep gestuite boring zijn hoogstwaarschijnlijk te relateren aan het verdwenen kasteelterrein (voorburcht - gracht periferie o. i. d. ). Aan de westzijde van het plangebied blijkt voornamelijk sprake van veenzand- en kleilagen. Naar verwachting betreft dit gelaagde pakket een voormalig watervoerende geul of eventuele grachtvulling. ,

,

,

,

,

4. 2 Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. Om de gespecificeerde verwachting te toetsen wordt vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een karterende fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een onderzoek met behulp van proefsleuven de geëigende methode voor vervolgonderzoek. Gezien het grondverzet en de beoogde ontgravingsdiepte wordt geadviseerd om het daadwerkelijke proefsleufonderzoek uit te voeren wanneer de bestaande panden tot aan het maaiveld zijn gesloopt. De uiteindelijke strategie en voorwaarden voor het proefsleuvenonderzoek worden vastgelegd in een Programma van Eisen dat dient te worden opgesteld door een senior KNA archeoloog en te worden goedgekeurd door het bevoegd gezag. ,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[29]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

In het algemeen geldt dat wanneer tijdens werkzaamheden archeologische resten worden aangetroffen dan is conform artikel 5. 10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap c. q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). ,

4. 3 Tot slot Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

,

de gemeente Haaksbergen

,

[30]

,

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Literatuur Asbroek

,

W. E. ten 1988. Haaksbergen voor en na 1188. Industriële Kring Haaksbergen. ,

Historische Kring Haaksbergen 1982. Historie van Haaksbergen: deel I. Haaksbergen. ,

Historische Kring Haaksbergen z.d. Archeologie Blankenburgh. https://historischekringhaaksbergen. nl/in-haaksbergen/archeologie/item/1605Blankenburgh. html ,

Koomen

,

A. J. M. & G. J. Maas 2004. Geomorfologische kaart Nederland (GKN). Achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand. Alterra-rapport 1039 Wageningen. ,

,

,

Nederlands Normalisatie-instituut 1989. Nederlandse Norm NEN 5104 Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut Delft. ,

,

,

SIKB TNO

2016. Beoordelingsrichtlijn Archeologie. BRL SIKB 4000. SIKB

,

,

,

Gouda.

2021. Geologische overzichtskaart Nederland. https://www. dinoloket. nl/ondergrondmodellen

Weerts

,

H. J. Schokker K. Rijsdijk & C. Laban TNO Bouw en Ondergrond Utrecht. ,

,

,

2006. Geologische overzichtskaart

van

Nederland.

,

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[31]

Plangebied

Blankenburg

bureauonderzoek

te

Haaksbergen, gemeente Haaksbergen. Archeologisch

inventariserend

en

Overzicht

veldonderzoek

(verkennend

figuren, tabellen

van

vooronderzoek:

een

RA

booronderzoek).

ÂP

bijlagen

en

Figuren: Figuur

1.

Aanduiding

Figuur

2.

Het

plangebied.

plangebied

op

de

Inzet:

Figuur

3.

Het

plangebied

op

het Actueel

Figuur

4.

Links

Geschiedenis

in Nederland

geomorfologische

overzichtskaart

een

ligging

uit 1968,

Hoogtebestand

van

de

Nederlandse

rechts

de

sporenkaart

(Historische Kring

Haaksbergen, 1982).

Figuur

5.

De

van

Figuur

6.

Overzicht

Figuur

7.

Het

sporenkaarten

de

plangebied

de

op

8.

in

Legenda archeologische

2004).

Nederland

(AHN4).

Jeugdbond

ter

de

van

11 12

Bestudering

opgraving |,

naast

van

de

woning

A 13

III (Historische

en

Kring Haaksbergen,

1982).

14

kaarten.

15

archeologische

Haaksbergen, legenda Figuur

opgraving

historische

van

Il

(ster).

(geanonimiseerd) GE.

kaart

figuur

waarden-

verwachtingenkaart

en

de

van

gemeente

8.

