Bijdrage PvdA

Voorzitter, Kent u de film Groundhog Day? Voor degenen die deze film uit 1993 niet gezien hebben, een korte uitleg: een enigszins sacherijnige weerman wordt gevraagd verslag te doen van het bosmarmottenfeest in een klein plaatsje in de VS. Met een beetje creativiteit is dat te vergelijken met de IJsheiligen in Nederland. De hoofdpersoon wordt de volgende dag echter weer wakker op precies dezelfde dag. En alles herhaalt zich… keer op keer. Dat gevoel heb ik vandaag, voorzitter, als we hier weer voor een kadernota bij elkaar zitten. De verschillende partijen halen weer hun eigen stokpaardjes van stal en we praten opnieuw over bezuinigingen, de nieuwbouw van het Assink en het zwembad. Ik heb even getwijfeld om de algemene beschouwingen van vorig jaar voor te lezen. Maar met uitzondering voor u en team DAP, burgemeester, was dat wel heel saai geweest. Daarom, in een nieuwe vorm en met nieuwe teksten en een paar verwijzingen naar andere filmtitels, onze nieuwe algemene beschouwing, waarin ik wil ingaan op: •

De bezuinigingen

•

De investeringen in personeel en organisatie

•

De investeringen in school en zwembad

•

De grote opgaven voor Haaksbergen die niet in de kadernota vermeld staan

Om vervolgens af te sluiten met een aantal vragen voor de overige fracties in deze raad en het college, en daarna een aantal verbetervoorstellen in te dienen in de vorm van moties.

Allereerst de bezuinigingen: De kadernota is dit jaar eigenlijk een puur technocratisch document met bezuinigingsvoorstellen — overigens zonder de beloofde scores zoals vermeld in het raadsvoorstel van 19 maart. Dan hadden we immers een beter debat gehad over de maatschappelijke effecten van de voorgestelde bezuinigingen. Op 6 mei mochten we onze wensen en bedenkingen meegeven bij het “Bestuurlijk voorstel ombuigingen”. Het voorliggende document lijkt voor een groot deel een puzzel: “zoek de verschillen”. Een beetje een Groundhog Day-gevoel dus. Wij vragen het college dan ook aan te geven welke input van de raad, zoals verwoord op 6 mei, tot wezenlijke wijzigingen heeft geleid in de voorliggende versie.

De technocratische benadering heeft naar onze mening geleid tot een grote bak met voorstellen — rijp en groen door elkaar — en met wat vreemde politieke keuzes. Want collega-raadsleden: het college plaatst de bezuiniging op hondenvoorzieningen onder categorie 1 “onomstreden”, maar het verhogen van de kostendekkendheid van leges voor het kappen van bomen onder categorie 3, met meer omstreden maatregelen… Begrijpt u het nog? Dat het college voorstelt om de hondenvoorzieningen te verwijderen, ligt in de lijn met de eerder — bij meerderheid — besloten afschaffing van de hondenbelasting als dekking voor deze kosten. Daar hoef je geen Beethoven voor te zijn. De PvdA heeft daar niet mee ingestemd en snapt de behoefte om de voorzieningen in stand te houden helemaal. En we worden daarin gesteund door de tientallen bezwaren die onze mailbox hebben bereikt de afgelopen dagen. Wat ons betreft wordt er een soort van heffing ingevoerd voor de gebruikers van de voorzieningen. Vroeger noemden we dat hondenbelasting, maar anders dan toen vragen wij het college een scenario uit te werken waarin deze heffing ook direct gekoppeld is aan de kosten van de voorziening. Die zijn beduidend lager dan de eerder opgehaalde hondenbelasting.

Leg een duidelijke koppeling, en ik denk dat menig hondenbezitter — u spreekt er met eentje — er geen enkel probleem mee heeft deze heffing te betalen, zodat de netjes ingepakte hondendrol niet thuis in de nu al wel eens stinkende groenbak hoeft. Wij zijn daarom ook mede-indiener van de motie die NH heeft opgesteld. Maar naast de bezuiniging op de hondenvoorzieningen maken we ons meer zorgen over de effecten van het bezuinigen in “maatregelenpakket 2”, waarin €70.000, oplopend naar €140.000, wordt bezuinigd op Wijkracht. Wijkracht werkt naar onze informatie erg efficiënt en is zeer effectief bij het helpen van kwetsbare mensen in onze samenleving. De huidige toelichting is zo vaag dat wij – samen met team DAP en NH- een motie indienen (M16), en we vragen de overige fracties niet alleen om steun, maar ook om — net als wij — eerst te willen weten wat het maatschappelijke effect is, voordat we bezuinigen op de ondersteuning van kwetsbare inwoners in Haaksbergen. Het college willen we vragen om nu alvast meer politieke duiding te geven: welke effecten wil zij accepteren en welke niet? Is het gesprek hierover al gaande?

