Bijlage 3 Advies commissie m.e.r.

Marktplan Haaksbergen Advies aanmeldnotitie voor de m.e.r.-beoordeling 15 september 2022 / projectnummer: 3641

Beoordeling van de aanmeldnotitie De gemeente Haaksbergen en een projectontwikkelaar willen in het centrum van Haaksbergen een supermarkt, 67 appartementen, 142 parkeerplaatsen en een park realiseren. Dit past niet in het huidige bestemmingsplan. De gemeenteraad van Haaksbergen moet daarom een besluit nemen over de wijziging hiervan. Voordat ze dit doet, wordt onderzocht of het project belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben. Het onderzoeksresultaat is vastgelegd in een aanmeldnotitie1. De gemeente Haaksbergen heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage gevraagd de kwaliteit van de aanmeldnotitie te beoordelen. In dit advies toetst de Commissie of de aanmeldnotitie volledige en juiste informatie bevat. Ze let hierbij op de beschreven kenmerken en de plaats van het project en de kenmerken van de potentiële gevolgen.

Wat blijkt uit de aanmeldnotitie? Door de gebiedsinrichting worden meer mensen in het centrum van Haaksbergen verwacht, met in totaal 2.350 extra dagelijkse verkeersbewegingen. De mogelijke gevolgen voor de omgeving zijn in beeld gebracht. Om geluidsoverlast te beperken worden mitigerende maatregelen voorgesteld, zoals de aanleg van stillere bestrating, een geluidswal en voor enkele woningen specifieke (isolerende) maatregelen. Verder staat in de aanmeldnotitie dat van een (landschappelijk) kwetsbaar gebied geen sprake is. Voordat de vergunningaanvragen worden ingediend vindt nog een archeologisch onderzoek plaats.

Wat is de beoordeling van de Commissie? De aanmeldnotitie met bijlagen is uitgebreid, bevat achtergrondinformatie en berekeningen. De nadruk ligt op de betekenis van het project voor verkeer, geluid, luchtkwaliteit en natuur. Dit zijn ook de aspecten die bij dit project tot belangrijke nadelige gevolgen kunnen leiden. In de notitie wordt geconcludeerd dat met inachtneming van te treffen maatregelen het project geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft. De Commissie constateert dat de aanmeldnotitie de juiste milieuaspecten heeft onderzocht, maar nog niet volledig is. Ze adviseert daarom de volgende informatie aan te passen of aan te vullen voordat het m.e.r.-beoordelingsbesluit genomen wordt: 

Gezondheid: bekijk de potentiële geluidseffecten van alle verkeersstromen bij de in- en uitgangen van de parkeergarage en bij de laad- en losfaciliteiten bij elkaar opgeteld. Geef ook de betekenis voor hinder en slaapverstoring aan.



Luchtkwaliteit: bereken en beoordeel ook de luchtkwaliteit bij de woningen nabij de inen uitgangen van de parkeergarage en de laad- en losfaciliteiten.



Stikstof: definieer de locaties waar het verkeer opgaat in het heersende verkeersbeeld op basis van vaste jurisprudentie en beoordeel dan opnieuw de effecten van stikstof.

In hoofdstuk 2 licht de Commissie haar beoordeling toe. In hoofdstuk 3 geeft ze een aantal aanbevelingen die zijn bedoeld om de kwaliteit van de besluitvorming, nu en in de toekomst, te verbeteren. 1

Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, Haaksbergen centrum, partiele herziening Marktplan, BJZ.nu, juni 2022.

-1-

Figuur 1. Impressie van de toekomstige indeling, met bij 1) de supermarkt met appartementen en bij 3) de andere appartementen (bron: Aanmeldnotitie).

Achtergrond initiatief en m.e.r.-beoordeling In het centrumgebied van Haaksbergen worden een supermarkt (maximaal 2.500 vierkante meter bruto vloeroppervlak), 67 appartementen en 142 parkeerplaatsen gerealiseerd en wordt de openbare ruimte heringericht met inbegrip van een park. Om dit mogelijk te maken moet het bestemmingsplan worden aangepast. Het project valt in categorie D 11.2 (de aanleg van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen) uit het Besluit m.e.r. en is daarmee m.e.r.beoordelingsplichtig. De m.e.r.-beoordeling wordt uitgevoerd voorafgaand aan het aanvragen van de benodigde besluiten. Hiervoor vindt onderzoek plaats, op basis waarvan het bevoegd gezag besluit of een milieueffectrapport gemaakt moet worden vanwege mogelijke belangrijke nadelige milieugevolgen. Rol van de Commissie voor de milieueffectrapportage De Commissie is onafhankelijk, bij wet ingesteld en adviseert over de inhoud en de kwaliteit van milieueffectrapporten. Ook kan ze een second opinion geven op een aanmeldnotitie voor een m.e.r.beoordeling. De Commissie stelt voor ieder project een werkgroep samen van onafhankelijke deskundigen. De Commissie schrijft geen milieueffectrapporten en aanmeldnotities, dat doet de initiatiefnemer. Het college van burgemeester en wethouders van Haaksbergen besluit over de m.e.r.beoordeling.

