Begroting 2024 (VRT)
Tekst van het document
z
Versiegegevens VERSIE:
DATUM:
OMSCHRIJVING:
Concept
30-3-2023
Programmabegroting VRT 2024
Enschede, 30-3-2023 Versie Concept © 2023, Veiligheidsregio Twente, Enschede, auteursrechten voorbehouden. Overname van dit rapport (of gedeelten daarvan) is toegestaan, mits de bron wordt vermeld.
Voorwoord Met trots presenteren wij u de programmabegroting 2024 van Veiligheidsregio Twente (VRT). Zoals u kunt zien heeft deze een nieuw jasje gekregen. Maar dat niet alleen, we hebben ook een flinke slag gemaakt in de leesbaarheid en toegankelijkheid van het stuk. Zo hopen we aan een nog bredere doelgroep te kunnen laten zien waar we als veiligheidsregio het komende jaar de focus op gaan leggen en welke financiële onderbouwing daarbij hoort. Op de volgende pagina vindt u onze begroting in één oogopslag, een mooi voorbeeld van hoe we helder willen communiceren over onze inkomsten en uitgaven.
Stabiele factor in tijden van verandering De titel van ons beleidsplan is actueler dan ooit. De ontwikkelingen in de maatschappij gaan snel en er komt veel op ons af. De coronacrisis lijkt
op het gebied van informatieveiligheid en cyberweerbaarheid. Verder zijn er veel ontwikkelingen en nieuwe technologische toepassingen op het gebied van de energietransitie. Dit brengt de nodige veiligheidsrisico’s met zich mee
gelukkig eindelijk achter de rug maar de oorlog in Oekraïne is nog steeds niet
die nog niet altijd duidelijk zijn. Hier moeten wij ons op voorbereiden.
verkiezingen voor de Provinciale Staten heeft er in Nederland een politieke
Tot slot is er een kentering te zien van het type crises waar we als
voorbij. Ook dichterbij huis zijn er ontwikkelingen die ons raken. Bij de aardverschuiving plaatsgevonden. Vluchtelingenopvang zorgt voor
veiligheidsregio mee te maken hebben. Waar we eerder uitsluitend optraden
hoofdbrekens en de energiecrisis brengt veel mensen in problemen. De
bij de klassieke, fysieke ‘flitscrisis’ is er een verschuiving te zien naar een
openbare orde en veiligheid. Dit alles zorgt voor een onveilig gevoel.
Denk aan de coronacrisis en de vluchtelingcrisis. Dit vraagt wezenlijk wat
polarisatie in de samenleving neemt toe en er zijn vaker verstoringen in de
andere type crisis: een die langdurig is en waarbij andere thema’s spelen. anders van ons als veiligheidsregio.
Als organisatie merken we dat het behouden en vinden van voldoende
gekwalificeerd personeel steeds meer inspanning vraagt. Ook 24/7 paraat staan voor de inwoners en ondernemers van Twente vergt aandacht. Vanuit het Rijk wordt extra geld geïnvesteerd in het versterken van de crisisbeheersing en de informatiepositie van veiligheidsregio’s. Wat dit
concreet gaat betekenen voor de VRT wordt de komende periode bekeken. De thema’s informatievoorziening en informatieveiligheid nemen een steeds grotere rol in. Goede informatievoorziening en datahuishouding is cruciaal
voor het goed uitoefenen van ons werk. Hier komen ook uitdagingen bij kijken
Toch zien we de toekomst vol vertrouwen tegemoet en volgen we de rode
draad uit ons beleidsplan: we zetten in op behoud van wat we hebben in een samenleving waarin veel verandert. Daarbij bouwen we met onze eigen medewerkers en onze partners verder aan diverse mooie projecten! Enschede, juni 2023 Het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Twente
4
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................. 3 Inhoudsopgave ...................................................................................................................... 5 1
Stabiele factor in tijden van verandering ........................................................................ 6
2
Basistaken – voorkomen ..............................................................................................10
3
Basistaken – voorbereiden en bestrijden ......................................................................12
4
Aanvullende opdrachten...............................................................................................15
5
Vernieuwen en ontwikkelen ..........................................................................................18
6
Verplichte paragrafen ...................................................................................................20
7
Financiële begroting 2024 ............................................................................................32
Bijlagen ................................................................................................................................41 Bijlage 1 Toelichting gemeentelijke bijdrage .......................................................................................................... 41 Bijlage 2 Gemeentelijke bijdrage 2024 .................................................................................................................. 43 Bijlage 3 Lijst met afkortingen ................................................................................................................................ 44
5
1 Stabiele factor in tijden van verandering Als VRT staan wij 24 uur per dag, 7 dagen per week paraat om hulp te bieden wanneer dit nodig is. Dit doen we met zo’n 700 brandweervrijwilligers en 300 medewerkers vanuit onze 29 kazernes. We hebben een risicogerichte benadering en richten ons niet alleen op de bestrijding van, maar ook op het voorkomen van incidenten. Met onze kerntaken, crisisbeheersing en rampenbestrijding, geneeskundige hulpverlening en brandweerzorg, staan wij voor een veilig Twente.
