Besluit locatiekeuze vervangende nieuwbouw Het Assink Lyceum

Advies/Besluit

college

Datum vergadering: 25 februari 2025 Portefeuille(houder): Ruimte en Mobiliteit; wethouder drs. J.H. Scholten Programma/Paragraaf: 4 Programma Onderwijs Onderwerp: locatiekeuze vervangende nieuwbouw Het Assink Lyceum Samenvatting besluit De raad heeft op 21 december 2022 het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. In het IHP staat over Het Assink Lyceum (HAL) het volgende: Vanwege de gedateerde technische en functionele staat, heeft er in de periode 2017 - 2020 onderzoek plaatsgevonden naar de vernieuwing van de HAL-locaties in Haaksbergen. Beoogd werd te komen tot een unilocatie van circa 8.000 m2 BVO in Haaksbergen op de locatie Van Brakelstraat. Door financiële beperkingen heeft deze planvorming tot nu toe geen doorgang gevonden. Bij de behandeling van de Kadernota 2024 op 12 juli 2023 heeft de raad een motie aangenomen, waarin de raad ons verzoekt in overleg met stichting Portuur en Stichting Groot Scholtenhagen de mogelijkheden van vervangende nieuwbouw voor HAL, in combinatie met een sporthal en zwembad, op of bij Park Scholtenhagen te onderzoeken. Dit haalbaarheidsonderzoek is op 6 mei 2024 gepresenteerd aan de raad. In het onderzoek zijn 3 locaties genoemd die gelijkwaardig scoren voor nieuwbouw voor HAL: Van Brakelstraat, Bouwmeester en sportpark De Greune. Wij hebben geconcludeerd voor deze locaties nader onderzoek te willen doen.

Tevens hebben wij besloten Park Scholtenhagen als vierde locatie voor verder onderzoek te willen toevoegen. Met dit besluit stellen we vast dat de locatie Van Brakelstraat de meest geschikte optie is voor nieuwbouw van Het Assink Lyceum.

Besluit: 1. Op basis van bijgevoegde scoretabel vaststellen dat de locatie Van Brakelstraat de meest geschikte optie is voor nieuwbouw van Het Assink Lyceum. 2. Bijgaande raadsinformatiebrief vast te stellen. 3. De raad voor te stellen: Voor de kosten van onderzoek naar de mogelijkheden op de locatie Van Brakelstraat besparingen te realiseren in de kosten van nieuwbouw voor Het Assink Lyceum (door hergebruik van fundering, constructieve delen en vrijkomende sloopmaterialen), € 70.000 (excl. Btw) beschikbaar te stellen en ten laste te brengen van de bestemmingreserve die is ingesteld voor het IHP.

Aldus besloten Paraaf gemeentesecretaris:

Indien afwijkend besloten: Besluit en argumenten Pagina 1 van 5

Inleiding / aanleiding De raad heeft op 21 december 2022 het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vastgesteld. In het IHP staat over Het Assink Lyceum (HAL) het volgende: Vanwege de gedateerde technische en functionele staat, heeft er in de periode 2017 - 2020 onderzoek plaatsgevonden naar de vernieuwing van de HAL-locaties in Haaksbergen. Beoogd werd te komen tot een unilocatie van circa 8.000 m2 BVO in Haaksbergen op de locatie Van Brakelstraat. Door financiële beperkingen heeft deze planvorming tot nu toe geen doorgang gevonden. Bij de behandeling van de Kadernota 2024 op 12 juli 2023 heeft de raad een motie aangenomen waarin de raad het college verzoekt in overleg met stichting Portuur en Stichting Groot Scholtenhagen de mogelijkheden van vervangende nieuwbouw voor HAL, in combinatie met een sporthal en zwembad, op of bij Park Scholtenhagen te onderzoeken (link motie - pag.9). Dit haalbaarheidsonderzoek is op 6 mei 2024 gepresenteerd aan de raad (link presentatie). In het onderzoek zijn 3 locaties genoemd die gelijkwaardig scoren voor nieuwbouw voor HAL: Van Brakelstraat, Bouwmeester en sportpark De Greune. Wij hebben geconcludeerd voor deze locaties nader onderzoek te willen doen. Tevens is besloten Park Scholtenhagen als vierde locatie voor verder onderzoek toe te voegen.

