Bijdrage TeamDAP

Stront in de ogen hebben Voorzitter, Allereerst een woord van dank aan de ambtenaren voor het voorbereiden van deze Kadernota. Helaas moeten we constateren dat de politiek bestuurlijke invloed hierop groot is, hetgeen naar onze mening een te grote druk uitoefent op de ambtelijke organisatie. Voor ons ligt een kadernota met de veelzeggende titel "Noodzakelijke keuzes voor de toekomst van Haaksbergen". Maar de vraag die wij ons stellen is: zijn dit écht de enige keuzes die mogelijk zijn? En belangrijker nog: zijn dit wel de juiste keuzes in het belang van Haaksbergen? Twee jaar geleden was de kadernota nog getiteld: Kiezen voor een toekomstbestendige gemeente”. In hoeverre zijn de keuzes, daar gemaakt toekomstbestendig gebleken? Het zijn dezelfde keuzes waar we nu wederom opnieuw voor staan. Graag hadden we onze inbreng willen starten met enkele positieve woorden, maar helaas moeten we constateren dat we in vergelijking met 3 jaar geleden, wederom op hetzelfde punt staan. We merken dat ook hier in Haaksbergen nog steeds veel onrust is en we krijgen verschillende signalen dat er weinig vertrouwen is. Dit vinden wij jammer, omdat het ook anders kan, en vooral omdat het anders moet! Wij komen daar bij het onderwerp ambtelijke organisatie op terug. We betreuren dat we ondanks de diverse bijeenkomsten die het college belegde i.h.k.v.

de ombuigingen, het college niet of nauwelijks iets heeft gedaan met de inbreng van de raad. Veel tijdsinvestering aan avonden van ons, maar het college gesteund door de coalitie met de VVD loopt haar pad met oogkleppen op eigenwijs vooruit. Vasthoudend aan haar eigen ambities, waardoor Haaksbergen ten gronde lijkt te gaan.. en dat terwijl het veelbesproken ravijnjaar 2026 vervallen is. Rara.. hoe kan dat? TeamDAP had eerder al aangegeven het niet eens te zijn met de procesgang omtrent de bezuinigingen. Bovendien is er geen helder inzicht in de huidige financiële situatie en organisatie, om zuivere keuzes te kunnen maken. Dit werd bevestigd door de jaarrekening met een onrechtmatigheid Pagina 1 van 8

van ruim 3 miljoen. Uw organisatie is, net zomin als de basis, na het aantreden van uw college nog steeds niet op orde. De fractie van TeamDAP wil besturen met een helikopter view en daar ook naar handelen. Eerder hebben wij ingebracht dat 10% van de reserves mag worden ingezet in de begroting. Dit werd niet gesteund door de raad en het college zag het niet zitten van deze mogelijkheid gebruik te maken. Een gemiste kans, liever snijden in de samenleving. We richten ons op een aantal onderdelen uit de kadernota: 1. Zwembad De Wilder: Symbolische bezuiniging, grote sociale schade Het beëindigen van de financiering van zwembad De Wilder per 1 mei 2027 is wat ons betreft onacceptabel. Dit is geen "noodzakelijke keuze", dit is een politieke keuze die de samenleving hard treft. Een zwembad is geen luxevoorziening, maar een basisvoorziening, zeker in een gemeente als Haaksbergen met een grote jeugdpopulatie, een vergrijzende samenleving en mensen met een beperking. Het schrappen van het zwembad levert niet alleen maatschappelijke schade op, maar betekent ook dat we afzien van preventieve gezondheidszorg, zwemveiligheid en sociale verbinding. Dat we het zwembad opofferen, terwijl we elders in de kadernota tegen beter weten in keuzes maken, is op z’n minst wrang. Omdat TeamDAP vindt dat geld beleid volgt, verwachten we een plan met de begroting 2026.

Vragen: - Is onderzocht of samenwerking met buurgemeenten, maatschappelijke cofinanciering of publiek-private initiatieven een toekomstmodel kunnen opleveren voor zwembad De Wilder? - En zo ja, welke partijen zijn hierover benaderd of hebben interesse getoond in een ‘adoptie’-constructie of mede-exploitatie? - Kunt u aangeven welke maatschappelijke effecten de sluiting van het zwembad naar verwachting heeft, bijvoorbeeld voor zwemonderwijs, verenigingen of ouderen?

