Besluit startvoorstel uitbreiding hoogspanningsstation Demmertweg 4 Haaksbergen

Advies/Besluit

college

Datum vergadering: 11 november 2025 Portefeuille(houder): Ruimte en Mobiliteit; wethouder drs. J.H. Scholten Programma/Paragraaf: 8 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Onderwerp: Startvoorstel uitbreiding hoogspanningsstation Demmertweg 4 Haaksbergen Samenvatting besluit Door Enexis is het verzoek ingediend om het hoogspanningsstation aan de Demmertweg 4 uit te breiden. Deze uitbreiding is noodzakelijk om de transformator- en aansluitcapaciteit voor de gemeente te vergroten. Er is sprake van een tekort aan transportcapaciteit vanwege de toenemende vraag naar en aanbod van opgewekte elektriciteit. Als gevolg hiervan worden er op korte termijn problemen voorzien in het faciliteren van nieuwe aansluitingen. Er is sprake van hoge urgentie, zo is al in 2030 de limiet in aansluitcapaciteit bereikt voor de opwek van stroom. De uitbreiding van het station is van groot belang voor onder meer de ontwikkeling van woon- en werklocaties. Ook is de uitbreiding nodig voor de aansluiting van grootschalige opwek van zonne- en windenergie. Het huidige bedrijfsperceel van het hoogspanningsstation is volledig bebouwd en biedt daardoor geen mogelijkheden het station op uit te breiden. Om die reden heeft Enexis meerdere locaties verkend, waaronder het naastgelegen bedrijfsperceel dat in eigendom kan worden verkregen.

Dit heeft veruit de voorkeur, omdat daarmee sprake is van een directe aansluiting op het bestaande station. Met dit besluit wordt onder voorwaarden medewerking verleend aan het verzoek voor uitbreiding van het hoogspanningsstation. De bedoeling is dat de beoogde uitbreiding planologisch mogelijk wordt gemaakt met een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).

Besluit: 1. Medewerking verlenen aan het verzoek van Enexis voor uitbreiding van het hoogspanningsstation aan de Demmertweg 4 te Haaksbergen. De medewerking wordt verleend onder de navolgende voorwaarden, dat: a. er een planologische procedure wordt doorlopen vanwege strijd met het geldende omgevingsplan (BOPA); b. er sprake is van een goede landschappelijke inpassing gecombineerd met aandacht voor beeldkwaliteit van de gebouwen, vanwege de ligging van de locatie aan de rand van het bedrijventerrein. c. er uit nader onderzoek blijkt dat er geen planologische en milieutechnische bezwaren bestaan. De uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten van het hoogspanningsstation mag geen onevenredige (milieutechnische) nadelige gevolgen hebben voor de naastgelegen woning. d. er een anterieure overeenkomst wordt gesloten, waarin afspraken worden gemaakt over de voorgenomen ontwikkelingen, alsmede de financiële kaders waaronder de mogelijke nadeelcompensatie en de exploitatiebijdrage. e. inzichtelijk wordt gemaakt op welke wijze er is geparticipeerd met de omgeving (vormvrij) en wat de resultaten hiervan zijn. De uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten van het hoogspanningsstation in het bijzonder in afstemming met de naburige bewoner van vorengenoemde naastgelegen woning plaatsvindt. 2.

De agendacommissie verzoeken dit startvoorstel te agenderen voor de commissie Ruimte voor het geven van wensen en bedenkingen.

Pagina 1 van 6

Aldus besloten Paraaf gemeentesecretaris: M. (Marcel) Broekhuis

Indien afwijkend besloten: Besluit en argumenten:

Pagina 2 van 6

Inleiding / aanleiding Door Enexis is een principeverzoek ingediend, gedateerd 8 september 2025, ten behoeve van de uitbreiding van het hoogspanningsstation aan de Demmertweg 4 te Haaksbergen. Het betreffende perceel wordt gebruikt door TenneT (hoogspanning) en Enexis (midden- en laagspanning). Het perceel is in eigendom van Enexis. De beoogde uitbreiding van het hoogspanningsstation is dringend noodzakelijk om de netcongestie op te kunnen lossen. Met de uitbreiding wordt ervoor gezorgd dat de transformator- en aansluitcapaciteit voor de gemeente fors wordt vergroot. Er is sprake van een tekort aan transportcapaciteit vanwege de toenemende vraag naar en aanbod van opgewekte elektriciteit. Als gevolg hiervan worden er op korte termijn problemen voorzien in het faciliteren van nieuwe aansluitingen. De uitbreiding van het station is daarmee van groot belang voor onder meer de ontwikkeling van woon- en werklocaties. Daarnaast is de uitbreiding nodig voor de aansluiting van grootschalige opwek van zonne- en windenergie. Omdat het huidige bedrijfsperceel van het hoogspanningsstation volledig is bebouwd, zijn er meerdere locaties verkend voor uitbreiding van het station. Het gaat slechts om een beperkt aantal locaties die hiervoor in aanmerking komen.

