Bijlage 4 Tweede participatieronde

Participatieverslag omgevingsvisites Haaksbergen Oktober 2024

De omgevingsvisites

De omgevingsvisites In de tweede participatieronde voor de omgevingsvisie zijn er vijf omgevingsvisites gehouden. Inwoners konden tussen 19.00 uur en 20.30 uur op het moment dat dat hen het beste paste binnenlopen. Daarnaast was er online de gelegenheid om te reageren voor wie niet in de gelegenheid was fysiek langs te komen. Dinsdag 17 september in Gemeenschapshuis ‘t Meûken, Sint Isidorushoeve Woensdag 18 september in De Kappen, centrum Haaksbergen Donderdag 19 september in Ontmoetingspark De Greune (Bon Boys),Veldmaat Dinsdag 24 september in het clubgebouw van de Belangengemeenschap aan de Hasseltweg 9a, Langelo-Honesch Donderdag 26 september in Gemeenschapshuis De Trefkoel, Buurse In dit document geven we een samenvatting van de opgehaalde input. Vanzelfsprekend zijn alle ruwe data door de opstellers van de omgevingsvisie ook gelezen.

Door te kiezen voor een inloopmoment konden mensen in alle rust langs de diverse tafels lopen en in gesprek gaan met de medewerkers en met elkaar. Opvallend was dan ook de kwaliteit van de gesprekken. Bij vrijwel alle omgevingsvisites bleven er mensen ‘lang hangen’. Ook zorgde de keuze voor de locaties ervoor dat er spontane ontmoetingen plaatsvonden met o.a. jongeren. In de Veldmaat kwam een deel van een voetbalteam na de training binnen en ook in Buurse was dit het geval. Daardoor kunnen we stellen dat alle leeftijdsgroepen goed vertegenwoordigd zijn geweest in de gesprekken die we hebben gevoerd. Online hebben 18 mensen gereageerd die niet in de gelegenheid waren om een omgevingsvisite te bezoeken maar wel graag hun input wilden geven voor de omgevingsvisie. Aantal bezoekers In totaal hebben 146 mensen een bijdrage geleverd. De Hoeve: 21 Centrum Haaksbergen: 15 De Veldmaat: 26 Langelo Honesch: 35 Buurse: 31 Online: 18 Omdat de uitkomsten op de stellingen overal gelijkwaardig waren, is het verantwoord er een percentage aan te hangen dat een goede weergave geeft van hoe inwoners denken over de stellingen.

De uitkomsten

De uitkomsten We geven hieronder per stelling of open vraag terug wat door meerdere mensen is meegegeven. Ook geven we vetgedrukt aan wat specifiek is voor een deelgebied.

Samen Sociaal Waar en hoe zorgen we in de gemeente voor ontmoeting? Kun jij daarin ook iets betekenen? Inwoners gaven ons vooral terug dat de plekken waar ontmoeting nu al goed loopt, behouden moet blijven, zoals ’t Meuken in de Hoeve, de Kappen in het centrum en de Greune in de Veldmaat. Daarnaast is het organiseren van evenementen een belangrijke manier om elkaar te ontmoeten. Verenigingen, vooral op het gebied van sport, zijn voor ontmoeting onmisbaar. De jongere bezoekers gaven daarbij tips voor nieuwe mogelijkheden, zoals honkbal. Meerdere inwoners gaven aan zelf ook al actief iets te doen om te willen gaan doen, zoals de duofiets, fietsmaatjes, het bezoeken van ouderen. Ook kwamen we in De Hoeve in gesprek met iemand over IkFix: een nieuw op te zetten activiteit om jongeren in aanraking te laten komen met techniek. Vanuit de gemeente zou best iets georganiseerd mogen worden voor nieuwe inwoners, ‘een soort mini inburgeringscursus wonen en leven in Haaksbergen’ of voor meer integratie tussen inwoners. Het denken in nieuwe manieren van elkaar ontmoeten is benoemd, zoals het concept van noaberboeren: samenwerken om eigen groente te (laten) verbouwen. Of het samen met verenigingen en Wijkracht stimuleren van laagdrempelige ontmoetingspunten.