De ontwikkelingen in de maatschappij gaan snel en dat is ook merkbaar in het
aantrekkelijke werkgever waar medewerkers met plezier werken. Een
veiligheidsdomein. Deze ontwikkelingen bieden kansen maar komen ook met
organisatie waar medewerkers zich gewaardeerd voelen, ruimte is voor
de nodige uitdagingen. Dit vraagt van onze organisatie flexibiliteit en
ontwikkeling en waar we medewerkers stimuleren om fit en vitaal te blijven.
jaren ligt de nadruk op het in stand houden van een stabiele organisatie in
Paraatheid brandweer
wendbaarheid om onze kerntaken goed uit te blijven voeren. De komende een samenleving waarin veel verandert. Dit is ook vastgelegd in het beleidsplan 2021-2024. Als VRT zijn wij een stabiele factor in tijden van verandering.
Vrijwilligers zijn essentieel voor de brandweerzorg in Twente, het grootste gedeelte van het personeelsbestand bestaat uit vrijwilligers. Brandweer
Twente koestert vrijwilligheid, maar dit is ook kwetsbaar. We zien dat de beschikbaarheid van vrijwilligers vooral overdag lastiger wordt. Ook het
In ons beleidsplan zijn een aantal thema’s benoemd waar uitdagingen liggen
vinden en behouden van vrijwilligers is al jaren een opgave. We proberen op
voor onze organisatie. Per thema is aangegeven welke ontwikkelingen er in
verschillende manieren te zorgen dat het vrijwilligersbestand op peil blijft.
2024 op dat gebied spelen en vanuit onze organisatie (extra) aandacht vraagt.
Niet alleen door te kijken naar onze manier van werven maar ook door te kijken naar de functie van vrijwilliger, kan deze ook op andere manieren
Continuïteit en stabiliteit
worden ingevuld? Ook proberen we waar mogelijk gebruik te maken van
Voor een goede uitvoering van ons werk zijn wij afhankelijk van onze mensen.
beschikken vrijwilligers over een ‘slimme’ pager (waarmee je aan kunt geven
arbeidsmarkt is een uitdaging. Op bepaalde gebieden concurreren we ook
we paraatheid monitoren. Ook kijken we naar mogelijkheden om meer grip te
Gekwalificeerd personeel
technologische middelen om paraatheid goed in beeld te krijgen. Zo
Het vinden en behouden van de juiste, gekwalificeerde mensen in de huidige
dat je beschikbaar bent) en hebben we een repressief dashboard waarmee
met het bedrijfsleven. Het vraagt creativiteit om de komende tijd alle vacatures te vullen. We proberen mensen te behouden door het zijn van een
krijgen op onze capaciteit en de beroepsbezetting in Twente waar mogelijk te flexibiliseren en Twents te benutten.