In dit besluit is de (nadere) beoordeling van de vier locaties aan de orde op grond van de bepalingen in de Omgevingswet en bijkomende kosten per locatie. Bekostiging en dekking van de jaarlasten maakt geen onderdeel uit van dit besluit. Het beoogde onderzoek moet meer inzicht geven in de mogelijkheden om de uiteindelijke kapitaallasten te drukken. Concrete voorstellen uit dit onderzoek volgen bij (en maken deel uit van) de integrale afwegingen bij de Kadernota 2027. Op basis van het IHP is het realistisch aan te nemen dat er op zijn vroegst in 2030 gebouwd gaat worden. Bij de integrale afweging bij de Kadernota 2026 betrekken we eventuele extra ombuigingen voor 2028 en 2029, om uiteindelijk de totale kapitaallasten vanaf 2031 te kunnen opvangen in de begroting. Initiatief bestuur Groot Scholtenhagen Het bestuur van de stichting Groot Scholtenhagen heeft het initiatief genomen tot een verkenning naar de mogelijkheden om op park Scholtenhagen een “Campus” voor recreatie, sport en onderwijs te realiseren. Het gepresenteerde rapport voorziet in een voorstel om op park Scholtenhagen te komen tot de realisatie van a) een nieuwe sporthal, b) een nieuw zwembad en c) vervangende nieuwbouw voor HAL. Op 9 december 2024 hebben de drie wethouders gesproken met het bestuur van de stichting Groot Scholtenhagen.

Daarbij is van de zijde van de stichting het onderzoeksrapport gepresenteerd en overhandigd. Het besluit over de locatie voor de nieuwbouw van HAL is daarna uitgesteld om ook het rapport van de stichting Groot Scholtenhagen te kunnen meewegen. Bestuurlijk / wettelijk kader Rijk Wet op het voortgezet onderwijs; Omgevingswet Gemeente Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Raadsbesluit van 27 maart 2019 inzake Huisvesting Het Assink lyceum Haaksbergen Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, vastgesteld door de raad op 22 december 2022 Motie Huisvesting Het Assink Lyceum van 12 juli 2023 Intentieovereenkomst huisvesting Het Assink Lyceum (haalbaarheidsonderzoek) Raadsbesluit van 28 februari 2024 tot beschikbaar stellen van middelen voor het haalbaarheidsonderzoek Programmabegroting 2025 Argumenten 1.1 De locatie Van Brakelstraat scoort het beste op alle toetsingscriteria (zie bijlage) en wordt als meest geschikt aangemerkt voor realisatie van HAL. In 2018 heeft een locatie-onderzoek plaatsgevonden (link locatieonderzoek 2018). De raad heeft bij besluit van 27 maart 2019 kennis genomen van dat locatie-onderzoek, waarin de locatie Van Brakelstraat de meest geschikte locatie voor de nieuwbouw van het Assink werd bevonden (link Pagina 2 van 5

raadsbesluit 27 maart 2019). Met inachtneming van het onderzoek dat destijds is uitgevoerd, hebben wij besloten voor de vier genoemde locaties nog een quickscan uit te voeren. Wij hebben op basis van de Omgevingswet (ruimtelijke) toetsingscriteria opgesteld op basis van vijf hoofdcriteria: ruimtelijke ontwikkeling, ontsluiting, veiligheid, kenmerken/omgeving en bijkomende kosten. Deze criteria zijn onderverdeeld in subcriteria. Per locatie hebben wij aan de subcriteria scores toegekend. De volgende scores kenden wij toe. Weinig tot geen beletselen Weinig tot matige beletselen Matig tot veel beletselen Uit bijgaande scoretabel blijkt dat de locatie Van Brakelstraat op alle subcriteria groen scoort. De andere drie locaties scoren op onderdelen ook oranje en rood. Locatie Scholtenhagen scoort rood op onder andere de volgende subcriteria: • Nog geen goede ontsluiting, aanleg brengt extra kosten mee; • Langere doorlooptijd (meer bezwaren verwacht); • Landschappelijk minder goed inpasbaar in de overgang naar het buitengebied van Haaksbergen. Locatie De Greune scoort rood op onder andere de volgende subcriteria: • Locatie vraagt wijziging bouwmogelijkheden en gebruiksmogelijkheden; • Langere doorlooptijd (meer bezwaren verwacht); • Noodzaak velden te verplaatsen, naast hoge kosten ook niet duurzaam.