Dit omdat het wenselijk is dat de uitbreiding zo dicht mogelijk op de bestaande voorzieningen van het hoogspanningsstation kunnen worden gerealiseerd. De voorkeurslocatie van Enexis betreft een naastgelegen bedrijfsperceel, met daarop een bedrijfshal die de netbeheerder in eigendom kan verkrijgen. De bestaande bedrijfshal wordt gesloopt en daarvoor in de plaats kan het hoogspanningsstation worden uitgebreid met twee extra middenspanningsgebouwen en een algemeen gebouw. Dit heeft veruit de voorkeur, omdat daarmee sprake is van een directe aansluiting op het bestaande hoogspanningsstation.

Afbeelding 1: uitsnede van het geldende omgevingsplan (het paarse vlak heeft een nutsbestemming vanwege het hoogspanningsstation).

Afbeelding 2: luchtfoto van het hoogspanningsstation met aan de oostzijde de voorkeurslocatie voor uitbreiding.

De uitbreiding van het hoogspanningsstation is in strijd met het geldende omgevingsplan. Dit omdat de uitbreiding buiten de daarvoor aangewezen nutsbestemming is bedacht. De ontwikkeling kan planologisch mogelijk worden gemaakt door middel van een BOPA procedure (of eventueel door aanpassing van het omgevingsplan). In dit voorstel wordt ingegaan op de gevraagde ontwikkeling, alsook het daarmee samenhangende maatschappelijke belang van deze ontwikkeling. Wij stellen voor onder voorwaarden medewerking te verlenen aan het verzoek voor uitbreiding van het hoogspanningsstation. Tevens wordt de commissie Ruimte gevraagd om wensen en bedenkingen. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk • Omgevingswet • Algemene wet bestuursrecht (Awb) Pagina 3 van 6

Provincie Overijssel • Omgevingsvisie Overijssel • Omgevingsverordening Overijssel Gemeente Haaksbergen • Omgevingsplan “Industrie-West”, vastgesteld van 22 december 2021 • Beleidsregel “Gevallen voor adviesrecht en gevallen van verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten”, vastgesteld door de raad op 29 november 2023 Argumenten 1.1 Er is sprake van strijdigheid met het geldende omgevingsplan. De beoogde uitbreiding van het hoogspanningsstation wordt op grond gerealiseerd met een “gemengde bedrijfsfunctie” en is bedoeld voor andersoortige bedrijvigheid dan die van een nutsfunctie. Het perceel maakt onderdeel uit van het geldende omgevingsplan “Industrie-West” dat op 22 december 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. De betreffende gronden hebben daarin de bestemming “Gemengd” gekregen in plaats van een reguliere bedrijfsbestemming. Deze gronden zijn bedoeld voor de vestiging van bedrijvigheid in de lagere milieuhindercategorieën (maximale hindercategorie 2). Aan de keuze van destijds, om aan deze gronden een minder zware bedrijfsbestemming te geven, ligt een uitgebreid participatietraject ten grondslag.

De resultaten daarvan zijn terug te lezen in de plantoelichting van dat omgevingsplan, zo valt te lezen dat: De bestemming “Bedrijfsdoeleinden” aan de zuidzijde van het industrieterrein wordt gewijzigd naar de bestemming “Gemengd” waarbij de milieuzonering wordt verwijderd. In deze strook vindt al een diversiteit aan functies plaats en staan diverse bedrijfswoningen. Binnen de bestemming “Gemengd” zijn alleen bedrijven met de milieucategorie 1 en 2 toegestaan. Echter de soorten functies die binnen deze bestemming worden toegestaan, zijn meer divers (zoals sportscholen en dienstverlening) waardoor op die manier weer meer mogelijkheden worden geboden. Mogelijkheden die passen bij percelen die dicht bij woningen zijn gelegen.

