Document · PDF

Bijlage 2 Omgevingsvisie

Gemeenteraad 26 november 2025, gemeente HaaksbergenBij agendapunt: Raadsvoorstel Vaststellen omgevingsvisie33.803 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

Daarnaast streven we naar een goed niveau van basisonderwijs op een daarvoor geschikte locatie. Het is hierbij van belang dat elke dorpsschool zijn eigen karakter behoudt en er verschillende onderwijsvormen worden aangeboden, zo besteedt de basisschool in Honesch extra aandacht aan natuur en buiten zijn. Het aantrekken van jonge gezinnen en de woninguitbreidingen ten noorden van Langelo-Honesch dragen bij aan het behoud van de voorzieningen en de school in LangeloHonesch. 

Cultuurhistorie Nieuwe ontwikkelingen houden rekening met de identiteit van de plek. Er zijn veel plaatsen met een rijke cultuurhistorie en erfgoed, zoals landgoed Lankheet, boerderijen en andere historische gebouwen. Met de Oostendorper Watermolen en de vloeiweiden bij het Waterpark Lankheet hebben we in Langelo-Honesch op het gebied van cultureel erfgoed unieke, historische objecten. Dit zijn trekpleisters waar ook toekomstige generaties van moeten kunnen genieten. Het erfgoed wordt gewaardeerd en kent een plek in de samenleving. Nieuwe ontwikkelingen staan in dienst van het behoud ervan en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed.



Gezondheid en openbare ruimte Uit onderzoek blijkt dat Haaksbergenaren hun gezondheid als zeer goed ervaren en dit willen we behouden. We bevorderen de positieve gezondheid (fysiek en mentaal) door het voor iedereen mogelijk te maken om voor gezonde opties te kiezen. In elke dorpskern is er een aanbod in sport, kunst, spel en/of groen in de openbare ruimte. Je kan hierbij denken aan een buitengym, speeltuinen of fietsroutes. De (sociale) veiligheid wordt beter door zichtbare en toegankelijke openbare ruimtes, zoals pleinen, wegen, fiets- en wandelpaden en groen. De fietsroutes en oversteekplaatsen zijn veilig. Dit biedt kansen om laagdrempelig te bewegen en elkaar te ontmoeten. Een gezonde openbare ruimte versterkt daarmee niet alleen onze gezondheid, maar ook ons noaberschap. We beschermen onze gezondheid ook tegen de effecten van het veranderende klimaat. Dit doen we met maatregelen voor klimaatadaptatie. In 2050 zijn we volledig klimaatbestendig en waterrobuust. Hiervoor moeten de waterveiligheid, de zoetwatervoorziening en de ruimtelijke inrichting op orde zijn. We vinden het daarom ook belangrijk dat ons water- en bodemsysteem sturend zijn als we de functie van een gebied willen veranderen of als we een gebied anders willen inrichten. Het is ook goed voor meer diversiteit van groen en klimaatadaptatie.

We zorgen ervoor dat we het groene, gezonde gevoel van het buitengebied binnen Langelo en Honesch blijven ervaren, ook in de nieuwe woonwijken. Naast het bevorderen van gezondheid, beschermen we ook de gezondheid. We gaan zorgvuldig om met gewasbeschermingsmiddelen en zullen de overlast hiervan zoveel mogelijk beperken. De gemeente Haaksbergen heeft het streven om beleid op te stellen voor de verschillende milieuthema’s voor het hele gemeentelijke grondgebied. Het gaat hierbij in ieder geval om de thema’s geluid, licht, lucht, geur en veiligheid. De gemeente Haaksbergen zoekt hierbij samenwerking met de omgevingsdienst Twente. De wens hierbij is om zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij regionale beleid. Het doel hierbij is een zo optimaal mogelijke balans na te streven tussen het woon- en leefklimaat en de bedrijvigheid in de gemeente. Dit doen wij in samenspraak met onze inwoners en (agrarische) ondernemers.

7.1.2 

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

vitaal te houden. Ook is er vanuit het Rijk behoefte aan meer woningen voor aandachtsgroepen. Het is belangrijk dat ook de buurtschappen zoals Langelo en Honesch voorzien in extra woningbouw. In de hele gemeente Haaksbergen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, willen we tot 2034 900 woningen toevoegen. Dit volgt uit het reeds vastgestelde addendum bij de structuurvisie Haaksbergen 2030. Dit addendum gebruiken als richtlijn voor de woningbouwontwikkeling tot 2034 en maakt hiermee onderdeel uit van deze omgevingsvisie. Na 2034 stoppen we niet met bouwen. Twente is aangewezen als gebied voor een verstedelijkingsopgave. Wij willen hier een evenwichtige bijdrage aan leveren. We houden hierbij rekening met een verdeling van 30% sociale huur, 40% betaalbare huur-/ koopwoningen en 30% in het dure segment. Bij het toevoegen van nieuwe woningen hebben we een voorkeursvolgorde voor (1) transformeren van leegstaande gebouwen naar woningen, (2) toevoegen van woningen binnen de huidige bebouwde kom en (3) uitbreiden aan de randen. We hebben alle drie de opties nodig om genoeg woningen te bouwen voor iedereen die in Haaksbergen wil wonen. Ook bij ontwikkelingen op erven kijken we naar de bijdrage in de woonbehoefte. We beoordelen per locatie de impact op de ruimtelijke kwaliteit, de haalbaarheid en hoe praktisch/ functioneel de locatie is.

We houden er bijvoorbeeld rekening mee dat er voldoende (open) ruimte is voor ontspanning, groen, biodiversiteit en cultuurhistorie. We willen het ontstaan van nieuwe woonlandschappen in het landelijk gebied voorkomen. Dit werken we gebiedsgericht verder uit in het Programma Toekomstbestendig Buitengebied en het Omgevingsplan. Specifiek voor Langelo-Honesch is het zoekgebied voor woninguitbreiding aan de noordzijde van Honesch tegen de kern van Haaksbergen (de zoekgebieden zijn aangegeven op de kaart). Hier woningen bouwen kunnen we koppelen aan het verbeteren van de infrastructuur, het herstellen van landschapselementen, en recreatieve ontsluiting. Je kan hierbij denken aan een groene verbinding van het centrum naar het buitengebied. Door een groene inrichting van deze woninguitbreiding kan de harde overgang van de kern van Haaksbergen naar het landelijk gebied van Langelo-Honesch verzacht worden. Indien we bouwen in het essenlandschap, dan hebben we extra aandacht voor de landschappelijke inpassing. We houden bij de uitbreiding van onze woningvoorraad extra rekening met de behoefte van jongeren en ouderen, bijvoorbeeld door meer kleinschalige en betaalbare woningen te ontwikkelen door het makkelijker te maken om een woning te splitsen. We sturen op gemengde wijken, met woningen in verschillende segmenten en met verschillende bewoners.

We hebben ruimte voor verschillende doelgroepen en aandachtsgroepen en zetten in op de betaalbaarheid van specifieke woonvormen. Voor Langelo-Honesch zetten we specifiek in op beschermd wonen en meer seniorenwoningen (gelet op de nabijheid van de voorzieningen). Alle nieuwe woningbouwontwikkelingen bieden kansen om de harde dorpsgrenzen te verzachten. De inwoners van gemeente Haaksbergen zien ons groene karakter als kernkwaliteit. Dit willen we in de toekomst behouden en versterken. Dit kan door het groen uit het buitengebied beter terug te laten komen in de woonwijken en door recreatieve verbindingen te maken met het buitengebied. In het op te stellen Programma Volkshuisvesting wordt de woningbouwopgave verder uitgewerkt. 