6
De samenleving
voordelen brengt het ook een aantal uitdagingen mee op het gebied van
We monitoren continu de risico’s in Twente en ontwikkelingen die op de
aandacht en hierop wordt in de komende jaren ook flink geïnvesteerd. De
Nieuwe type crises
informatieveiligheid en cyberweerbaarheid. Dit thema heeft dan ook onze
risico’s van invloed zijn. Deze staan beschreven in het Regionaal Risicoprofiel.
focus ligt in eerste instantie in de basis op orde krijgen en te voldoen aan de
mee. Waar we als VRT eerder bijna uitsluitend optraden bij de klassieke,
traject om verschillende processen van de veiligheidsreigo’s als vitaal aan te
De samenleving verandert steeds en dit brengt nieuwe typen crises met zich fysieke ‘flitscrises’ is er een kentering te zien naar andere type crises. Deze
BIO (Baseline Informatieveiligheid Overheid). Wat daarnaast loopt is het merken. Dit heeft als gevolg dat er hogere eisen gesteld worden aan
type crises zijn langdurig en met andere thema’s (bijv. corona, cyber en
informatieveiligheid. De precieze consequenties hiervan zijn nog niet te
noodopvang), dit vraagt ook wat anders van ons als veiligheidsregio.
overzien.
Demografie
Klimaat
we als VRT daarop moeten anticiperen. Zo neemt de vergrijzing toe en blijven
Er is een transitie gaande van fossiele energiebronnen naar duurzame
De leeftijdsopbouw van de Twentse bevolking verandert en dit betekent dat
Voorbereiden op risico’s energietransitie
ouderen en andere kwetsbare groepen langer thuis wonen. Er wordt in
energiebronnen. Op dit gebied zijn er veel ontwikkelingen met allerlei nieuwe
toenemende mate een beroep gedaan op de zelfredzaamheid van deze
technologieën en innovatieve toepassingen. Dit brengt echter ook bepaalde
groepen. Dit vraagt vanuit ons aandacht op zowel het gebied van preventie
veiligheidsrisico’s met zich mee. Wat deze risico’s zijn is niet altijd duidelijk of
specifieke doelgroep te bereiken en het bewustzijn en de kennis rondom
incident is met nieuwe energiebronnen moeten wij wel in actie komen. Het is
(brand)veiligheid te vergroten.
daarom noodzakelijk om kennis te hebben van de werking en de risico’s zodat
als tijdens ons repressief optreden. Het is hierbij een uitdaging om deze
Informatievoorziening Een goede informatievoorziening en datahuishouding is cruciaal voor het goed uitoefenen van ons werk. We werken steeds meer digitaal doordat onze
onderzocht en er zijn (nog) niet altijd wettelijke kaders. Wanneer er een
er bij een incident veilig kan worden opgetreden. Daarnaast heeft de brandweer de kennis nodig goed haar adviestaak uit te kunnen voeren. Om goed voorbereid te zijn is het van belang aan te sluiten op deze ontwikkelingen, kennis op te doen, bij te houden en te delen.
werkomgeving online makkelijk overal toegankelijk is. De ontwikkelingen op dit gebied gaan ook razendsnel en bieden tal van mogelijkheden. Zo streven
we naar een dynamisch en altijd actueel beeld van de risico’s in Twente. Om dit te ondersteunen verbreden we ons Informatie- en Operationeel Centrum de komende jaren naar een Veiligheidsinformatieknooppunt. Naast de vele 7
Natuurbranden
EU-regelgeving omtrent vrijwilligheid (bouwsteen verplichtend karakter)
we door de klimaatverandering vaker te maken met extremer weer. Dit uit
wet- en regelgeving omdat vrijwilligers te veel hetzelfde zijn als beroeps (en
We hebben te maken met veranderingen in de risico’s in Twente. Zo hebben zich onder andere in meer perioden van extreem weer (langdurige droogte of heftige regenval). Een van de gevolgen hiervan is dat de kans op en impact
van natuurbranden groter is geworden. Grotere natuurbranden zijn lastig te bestrijden, vaak langdurig en vragen veel van de brandweer. Wat hier ook speelt is dat droge en warme periodes vaak in het hele land voorkomt wat de kans op gelijktijdigheid van natuurbranden groter maakt. De (reguliere) brandweerzorg komt in zulke situaties onder druk te staan. Dit is een landelijke ontwikkeling die ook landelijk de aandacht heeft waarbij er niet alleen gekeken wordt naar het bestrijden van maar ook naar preventie en mogelijkheden om de impact te verkleinen (bijvoorbeeld
landschapsinrichting). Hier werken we samen met andere partijen.
