Besluit vaststellen ontwerpbeleid Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest Twente

Advies/Besluit

college

Datum vergadering: 18 mei 2021 Portefeuille(houder): Ruimte en Mobiliteit; wethouder drs. J.H. Scholten Programma/Paragraaf: 8 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Onderwerp: Vaststellen ontwerpbeleid ‘’Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente’’ Samenvatting besluit Vanuit de Groene Metropool Twente hebben meerdere gemeenten in Zuidwest Twente de wens uitgesproken gezamenlijk beleid voor het buitengebied te ontwikkelen. Dit beleid is als ontwerp gereed en bevat een pakket aan beleidsregels ten behoeve van ontwikkelingen in het buitengebied. Hiermee kan het dienen als opvolgend beleid voor zowel het Rood voor Rood en VAB-beleid 2011, het Rood voor Rood beleid 2015 en het KGO-beleid ‘’KGO-balansmodel’’. Op dit moment ligt onderliggend beleid al ter inzage in de gemeenten Borne, Hengelo en Wierden. De gemeenten Hof van Twente en Almelo zijn voornemens om het beleid ook spoedig ter inzage te leggen. Daarnaast onderzoekt de gemeente Enschede op welke manier onderliggend beleid kan worden opgenomen in hun ‘’Gids Buitenkans’’ zodat bijna alle gemeenten in Zuidwest Twente dezelfde regels hanteren voor zowel inwoners als (agrarische) bedrijven die voornemens zijn hun erf of bedrijf te ontwikkelen.

Besluit: Preventief toezicht is niet van toepassing. 1.

2. 3.

Het ontwerpbeleid ‘’Regionale spelregels voor het buitengebied van Zuidwest-Twente’’ vaststellen. Dit beleid betreft het harmoniseren van het beleid in het buitengebied van verschillende gemeenten in Zuidwest-Twente voor onder andere KGO (kwaliteitsimpuls groene omgeving), Rood voor Rood, VAB (vrijkomende agrarische bebouwing), uitbreiding van zowel agrarische bedrijven als nietagrarische bedrijven en nieuwe landgoederen. Op grond van de Inspraakverordening inwoners en belanghebbenden zes weken in de gelegenheid stellen een zienswijze in te dienen over de beleidsregels in de ontwerp beleidsnotitie. De agendacommissie verzoeken het ontwerpbeleid te agenderen voor de commissie Ruimte voor het geven van wensen en bedenkingen.

Openbaar / Niet-openbaar: Maak een keuze Openbaar Embargo tot: Kies Datum Personele zaak, niet actief openbaar Niet openbaar/ geheim (onder besluit motiveren) Aldus besloten Paraaf gemeentesecretaris: Pagina 1 van 5

Indien afwijkend besloten: Besluit en argumenten

Pagina 2 van 5

Inleiding / aanleiding Sinds 2008 heeft de gemeente Haaksbergen meerdere beleidsdocumenten en regels voor het buitengebied vastgesteld. Dit betreffen onder ander het Rood voor Rood-, VAB (vrijkomende agrarische bebouwing) en KGO-beleid (kwaliteitsimpuls groene omgeving). Dit beleid is veelvuldig toegepast en heeft een positieve bijdrage geleverd aan de uitstraling van het buitengebied van Haaksbergen. Naast de gemeente Haaksbergen hebben de andere Twentse gemeenten betreffend beleid ook vastgesteld. Iedere gemeente vanuit een eigen invalshoek en met een eigen interpretatie. Op 7 december 2017 is er vanuit de Groene Metropool Twente, waar de gemeente Haaksbergen ook deel van uitmaakt, een avond over vrijkomende agrarische erven georganiseerd. Doel van deze avond was om te komen tot een regionale aanpak van de problemen op de Twentse erven. Tijdens deze bijeenkomst, waar naast gemeenten ook afgevaardigden van de agrarische sector, adviesbureaus en dergelijke aanwezig waren, werd de harmonisatie van spelregels voor het buitengebied prominent genoemd. Naar aanleiding van deze avond is er een werkgroep ingesteld die de harmonisatie van het beleid voor het buitengebied nader heeft onderzocht en gezamenlijke spelregels voor het buitengebied heeft ontwikkeld. In de gemeenten Borne, Hengelo en Wierden ligt het beleid al ter inzage.