Woningen verduurzamen In de komende jaren moeten we onze woningvoorraad verduurzamen. Bij alle woningen (zowel huidig als nieuw) letten we op een betere isolatie en ventilatie (zonder dat de karakteristieken van de woning verloren gaan). Voor alle nieuwbouw geldt dat we (afhankelijk van het type gebouw) gedeeltelijk willen bouwen met natuurlijke materialen, dit noemen we biobased bouwen. Ook moet er zoveel mogelijk energieneutraal worden ontwikkeld. We stimuleren ontwikkelaars tot het bouwen van nul-op-de-meter woningen die nog een stapje verder gaan voor een lagere energierekening. Bij nieuwe woningen in de kernen en bij de woninguitbreiding aan de noordzijde van Honesch onderzoeken we de mogelijkheden voor een warmtenet. Bij het landelijke wonen, zoals bij de

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

bestaande meer verspreide woningen in Langelo-Honesch, kijken we naar kleinschalig duurzaam gas of een warmtepomp. 

Werken en leren Haaksbergen is een ondernemende gemeente met veel arbeidsplaatsen binnen de gemeentegrenzen. We werken aan een gevarieerde economie met diverse sectoren, zodat er voor veel inwoners passend werk is. Hiermee groeit de werkgelegenheid en behouden we ook werkgelegenheid als het met een bepaald deel van de economie wat minder gaat. We helpen bedrijven om toekomstbestendig te worden door inzicht te organiseren in de mogelijke maatregelen die bedrijven kunnen inzetten om zelf te verduurzamen. Twente staat bekend om innovatie en technische ontwikkelingen. Ook op de Haaksbergse bedrijventerreinen ligt hier veel nadruk op en dit benutten we. De onderwijsinstellingen in de regio (zoals Assink Lyceum (middelbare school), Universiteit Twente (WO), Saxion (HBO) en ROC van Twente (MBO)) trekken jongvolwassenen aan en stimuleren ontwikkelingen. We maken kenbaar wat er in Haaksbergen te doen is. Samenwerkingen met praktijk en theorie tussen bedrijven en onderwijs bieden nieuwe kansen en ideeën die benut kunnen worden voor bijvoorbeeld de zorg, techniek, energie of landbouw. De samenwerkingen zijn ook aantrekkelijk voor het aantrekken van jong talent. Specifiek in Langelo-Honesch zetten wij in op de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrijvigheid op agrarische percelen. Agrarische bedrijven krijgen de ruimte om nieuwe activiteiten te ontwikkelen.

Deze moeten passen bij het karakter en schaal van het erf en het landschap. Je leest hier meer over bij Toekomstbestendig buitengebied. Meer industriële activiteiten zoals productie- of transportbedrijven horen thuis op één van de bedrijventerreinen in Haaksbergen of Sint Isidorushoeve.



Bewegen en verplaatsen Voor mobiliteit is het STOMP-principe leidend: dit is een voorkeursvolgorde die staat voor Stappen, Trappen, OV, Mobility-as-a-service (bijv. een deelauto) en als laatste voorkeur een Personenauto. Hiermee verminderen we de uitstoot van broeikassen door mobiliteit. Het wordt makkelijker om in en tussen de kernen meer te wandelen en te fietsen. Door de aanleg van ontbrekende schakels wordt wandelen en fietsen waar nodig aantrekkelijker en veiliger gemaakt. De wandelaar en de fietser krijgen steeds vaker voorrang op het autoverkeer waar dit veilig kan en oversteken van drukkere wegen wordt makkelijker. We zetten in op gedragsverandering en gezondheid door voorzieningen toe te voegen zoals voldoende fietsparkeerplaatsen, oplaadpunten voor e-bikes, zitgelegenheden, ommetjes en brede stoepen. We houden hierbij rekening met de toegankelijkheid voor mindervaliden. De auto blijft nodig voor verbinding tussen kernen, maar de focus ligt op de duurzamere alternatieven. Om de overstap van en naar de bus en andere duurzame vervoerwijzen te promoten, onderzoeken we op drie locaties of we er mobiliteitshubs kunnen realiseren. Hier komen verschillende vormen van vervoer samen waardoor het makkelijker wordt om de overstap te maken naar een (duurzaam) vervoersmiddel.

Op basis van het bestaande busgebruik, zouden er ook plushaltes gerealiseerd kunnen worden op plekken waar nu al regelmatig veel fietsen staan. Een plushalte heeft meer voorzieningen voor fietsen en parkeren dan een gewone bushalte. Het openbaar vervoer is een verantwoordelijkheid van de Provincie Overijssel, zij maken concrete afspraken met vervoersmaatschappijen voor de bus en trein. Buiten de mobiliteitshub om is het niet realistisch dat het bus-netwerk in de gemeente uitgebreid wordt. In plaats daarvan werken we aan het behouden van het huidige aanbod en zorgen we ervoor dat alle haltes goed en veilig te bereiken zijn voor wandelaars en fietsers. Bij nieuwbouwwijken onderzoeken we samen met de regionale vervoerder de mogelijkheden om deze zo goed mogelijk te ontsluiten met een buslijn. Op plekken waar de vraag naar openbaar

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

vervoer laag is, onderzoeken we welk andere manieren er zijn om bereikbaarheid te garanderen. Zo houden we bij het bouwen van nieuwe woningen en bedrijven meteen rekening met de bereikbaarheid en doorstroming. En hoewel parkeren van belang blijft, beoordelen we per project hoeveel prioriteit dit heeft. Ook beoordelen we of het mogelijk is om de parkeervoorziening aan de uiteinden van een straat of wijk te realiseren. Uit participatie is gebleken dat veel inwoners hiervoor open staan, omdat er hierdoor voor het huis meer ruimte is voor groen, spel en ontmoeting. 

7.1.3 

Circulair We werken toe naar een circulaire economie in 2050. We creëren een gesloten cirkel waarbij geen afval vrijkomt en we grondstoffen telkens hergebruiken. Om dit te bereiken verminderen we het gebruik van grondstoffen en we (her)gebruiken de beschikbare grondstoffen zo efficiënt mogelijk. Als we meer producten hergebruiken, verminderen we onze milieu-impact en de schaarste van sommige producten. Soms kan je een product één-op-één hergebruiken, maar vaker vraagt het om een bewerking of verwerking, bijvoorbeeld recycling of reparatie. Deze bewerkingen vragen om werkruimtes en creatieve ideeën. Omdat circulair denken nog vrij nieuw is, moeten we onze mogelijkheden voor circulaire economie nog onderzoeken. Doordat we straks anders met onze spullen omgaan, verandert onze omgeving ook. Het is denkbaar dat er meer opslag- en distributieplaatsen nodig zijn, dat er minder ruimtes nodig zijn om nieuwe producten te produceren, of dat we meer spullen met elkaar delen (bijvoorbeeld auto’s of energie). Er lopen al initiatieven voor circulariteit in Haaksbergen. We bekijken in hoeverre we deze verder kunnen uitbouwen en/of hoe we de initiatieven elkaar kunnen laten versterken. Onze bedrijven spelen een belangrijke rol bij het ontwikkelen van onze circulaire economie. We stimuleren hen om ook zoveel mogelijk circulaire keuzes te maken bij onderhoud, reconstructies en realisatie.