17

waarden-

verwachtingenkaart

en

de

van

gemeente Haaksbergen.

17

Figuur

9.

Overzichtskaart

archeologische

uit de

gegevens

directe

omgeving

het

van

plangebied

(Archis).

18

Figuur

10.

KLIC-gegevens plangebied

Figuur

11.

Geplande inrichting plangebied (aanlevering opdrachtgever).

21

Figuur

12.

Uitsnede

21

Figuur

13.

Dwarsdoorsnedes

Figuur

14.

Diagram de

(Kadaster).

20

geplande inrichting begane grond (aanlevering opdrachtgever).

situatie in

nieuwbouwplannen

archeologische

voor

het

Figuur

15.

Boorpuntenkaart

Figuur

16.

Het

plangebied

Figuur

17.

Het

inpandig

(aanlevering opdrachtgever),

vondst-

spoorcomplexen.

en

Rode

zie ook

kader:

bijlage

3.

aanduiding

van

plangebied. op

luchtfoto.

25

juni

2024

26

het

plangebied

een

op

20

deel

van

24

(foto's: RAAP). op

20

juni

2024

(foto's: RAAP).

27

Tabellen: Tabel

1.

Administratieve

Tabel

2. Overzicht

plangebied

gegevens.

geologische, geomorfologische

van en

de directe

Tabel

3. Overzicht

van

het

Tabel

4.

van

eerder

Overzicht

archeologisch:

en

bodemkundige

kenmerken

het

van

omgeving.

10

geldende archeologiebeleid archeologisch

bureauonderzoek;

onderzoek ABO

=

en

in

achterliggende verwachtingskaart. en

rond

archeologisch:

het

plangebied.

boring;

AOP

=

ABU

16

=

archeologisch:

opgraving. Tabel

5. Overzicht

Tabel

6. De

Tabel

7.

19 de

van

toekomstige

Samenvatting

huidige

situatie

van

het

plangebied.

19

situatie. van

de

20

gespecificeerde archeologische verwachting

voor

het

plangebied.

24

Bijlagen: Bijlage

1.

Bijlage

2. Motivatie

Tijdschaal

Bijlage

3.

Inrichtingsplannen Blankenburg

Bijlage

4.

Boorbeschrijvingen

RAAP-rapport

7216

geraadpleegde

/ versie

04-07-2024

bronnen

[32]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Bijlage 1. Tijdschaal Archeologischeperioden Tijdperk

Datering

Recentetijd

-1945

C

Nieuwetijd

-1850

B

-1650

A LaatB LaatA D:Ottoonsetijd

Middeleeuwen ge or

V

C:Karolingischetijd B:Merovingischetijd A:Volksverhuizingstijd

Laat

Romeinsetijd

Midden Vroeg Laat

IJzertijd

Midden Vroeg Laat

Bronstijd

Midden Vroeg

i er t os i he r P

Neolithicum (NieuweSteentijd)

Mesolithicum (MiddenSteentijd)

Paleolithicum (OudeSteentijd)

Laat Midden Vroeg Laat Midden Vroeg Laat JongB JongA Midden Oud

-1500 -1250 -1050 -900 -725 -525 -450 -270 -70naChr. -15voorChr. -250 -500 -800 -1100 -1800 -2000 -2850 -4200 -4900/5300 -6450 -8640 -9700 -12. 500 -16. 000 -35. 000 -250. 000

tabel1_standaard_Archeologisch_RAAP_2014

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[33]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen LS03

en

LS04

,

motivatie voor de keuze

van

de geraadpleegde bronnen (+ indien

Bron Bodemkaart van NL

n e ve n hr e c d se ge b / le d pd l ee a b ar e e gf

Ga

Geologische kaart van NL Geomorfologische kaart van NL

te in

,

d ge l e dl pd ee a b ar e e gf

Ga

+

ti dr de i v g r s a k a e bk oz i re hc d e o b /nte a i l

oboe sn

Np

ve

Br

gn ik r

e m

p O

+ +

Gegevens milieukundig bodemonderzoek

+

Actueel Hoogtebestand Nederland

+

Lucht- en satellietfoto’s

+

Topografische kaart van Nederland

+

Oud(st)e kadasterkaarten

+

Historische kaarten van Nederland

+

Beeldmateriaal bouwhistorie

+

Archeologische en cultuurhistorische rapportages

+

Archieven (RAAP)