Almelo en Hof van Twente gaan het beleid de komende periode eveneens ter inzage leggen en de gemeente Enschede onderzoekt op welke manier het beleid kan worden opgenomen in hun ‘’Gids Buitenkans’’. Hiermee trachten we een eenduidig beleid voor het buitengebied van Zuidwest Twente vast te stellen, zodat inwoners en bedrijven in dit gebied in principe allemaal dezelfde regels kunnen toepassen bij voorgenomen ontwikkelingen. Met dit beleid wordt naast de harmonisatie van de spelregels voor verschillende gemeenten ook de harmonisatie van de voorheen vastgestelde beleidsregels voor het buitengebied in Haaksbergen geregeld. De nieuwe regels komen voor een groot deel overeen met de eerder vastgestelde regels in het Rood voor Rood en VAB-beleid 2011, het Rood voor Rood beleid 2015 en het KGO-balansmodel. Op onderdelen zijn aanpassingen doorgevoerd. De belangrijkste aanpassingen zijn de volgende: - De zoekgebieden zijn verwijderd. Reden is dat naast de zoekgebieden ook andere locaties geschikt zijn om een Rood voor Rood woning te realiseren. Belangrijk hierbij is dat er wordt aangesloten bij een bebouwingsconcentratie. Dit kan een cluster van gebouwen, een lint of een kernrandzone bij de huidige kernen zijn. - Er kunnen onder voorwaarden sloopmeters uit een andere deelnemende gemeente worden gebruikt om een ontwikkeling in Haaksbergen mogelijk te maken.

Hierbij dient wel minimaal 60% van de sloop uit de gemeente Haaksbergen te komen. - Agrarische bedrijven die willen afschalen kunnen hun landschapsontsierende bebouwing gebruiken als sloopmeters voor een ontwikkeling. In het huidige beleid kan dat enkel bij ontmenging. Wanneer initiatiefnemers hiervoor kiezen, is er geen mogelijkheid meer om in de toekomst weer uit te breiden. De bebouwingsmogelijkheden worden gelijk beperkt. Onderliggend beleid voorziet net als de vigerende beleidsregels voor het buitengebied in het mogelijk maken van ontwikkelingen die niet binnen het bestemmingsplan passen maar wel wenselijk zijn. Ontwikkelingen zijn nodig om de vitaliteit en de toekomst van het landelijk gebied te waarborgen en erven gereed te maken voor de toekomst. Om initiatieven in Zuidwest Twente allemaal op dezelfde manier te kunnen beoordelen is dit nieuwe beleid ontwikkeld. Relatie met financieel herstelplan/businesscase bedrijfsvoering N.v.t. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Wet ruimtelijke ordening (Wro) Algemene wet bestuursrecht (Awb, afdeling 3.4)

Provincie Overijssel Omgevingsvisie Overijssel Omgevingsverordening Overijssel

Gemeente Haaksbergen Bestemmingsplan ‘’Buitengebied Haaksbergen’’ Beeldkwaliteitsplan ‘’Buitengebied Haaksbergen’’ Pagina 3 van 5