Met ons inkoopbeleid richten we ons op een gezamenlijke aanpak om bij te dragen aan circulariteit. We kunnen de circulaire economie verder versnellen door een betere samenwerking met andere Twentse gemeenten. Het is voor een circulaire economie namelijk belangrijk dat bedrijven elkaars (rest)producten kunnen gebruiken en dat we leren van elkaars projecten. Twente heeft een grote bouwsector en die speelt een belangrijke rol in de omschakeling naar circulair bouwen. Als beheerder van de openbare ruimte en een aantal publieke gebouwen gaan we als gemeente zelf aan de slag om circulariteit toe te passen in realisatie en onderhoudsprojecten en in ons afvalbrengpunt. We bieden aannemers de kans om nieuwe duurzame technieken toe te passen in de praktijk.

Toekomstbestendig buitengebied Water en bodem sturend Het water- en bodemsysteem zijn sturend als we de functie van een gebied willen veranderen of als we een gebied anders willen inrichten. Langelo-Honesch wordt een gebied waar natuur en landbouw goed samengaan. Er is een geleidelijk overgang tussen het agrarisch gebied en de Natura-2000 gebieden. De overgang van agrarisch gebruik naar natuur wordt bepaald door de aanwezig omgevingscondities en helpt bij het beschermen van de Natura-2000 gebieden en beekdalen. In deze overgangen zijn er gelijktijdig ontwikkelkansen voor toekomstbestendige landbouw. We geven de Buurserbeek de ruimte, zodat we voldoende water kunnen vasthouden voor in droge periodes. In het beekdal hier omheen liggen mogelijkheden voor bijvoorbeeld recreatie, maar ontwikkelingen als woningbouw kunnen niet meer plaatsvinden. Ook landgebruik voor intensieve landbouw nabij de beek wordt zoveel mogelijk beperkt om de waterkwaliteit te verbeteren. Om grondwater beter vast te houden wordt ingezet op het verbeteren van de sponswerking van de bodem. Dit helpt ook om de impact van droogte zo klein mogelijk te maken. De bodem wordt sturend

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

voor de keuze voor typen landgebruik en typen landbouw. De natuurlijke samenstelling van de bodem bepaalt mee over hoe intensief deze bodem gebruikt kan worden. We zorgen voor een balans tussen benutten en beschermen van bodem en ondergrond, waarbij verstoring van de bodem zo veel mogelijk voorkomen wordt. Een vitalere bodem versterkt namelijk zowel de sponswerking van de bodem als de capaciteit van de bodem om koolstof op te nemen. Klimaatadaptieve maatregelen, zoals het beter vasthouden van water, zijn een randvoorwaarde voor ontwikkelingen binnen de dorpen en in het landelijk gebied. Hierbij is ‘groenblauwe dooradering’ van groot belang. Groenblauwe dooradering houdt een gebied wordt doorkruist (‘dooraderd’) door groene (hagen, bomenrijen) en blauwe (sloten, beken) landschapsonderdelen. Deze plekken zorgen voor schuilplaatsen voor dieren en helpen bij het verplaatsen van planten en dieren. Ook helpt het om te werken aan onze Basiskwaliteit Natuur en daarmee aan onze biodiversiteit. Net als in de rest van Nederland, willen we dat in 2035 10% van de oppervlakte in het buitengebied onderdeel is van groenblauwe dooradering. In Langelo-Honesch zetten wij daarvoor in op het behouden, versterken en mogelijk ontwikkelen van houtwallen, bomenrijen en beekjes die passen in het huidige landschap.

Ook willen we de groenblauwe dooradering, waar mogelijk, doortrekken naar onze bebouwde gebieden. Zo verbinden we onze kernen sterker met het groene, landelijke gebied. 

Landschap Het buitengebied van Langelo-Honesch vormt een overgangszone tussen het Natura-2000 natuurgebied Haaksbergerveen en de intensievere landbouw in Brammelo en Sint Isidorushoeve. Langelo-Honesch kent veel NNN-natuurgebieden (Nederlands Natuur Netwerk), die een minder strenge bescherming kennen dan Natura2000-gebieden, met name in het landgoed Lankheet. Het Lankheet is een uniek stukje Haaksbergen waar natuur, recreatie en cultuur samenkomen. Het landgoed heeft een waterpark met ruimte voor educatie en waterkwaliteit. Landgoed Lankheet gaat al eeuwen op een bijzondere manier om met water. Het Lankheet staat op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed vanwege de speciale techniek waardoor rivierwater via geulen over een weiland stroomt (graslandbevloeiing). Het Lankheet, maar ook het Assinkbos, worden door de inwoners ervaren als kernwaarden van Haaksbergen. Beide gebieden hebben mooie en toegankelijke wandel- en fietspaden die dwars door het groene buitengebied gaan, waar je ook de Buurserbeek goed kan beleven. Langelo-Honesch heeft veel boerderij-monumenten. Met zijn vele houtwallen en boomsingels kent het gebied ook al veel elementen van de groenblauwe dooradering. We zetten in op het beschermen en versterken van deze natuurwaarden en het koesteren van het landgoederenlandschap.

We moeten hierbij rekening houden met een goede balans tussen natuur, biodiversiteit, cultuur en recreatie.



Werken in het landelijk gebied Het agrarisch gebruik is belangrijk voor de inrichting en het behoud van het Haaksbergse landschap, met zijn weilanden en houtwallen. In het landelijk gebied is het belangrijk om te kijken naar onze rol als gemeente. Het Rijk en de provincie stellen regels en voorwaarden aan activiteiten en grondgebruik in het landelijk gebied. Hoewel een transformatie van landbouw noodzakelijk is, zetten we erop in om de landbouw in Haaksbergen zo veel mogelijk te behouden en een gezonde bedrijfsvoering mogelijk te maken. Als gemeente maken we economische dragers in het buitengebied mogelijk mits deze voldoen aan de randvoorwaarden qua landschap, veiligheid en gezondheid als pijlers voor de leefbaarheid. We geven hierbij ruimte aan ondernemerschap. Het agrarische gebruik draagt bij aan het onderhouden van het cultuurlandschap. Ook hierbij gelden de principes van water en bodem sturend: de landbouw gebruikt water en bodem als hulpbronnen, maar in de mate waarin deze natuurlijk aanwezig zijn zonder deze uit te putten. Bij de transformatie van de huidige landbouw naar duurzame landbouw is ons uitgangspunt dat de agrarisch

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

ondernemers een toekomstperspectief blijven houden waarin ze hun inkomen blijven verdienen door bedrijvigheid op hun eigen percelen. Als gemeente verstrekken we informatie over ruimtelijk beleid om agrariërs te ondersteunen bij de transitie naar duurzame landbouw. Er zijn ook agrariërs die willen stoppen of verbreden. Zij krijgen de ruimte om (onder bepaalde voorwaarden) hun verdienmodel te veranderen. We geven hierbij ruimte aan (agrarisch) ondernemerschap binnen gestelde kaders. Het is hierbij belangrijk dat er per situatie beoordeeld wordt of de verandering past bij het groene en agrarische karakter van het buitengebied van Langelo-Honesch en wat de (milieu)-impact is op de omliggende erven. Het gebied rondom het Assinkbos en het gebied langs de Buurserbeek lenen zich er goed voor om groen en water te combineren met vormen van (route-gebonden) recreatie die de natuur weinig aantasten. Er is hier ruimte voor bijvoorbeeld wandelen, fietsen, mountainbike-routes of een sup-route. In het buitengebied van Langelo-Honesch zetten we in op de ondersteuning en versterking van bestaande recreatieondernemers. Ze maken het buitengebied toegankelijk voor recreanten en dragen bij aan onze economie. Het is onze ambitie om deze recreatieve bedrijven te behouden.