Het plan voor uitbreiding van het hoogspanningsstation op gronden met een gemengde bedrijfsbestemming, is daarmee strijdig met het geldende omgevingsplan en de uitgangspunten die aan dat plan destijds ten grondslag hebben gelegen. In het bijzonder wordt gewezen op de volgende twee uitgangspunten die in dat plan staan geformuleerd: 1. geen verzwaring van milieucategorieën ten opzichte van de huidige toegestane milieucategorieën dan wel aan bedrijven vergunde en daarmee verworven rechten; 2. verlagen van de maximaal toegestane milieucategorie naar 2 in de zuidelijke rand van het industrieterrein waarbij reeds bestaande rechten met een hogere milieucategorie wel worden gerespecteerd en positief worden bestemd.

Met de uitbreiding van het hoogspanningsstation worden deze gemengde bedrijfsgronden gebruikt voor bedrijfsactiviteiten in een hogere milieucategorie dan is beoogd (met de uitbreiding van het hoogspanningsstation is sprake van een inrichting, die vanwege het opgestelde vermogen van 270 MVA in milieucategorie 4.2 is ingedeeld). Dit neemt niet weg dat de beoogde uitbreiding alsnog mogelijk kan worden gemaakt, indien kan worden aangetoond dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Gelet op het zwaarwegende maatschappelijke belang netcongestie tegen te gaan, vinden wij het gerechtvaardigd dat het oorspronkelijke uitgangspunt van een maximaal toelaatbare hindercategorie van 2 in deze situatie wordt losgelaten. Wel verbinden wij hieraan voorwaarden en zijn van mening dat aangetoond moet worden, dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functie aan locaties. Daarbij dient in het bijzonder aandacht te worden gegeven aan de naburige woning. Overigens betreft het een voormalige bedrijfswoning, die nog altijd onderdeel uitmaakt van het bedrijventerrein. En om die reden geniet deze woning niet de bescherming van een volwaardige burgerwoning.

Pagina 4 van 6

1.2

De uitbreiding van het hoogspanningsstation op de naastgelegen gemengde bedrijfsbestemming heeft ook vanuit ruimtelijk-planologisch oogpunt de voorkeur. De voorkeurslocaties sluit direct aan op het hoogspanningsstation. Dit maakt het mogelijk dat er een samenhang blijft bestaan in bedrijfsactiviteiten en de gebouwen die daarbij horen. Er wordt voorkomen dat in de directe nabijheid van het hoogspanningsstation een afzonderlijke nutslocatie moet worden ingericht. Door de naastgelegen gemengde bedrijfsbestemming hiervoor te gebruiken, worden de bedrijfsactiviteiten met de daarbij behorende bedrijfsgebouwen en assets geconcentreerd op één locatie binnen de begrenzing van het bedrijventerrein. Opgemerkt wordt dat de locatie aan de zuidelijke rand van het bedrijventerrein is gelegen. Deze zuidelijke rand van het bedrijventerrein manifesteert zich overwegend als de achterzijde van het bedrijventerrein. Deze zuidelijke rand ligt langs de Eibergsestraat, die vanaf deze zijde als een entreeweg van Haaksbergen mag worden beschouwd. Om die reden vinden wij het nodig dat de uitbreiding op een goede manier (landschappelijk) wordt ingepast, waarbij er aandacht is voor de beeldkwaliteit van de technische gebouwen (transformatoren) die hier worden opgericht. 1.3

De uitbreiding vindt plaats in de richting van een bestaande woning. De beide percelen komen aan elkaar te liggen. Het is nodig dat een goed inzicht wordt gegeven in de milieugevolgen, die met de beoogde uitbreiding van het hoogspanningsstation verband houden. Met het uitvoeren van een milieutechnisch onderzoek moet worden aangetoond, dat de beoogde uitbreiding geen onevenredige negatieve effecten heeft op de omgeving. Daarom zal bij de aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA, een uitgebreide onderbouwing moeten worden aangeleverd, waaruit blijkt dat de uitbreiding milieutechnisch aanvaardbaar is. Omdat het betreffende perceel grond onderdeel uitmaakt van een geluidgezoneerd bedrijventerrein, is al wel een geluidsonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten binnen de geluidzonering van het bedrijventerrein is in te passen. Ook met betrekking tot de woning die onderdeel uitmaakt van het geluidgezoneerd bedrijventerrein, en om die reden niet als geluidsgevoelig object is beschermd, is sprake van een toelaatbare situatie. Op grond van het uitgevoerde geluidsonderzoek lijkt sprake te zijn van een inpasbare situatie. Dit neemt niet weg dat het geluidsaspect nog wel nadere uitwerking behoeft, evenals het uitvoeren van de overige onderzoeken zoals bodem, ecologie en stikstof.

