Bijdrage MBS Hoorzitting 16 Oktober 2023

Beste dorpsgenoten, Dank voor de mogelijkheid om in te spreken in uw gemeenteraad. Mijn naam is Martijn Thush en ik spreek als Haaksbergenaar en als bestuurslid van de Stichting Museum Buurtspoorweg. Ik ben vanaf mijn dertiende vrijwilliger bij de stichting. Ik begin met een historisch feit. 140 jaar geleden was het station van Haaksbergen in aanbouw. De aanleg van de spoorlijn en de bouw van het station werd financieel mede mogelijk gemaakt door de gemeente Haaksbergen doordat de gemeente met instemming van uw raad aandelen kocht in de investeringsmaatschappij die de spoorlijn van Ruurlo tot Hengelo heeft aangelegd. Nu, 140 jaar later, is het station een rijksmonument en rijden er nog treinen tussen Haaksbergen en Boekelo. Het is het museum en de publiekstrekker van de gemeente Haaksbergen geworden. Jaarlijks ontvangen we meer dan 25.000 bezoekers. We zijn inmiddels een geregistreerd museum en ook toegankelijk met de museum jaarkaart. Het is in omvang, qua bezoekersaantal en inzet van vrijwilligers één van de grootste musea in Oost-Nederland ! Het museum bewaart uniek erfgoed dat nauw verbonden is met het verleden en de identiteit van Haaksbergen en de regio. Het is het station, de gebouwen, de spoorlijn met bruggen, overwegen, maar ook de ambachten, gebruiken en taal. Onze 140 vrijwilligers doneren jaarlijks meer dan 60.000 uur om dit erfgoed voor Haaksbergen te behouden.

Naarmate de tijd voortschrijd, wordt het museum steeds unieker. Niet alleen doordat de stichting het museale thema steeds verder uitwerkt, maar ook doordat de geschiedenis van het erfgoed in de tijd steeds verder van ons af komt te staan. We behouden het unieke erfgoed, leveren een belangrijke bijdrage aan de recreatieve voorzieningen van Haaksbergen, we ontvangen alle schoolkinderen van Haaksbergen, en wakkeren de interesse voor techniek aan bij jong en oud. We zijn een leerbedrijf, en bieden ook plek voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Ons museum is veel meer dan alleen maar “de trein”. Het museum brengt heel veel mensen uit de regio samen. Daar kunnen wij met elkaar in Haaksbergen trots op zijn. De stichting Museum Buurtspoorweg werkt met een heel bescheiden begroting. Het adviesbureau, dat in opdracht van de gemeente Haaksbergen onderzoek deed, bevestigt dat de MBS heel zelfredzaam is en een veel hoger deel van de eigen kosten dekt dan andere regionale musea. Dat realiseren we door geweldige inzet van vrijwilligers en 3,2 Fte vaste medewerkers, het innen van entreegelden en het aanbieden van allerhande arrangementen. We zijn ondernemend, maar moeten echter ook erkennen dat het ons niet lukt om van het museum een winstgevend bedrijf te maken. Daarin zijn we dan weer helemaal niet uniek; geen enkel museum in Nederland is een winstgevende onderneming.

Nederlandse gemeenten steunen musea gemiddeld met 15 euro per inwoner. De gemeenten in Overijssel ondersteunen musea gemiddeld met 8 euro per inwoner. Gemeenten gelijk aan de omvang van Haaksbergen ondersteunen musea gemiddeld met 4 euro per inwoner. Gemeente Haaksbergen ondersteunt musea nu voor 1,80 euro per inwoner. En toch - heel wonderlijk heeft Haaksbergen één van de grootste musea van Oost-Nederland. Op verzoek van de gemeenteraad heeft het college een onderzoek laten uitvoeren naar welke ondersteuning de Museum Buurtspoorweg nodig heeft voor instandhouding van het Museum. Dit onderzoek heeft heel duidelijk gemaakt dat het museum niet volledig op eigen benen kan staan én wat er nodig is om het te behouden. Hoewel in de kadernota de uitkomsten van het onderzoek niet volledig zijn overgenomen, is de stichting het college dankbaar voor het begrotingsvoorstel voor 2024. Stationsstraat 3 7481 JA Haaksbergen

Telefoon (053) 5721516

info@museumbuurtspoorweg.nl www.museumbuurtspoorweg.nl

KvK / CC 41027053

BTW / VAT NL8001.57.400.B01

IBAN: NL29 INGB 0003 5946 09 BIC: INGBNL2A

Het station van Haaksbergen staat nu, bijna 140 jaar na de bouw, opnieuw in de steigers. Dat wordt bekostigd door een eigen bijdrage van de MBS en een incidentele bijdrage van de Provincie Overijssel. We staan echter ook op een keerpunt. Het bestuur van de Stichting heeft een aantal scenario’s uitgewerkt en het is duidelijk dat de MBS zonder steun van de gemeenteraad niet kan voortbestaan in de huidige vorm. Zonder de hulp van de gemeente zoals opgenomen in de kadernota is het bestuur van de stichting genoodzaakt om in de eerste maanden van 2024 haar personeel te ontslaan. Dat zal de stichting echter niet op een beter spoor zetten, want zonder ons vaste personeel wordt de stichting onbestuurbaar. Het exploiteren van het museum van omvang kan met heel veel vrijwilligers, maar niet zonder inzet van onze 3,2 Fte vaste medewerkers. Het wegvallen van de basis zal ook kansen op steun uit Enschede en op fondswerving van andere partijen wegnemen waardoor het probleem alleen nog maar groter wordt; de schade is dan onherstelbaar. Ik kan het niet duidelijker zeggen: Er is geen mogelijkheid om het museum open te houden zonder uw steun. We werken met 140 vrijwilligers aan deze unieke voorziening in Haaksbergen. Van Haaksbergernaren ook voor Haaksbergernaren; maar we kunnen het niet alleen. Wij vragen u met klem om het begrotingsvoorstel te steunen.

In het begrotingsvoorstel is 17 promille van de gemeentebegroting opgenomen voor steun aan het enige Museum van Haaksbergen. Deze bijdrage geeft ook goede aanknopingspunten voor de samenwerking met Enschede en voor het aanvragen van andere projectsubsidies. Het gaat om het in stand houden van één van de grootste musea van Oost-Nederland. Net als in 1883 is de keuze is aan de raad van Haaksbergen.

Stationsstraat 3 7481 JA Haaksbergen

Telefoon (053) 5721516

info@museumbuurtspoorweg.nl www.museumbuurtspoorweg.nl

KvK / CC 41027053

BTW / VAT NL8001.57.400.B01

IBAN: NL29 INGB 0003 5946 09 BIC: INGBNL2A