Hierbij letten we erop dat het recreatieaanbod divers is en goed aansluit bij de vraag en doelgroep, zonder dat de waarde van het landschap achteruitgaat. We streven naar een goede balans tussen natuur (rust, donkerte etc.) en recreatie. We zetten onszelf meer op de kaart met activiteiten voor dagrecreatie. Ook verbeteren we ons aanbod in verblijfsrecreatie doordat we meer diverse opties aanbieden, passend bij de verschillende type bezoekers. We willen meer bezoekers aantrekken die iets toevoegen aan ons omgeving óf onze economie. We richten ons naast onze huidige bezoekers (voornamelijk gepensioneerden) meer op stellen en gezinnen die komen voor de rust, ruimte en natuur. Binnen deze focusdoelgroepen richten we ons met name op millennials en de alpha-generatie. Zij willen ervaringen op doen, worden aangetrokken door cultuur en natuur en zoeken de uitdaging op. Bezoekers dragen bovendien bij aan de leefbaarheid en het in stand houden van voorzieningen in de kern. Binnen het gebied LangeloHonesch is al veel bestaande verblijfsrecreatie aanwezig. We zetten in op vitalisering en versterking van bestaande voorzieningen. 

Energie en warmte We willen in 2050 energieneutraal en aardgasvrij zijn. We moeten onze woningen en bedrijven dus verduurzamen. Energieneutraal worden we vooral door zonnepanelen op daken, de vergunde zonnevelden in het landelijk gebied en windenergie. De energietransitie vraagt om meer ruimte, omdat we ons energienet moeten verzwaren. Onder de grond is ruimte nodig voor nieuwe leidingen en er komen meer transformatorhuisjes en schakelstations in het straatbeeld. Zo zorgen we ervoor dat we alle energie die we opwekken ook kwijt kunnen en dat nieuwe woningen/ bedrijven verzekerd zijn van genoeg elektriciteit. We onderzoeken de kansen om de ruimtevraag van de energietransitie te verminderen door in te zetten op warmtenetten en de opwekking van (innovatieve) duurzame gassen, zoals groengas of waterstof. In Langelo-Honesch zien wij ook kansen voor energieopwekking op erven van agrariërs, met bijvoorbeeld erfmolens op een boerenerf of zonnepanelen op daken. We willen in LangeloHonesch geen energie opwekken met grootschalige zonnevelden op weilanden. Ten slotte zetten we in op energiebesparing: alle energie die we niet verbruiken, hoeven we ook niet op te wekken. We helpen bedrijven hierbij met duidelijke informatievoorziening over de mogelijkheden om te verduurzamen.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

7.2

Kern Haaksbergen

De kern Haaksbergen is de grootste plaats van onze gemeente. De kracht van Haaksbergen is dat het de voorzieningen van een stad combineert met de gemoedelijkheid, gezelligheid, bereikbaarheid en groene sfeer van een dorp te midden van een prachtig landschap. Het centrum kent veel voorzieningen voor de mensen uit de hele gemeente, en ook voor dorpen daarbuiten. Je vindt hier stedelijke voorzieningen zoals winkels, scholen en horeca, met de kenmerkende Markt als het centrale punt. Het centrum is ook een plaats voor ontmoeting, bijvoorbeeld bij theater De Kappen. De woonwijken van Haaksbergen zijn ruim en groen, en bieden een echte dorpse woonsfeer. Haaksbergen is vooral gegroeid dankzij een bloeiende industrie, waar industrieterreinen nog aan herinneren, net zoals de Museum Buurtspoorweg. De industrieterreinen bieden ook nu nog volop werkgelegenheid. Deze kwaliteiten vormen de basis voor de verdere ontwikkeling van Haaksbergen in de komende 20 jaar. Door extra woningen te bouwen voor jongeren en ouderen is het dorp leefbaar gebleven voor alle leeftijdsgroepen, die elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken. Hierdoor zijn ook de voorzieningen in het dorp gebleven. Niet alleen hebben we ruimte gemaakt voor woningen, ook is er extra ruimte gekomen voor bedrijven zodat de werkgelegenheid groeit.

We hebben bij deze uitbreidingen gezorgd voor aantrekkelijke, groene omgevingen waar het prettig wonen en werken is. Ook het bestaande dorp is vergroend, met meer focus op fiets- en wandelroutes ten koste van de auto. Het groene en levendige centrum met aantrekkelijke winkels is een belangrijke trekpleister voor de Haaksbergenaren, mensen uit omliggende gemeenten én voor toeristen, mede dankzij het groene buitengebied dat het dorp omringt.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

7.2.1

Samen sociaal



Iedereen kan zo lang mogelijk meedoen De omgeving is zo ingericht dat iedereen zo goed mogelijk deel kan nemen aan de maatschappij. De gemeente Haaksbergen stelt mensen in staat om elkaar te ontmoeten. Hierbij spelen verschillen in achtergrond, leeftijd, fysieke gezondheid of inkomen geen rol. Ook verbetert de toegankelijkheid van voorzieningen en de openbare ruimte, zodat ook mensen met een beperking hier gebruik van kunnen maken. Het verenigingsleven, evenementen en vrijwilligerswerk spelen een belangrijke rol in het verbinden van onze jongeren, ouderen en nieuwe inwoners. Het verenigingsleven bijvoorbeeld de sportverenigingen en de carnavalsvereniging dragen daaraan bij. Als gemeente ondersteunen we kansrijke initiatieven. Met meer samenwerking tussen de gemeente en zorgorganisaties wordt het ook makkelijker voor (kwetsbare) inwoners om zo lang mogelijk mee te doen en op zichzelf te blijven wonen. We maken het makkelijker voor zorgbehoevenden om de juiste zorg te vinden: we stemmen woningen, zorg en welzijn beter op elkaar af. We zetten daarom in op meer volledig aangepaste woningen, woningen voor speciale doelgroepen (zoals beschermd wonen) en de betaalbaarheid van deze specifieke woonvormen. In dit kader kijken we ook naar de mogelijkheden voor mantelzorgwoningen en familiewoningen.



Passende voorzieningen Bij een fijne woonomgeving horen passende voorzieningen. Het centrum van Haaksbergen, het winkelcentrum van de Veldmaat en Scholtenhagen zijn belangrijke ontmoetingsplekken voor inwoners uit de hele gemeente. We onderzoeken of we op meer plekken horecavoorzieningen kunnen toevoegen, ter verbinding van het centrum en het buitengebied. Belangrijk zijn de maatschappelijke voorzieningen en welzijn/zorg dichtbij in de omgeving, waar inwoners met hulpvragen terecht kunnen. Waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en aan activiteiten kunnen deelnemen. Met mogelijkheden voor laagdrempelig dagbesteding voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben om weer zelfredzaam te kunnen zijn. Voor een vitaal Haaksbergen zijn de voorzieningen in het centrum van groot belang. Deze dragen bij aan een (be)leefbaar Haaksbergen. Inwoners uit onze kernen en omliggende kernen komen naar Haaksbergen om gebruik te maken van het winkel- en horeca-aanbod. Wat betreft maatschappelijke voorzieningen willen we vanuit de gemeente samenwerken met de gebruikers, bijvoorbeeld doordat inwoners en verenigingen een rol hebben in het onderhoud. Voorzieningen kosten de gemeente geld. Het is mogelijk dat het financieel gezien niet haalbaar is om alle voorzieningen te behouden. Een optimaal gebruik van voorzieningen rechtvaardigt de maatschappelijk investeringen.