Locatie Bouwmeester scoort rood op het volgende subcriterium: • Bij de keuze voor deze locatie moet in de periode van sloop en nieuwbouw tijdelijke huisvesting worden gerealiseerd wat zeer kostenverhogend zal werken. Gelet op het feit dat de locatie Van Brakelstraat als enige op alle onderdelen groen scoort, wijst dit locatieonderzoek uit dat de Van Brakelstraat het meest geschikt is als nieuwbouwlocatie voor HAL. 1.2

Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid en herbouw schoolgebouwen leiden mogelijk tot een flinke kostenbesparing op de locatie Van Brakelstraat. Een nieuwe ontwikkeling bij de (her-)bouw van scholen is, dat er gebruik wordt gemaakt van de bestaande fundering, constructieve delen en vrijkomende materialen. Dit kan een besparing van 10% of meer van de bouwkosten opleveren, alsmede tijdwinst omdat de locatie reeds de benodigde bestemming heeft en er door circulair bouwen minder conflict met stikstof-normen mag worden verwacht. Wel is onderzoek nodig om de exacte mogelijkheden hiervan in beeld te brengen. Wij vragen de raad daarom budget beschikbaar te stellen voor dit onderzoek (zie raadsvoorstel). 1.3 Netcongestie leidt tot vertraging tot 2032 voor nieuwe aansluitingen > 3 x 80 ampère. Netwerkbeheerder Enexis heeft voor bouwprojecten ten behoeve van grootverbruikers (met een aansluitwaarde van 3 x 80 ampère of meer) een stop ingevoerd, die vooralsnog duurt tot 2032. Voor aansluitingen op het waterleidingnet geldt inmiddels een vergelijkbare stop. Door de nieuwbouw voor HAL (ook een grootverbruiker) op een bestaande locatie te laten plaatsvinden, kunnen deze stops worden omzeild, en daarmee vertraging voorkomen, omdat de bestaande aansluitingen in stand kunnen blijven. 1.4 Er zijn op dit moment geen plannen voor een nieuwe sporthal.

In de gemeente Haaksbergen bestaan op dit moment geen zodanige capaciteitsproblemen bij de binnensportaccommodaties, dat de bouw van een nieuwe sporthal nu al noodzakelijk is. De gemeente onderzoekt momenteel wel de bouwkundige staat van de bestaande binnensportaccommodaties en het gebruik daarvan. Mogelijk dat dit onderzoek leidt tot de aanbeveling één of meerdere binnensportaccommodaties te renoveren of vervangen. Bij een toekomstige herontwikkeling van de locatie “Bouwmeester” (als gevolg van het vertrek van HAL naar de nieuwbouw) komt vervanging van de bestaande sporthal ook aan de orde. Pas dan kan Pagina 3 van 5

onderzocht worden of verplaatsing naar Scholtenhagen een wenselijke en realistische optie is. Maar wij kunnen op de uitkomsten hiervan uiteraard niet vooruit lopen. Daarbij komt dat met renovatie of vervangende nieuwbouw kosten zijn gemoeid, waarvoor binnen de huidige financiële omstandigheden van de gemeente Haaksbergen de komende tijd geen ruimte is. Het plan en de inspanningen van de stichting Groot Scholtenhagen verdienen waardering, en serieus onderzoek zodra vervanging van een bestaande sporthal aan de orde komt. 1.5 Er loopt nog onderzoek naar het bestaande zwembad. Er loopt nog onderzoek naar de mogelijkheden het bestaande bad “de Wilder” te renoveren. Op de uitkomsten hiervan kan niet vooruitgelopen worden, wat maakt dat een initiatief om te komen tot een nieuw zwembad prematuur is. Verder loopt de gemeente Haaksbergen ook hier tegen financiële beperkingen aan. Over dit onderzoek volgt binnenkort een separate raadsinformatiebrief. Hierin worden de kosten voor renovatie meegenomen. Deze kosten en ook de exploitatiekosten zijn niet structureel opgenomen in de meerjarenbegroting. 1.6 Voor locatie Van Brakelstraat zijn er aanvullend kansen rond duurzaamheid. Over de te maken keuze voor de locatie voor nieuwbouw van HAL hebben wij, zoals hierboven aangegeven, onderzoek laten doen.