Het behouden van een goed winkelaanbod, een gezellig en levendig centrum en het zwembad zijn benadrukt omdat juist daar veel spontane ontmoetingen plaatsvinden. De jongeren die mee hebben gepraat missen een uitgaansgelegenheid of discotheek. De kerk behouden is benoemd in de Veldmaat en in de Hoeve. In de Hoeve is een werkgroep actief die op zoek is naar mogelijkheden om de kerk, zij het met een andere invulling, te behouden voor het dorp.

Wat maakt onze gemeente aantrekkelijker om er te blijven wonen? Bij deze vraag komen een aantal speerpunten naar voren die volgens inwoners moeten blijven: Voldoende voorzieningen, dichtbij de mensen Het groene, landschappelijke en dorpse karakter van Haaksbergen De rust en recreatieve mogelijkheden (wandelen, fietsen) Het elkaar kennen, het noaberschap. Al zien sommigen ook dat dit verandert en we er steeds meer ons best voor moeten doen om dit in stand te houden. Waar voldoende aandacht voor moet zijn om het aantrekkelijk te houden is volgens de inwoners: Zorgen voor voldoende en betaalbare woningen voor zowel starters als ouderen en voldoende doorstroming op de woningmarkt. Eerst inbreiden en lege panden herbestemmen om het buitengebied waar dat kan te sparen. Er is wel wat zorg dat woningen niet beschikbaar zijn voor ‘eigen jongeren en senioren’ maar voor doelgroepen zoals vluchtelingen. Waar wel in het buitengebied wordt gebouwd, moet dat vooral kleinschalig zijn en passen bij de landelijke uitstraling. Meer daadkracht vanuit bij de gemeente bij ingewikkelde opgaven, ook bij die vanuit andere overheden worden ‘opgelegd’. En gebruik maken van de denkkracht van inwoners. Het behouden en op peil houden van de aanwezige voorzieningen, waarbij scholen, winkels en het zwembad specifiek zijn benoemd.

Aandacht voor beeldbepalende gebouwen, zoals kerken, hoe kunnen deze een andere, maar wel bij het dorp passende, functie krijgen? De natuur bewaren en waar mogelijk verder vergroenen. Verkeersonveilige situaties aanpakken, zoals oversteek Parallelweg, Goorsestraat en voorrang Cornelis Trooststraat. Meer mogelijkheden voor jongeren en jeugd. Jongeren zelf benoemen een uitgaansgelegenheid en een eetgelegenheid die ook in de nacht open is. Lege winkelpanden snel nieuwe bestemming geven om verpaupering tegen te gaan. Het centrum gezelliger houden/maken, door horeca, sneller opnieuw invullen van lege winkelpanden, een goede bestemming voor het ‘gat in de markt’ en meer evenementen. In Buurse is door vrijwel iedereen meegegeven dat er geen ruimte is voor windturbines. Meer groen en aandacht voor de corridor tussen Buurserzand en het Witteveen.

Eens of oneens? In elke buurt mogen kwetsbare mensen wonen. 91% is het eens met deze stelling Bij deze stelling gaf een groot deel van de mensen ons mee dat hierbij de definitie van kwetsbaar belangrijk voor hen is. Mensen met een beperking volmondig ja, maar als het gaat over vluchtelingen of ex – gedetineerden is een deel van de mensen terughoudend tot negatief. Ook vinden de inwoners het belangrijk dat er een goede spreiding is, goede begeleiding en integratie in de wijk door inloop en inzet van vrijwilligers. Nog iets anders sociaals meegeven? Inwoners geven aan dat er al heel veel gebeurt op sociaal gebied. Er zijn wel zorgen over toekomstige vrijwilligers. Ook het noaberschap, dat nog sterk in Haaksbergen aanwezig is, ziet men veranderen. Dat vraagt om inzet en het koesteren van de sociale structuren. “De basis is het echte contact van mens tot mens”. Een goede school (voor voortgezet onderwijs) is een belangrijk onderdeel van een sociaal toekomstbestendig dorp volgens inwoners. In Honesch is het behoud van de basisschool expliciet benoemd en de poli van MST. Met gemixte woonvormen kunnen jong en oud met elkaar in contact komen en elkaar helpen, zoals gezamenlijke moes(tuinen), oppassen etc. Geef erven in het buitengebied mogelijkheden voor inwoning en bijwoning, bijvoorbeeld mantelzorgwoning op ruime bouwkavels maar passend in het landschap.