We onderzoeken of er aanpassingen nodig zijn waardoor meerdere functies gebruik kunnen maken van dezelfde voorziening. Het is hierbij belangrijk dat organisaties onderling goed samenwerken. We onderzoeken de mogelijkheden om meerdere verenigingen te huisvesten onder één dak. Dit draagt bij aan de duurzaamheid van onze gebouwen, is kostenefficiënt voor verenigingen en vermindert het aantal gebouwen dat op bepaalde tijden leeg staat. Daarnaast streven we naar een goed niveau van basisonderwijs op daarvoor geschikte locaties. Het is hierbij van belang dat elke school zijn eigen karakter behoud en er verschillende onderwijsvormen (inclusief voortgezet onderwijs) worden aangeboden. Het aantrekken van jonge gezinnen en het toevoegen van woningen dragen tevens bij aan het behoud van de voorzieningen in Haaksbergen.



Cultuurhistorie Nieuwe ontwikkelingen houden rekening met de identiteit van de plek. Er zijn veel plaatsen met een rijke cultuurhistorie en erfgoed, zoals landgoed Lankheet, boerderijen en andere historische gebouwen. Voorbeelden zijn de monumentale panden en in ons dorpscentrum, de bijzondere dorpsgezichten en andere historische gebouwen zoals de molen ‘De Korenbloem’ en de

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

Pancratiuskerk. Ook belangrijk voor Haaksbergen is ons industriële erfgoed met de kenmerkende historische gebouwen en schoorstenen, wat deels nog levend gehouden wordt door de Museum Buurtspoorweg. Het erfgoed wordt gewaardeerd en kent een plek in de samenleving. Nieuwe ontwikkelingen staan in dienst van het behoud ervan en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed. 

Gezondheid en openbare ruimte Uit onderzoek blijkt dat Haaksbergenaren hun gezondheid als zeer goed ervaren en dit willen we behouden. We bevorderen de positieve gezondheid (fysiek en mentaal) door het voor iedereen mogelijk te maken om voor gezonde opties te kiezen. In elke dorpskern is er een aanbod in sport, kunst, spel en/of groen in de openbare ruimte. Je kan hierbij denken aan een buitengym, speeltuinen of fietsroutes. De (sociale) veiligheid wordt beter door zichtbare en toegankelijke openbare ruimtes, zoals pleinen, wegen, fiets- en wandelpaden, en groen. Haaksbergen heeft momenteel al veel groene fietspaden die onze wijken verbinden: dit versterken we, en we zorgen dat fietsroutes en oversteekplaatsen veilig zijn. Dit biedt kansen om laagdrempelig te bewegen en elkaar te ontmoeten. Een gezonde openbare ruimte versterkt daarmee niet alleen onze gezondheid, maar ook ons noaberschap. Hierbij speelt de bereikbaarheid naar sport- en cultuurfaciliteiten en winkels in Haaksbergen een grote rol, net als de verbindingen naar de wandel- en fietsroutes in het buitengebied. Het moet een aantrekkelijke keuze zijn om alles te voet of per fiets te bereiken. We beschermen onze gezondheid ook tegen de effecten van het veranderend klimaat. Dit doen we met maatregelen voor klimaatadaptatie. In 2050 zijn we volledig klimaatbestendig en waterrobuust.

Hiervoor moeten de waterveiligheid, de zoetwatervoorziening en de ruimtelijke inrichting op orde zijn. We vinden het daarom ook belangrijk dat ons water- en bodemsysteem sturend zijn als we de functie van een gebied willen veranderen of als we een gebied anders willen inrichten. Het is ook goed voor meer diversiteit van groen en klimaatadaptatie. In de kern van Haaksbergen kijken we kritisch naar de hoeveelheid verharding. Door het toevoegen van bijvoorbeeld bomen, plantenvakken en groene parkeerplaatsen maken we de omgeving groener. We moedigen inwoners en bedrijven aan om met ons mee te doen. Je kan hierbij denken aan tegelwippen of het vergroenen van je dak. Meer groen in de kern werkt verkoelend en daarmee verminderen we de risico’s op hittestress. Ook zorgen we hiermee dat de groenblauwe dooradering vanuit het buitengebied doordringt tot in het dorp. Daarmee maken we groene wandel- en fietsroutes van dorp naar buitengebied mogelijk, en biedt de bebouwde omgeving meer ruimte voor biodiversiteit. Klimaatadaptieve maatregelen zijn daarom een randvoorwaarde voor alle nieuwe ontwikkelingen. Voor groen in de kernen hanteren we het 3-30-300 doel. Dit houdt in dat we willen dat er vanuit elk huis 3 bomen zichtbaar zijn, dat 30% van een wijk in de schaduw van een boom valt en dat iedereen binnen 300 meter van een park of groene ruimte woont.

Ook zetten we in op het behoud van bestaande groene structuren, zoals de Hengelosestraat. Naast het bevorderen van gezondheid, beschermen we ook de gezondheid. We gaan zorgvuldig om met gewasbeschermingsmiddelen en zullen de overlast hiervan zoveel mogelijk beperken. De gemeente Haaksbergen heeft het streven om beleid op te stellen voor de verschillende milieuthema’s voor het hele gemeentelijke grondgebied. Het gaat hierbij in ieder geval om de thema’s geluid, licht, lucht, geur en veiligheid. De gemeente Haaksbergen zoekt hierbij samenwerking met de omgevingsdienst Twente. De wens hierbij is om zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij regionale beleid. Het doel hierbij is een zo optimaal mogelijke balans na te streven tussen het woon- en leefklimaat en de bedrijvigheid in de gemeente. Dit doen wij in samenspraak met onze inwoners en (agrarische) ondernemers.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

7.2.2

Krachtige kernen Genoeg woningen en de juiste woningen Haaksbergen is een plattelandsgemeente. We bouwen voor onze lokale behoefte en voor de regionale behoefte. Dit helpt bij het in stand houden van voorzieningen en is goed voor een evenwichtige leeftijdsopbouw. Het toevoegen van woningen is nodig om onze kernen leefbaar en vitaal te houden. Ook is er vanuit het Rijk behoefte aan meer woningen voor aandachtsgroepen. In de hele gemeente Haaksbergen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, willen we tot 2034 900 woningen toevoegen. Dit volgt uit het reeds vastgestelde addendum bij de structuurvisie Haaksbergen 2030. Dit addendum gebruiken als richtlijn voor de woningbouwontwikkeling tot 2034 en maakt hiermee onderdeel uit van deze omgevingsvisie. Na 2034 stoppen we niet met bouwen. Twente is aangewezen als gebied voor een verstedelijkingsopgave. Wij willen hier een evenwichtige bijdrage aan leveren. We houden hierbij rekening met een verdeling van 30% sociale huur, 40% betaalbare huur-/ koopwoningen en 30% in het dure segment. Bij het toevoegen van nieuwe woningen hebben we een voorkeursvolgorde voor (1) transformeren van leegstaande gebouwen naar woningen, (2) toevoegen van woningen binnen de huidige bebouwde kom en (3) uitbreiden aan de randen. We hebben alle drie de opties nodig om genoeg woningen te bouwen voor iedereen die in Haaksbergen wil wonen.