Wet- en regelgeving
Contourennota ‘Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg’
In 2022 is de contourennota ‘Versterking crisisbeheersing en brandweerzorg’ gepubliceerd. De contourennota beschrijft de richting die het Rijk op wil in relatie tot brandweerzorg en crisisbeheersing. Het laat zien hoe het Rijk de aanbevelingen uit het rapport ‘Evaluatie Wet veiligheidsregio’s’ opvolgt. Er zijn extra gelden beschikbaar gesteld voor o.a. het versterken van de
Het huidige brandweerstelsel met vrijwilligers is strijdig met de Europese
gelijk werk is gelijk betalen). Er is onderzocht welke mogelijkheden er zijn om vrijwilligers en beroeps zo te differentiëren dat er geen spanning meer is met de wet- en regelgeving. Begin 2021 heeft de daartoe ingerichte denktank hiervoor een denkrichting opgeleverd. Deze denkrichting bestond in eerste aanleg uit 4 bouwstenen. Na nader juridisch advies hebben veiligheidsberaad en de minister van JenV geconcludeerd dat uitwerking van bouwsteen 1 (het zogenoemde ‘verplichtend karakter’) voldoende is. De essentie van de bouwsteen is dat de vrijwilliger niet meer verplicht mag worden om taken uit te voeren of aanwezig en/of beschikbaar te zijn op een bepaald moment (waartegen een beroeps verplicht kan worden). Er is een implementatieplan opgesteld om dit uit te voeren. Voor Twente betekent dit dat vormen als consignatie, piket en kazernering van vrijwilligers niet meer mogelijk zijn. Vooruitlopend op het plan was Twente al gestart met het uitdenken van scenario’s om de denkrichting uit te kunnen voeren. De financiële consequenties hiervan zijn benoemd in de meerjarenraming VRT. De implementatie start pas op het moment dat het veiligheidsberaad en de minister van JenV definitieve afspraken hebben gemaakt (o.a. over de financiering).
crisisbeheersing en het verbeteren van de informatiepositie van veiligheidsregio’s bij crisis. De komende periode wordt bekeken wat dit concreet voor Twente betekent.
8
Omgevingsrecht
komt eraan, deze wet is gekoppeld aan de Omgevingswet. Het doel van deze
De komende jaren vinden er diverse veranderingen plaats in het
wet is dat de bouwkwaliteit verbeterd wordt en de positie van de consument
omgevingsrecht. Zo wordt de Omgevingswet ingevoerd per 1 januari 2024.
versterkt. De impact van de invoering van deze wetten is groot en hebben
Deze wet bundelt en moderniseert in één wet veel van de huidige regelgeving
invloed op de rol en werkzaamheden van ons als organisatie. Dit vraagt om
gehouden met de mogelijkheden van het voorkomen, beperken en bestrijden
veel stappen gezet om ons hierop voor te bereiden.
voor de leefomgeving. In omgevingsplannen moet rekening worden
een meer proactieve en risicogerichte werkwijze. De afgelopen jaren zijn er al
van een brand, ramp of crisis. Ook de wet kwaliteitsborging voor het bouwen
Meerjarenperspectief vanuit kadernotitie 2024 In de kadernotitie 2024 zijn de ontwikkelingen voor de komende jaren geschetst. Hieruit resulteert het volgende meerjarenperspectief. Meerjarenperspectief ontwikkeling gemeentelijke bijdrage 2024
2025
2026
2027
Beleidsintensivering Beleidsintensiveringen
0
0
0,38
0,38
Nieuwe ontwikkelingen
0
0
0
0
Effecten in de kapitaalsfeer
-0,10
0,05
0,10
0,15
Doorwerking effecten BERAP
0,10
0
0
0
Totaal
0
0,05
0,48
0,53
Indexatie (obv principe-akkoord)
4,80
5,90
7,00
8,10
Totaal
4,80
5,95
7,48
8,63
Mutaties going concern:
De doorrekening hiervan in de meerjarige begrotingstotalen en gemeentelijke bijdrage is opgenomen in hoofdstuk 7.