Pagina 2 van 8

Het Assink Wij blijven het een gemiste kans vinden dat er niet naar win win is en alsnog wordt gekeken middels synergie en dat de meerderheid van deze gemeenteraad dat niet steunt. Het Assink naar het Scholtenhagen in combinatie met zwembad de Wilder. Zowel sociaal, maatschappelijk als financieel een grote kans. Woningbouw aan de van Brakelstraat i.p.v. een school, NB omarmd door de omwonenden bleek uit participatie en mondeling door hen toegelicht in onze fractievergadering. Beter nu nog steeds ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Omdat TeamDAP vindt dat geld beleid volgt, verwachten we een plan met de begroting 2026. 2. Verhoging van de OZB: De burger betaalt het gelag De trapsgewijze verhoging van de OZB met 17,5% bovenop de indexatie (tot een totale verhoging van 22,95%) is fors en deze verhoging komt ook bovenop stijgende woonlasten, inflatie en energieprijzen. Tegelijkertijd zien wij geen serieuze maatregelen om de totale woonlasten te dempen. De oproep van het college om "naast OZB-verhoging ook in te zetten op het beperken van woonlasten" blijft zonder concrete uitwerking. We refereren alleen maar naar de rioolheffing die ook fors is gestegen, terwijl een ingediend amendement om het vrijgevallen bedrag van ruim € 1 miljoen als positief saldo van eerdere jaren terug te geven aan de inwoners bij de andere partijen helaas geen gehoor vond. 3.

Woningbouw De woningnood is voelbaar in Haaksbergen. Starters, ouderen, jonge gezinnen – ze zoeken, maar vinden niet. En hoewel het college in de kadernota stelt te willen bouwen “voor de juiste doelgroepen”, missen wij in dit beleid visie, daadkracht én een duidelijke ruimtelijke koers, een concrete tijdslijn ontbreekt. Wat vooral opvalt, is dat het college vasthoudt aan inbreiding mits mogelijk, maar in de praktijk toch blijft leunen en focussen op uitbreiding aan de randen van onze dorpen. Wij zien geen pro-actieve houding en er wordt nauwelijks concreet gemaakt welke inbreidingslocaties benut kunnen worden en wat er nodig is om deze locaties daadwerkelijk te ontwikkelen. Dit is een gemiste kans. Juist nu – in een tijd van financiële krapte – is inbreiding niet alleen ruimtelijk, maar ook financieel verstandig. Inbreiding betekent immers: • lagere kosten voor infrastructuur, (denk ook aan rioleringslasten) • behoud van ons buitengebied en agrarisch landschap, • en bovenal: versterking van de bestaande kernen. Pagina 3 van 8

Het college noemt in de kadernota het belang van “Krachtige Kernen”, maar handelt daar niet naar. In plaats van concrete plannen voor bijvoorbeeld herontwikkeling van leegstaande gebouwen, braakliggende terreinen of verouderde bedrijfspercelen, blijft het stil. Vragen: - Waarom worden bestaande bebouwde locaties niet als prioriteit benoemd? - Waarom geen ontwikkelagenda voor de binnengebieden? Wij pleiten nadrukkelijk voor het volgende: 1. Een actieve inbreidingsstrategie. Geen vrijblijvende notities, maar een plan met prioritaire locaties, tijdlijnen en een uitvoeringsagenda. 2. Actieve grond- en locatiepolitiek. De gemeente moet desnoods zelf initiatief nemen om grondeigenaren, ontwikkelaars en woningcorporaties aan tafel te krijgen en knelpunten op te lossen. 3. Focus op starters.. ouderen en alleenstaanden. De doorstroming stokt omdat het aanbod voor deze groepen ontbreekt. Zorg dat er gebouwd wordt wat nodig is, niet wat rendabel is voor de markt. 4. Beperking van uitbreidingswijken. Uitbreiding mag niet het automatisme zijn. Laten we ons buitengebied niet opofferen aan gemakzuchtig woningbeleid. Daarom dienen we hiervoor een motie in.