Tot zover het kopje bezuinigingen, voorzitter. Ik wil mijn betoog nu vervolgen met een beschouwing over het investeren in de ambtelijke organisatie. Want dit is nog steeds moeilijk uit te leggen. Om herhaling te voorkomen verwijs ik het college naar onze inbreng bij de kadernota en begroting 2024 en naar de bespreking van het “Bestuurlijk voorstel ombuigingen”, waarin wij inzichtelijk hebben gemaakt hoeveel middelen de afgelopen 3 jaar reeds zijn geïnvesteerd in de ambtelijke organisatie. Even als reminder: zo’n 1,5 miljoen structureel…

Tegelijkertijd moeten we hier in de raad eerlijk zijn: zonder a few good men in de top en een goed functionerend ambtelijk apparaat kunnen we net zo goed de gemeente opheffen. Wij zijn verantwoordelijk voor het scheppen van de randvoorwaarden. Laten we niet meer achterom kijken, maar vooruit en met elkaar het debat voeren over wat écht nodig is — en of we dit in huis willen hebben of liever als netwerkgemeente samen met andere gemeenten willen organiseren. Investeren in goede ondersteuning op het gebied van financiën, communicatie en personeelszaken is echt essentieel. De oplettende luisteraar heeft inderdaad het woord ‘communicatie’ gehoord. Dat wordt nergens vermeld. Zou het college daar nog een beschouwing op kunnen geven? Waarom is extra investeren in communicatie niet nodig? Helaas zien we in de huidige voorstellen nog weinig visie en een gebrekkige uitleg over het verschil tussen incidentele en structurele investeringen. Het inhalen van achterstanden is wat ons betreft een incidentele investering — niet structureel, zoals het college nu voorstelt. Wij vragen in een motie (M18) aan het eind van onze inbreng dan ook om een beter geprioriteerde en strategischere uitwerking van de voorgenomen investeringen. Met een goed verhaal hebt u ons aan uw zijde — met het huidige verhaal nog niet.

Maar genoeg over de ambtelijke organisatie, ik ga nu over op misschien wel het belangrijkste onderdeel: de school en het zwembad. Want voorzitter, het lijkt wel een never ending story. In de bijna acht jaar dat ik nu in de raad zit, praten we over het zo snel mogelijk bouwen van een nieuwe school om het voortgezet onderwijs te behouden voor Haaksbergen. En misschien nog wel langer praten we over het behoud en het betaalbaar houden van een zwemvoorziening in Haaksbergen. En hoewel deze raad het lang niet altijd eens is, zijn dit juist twee onderwerpen waar we het wél over eens zijn. En steeds wordt er een technocratisch verhaal verteld vanuit de houding: we willen wel, maar we kunnen niet. Laten we, ik herhaal het maar weer, niet achteruitkijken maar vooruit. Naar onze mening kan het wel, en we hebben zelf naar mogelijkheden gezocht. Wij denken een aantal interessante posten gevonden te hebben waarmee — met een goede mix — beide voorzieningen op termijn in de lucht gehouden kunnen worden. Wij dienen het einde van onze termijn dan ook een motie in waarin wij- gesteund door team DAP- aangeven hoe wij denken dat we zowel het voortgezet onderwijs als een zwemvoorzieningen kunnen behouden voor Haaksbergen. (M17)

Want dan, voorzitter — en ik kom toe aan mijn één-na-laatste blokje — kunnen we ons ook richten op de andere grote uitdagingen waar we voor staan in Haaksbergen: het bouwen van betaalbare woningen- zie ook de motie van D66 die wij mede indienen-, het huisvesten van iedereen die een plek wil in het mooie Haaksbergen, het zorgdragen voor ons natuurgebied en daarbij een goede balans vinden met onze krachtige agrarische sector. De komende jaren willen we het gat in de markt vullen, de verschillende binnenen buitensportvoorzieningen behouden en mogelijk verbeteren, de bereikbaarheid en economische kracht van Haaksbergen versterken — en dat allemaal in een tijd van wereldwijde en landelijke onzekerheden. En in deze kadernota zien we, zoals eerder aangegeven geen heldere visie en zelfs nauwelijks teksten over deze opgaven.

Dus daarom in het laatste blokje een paar vragen aan het college en de overige fracties: •

Welke investering is écht belangrijk na de school en het zwembad? Omdat we deze technocratische bezuinigingsronde zijn ingegaan met het uitgangspunt zoveel mogelijk bezuinigingen voor te stellen die we later kunnen terugdraaien:

•

Aan elke individuele portefeuillehouder en aan alle fracties de vraag: welke bezuiniging wilt u als eerste terugdraaien, als de toekomst rooskleuriger wordt?

Voorzitter — en ik kom tot een eind: Volgend jaar hoop ik dat de raad die hier zit ook het einde van Groundhog Day heeft meegemaakt. Want, sorry voor de spoiler… de film eindigt wanneer de hoofdpersoon alle vaardigheden die hij heeft geleerd en de kennis die hij heeft opgedaan, gebruikt om ieder ongeluk op zijn pad te voorkomen — om uiteindelijk een romantische avond te beleven met de hoofdrolspeelster. Ik hoop dus dat wij met elkaar, in welke samenstelling dan ook, volgend jaar de spreekwoordelijke romantische avond met onze inwoners mogen meemaken — waarbij zij het vertrouwen hebben dat ook deze nieuwe, hele raad met hart en ziel “Samen vooruit gaat” en werkt aan een prachtig Haaksbergen. Tot zover onze algemene beschouwingen en dan gaan we nu over tot het indienen van de 3 moties:

M-17 Motie- maak werk van school én zwembad-ondersteund door team DAP M-16 Motie- inzicht in transformatie wijkracht – ondersteund door NH en team DAP M-18 Motie- beter inzicht in investeringen ambtelijke organisatie- ondersteund door team DAP