Het geluidsrapport uitgevoerd door Peutz van 29 augustus 2025 is als bijlage bijgevoegd. 1.4

Door het sluiten van een overeenkomst over kostenverhaal overeenkomstig de Omgevingswet worden de kosten op de initiatiefnemer verhaald. Het betreft een particulier initiatief. Door het sluiten van een anterieure overeenkomst wordt de initiatiefnemer verantwoordelijk voor alle financiële kaders, waaronder mogelijke nadeelcompensatie en exploitatiebijdrage. Daarnaast worden afspraken gemaakt met betrekking tot de uitvoering van de werkzaamheden en het herstel van schade aan het openbaar gebied. 1.5

Er is sprake van verplichte participatie, omdat het een verzwaring betreft van de huidig toegestane milieucategorie. Gelet op de situering van het naastgelegen woonperceel is directe afstemming met de betreffende bewoner wenselijk. De gemeenteraad heeft op 29 november 2023 de lijst “Gevallen voor adviesrecht en gevallen van verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten” vastgesteld. Bij een vergunning voor een BOPA, waarbij sprake is van verzwaring van de milieucategorie met 1 of meer categorieën, geldt een verplichte participatie. De beoogde uitbreiding van het hoogspanningsstation vindt plaats op bedrijfsgrond in een te lage milieucategorie, dan voor deze bedrijfsactiviteiten eigenlijk is benodigd. Er is dus sprake van verzwaring van de huidig toegestane milieucategorie. Mede gelet op de situatie van het naastgelegen woonperceel, wordt het wenselijk gevonden dat hieraan als onderdeel van het participatietraject bijzondere aandacht aan wordt gegeven. Door de initiatiefnemer is al aangeven dat een participatietraject wordt opgestart, waarbij de directe omgeving (omwonenden en bedrijven) nader wordt geïnformeerd. Overigens geldt naast een verplicht participatietraject, dat ook sprake is van een situatie die aan de gemeenteraad voor advies moet worden voorgelegd. Pagina 5 van 6

2.1

De agendacommissie bepaalt welke voorstellen in de commissie Ruimte behandeld worden. Op 23 september 2015 is de “Werkwijze behandeling van verzoeken van initiatiefnemers voor een herziening van het bestemmingsplan" vastgesteld. Hierin is opgenomen dat startvoorstellen met betrekking tot verzoeken van herzieningen van het bestemmingsplan (omgevingsplan) aan de commissie Ruimte worden aangeboden. Alle bestemmingsplannen zijn per 1-1-2024 opgegaan in één tijdelijk omgevingsplan. Het is daarom dan ook dat aanpassingen van het tijdelijk omgevingsplan conform de werkwijze aan de commissie Ruimte worden voorgelegd. In dit geval is er weliswaar geen sprake van een aanpassing van het omgevingsplan, maar van een vergunning voor een BOPA die voor advies aan de gemeenteraad moet worden voorgelegd. Om die reden wordt dit verzoek in dit stadium aan de commissie Ruimte aangeboden voor het geven van wensen en bedenkingen. Risico’s Er zijn geen risico’s voor de gemeente Haaksbergen. Deze worden namelijk afgedekt in de af te sluiten anterieure overeenkomst. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten In het geval met het voorstel wordt ingestemd kan met initiatiefnemer een anterieure overeenkomst worden gesloten. Initiatiefnemer kan de aanvraag omgevingsvergunning verder voorbereiden. Zodra de aanvraag omgevingsvergunning voor de BOPA is ingediend, wordt de gemeenteraad om advies gevraagd.

Het betreft een bindend advies. Wij kunnen daarna de omgevingsvergunning met inachtneming van het advies van de gemeenteraad al dan niet verlenen.

Bijlagen: 1. Principeverzoek uitbreiding hoogspanningsstation Haaksbergen van 8 september 2025 2. Bijlage principeverzoek: Geluidsrapport uitbreiding hoogspanningsstation Haaksbergen van 9 augustus 2025

Pagina 6 van 6