+

Eigenaar en gebruiker

+

AMK

+

Archis

+

CMA

+

CAA

+

CHW

+

Literatuur (arch. /aardwet. )

+

Gebiedsgerichte specialisten

+

Amateurarcheologen

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

w ta u m r o ( n fi n e e e g t na ta v e le

ien

+

DINO

Archeologisch depot

) e ie

+

Gedetailleerde bodemkaarten

Gemeentelijke waarden- of verwachtingskaart

toepassing)

van

+ + +

[34]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Bijlage 3. Inrichtingsplannen Blankenburg

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[35]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[36]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek).

Bijlage 4. Boorbeschrijvingen

RAAP-rapport 7216 / versie 04-07-2024

[37]

Plangebied Blankenburg te Haaksbergen , gemeente Haaksbergen. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

Boring: HKBB_1 Kop algemeen: Projectcode: HKBB , Boornummer: 1 , Beschrijver(s): FB/MS , Datum: 20-06-2024 , Doel boring: archeologie - verkenning , Einddiepte boring in cm: 180 Coördinaten: X-coördinaat in meters: 247829.71 , Y-coördinaat in meters: 464060.37 , Precisie coördinaat: 1 cm , Coördinaatsysteem / epsg: Rijksdriehoeksmeting (NL) , Hoogte maaiveld in meters: 25.43 , Precisie hoogte: 1 cm , Referentievlak hoogte: Normaal Amsterdams Peil , Bepalingsmethode maaiveldhoogte: GPS Plaats: Provincie: Overijssel , Gemeente: Haaksbergen Uitvoering: Opdrachtgever: Kormelink Bouw , Uitvoerder: RAAP Oost 0 / 25. 43 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 0 , Ondergrens laag in cm: 10 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: onbekend Lithologie: Grondsoort: niet benoemd , Bijmengsel: niet benoemd , Lithologie vrijveld: klinker 10 cm 10 / 25. 33 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 10 , Ondergrens laag in cm: 25 , Aard ondergrens: abrupt (03 < , cm) , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: licht-geel-grijs Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: zwak siltig , Mediaanklasse: matig fijn Bodem: Bodemkundige interpretatie: opgebrachte grond 25 / 25.

18 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 25 , Aard bovengrens: abrupt (03 < , cm) , Ondergrens laag in cm: 50 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-grijs-zwart Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: sterk siltig , Bijmengsel humus: matig humeus , Mediaanklasse: matig fijn Archeologie: Houtskool: enkel fragment , Puin onbepaald: enkel fragment , Archeologische interpretatie: cultuurlaag 50 / 24. 93 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 50 , Ondergrens laag in cm: 60 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: klei , Bijmengsel: zwak zandig , Bijmengsel humus: zwak humeus , Consistentie: matig stevig 60 / 24. 83 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 60 , Ondergrens laag in cm: 75 , Boortype en diameter: Edelman-7 cm , Kleur: donker-grijs Lithologie: Grondsoort: klei , Bijmengsel: sterk siltig , Bijmengsel humus: zwak humeus 75 / 24. 68 Laag algemeen: Bovengrens laag in cm: 75 , Ondergrens laag in cm: 150 , Boortype en diameter: zandguts-2 cm , Kleur: grijs Lithologie: Grondsoort: zand , Bijmengsel: matig siltig , Mediaanklasse: matig fijn , Sublagen1: leemlagen-enkele-dun , Plantenresten: resten (onbepaald)< spoor (1%) 150 / 23.