Krachtige kernen Wat kunnen we verzinnen om elkaar te motiveren om voor korte afstanden de auto vaker te laten staan? Bij deze vraag geven veel mensen vooral aan dat het Openbaar Vervoer netwerk in Haaksbergen echt verbeterd zou moeten worden. Ook de buurtbus is regelmatig benoemd. Daarnaast zijn goede en veiliger fietsroutes en fietssnelwegen belangrijk, die mogen ook uitgebreid worden. Meer veilige wandel- en fietspaden van de kernen naar het centrum is een vaak meegegeven wens. Kruispunten en rotondes mogen fietsvriendelijker. Enkelen benoemen een autovrij centrum of meer straten waar de auto te gast is en de fietser voorrang heeft. Goede overdekte (en bewaakte) fietsenstallingen om de fiets veilig te plaatsen worden gemist, vooral in het centrum. Hoe maken we onze kernen aantrekkelijker om er te wonen en te genieten? Veel inwoners zijn positief over wat er is en geven aan niets te missen. Ook bij deze vraag komen de voorzieningen vaak ter sprake, dichtbij inwoners, zoals scholen, sportvoorzieningen en winkels. Ook het woningaanbod blijft een speerpunt. Daarnaast worden parken met meer groen en drukke wegen afwaarderen vanuit verkeersveiligheid en een dorpser karakter meerdere keren benoemd. Ruimte voor ontmoeting is ook een speerpunt en het organiseren van meer evenementen. In Buurse wordt volop de zorg over de mogelijke komst van windturbines gedeeld.

Eens of oneens? Voor een groene straat ben ik bereid 200 meter van mijn huis naar de auto te lopen. 57% is het eens met deze stelling De opmerkingen die mensen ons bij deze stelling meegaven is dat 200 meter te ver is. Vooral voor mensen met kleine kinderen, voor mensen die hulpbehoevend zijn en voor mensen met zware boodschappen. “Je moet wel kunnen laden en lossen” gaven meerdere mensen aan. Ook is parkeren vlakbij winkels wel belangrijk. Ook is er aandacht nodig voor het veilig kunnen parkeren van de auto (diefstal).

Eens of oneens? Om het woningtekort op te lossen mogen in Haaksbergen ook flats worden gebouwd. 73% is het eens met deze stelling Opvallend bij deze stellingen is dat vrijwel iedereen een mening heeft over de maximumhoogte, waarbij 3 á 4 lagen het meest is genoemd. En dat hoogbouw volgens de meeste mensen vooral past in het centrum van Haaksbergen. Ook vindt men de inpassing in de omgeving belangrijk, passend bij de uitstraling van de wijk/plek. Meerdere mensen geven aan dat deze woningen dan wel beschikbaar moeten komen voor inwoners uit Haaksbergen en dat het parkeren niet ten koste mag gaan van de parkeervoorzieningen van omwonenden. Eens of oneens? Voor meer reuring in Haaksbergen vind ik af en toe overlast best acceptabel. 81% is het eens met deze stelling Vooral voor jongeren mag er meer georganiseerd worden. Enkele inwoners vinden de nachtrust wel belangrijk en geven aan het ook te gaan zoeken in niet zozeer geluidoverlast gevende activiteiten. Nog iets anders over Krachtige Kernen meegeven? Ook hier vooral veel opmerkingen over een passend en voor eigen inwoners beschikbaar woningaanbod. En mogelijkheden om een zakelijke bestemming om te zetten in een woonbestemming en te zoeken naar nieuwe woonvormen. Mantelzorgwoningen en woningsplitsing mag makkelijker worden, ook vanuit het oogpunt van voor elkaar zorgen.

Inbreiden wordt verkozen boven uitbreiden, vooral waar het gaat om landbouwgrond. Men wil het karakter van een dorpsstreek graag bewaren. Meerdere inwoners geven aan speelvoorzieningen in de openbare ruimte te missen. In de Hoeve vraagt men aandacht voor het onderhoud van o.a. de rotondes. In het centrum willen mensen graag aandacht voor een goed winkelaanbod met gezellige horeca, zodat het sfeervol is en blijft. Ook wat water, meer groen en bankjes kunnen het centrum een upgrade geven. De Kappen moet daar behouden blijven als ontmoetingsplek. Een hotel in het centrum zou passend zijn om toeristen ook in Haaksbergen te kunnen laten verblijven. Een autoluw centrum is meerdere keren benoemd. In Honesch vraagt men aandacht voor het behoud van het landelijke karakter. In Buurse is men bang voor het verslechteren van de leefbaarheid wanneer er windturbines komen. In alle delen van Haaksbergen wordt ook liever ingezet op andere manieren van energieopwekking.