Vragen: - Wat is het aandeel nieuwbouw dat tot en met 2030 gerealiseerd wordt binnen bestaand stedelijk gebied (inbreiding) versus uitbreidingslocaties? - Hoe wordt in het beleid rekening gehouden met de woonbehoefte van starters, alleenstaanden en ouderen? 4. Zorg Wij missen in deze kadernota een visie op vergrijzing of mentale gezondheid De kadernota noemt geen enkel woord over: • de vergrijzing van de Haaksbergse bevolking en de toenemende zorgvraag die dat met zich meebrengt; • de opmars van mentale problematiek bij jongeren, jongvolwassenen en ouderen.

Pagina 4 van 8

Juist hier liggen kansen om met preventie, ontmoeting, wijkgerichte zorg en digitale ondersteuning een duurzame zorgstructuur op te bouwen. Dat blijft onbenut. En dan Humanitas: die werkt al jaren met geschoolde vrijwilligers om de inwoners van Haaksbergen te dienen. Met onder andere de activiteiten voor jongeren van 12 tot 25 jaar met een hulpvraag, begeleiding bij omgangsregelingen na een scheiding of hulp aan mensen vanaf 25 die in een isolement zijn geraakt. Het college stelt voor om de hulp van geschoolde vrijwilligers vanaf 2025! af te bouwen en per 2027 te schrappen. Hierdoor kunnen gezinnen waar een complexe problematiek speelt niet meer op een laagdrempelige manier geholpen worden. Allereerst, spreken we hier over de kadernota 2026, dus 2025 hierin meenemen hoort niet. Het bevreemd ons want uw college heeft deze keuze ook niet gemeld met de 1e Berap in juni. U heeft al besloten tot een keuze die maatschappelijk en sociaal mensen raakt. Verder heeft ons inziens deze bezuiniging geen effect, omdat het college ook aangeeft dat als gevolg van deze bezuiniging hiervoor duurdere maatwerkvoorzieningen in de plaats moeten komen.

Vragen: - Kunt u inzicht geven in de verwachte gevolgen van de invoering van een inkomensafhankelijke bijdrage voor huishoudelijke hulp voor verschillende inkomensgroepen? - Hoe gaat u waarborgen dat het beroep op informele zorg (mantelzorgers, vrijwilligers) niet leidt tot overbelasting of zorgmijding? - Welke structurele middelen zijn beschikbaar om de sociale basis (bijvoorbeeld Wijkracht) op peil te houden na 2026? - Waarom is er in de kadernota geen visie opgenomen op vergrijzing en de stijgende vraag naar langdurige ondersteuning? - Het college zet zoveel mogelijk in op zorg middels ondersteuning vanuit het eigen netwerk. Hoe legt het college het besluit t.o.v. Humanitas uit in relatie tot deze visie? Pagina 5 van 8

- Kan het college uitleggen waarom in de toelichting van deze kadernota bij Humanitas ook wordt gesproken over 2025, voor ons volstrekt nieuw als raadsfractie? Nog enkele overige vragen in het kader van participatie: - Op welke manier zijn de participatieresultaten (Sterrenlab, Samen Haaksbergen, etc.) daadwerkelijk meegewogen in de scenarioafweging? - Hoeveel inwoners of organisaties hebben daadwerkelijk interesse getoond in de overname van een ‘adoptieproject’? Wat is de status hiervan? - Op welke manier wordt geborgd dat participatie van inwoners niet vrijblijvend blijft, maar leidt tot invloed op besluitvorming? 5. Ambtelijke organisatie: ‘Overlevingspakket’ zonder zicht op structurele oplossing Het college vraagt forse investeringen in de ambtelijke organisatie, aangeduid als een "overlevingspakket” . Feit is dat al jaren bekend is dat onze organisatie niet op orde is en ook al jaren extra miljoenen zijn geïnvesteerd hierin. Uw college heeft begin 2022 heel duidelijk aangegeven, en wij citeren de woorden van het college: “de focus lag de laatste 3 jaar (in casu 2021/2022) vooral op de eigen organisatie. Als je het in de keuken niet op orde hebt, kun je klanten niet optimaal bedienen. De bezem ging er door, intern moest er weer rust in de tent komen. Dat is nog niet af, er valt nog wat achterstallig onderhoud weg te werken.