Ook bij ontwikkelingen op erven kijken we naar de bijdrage in de woonbehoefte. We beoordelen per locatie de impact op de ruimtelijke kwaliteit, de haalbaarheid en hoe praktisch/ functioneel de locatie is. We houden er bijvoorbeeld rekening mee dat er voldoende (open) ruimte is voor ontspanning, groen, biodiversiteit en cultuurhistorie. We willen het ontstaan van nieuwe woonlandschappen in het landelijk gebied voorkomen. Dit werken we gebiedsgericht verder uit in het Programma Toekomstbestendig Buitengebied en het Omgevingsplan. Specifiek voor de kern Haaksbergen zijn er twee grotere ontwikkelgebieden. Het gebied ten noorden van Haaksbergen, Wissinkbrink-West en het gebied ten westen van Haaksbergen, Kolderveld. We geven hierbij prioriteit aan het gebied Wissinkbrink ten opzichte van het gebied Kolderveld. We bouwen vooral rijtjes, tweekappers, appartementen, en vernieuwende typen woningen (bijvoorbeeld verplaatsbare woningen en clusterwoningen in het landschap). We besteden extra aandacht aan duurzaamheid en respecteren het beekdal van de Bolscherbeek. Wissinkbrink-west en Kolderveld hebben de ambitie om compacte woningen te realiseren, om ruimte te houden voor landschap en om de barrière van de rondweg te doorbreken. Zo kan de harde overgang die er nu is tussen de bebouwing van Haaksbergen en het buitengebied verzacht worden.

Ook aan de zuidkant van de kern Haaksbergen in Honesch ligt een zoekgebied voor woningbouw. Hier woningen bouwen kunnen we koppelen aan het verbeteren van de infrastructuur, het herstellen van landschapselementen, en recreatieve ontsluiting. Door een groene inrichting van deze woninguitbreiding kan ook hier de harde overgang van de kern van Haaksbergen naar het landelijk gebied verzacht worden. In dit zoekgebied is er extra aandacht voor beschermd wonen. Naast de uitbreidingslocaties zijn er binnen de kern van Haaksbergen een aantal plekken geschikt om woningen te realiseren. Dit zijn vooral gebieden die hun oorspronkelijke functie hebben verloren of kwijtraken, denk bijvoorbeeld aan verschillende schoollocaties en het O&K terrein. We houden bij de uitbreiding van onze woningvoorraad extra rekening met de behoefte van jongeren en ouderen, door meer kleinschalige en betaalbare woningen te ontwikkelen. We kijken hierbij ook naar kansen om de begane grond van hoogbouw te herbestemmen voor wonen (uitplinten), door het makkelijker te maken om een woning te splitsen of door het begrenzen van het aantal mogelijkheden om een starterswoning op te waarderen (doorstroming bevorderen, in plaats van een starterswoning te verbouwen tot middenklas).

Uit de participatie voor deze omgevingsvisie werd ook duidelijk dat men openstaat voor gestapelde woningen, met maximaal 3 tot 5 bouwlagen in de kern van Haaksbergen. We willen bouwen binnen de mogelijkheden die Haaksbergen biedt. Dat kan ook betekenen meer dan 3 woonlagen en hoger dan 16 meter, uiteraard rekening houdend met de geldende wet- en regelgeving, de kenmerken van de specifieke locatie en een goede

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

ruimtelijke inpassing. We sturen op gemengde wijken, met woningen in verschillende segmenten en met verschillende bewoners. We hebben ruimte voor doelgroepen en aandachtsgroepen en zetten in op de betaalbaarheid van specifieke woonvormen. De woningbouwplannen bieden kansen om betere routes en oversteekplaatsen voor wandelaars en fietsers te maken. Ook helpen de uitbreidingsplannen bij het maken van een geleidelijke overgang van woonwijk naar buitengebied. De groene kwaliteit van Haaksbergen wordt door de inwoners als kernkwaliteit van de gemeente gezien en dat willen we nog meer versterken. Groen in zowel het buitengebied als binnen de kern draagt bij aan de biodiversiteit en helpt om het dorp koel te houden bij warm weer. In het op te stellen Programma Volkshuisvesting wordt de woningbouwopgave verder uitgewerkt. 

Woningen verduurzamen We willen in 2050 energieneutraal en aardgasvrij zijn. We moeten onze woningen en bedrijven dus verduurzamen. Energieneutraal worden we vooral door zonnepanelen op daken, zonnevelden in het landelijk gebied en windenergie. Binnen de kern Haaksbergen richten we ons vooral op zon-opdak, zowel bij woningen als bedrijven. In de komende jaren moeten we onze woningvoorraad verduurzamen. Voor alle nieuwbouw geldt dat we (afhankelijk van het type gebouw) gedeeltelijk willen bouwen met natuurlijke materialen, dit noemen we biobased bouwen. Ook moet er zoveel mogelijk energieneutraal worden ontwikkeld. We stimuleren ontwikkelaars tot het bouwen van nul-op-de-meter woningen die nog een stapje verder gaan voor een lagere energierekening. Bij nieuwe bedrijven die zich vestigen wordt bijvoorbeeld zon-op-dak en/of een bijdrage aan klimaatadaptatie een voorwaarde. De energietransitie vraagt om meer ruimte, omdat we ons energienet moeten verbeteren. Onder de grond is ruimte nodig voor nieuwe leidingen en er komen meer transformatorhuisjes en schakelstations in het straatbeeld. Zo zorgen we ervoor dat we alle energie die we opwekken ook kwijt kunnen en dat nieuwe woningen/ bedrijven verzekerd zijn van genoeg elektriciteit.

We onderzoeken de kansen om de ruimtevraag van de energietransitie te verminderen door in te zetten op warmtenetten en de opwekking van (innovatieve) duurzame gassen, zoals groengas of waterstof. Ten slotte richten we ons op energiebesparing: alle energie die we niet verbruiken, hoeven we ook niet op te wekken. We helpen bedrijven hierbij met duidelijke informatievoorziening over de mogelijkheden om te verduurzamen.



Werken en leren Haaksbergen is een ondernemende gemeente met veel arbeidsplaatsen binnen de gemeentegrenzen. We werken aan een gevarieerde economie met diverse sectoren, zodat er voor veel inwoners passend werk is. Hiermee groeit de werkgelegenheid en behouden we ook werkgelegenheid als het met een bepaald deel van de economie wat minder gaat. We helpen bedrijven om toekomstbestendig te worden door inzicht te organiseren in de mogelijke maatregelen die bedrijven kunnen inzetten om zelf te verduurzamen. Twente staat bekend om innovatie en technische ontwikkelingen. Ook op de Haaksbergse bedrijventerreinen ligt hier veel nadruk op en dit benutten we. De onderwijsinstellingen in de regio (zoals Assink Lyceum (middelbare school), Universiteit Twente (WO), Saxion (HBO) en ROC van Twente (MBO)) trekken jongvolwassenen aan en stimuleren ontwikkelingen. We maken kenbaar wat er in Haaksbergen te doen is. Samenwerkingen met praktijk en theorie tussen bedrijven en onderwijs bieden nieuwe kansen en ideeën die benut kunnen worden voor bijvoorbeeld de zorg, techniek, energie of landbouw. De samenwerkingen zijn ook aantrekkelijk voor het aantrekken van jong talent. Bedrijventerrein Stepelerveld heeft de ambitie om het duurzaamste bedrijventerrein van Twente te worden. Voor Stepelerveld fase 1 heeft dit geresulteerd in het verkrijgen van het BREAAM-

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

gebiedscertificaat, Het streven is dat bedrijven die zich hier vestigen inzetten op duurzame gebouwen, bedrijfsprocessen en inrichting van de openbare ruimte. Er wordt hier rekening gehouden met biodiversiteit, schoon en zichtbaar water, slimme wegen en duurzame bedrijfskavels. De samenwerkingen en de duurzaamheidsambities bieden kansen voor nieuwe ondernemers en nieuw talent. De ervaring die we hiermee opdoen nemen we mee bij uitbreidingen van onze bedrijventerreinen. Er is op dit moment te weinig ruimte voor onze huidige bedrijven om te groeien. Er zijn meerdere zoekgebieden, waarbij we nu inzetten op het uitbreiden van Stepelerveld. Als bedrijven uit Brammelo en Industrieterrein ’t Varck willen groeien dan is het vaak het beste om deze te helpen verhuizen naar het Stepelerveld. Dit biedt kansen om de vrijkomende bedrijfspercelen te gebruiken voor andere bedrijven die huisvesting zoeken, of voor oplossingen die bijdragen in de netcongestie. Een uitzondering wordt alleen gemaakt voor bestaande bedrijven aan de rand van bedrijventerrein Brammelo die vanuit het oogpunt van een gezonde bedrijfsvoering moeten uitbreiden. Alle zoekgebieden voor uitbreiding van bedrijventerreinen zijn aangegeven op de kaart. We zoeken naar ruimte, vooral voor bedrijven die hier al gevestigd zijn en een groei- of transformatiewens hebben.