Toekomstbestendig buitengebied Eens of oneens? Om de natuur te beschermen mag je niet overal recreëren. 82% is het eens met deze stelling Hierbij benadrukken mensen dat de natuur een plek en rust verdient. Het is belangrijk duidelijk aan te geven en uit te leggen wat waar wel en niet mag. Recreatie moet passen bij de omgeving. Ook geven meerdere mensen aan dat het afsluiten van gebieden i.v.m. bijvoorbeeld het broedseizoen verstandig is om de natuur te sparen. Wandelen en fietsen vinden inwoners belangrijk. Ook daarbij meerdere ommetjes vanuit het dorp promoten. Recreatie zou goed gecoördineerd moeten worden. Eens of oneens? Boeren mogen op hun erf ook andere soorten werkzaamheden uitvoeren. 95% is het eens met deze stelling Inwoners realiseren zich dat boeren moeten nadenken over alternatieven. Toch mag dit wat hen betreft alleen iets zijn dat past in het landschap en wat affiniteit heeft met het boerenleven. Hierbij wordt gedacht aan recreatie, andere teelten, kleinschalige bedrijvigheid, ambachtelijke beroepen of een zorgboerderij. Educatie voor de jeugd om te laten zien hoe belangrijk buiten is, zoals met een fruitroute, wordt ook in diverse vormen benoemd. Inwoners willen niet graag overal campers zien in het landelijk gebied, maar hier en daar een boerencamping zou kunnen.

Grootschalige bedrijven horen volgens inwoners op een bedrijventerrein en winkels in een centrum, niet in het landelijk gebied. Daar passen alleen kleinere vormen met een maximaal aantal werknemers en weinig verkeersintensiteit. En ruimte voor bestaande boeren om iets anders te doen, geen vestiging van bedrijven van buiten.

Eens of oneens? Landbouwgrond mag bos worden. 62% is het oneens met deze stelling Inwoners willen de landbouwgrond en het coulisselandschap bewaren omdat dat karakteristiek is voor Haaksbergen en omgeving. Daar waar bos komt mag het niet worden opgedrongen aan een grondeigenaar maar op vrijwillige basis zijn. Natuur en agrarisch gebied moeten in balans blijven. Wel toezien op geschikte plekken, bijvoorbeeld aansluitend op bestaand bos of natura 2000. Veel mensen zijn het met deze stelling vanwege voedselzekerheid niet eens: “Boomschors kun je niet eten”. Nog iets anders over toekomstbestendig buitengebied meegeven? Vooral niet nog meer regels, geven mensen aan en zorg ervoor dat noodzakelijke regels eenduidig zijn. En ondanks alle uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, vooral de landschappelijke uitstraling en karakteristieke boerderijen waar dat kan intact houden. Dat betekent niet grootschalig bouwen in het buitengebied. Zoek vooral naar woningbouwmogelijkheden binnen en aan de rand van de bebouwde kom. De mogelijke windmolens in Buurse en de zoutwinningshuisjes ervaren mensen als een bedreiging voor de toekomstbestendigheid van het karakteristieke buitengebied. Het groen en de landelijke uitstraling is het unieke van Haaksbergen zeggen inwoners. Houd aandacht voor waterkwaliteit en biodiversiteit.

Haaksbergen zou wat de inwoners betreft ook meer mogen uitdragen hoe mooi de gemeente is. Recreatief kan ook een verbinding met Boekelo worden gelegd. Meer inzetten op dagrecreatie, maar wel passend bij landelijke uitstraling. Een aantal mensen mist voldoende aandacht voor de essen in de toekomstvisie. Daarnaast is vaker, maar ook specifiek in Buurse, benoemd aandacht te hebben voor donkerte en stilte gebieden. “Hier kun je nog sterren zien”. Aandachtspunt is ook verkeersveiligheid van landbouwvoertuigen in relatie tot recreatief wandelen en fietsen. “Let ook op appende jonge tractorbestuurders”.

samenhaaksbergen.nl