De gemeenteraad besluit over de wijziging van het bestemmingsplan. De samenstelling en de werkwijze van de werkgroep van de Commissie en verdere projectgegevens staan in bijlage 1 van dit advies. De projectstukken die bij het advies zijn gebruikt zijn te vinden door nummer 3641 op www.commissiemer.nl in te vullen in het zoekvak.

-2-

Toelichting op de beoordeling De aanmeldnotitie en de bijlagen bevatten onderzoek naar de te verwachten milieueffecten op de aspecten verkeer, geluid, luchtkwaliteit en natuur (waaronder stikstof), water, bodemkwaliteit, externe veiligheid en (tijdelijke) hinder door werkzaamheden. Er worden ook te treffen maatregelen genoemd om effecten te beperken. De Commissie is van mening dat de belangrijkste milieuaspecten zijn onderzocht. Ze gaat er daarbij vanuit dat alle genoemde maatregelen in het besluit worden geborgd en daadwerkelijk worden uitgevoerd. Voordat het m.e.r.-beoordelingsbesluit wordt genomen, adviseert de Commissie om de beschrijving van de aspecten geluid, luchtkwaliteit en stikstof te verbeteren. Hierdoor ontstaat een juist en volledig beeld van de mogelijk negatieve effecten en noodzakelijk te nemen mitigerende maatregelen. De adviezen staan per thema in de volgende paragrafen.

Gezondheid en geluid Er is een akoestisch onderzoek uitgevoerd naar geluid dat geproduceerd wordt door de verwachte verkeersstromen van en naar de supermarkt en de nieuwe appartementen. In een ander akoestisch onderzoek wordt het geluid van het (vracht)verkeer net buiten de in- en uitgang van de parkeergarage en de laad- en losfaciliteiten van de supermarkt berekend. Dit is als industrieel geluid apart beoordeeld. De Commissie adviseert om voor de woningen die rond deze in- en uitgangen gelegen zijn de geluidbelastingen te cumuleren, te beoordelen en na te gaan of extra mitigerende maatregelen nodig zijn. Ook adviseert de Commissie om inzicht te geven in wat de (toename in de) geluidbelastingen betekent voor de te verwachten hinder en slaapverstoring van bewoners in de bestaande woningen en de te bouwen appartement.

Luchtkwaliteit Om de te verwachten effecten op de luchtkwaliteit na te gaan zijn bij vijf woningen gelegen aan Het Meuke en Hibbertsstraat berekeningen uitgevoerd. Het valt de Commissie op dat hiervoor niet het (vracht)verkeer rond de in- en uitgangen van de parkeergarage en de laaden losfaciliteiten is beschouwd. De Commissie adviseert om ook te onderzoeken wat op deze plekken de te verwachten luchtkwaliteit is en deze te beoordelen.

Stikstofdepositie De mogelijke effecten van stikstofdepositie op nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn onderzocht. Hiervoor zijn met behulp van AERIUS Calculator berekeningen gemaakt. Er zijn kentallen gebruikt om het aantal vervoersbewegingen te schatten. Op een bepaald punt zijn voertuigbewegingen niet meer toe te schrijven aan een project. De voertuigen gaan dan op in het ‘heersende verkeersbeeld’. Het valt de Commissie op dat er bij deze berekeningen een foutieve aanname is gedaan. Bij de uitgevoerde berekening wordt dit

-3-

punt namelijk bereikt als de voertuigen een bepaalde snelheid hebben2. In de regel wordt het verkeer echter meegenomen “tot het zich verdund heeft tot enkele procenten van het reeds aanwezige verkeer” of tot aan een provinciale weg of rijksweg3. De Commissie adviseert daarom om de uitgangspunten voor het opgaan in het heersende verkeersbeeld te herzien. Maak vervolgens een nieuwe beoordeling van de stikstofeffecten van het voornemen.