De sterke mkb- en (familie)bedrijven dragen bij aan de economie en sociale samenhang. Bij elk type uitbreiding moet er sprake zijn van een goede landschappelijke inpassing, het is belangrijk dat we ons dorpse karakter ook op de bedrijventerreinen waarborgen. We behouden ruimte voor waterberging en houden rekening met de milieu-impact van bedrijven. Ook houden we rekening met de programmeringsafspraken en de ruimtelijke ontwikkelstrategie Twente. Net zoals bij woningbouw willen we ook voor de ontwikkeling van bedrijventerrein een evenwichtige bijdrage leveren aan de verstedelijkingsopgave. Ook houden we rekening met de bereikbaarheid van bedrijven. We maken de oversteek van bushaltes naar de industrieterreinen veiliger en we verbeteren de mogelijkheden voor wandelen en fietsen op de industrieterreinen, voor zowel woon-werk verkeer als ommetjes. 

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

Bij nieuwbouwwijken onderzoeken we samen met de regionale vervoerder de mogelijkheden om deze zo goed mogelijk te ontsluiten met een buslijn. Op plekken waar de vraag naar openbaar vervoer laag is, onderzoeken we welk andere manieren er zijn om bereikbaarheid te garanderen. Zo houden we bij het bouwen van nieuwe woningen en bedrijven meteen rekening met de bereikbaarheid en doorstroming. En hoewel parkeren van belang blijft, beoordelen we per project hoeveel prioriteit dit heeft. Ook beoordelen we of het mogelijk is om de parkeervoorziening aan de uiteinden van een straat of wijk te realiseren. Uit participatie is gebleken dat veel inwoners hiervoor open staan, omdat er hierdoor voor het huis meer ruimte is voor groen, spel en ontmoeting. 



Centrum Het centrum van Haaksbergen vormt een belangrijke ontmoetingsplek. Er zijn veel voorzieningen waar alle Haaksbergenaren gebruik van maken, zoals de wekelijkse markt. We proberen zoveel mogelijk voorzieningen te behouden, maar dat kunnen we niet garanderen. Bepaalde voorzieningen zoals winkels zijn privaat. Voor het in stand houden van de voorzieningen is het belangrijk dat er genoeg doorloop is. Dit kunnen naast onze eigen inwoners ook toeristen en recreanten zijn. Ons buitengebied is al bij vele bezoekers bekend, maar in de toekomst is ook het centrum van Haaksbergen aantrekkelijk voor recreatief verblijf. Het vormt een verblijfslocatie en vertrekpunt van waaruit men de omgeving kan ontdekken. We verbeteren ons aanbod in verblijfsrecreatie doordat we meer diverse opties aanbieden, passend bij de verschillende type bezoekers. We willen meer bezoekers aantrekken die iets toevoegen aan ons omgeving óf onze economie. We richten ons naast onze huidige bezoekers (voornamelijk gepensioneerden) meer op stellen en gezinnen die komen voor de rust, ruimte en natuur. Binnen deze focusdoelgroepen richten we ons met name op millennials en de alpha-

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

generatie. Zij willen ervaringen op doen, worden aangetrokken door cultuur en natuur en zoeken de uitdaging op. In het centrum accepteren we dat er af en toe overlast is, als we daarmee meer evenementen kunnen organiseren die bijdragen aan het noaberschap en het aantrekken van jongeren. Ook geven we in het centrum meer ruimte aan wandelaars en fietsers. We herstellen de kenmerkende dorpsstructuur om het dorpshart verder te versterken. Automobiliteit en parkeren wordt meer naar de randen van het centrum verplaatst. Om een aantrekkelijk centrum te behouden streven we naar een compact centrum waarbij winkels zich vestigen in het kernwinkelgebied (Spoorstraat e.o. en Markt) en de Molenstraat. Aan de randen van het centrum kunnen tevens leegstaande winkels getransformeerd worden naar woningen, als we daarmee de compactheid van het centrum waarborgen. Met korte loopafstanden houden we het winkelcentrum aantrekkelijk en bevorderen we de levendigheid. Eventuele nieuwe woningen houden rekening met het Twentse, dorpse karakter. We benutten kansen om woningen voor jongeren, senioren en bepaalde doelgroepen dicht bij voorzieningen toe te voegen. Deze kansen spelen in het centrum vooral bij vrijkomende winkels of bedrijven aan de randen van het centrum.

7.2.3

Toekomstbestendig buitengebied



Water en bodem sturend Het deelgebied Haaksbergen heeft weinig buitengebied, maar de principes van water en bodem sturend gelden ook voor het bebouwde gebied. Dit houdt in dat het water- en bodemsysteem sturend is als we de functie van een gebied willen veranderen of als we een gebied anders willen inrichten. De bodem wordt sturend voor de keuze voor typen landgebruik. De natuurlijke samenstelling van de bodem bepaalt mede over hoe intensief een grond gebruikt kan worden. We zorgen voor een balans tussen benutten en beschermen van bodem en ondergrond, waarbij verstoring van de bodem zo veel mogelijk voorkomen wordt. Klimaatadaptieve maatregelen, zoals het beter vasthouden van water, zijn een randvoorwaarde voor ontwikkelingen binnen de dorpen. In het buitengebied én in de kern is ‘groenblauwe dooradering’ van groot belang. Groenblauwe dooradering houdt in een gebied wordt doorkruist (‘dooraderd’) door groene (hagen, bomenrijen) en blauwe (sloten, beken) landschapsonderdelen. Deze plekken zorgen voor schuilplaatsen voor dieren en helpen bij het verplaatsen van planten en dieren. Ook helpt het om te werken aan onze Basiskwaliteit Natuur en daarmee aan onze biodiversiteit. We willen dat in 2035 10% van de oppervlakte in het buitengebied onderdeel is van groenblauwe dooradering.

We willen deze groenblauwe dooradering vanuit het landelijk gebied doortrekken naar het bebouwde gebied van Haaksbergen. Zo verbinden we het dorp sterker met het groene, landelijke gebied. Meer groen in de kern van Haaksbergen draagt bij aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en helpt tegen hittestress.