De vier locaties zijn getoetst aan thema’s uit de Omgevingswet en aspecten van locatie-gebonden meerkosten. In de bijlage zijn de bevindingen van dit onderzoek schematisch weergegeven. De bestaande locatie aan de Van Brakelstraat is in dit onderzoek (opnieuw) als meest geschikt naar voren gekomen. De volgende argumenten dragen verder bij aan deze keuze: - In de bouw wordt steeds meer gewerkt vanuit principes van duurzaamheid en circulariteit. Daarbij worden funderingen en constructieve delen van gebouwen, samen met materialen die vrijkomen bij sloop, hergebruikt in de nieuwbouw. Hiermee kunnen mogelijk aanzienlijke kosten worden bespaard. Wij besluiten onderzoek te laten doen naar deze mogelijkheden; de uitkomsten kunnen van grote invloed zijn op de uiteindelijk jaarlasten. Wij vragen de raad de kosten voor dit onderzoek (€ 70.000 excl. Btw) te dekken uit de bestemmingsreserve voor het IHP om de besparingsmogelijkheden in beeld te brengen en zo een goede berekening van de werkelijke jaarlasten te kunnen doen. - Inmiddels wordt steeds duidelijker dat het Nederlandse Elektriciteitsnet vol begint te raken (de zogenaamde netcongestie). Om die reden hanteert de netbeheerder (Enexis) momenteel een stop tot 2032 voor nieuwe aansluitingen van elektrische grootverbruikers (capaciteit zwaarder dan 3 x 80 ampère). HAL is zo’n grootverbruiker.

Als nieuwbouw wordt gerealiseerd op de bestaande locatie, kan de bestaande aansluiting in stand blijven en wordt deze stop omzeild. Op elke andere locatie kan elektrische aansluiting, voor zover nu bekend, niet eerder plaatsvinden dan in 2032 en daarmee vertragend werken op nieuwbouw. - Eenzelfde ontwikkeling is gaande rond de levering van drinkwater; ook VITENS heeft inmiddels een stop op nieuwe aansluitingen afgekondigd. - Aangenomen mag worden dat circulair bouwen zoals beoogd op deze locatie de minste vertraging oploopt vanwege de huidige beperkingen rond stikstof-uitstoot. - Alleen al de (wettelijke taak tot) nieuwbouw voor HAL stelt de gemeente voor een grote opgave. Deze wordt aanzienlijk complexer als die nieuwbouw onderdeel zou gaan worden van het initiatiefplan van stichting Groot Scholtenhagen; nieuwbouw voor HAL kan hier eenvoudigweg niet op wachten of aan verbonden worden. Elke andere locatie dan de Van Brakelstraat leidt tot vertraging en hogere kosten. - Met het oog op eventueel toekomstig hergebruik van delen van het gebouw is het wenselijk dit gebouw na het vertrek van Het Assink (per komend schooljaar) niet leeg te laten staan en zo mogelijk tijdelijk een andere bestemming te geven. 2.1 Wij hebben de raad toegezegd deze informatie te delen.

Gelet op onze actieve informatieplicht stellen wij de raad in kennis van alle informatie die voor het functioneren van de raad van belang is. Bovendien hebben wij in de aanbiedingsbrief bij de Programmabegroting 2025 toegezegd de resultaten van het locatieonderzoek met de raad te delen. Pagina 4 van 5

3.1 Het budgetrecht berust bij de raad. Om inzicht te krijgen in de feitelijke mogelijkheden van hergebruik van fundering, constructieve delen en sloopmaterialen, is nader onderzoek nodig. Hiervoor is offerte opgevraagd bij bureau ICS Adviseurs. De kosten van dit onderzoek bedragen € 70.000 excl. Btw. Dekking kan gevonden worden in de bestemmingsreserve IHP; de uitkomsten van het onderzoek kunnen immers leiden tot lagere bouwkosten en dus ook lagere jaarlasten voor de gemeente Haaksbergen. Onttrekkingen aan deze reserve behoeven instemming van de raad. Daartoe is een raadsvoorstel bijgevoegd. Risico’s N.v.t. Vervolgproces en uitvoeringsaspecten Voorafgaand aan dit besluit heeft overleg plaatsgevonden met stichting Portuur. Zij stemmen in met het voorgenomen besluit de locatie Van Brakelstraat aan te wijzen voor nieuwbouw HAL. Het bestuur van stichting Groot Scholtenhagen is geïnformeerd over het voorgenomen besluit over de Van Brakelstraat. Na besluitvorming door de raad start het onderzoek naar de mogelijkheden van (kostenbesparing door) hergebruik fundering, constructie en sloopmaterialen. De uitkomsten worden verwerkt in een nader voorstel tot bekostiging van nieuwbouw HAL (het spaarmodel) en een bijbehorende financiële planning.

In een later stadium zal bij de verdere planvorming het aspect van bewonersparticipatie, zoals de Omgevingswet dat voorschrijft, ter hand worden genomen.

Bijlagen: Toetsingscriteria locaties Assink schema Raadsinformatiebrief locatiekeuze vervangende nieuwbouw Het Assink Lyceum Raadsvoorstel beschikbaar stellen middelen onderzoek duurzaam en circulair bouwen nieuwbouw HAL

Pagina 5 van 5