Aanbevelingen Na de m.e.r.-beoordeling vindt een bestemmingsplanwijziging plaats. Daarin wordt de inrichting van het gebied verder uitgewerkt. In dit hoofdstuk geeft de Commissie, gelet op de informatie uit de aanmeldnotitie, een aantal aanbevelingen die zijn bedoeld om de kwaliteit van de besluitvorming, nu en in de toekomst, te verbeteren.

Klimaat en energie In de aanmeldnotitie is een paragraaf over water opgenomen. Daarin wordt geconcludeerd dat de waterbergingsopgave voor hemelwater nadere uitwerking behoeft. In het licht van de maatschappelijke discussie over klimaat, verdient het aanbeveling verder na te denken op welke wijze het (langer) vasthouden van hemelwater in het plangebied, een duurzaam energiesysteem voor de nieuwe gebouwen en het beteugelen van hittestress door het situeren van groen in samenhang met elkaar kunnen worden ingepast. Een klimaatbestendige inrichting vraagt ook een afweging met andere ruimteclaims.

Verkeersveiligheid De Commissie beveelt aan om ook inzichtelijk te maken hoe voetgangers en fietsers zich gaan bewegen als gevolg van dit project. Betrek hierbij ook het manoeuvreren van vrachtverkeer nabij de kruising van Het Meuke met de Hibbertsstraat, de in- en uitgangen van de parkeergarage en de laad- en losfaciliteiten. Zo kunnen mogelijke knelpunten voor de verkeersveiligheid op tijd worden herkend en mitigerende maatregelen worden voorgesteld.

Cultureel erfgoed Terecht wordt in de aanmeldnotitie geconstateerd dat het plangebied geen kwetsbaar gebied is voor natuur of landschap. Wel ontbreekt een overzicht van landschappelijke en cultuurhistorische waarden. De enkele verwijzing naar een hoge archeologische verwachtingswaarde die nog nader moet worden onderzocht, is wat beperkt. Het centrum van Haaksbergen is een plek die voor veel inwoners historische waarde vertegenwoordigt, waarmee zorgvuldig moet worden omgegaan. Uit het vigerende bestemmingsplan van het omliggende gebied blijkt bijvoorbeeld dat er een beeldbepalende boom net buiten het plangebied staat, waarvan de beschermingszone over het plangebied reikt. De Commissie beveelt aan om voor de volledigheid in beeld te brengen welke waarden (archeologie, cultuurhistorie, landschap) in

2 3

Dit staat beschreven op pagina 11 van de AERIUS-berekening.

Zie instructies AERIUS Calculator: https://www.bij12.nl/wp-content/uploads/2022/06/Instructie-gegevensinvoer-voorAERIUS-Calculator-2021.1.pdf.

-4-

en om het plangebied voorkomen en op welke wijze daarop wordt ingespeeld met bebouwing en inrichting van de buitenruimte.

Publieksvriendelijke rapportage Publieksvriendelijke kaarten, waarmee de potentiële milieueffecten zichtbaar worden gemaakt, dragen bij aan de leesbaarheid en navolgbaarheid van de aanmeldnotitie. Deze ontbreken nu. De Commissie beveelt aan om de te verwachten effecten, zoals voor verkeer, geluid, parkeren en luchtkwaliteit, helder te presenteren.

-5-

BIJLAGE 1: Projectgegevens toetsing Beoordeling door de Commissie

De Commissie bestaat uit een werkgroep van deskundigen. Deze werkgroep beoordeelt of de

aanmeldnotitie de benodigde milieu-informatie bevat en of deze juist is. Meer informatie over de Commissie en over haar werkwijze vindt u op onze website. Samenstelling van de werkgroep Bij dit project bestaat de werkgroep uit: Wouter Berendsen MSc (secretaris) ir. Tilly Fast drs. Roeland van Kerkhoff ir. Harry Webers (voorzitter) Besluit waarvoor deze aanmeldnotitie is opgesteld Bestemmingsplanwijziging. Waarom wordt hiervoor een aanmeldnotitie opgesteld? Voor activiteiten die grote milieugevolgen kunnen hebben, kan in Nederland een MER vereist zijn. De bijlagen C en D bij het Besluit milieueffectrapportage geven aan om welke activiteiten het gaat. Bevoegd gezag besluit Gemeenteraad van Haaksbergen. Heeft de Commissie ook zienswijzen en adviezen bij haar advies betrokken?

Het bevoegd gezag heeft de Commissie niet in de gelegenheid gesteld om zienswijzen en adviezen bij haar advies te betrekken.

Waar vind ik de stukken die de Commissie heeft beoordeeld? U vindt de projectstukken die bij het advies zijn gebruikt, door op www.commissiemer.nl projectnummer 3641 in te vullen in het zoekvak.