Zoutwinning Zoutwinning in Haaksbergen is een belangrijk onderwerp. Zoutproducent Nobian is van plan om op acht locaties in Haaksbergen zout te winnen. Begin 2024 heeft het ministerie van Economische Zaken vergunningen verleend voor acht zoutwinlocaties en een leidingentracé in Haaksbergen richting een fabriek in Hengelo. Voor de ontwikkelingen zullen er nieuwe gebouwen nodig zijn in het landschap, ter ondersteuning van de zoutwinning. Zoutwinning valt onder de Mijnbouwwet en is in eerste instantie een verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid. De bevoegdheid van gemeente Haaksbergen is beperkt, maar we kunnen als gemeente wel een rol spelen in het monitoren van de lokale impact van de zoutwinning. Dit omvat het nauwlettend volgen van de effecten op het landschap, de landbouw en de invloed op inwoners.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

7.3

Veldmaat

De Veldmaat is van oorsprong een eigen kerkdorp, dat vanaf 1934 ontstaan is rond de toen gebouwde Bonifatiuskerk. Het dorp is de afgelopen decennia vastgegroeid aan de kern Haaksbergen, maar heeft eigen winkels, scholen en een eigen verenigingsleven. Veel inwoners voelen zich dan ook échte Veldmaters, en geen Haaksbergenaren. De ontmoetingsplek is De Greune, waar ook de lokale voetbalclub zit. De Veldmaat kent een groot buitengebied, dat grenst aan het Buurserzand. Het Veldmater buitengebied met zijn vele bomenrijen en houtwallen vormt de overgang van het natuurgebied Buurserzand naar het meer intensief agrarisch gebruikte buitengebied van Sint Isidorushoeve. Hier rijdt ook de stoomtrein van het Museum Buurtspoorweg. Deze eigenschappen vormen het uitgangspunt voor de toekomstige ontwikkelingen in de Veldmaat. Over 20 jaar vormt de Veldmaat nog steeds zijn eigen dorpje binnen Haaksbergen, met eigen voorzieningen en een sterk gemeenschapsgevoel. Groene verbindingen zorgen voor fijne wandel- en fietsroutes naar het centrum van Haaksbergen en naar het buitengebied. Het buitengebied van de Veldmaat is aantrekkelijk om te wandelen en fietsen, als schakel tussen Haaksbergen, het Buurserzand, Twickel en het Rutbeek. Hier is recreatie dan ook een steeds belangrijkere economische pijler geworden, naast de landbouw die kan verduurzamen met het oog op de nabijgelegen natuurgebieden.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

7.3.1

Samen sociaal



Iedereen kan zo lang mogelijk meedoen De omgeving is zo ingericht dat iedereen zo goed mogelijk deel kan nemen aan de maatschappij. De gemeente Haaksbergen stelt mensen in staat om elkaar te ontmoeten. Hierbij spelen verschillen in achtergrond, leeftijd, fysieke gezondheid of inkomen geen rol. Ook verbetert de toegankelijkheid van voorzieningen en de openbare ruimte, zodat ook mensen met een beperking hier gebruik van kunnen maken. Het verenigingsleven, evenementen en vrijwilligerswerk spelen een belangrijke rol in het verbinden van onze jongeren, ouderen en nieuwe inwoners. Het verenigingsleven bijvoorbeeld de sportverenigingen bij De Greune dragen daaraan bij. Als gemeente ondersteunen we kansrijke initiatieven. Inwoners van de Veldmaat geven aan veel waarde te hechten aan het behoud van voorzieningen waar spontane ontmoetingen plaatsvinden. Met meer samenwerking tussen de gemeente en zorgorganisaties wordt het ook makkelijker voor (kwetsbare) inwoners om zo lang mogelijk mee te doen en op zichzelf te blijven wonen. We maken het makkelijker voor zorgbehoevenden om de juiste zorg te vinden: we stemmen woningen, zorg en welzijn beter op elkaar af. We zetten daarom in op meer volledig aangepaste woningen, woningen voor speciale doelgroepen (zoals beschermd wonen) en de betaalbaarheid van deze specifieke woonvormen.

In dit kader kijken we ook naar de mogelijkheden voor mantelzorgwoningen en familiewoningen.



Passende voorzieningen Bij een fijne woonomgeving horen passende voorzieningen. Het centrum van Haaksbergen, het winkelcentrum van de Veldmaat en Scholtenhagen zijn belangrijke ontmoetingsplekken voor inwoners uit de hele gemeente. We onderzoeken of we op meer plekken horecavoorzieningen kunnen toevoegen, ter verbinding van het centrum en het buitengebied. Belangrijk zijn de maatschappelijke voorzieningen en welzijn/zorg dichtbij in de omgeving, waar inwoners met hulpvragen terecht kunnen. Waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en aan activiteiten kunnen deelnemen. Met mogelijkheden voor laagdrempelig dagbesteding voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben om weer zelfredzaam te kunnen zijn. Het winkelcentrum de Veldmaat vormt een belangrijke ontmoetingsplek voor inwoners uit de Veldmaat. Het is vanwege de goede bereikbaarheid ook populair bij andere Haaksbergenaren. De gemeente zet zich daarom actief in om het voortbestaan van het winkelcentrum te ondersteunen. We proberen zoveel mogelijk voorzieningen te behouden, maar dat kunnen we niet garanderen. Bepaalde voorzieningen zoals winkels zijn privaat. Voor het in stand houden van de voorzieningen is het belangrijk dat er genoeg doorloop is. De geplande woningbouwontwikkelingen in de gemeente Haaksbergen zullen hieraan bijdragen.

Door een kwalitatieve upgrade willen we het aantrekkelijker maken voor ondernemers om zich hier te vestigen; voorzieningen die bij elkaar zitten versterken elkaar. Voor het verenigingsleven in de Veldmaat zijn de (sport)voorzieningen bij ontmoetingspark De Greune van groot belang. Hierbij willen we vanuit de gemeente samenwerken met de gebruikers, bijvoorbeeld doordat inwoners en verenigingen een rol hebben in het onderhoud. Voorzieningen kosten de gemeente geld. Het is mogelijk dat het financieel gezien niet haalbaar is om alle voorzieningen te behouden. Een optimaal gebruik van voorzieningen rechtvaardigt de maatschappelijk investeringen. We onderzoeken of er aanpassingen nodig zijn waardoor meerdere functies gebruik kunnen maken van dezelfde voorziening. Het is hierbij belangrijk dat organisaties onderling goed samenwerken. We onderzoeken de mogelijkheden om meerdere verenigingen te huisvesten onder één dak. Dit draagt bij aan de duurzaamheid van onze gebouwen, is kostenefficiënt voor verenigingen en vermindert het aantal gebouwen dat op bepaalde tijden leeg staat.

23 januari 2025

ONTWERP OMGEVINGSVISIE HAAKSBERGEN

BJ6071

Daarnaast streven we naar een goed niveau van basisonderwijs op een daarvoor geschikte locaties. Het is hierbij van belang dat elke dorpsschool zijn eigen karakter behoudt en er verschillende onderwijsvormen worden aangeboden. Het aantrekken van jonge gezinnen en het toevoegen van woningen dragen tevens bij aan het behoud van de voorzieningen in de Veldmaat. 

Cultuurhistorie Nieuwe ontwikkelingen houden rekening met de identiteit van de plek. Er zijn veel plaatsen met een rijke cultuurhistorie en erfgoed, zoals landgoed Lankheet, boerderijen en andere historische gebouwen. Voor de Veldmaat is de monumentale Bonifatiuskerk een belangrijk historisch gebouw. Een herkenbaar historisch en recreatief element is de spoorlijn van het Museum Buurspoorweg, die de Haaksbergse dorpskern via de Veldmaat verbindt met het buitengebied. Het erfgoed wordt gewaardeerd en kent een plek in de samenleving. Nieuwe ontwikkelingen staan in dienst van het behoud ervan en beleefbaar maken van het cultureel erfgoed.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16146105/1