Rood voor Rood en VAB-beleid 2011 Rood voor Rood beleid 2015 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving ‘’KGO-balansmodel’’ Provincie Besluit Gedeputeerde Staten van Overijssel d.d. 15 december 2020, het verlengen van preventief toezicht met 1 jaar. Argumenten Preventief toezicht 1.1. Het besluit past binnen de voorwaarden van preventief toezicht De financiële gevolgen van dit besluit hebben geen financiële consequenties voor de begroting 2021. Overige argumenten 1.1 Door het beleid voor het buitengebied te harmoniseren krijgen initiatiefnemers, waaronder inwoners en bedrijven, dezelfde spelregels waaraan wordt getoetst. Binnen de verschillende Twentse gemeenten is een grote verscheidenheid aan regels waaraan initiatiefnemers moeten voldoen bij voorgenomen ontwikkelingen in het buitengebied. Dit betekent dat de kwaliteitsinvesteringen in de gemeenten niet in evenwicht zijn. Zowel initiatiefnemers als adviseurs hebben tijdens een bijeenkomst over toekomstgerichte erven aangegeven de investeringen in de ruimtelijke kwaliteit, maar ook de regels met betrekking tot ontwikkelingen graag geharmoniseerd te zien. Met onderliggend beleid hebben de gemeenten Almelo, Borne, Haaksbergen, Hengelo, Hof van Twente en Wierden getracht aan deze wens tegemoet te komen. De gemeente Enschede onderzoekt op dit moment of ze ook kunnen aanhaken. 1.2

De verschillende vigerende beleidsdocumenten en beleidsregels zijn herzien en in één beleidsdocument opgenomen. De beleidsregels uit het Rood voor Rood en VAB-beleid 2011, het Rood voor Rood beleid 2015 en het KGO-beleid ‘’KGO-balansmodel’’ zijn opgenomen in onderliggend beleid. Dit betekent dat na vaststelling de spelregels voor het buitengebied zijn gevat in één beleidsdocument. Hiermee wordt de verscheidenheid aan beleidsdocumenten en beleidsregels vereenvoudigd voor zowel initiatiefnemers als adviseurs. Het ontwikkelen van ‘’Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest Twente’’ is in lijn met het gedachtengoed uit de Structuurvisie 2030. De Structuurvisie 2030 kent een negental ambities waar we als gemeente Haaksbergen voor staan en aan willen werken. Een aantal van deze ambities zijn specifiek verbonden aan het buitengebied. De belangrijkste ambitie waaraan onderliggend beleid een bijdrage kan leveren, is het stimuleren van een gezonde plattelandseconomie en op peil houden van de ecologische en cultuurhistorische kwaliteit van het buitengebied. Ontwikkeling van (agrarische) bedrijven, het herbestemmen van cultuurhistorisch belangrijke gebouwen en het opruimen van landschapsontsierende bebouwing draagt bij aan het in stand houden en vergroten van de vitaliteit in het buitengebied.

Daarnaast kan het beleid helpen bij het verbeteren van de relatie en het verzachten van de overgangen tussen dorp en buitengebied, benutten van de toeristische potentie van de samenhang tussen dorp en landschap, alsmede het verduurzamen en beleefbaar maken van het watersysteem. 1.3

2.1 Door het ontwerpbeleid vast te stellen kan de inspraakprocedure worden opgestart. Met het opstarten van de procedure kan het ontwerpbeleid voor zes weken ter inzage worden gelegd voor het indienen van zienswijzen. De terinzagelegging wordt conform afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht vormgegeven. 3.1

Het ontwerpbeleid wordt gelijktijdig met de inspraakprocedure aangeboden aan de commissie Ruimte om de gemeenteraad vroegtijdig te betrekken bij de herziening van het beleid. Door de gemeenteraad gelijktijdig met de inspraakprocedure te betrekken, kunnen de reacties vanuit de gemeenteraad gelijktijdig met de inspraakreacties worden verwerkt. Hiermee kan de gemeenteraad vroegtijdig invulling en sturing geven aan de voorgestelde aanpassingen. Pagina 4 van 5

Risico’s Niet van toepassing Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Na besluitvorming wordt het ontwerpbeleid voor een periode van zes weken ter inzage gelegd. Daarnaast wordt het ontwerpbeleid toegezonden en besproken met de provincie Overijssel en toegezonden aan de agendacommissie ter agendering voor de commissie Ruimte. De provincie Overijssel heeft overigens meegedacht bij de ontwikkeling van het beleid. Na de ter inzage periode worden mogelijke zienswijzen en reacties vanuit de commissie behandeld en verwerkt. Daarna kan het beleid ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad.

Bijlagen: - Regionale spelregels voor ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied van Zuidwest-Twente

Pagina 5 van 5