Toch is het nu de hoogste tijd om de band met de inwoners weer aan te halen.” Nu nóg meer investeren, en wel 1,2 miljoen. Dure pleisters op een probleem dat om structurele hervorming vraagt. Zolang dat ontbreekt, is iedere euro extra in de ambtelijke organisatie een risicovolle investering zonder blijvend rendement. Sterker nog, er wordt vastgehouden aan ambities die niet reëel en/of op korte termijn haalbaar zijn. Deze raad bepaalt en kan bij meerderheid besluiten ambities bij te stellen, geen luchtkastelen bouwen maar realistisch in het hier en nu te Pagina 6 van 8

gaan handelen en acteren. Om te voorkomen dat er wordt gesneden in de samenleving. Ons is niet duidelijk wat het nut en noodzaak is van de investeringen in de organisatie. In het kader van gebrek aan inzicht in de besteding van de uren van de ambtelijke organisatie vinden wij het te primair om weer geld beschikbaar te stellen. We stellen nu de kaders, terwijl enige deugdelijke onderbouwing ontbreekt, ook van de bestaande organisatie. Daarom dienen we mede de motie van de PvdA in inzake inzicht. Vragen: - Welke concrete prestatie-indicatoren gaan worden gehanteerd om de effecten van de investering in de ambtelijke organisatie te meten? Dan.. het weghalen van de uitlaatveldjes en afvalbakken voor hondenpoep

We vragen ons af of dit wellicht een politieke stunt geweest is om door heel Haaksbergen A4-tjes te verspreiden? Het lijkt wel burgertje manipuleren en pesten. Ontzettend veel reacties van inwoners m.b.t. dit onderwerp, terwijl de waarheid niet wordt verteld.

Enigszins verbaasd hebben wij kennis genomen van de motie van de fractie van NH. Wij gaan u dat nu uitleggen aan de hand van feiten. Op 9 november 2022 is op initiatief van TeamDAP een amendement inzake afschaffing hondenbelasting door een raadsmeerderheid aangenomen. Op 8 november 2023 is de programmabegroting 2024 en het meerjarenperspectief 2025-2027 vastgesteld. Daarin was expliciet vermeld dat de afschaffing van de hondenbelasting structureel is gedekt door een verhoging van de OZB. Deze dekking is geoormerkt geld en maakt deel van de structurele begrotingsgrondslag. Wat er nu gebeurt met de motie van NH is dat een post, die reeds eerder al structureel is gedekt door de OZB, ter discussie ligt en nu dan dubbel gedekt zou worden. Conclusie, Het college had deze bezuiniging nooit mogen doorvoeren. Hier spreken we het college op aan want TeamDAP vindt dat het college Pagina 7 van 8

transparant, open en eerlijk de feiten behoort weer te geven. Vanuit onze controlefunctie kunnen wij niet anders dan concluderen dat het college hier een voorstel neerlegt wat feitelijk maar ook moreel gezien niet kan. De motie van NH lijkt sympathiek maar na deze inbreng van onze bevindingen hopen we dat NH samen met de andere indieners zich hierover kritisch naar het college opstelt. De fractie van TeamDAP laat zich niet in het ootje nemen en vindt het echt triest dat inwoners hier op het verkeerde been worden gezet door de misleidende informatie en berichtgevingen die tot veel onnodige onrust hebben geleid in de samenleving. Tot slot Wij betreuren het dat deze Kadernota te eenzijdig vanuit de kokervisie van het college is opgesteld. Er is niet tot nauwelijks geluisterd. De maatschappelijke gevolgen – vooral voor kwetsbare inwoners – worden benoemd, maar nauwelijks op waarde gewogen. Haaksbergen verdient beter dan boekhoudkundige noodgrepen en steeds maar weer geld pompen in de organisatie en tegen beter weten in besluiten. TeamDAP verkiest visie, rechtvaardigheid en realiteit met een heldere blik. Dank u wel.

Pagina 8 van 8