9
2 Basistaken – voorkomen Een veilig Twente, dat is het streven van de VRT. Veiligheid begint bij de basis, bij het beperken van risico’s en het waar mogelijk voorkomen van
onveilige situaties en incidenten. Veel van onze activiteiten zijn dan ook gericht op het versterken van de voorkant van de veiligheidsketen. Hierbij maken we gebruik van ons sterke netwerk. We zoeken proactief de samenwerking met betrokken veiligheidspartners en kijken hierbij verder dan
onze eigen veiligheidsregio. Een belangrijke rol is ook weggelegd voor de inwoners, bedrijven en instellingen in Twente, we stimuleren hen om zelf een actieve bijdrage te leveren aan een veilig Twente. Samen werken we zo aan het vergroten van de veiligheid in Twente. De basistaak voorkomen is opgesplitst in twee thema’s: brandveiligheid en risicobeheersing. Beide richten zich op risico’s in Twente waarbij de focus bij brandveiligheid op fysieke- en brandrisico’s ligt en risicobeheersing multidisciplinair is en zich ook richt op meer sociale risico’s zoals maatschappelijke onrust .
Brandveiligheid
Risicobeheersing
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Naast het bestrijden van branden en incidenten en het bieden van
We richten ons op het versterken van de voorkant van de veiligheidsketen
bij het voorkomen en het zo beperkt mogelijk houden van de effecten van
crisis of incident te beperken. Dit doen we door het signaleren, monitoren en
een incident of brand. We kijken hierbij naar de risico’s en zetten ons in daar
beperken van de risico’s en het vergroten van de veerkracht van inwoners
waar de kansen en effecten het grootst zijn. We zijn een expert op het
en ondernemers in Twente.
hulpverlening is er ook een belangrijk rol weggelegd voor ons als brandweer
gebied van brandveiligheid. We streven naar minder branden, minder
met als doel de veiligheid in Twente te vergroten en de gevolgen van een
slachtoffers en minder schade.
Wat gaan we doen?
Wat gaan we doen?
We hebben beeld van de (brandveiligheids)risico’s in Twente en
Er zijn verschillende manieren waarop we werken aan het vergroten van de
via ons brandrisicoprofiel. We anticiperen op de risico’s, onder meer door
veiligheidsketen. We richten ons onder andere op het volgende:
deze te vertalen naar repressief optreden en door risicogericht te oefenen.
Vergroten risicobewustzijn: we maken inwoners en ondernemers bewust
inventariseren, analyseren en duiden deze risico’s. Dit maken we inzichtelijk
We monitoren ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op ons vakgebied
veiligheid in Twente en het versterken van de voorkant van de
van risico’s en onveilige situaties zoals de risico’s van gevaarlijke stoffen
10
en werken samen met bedrijven en onderwijsinstellingen om kennis te
over het spoor. We geven inzicht in de voorbereidingen die ze zelf kunnen
delen en elkaar op het gebied van veiligheid te versterken. Daarnaast
treffen om de risico’s te verkleinen of incidenten te voorkomen. We bieden
verzamelen en analyseren we steeds meer data. Deze informatie geeft ons
handelingsperspectieven zodat inwoners weten hoe ze moeten handelen
inzicht om onderbouwde keuzes te maken. We proberen de risico’s te
tijdens een incident. Hierbij richten we ons niet alleen op het algemene
we in het algemeen en specifiek voor de BRZO-bedrijven. Door middel van
jeugd.
voorlichting en communicatie zetten we in op het vergroten van het
Inzicht risico’s: we hebben continu risico’s in Twente en de gevolgen
veiligheidsbewustzijn en gedragsverandering rondom brandveiligheid.
daarvan in beeld, voor tactische, strategische en operationele doeleinden.
doelgroepen te bereiken.
die zich voordoen. Een voorbeeld hiervan is het Zorgrisicoprofiel (ZRP), dit
verkleinen door het geven van advies en het houden van toezicht. Dit doen
Hierbij zoeken we naar effectieve manieren om de verschillende
publiek maar ook op specifieke, kwetsbare doelgroepen zoals ouderen en de
We bereiden ons voor op deze risico’s en hebben oog voor nieuwe risico’s maakt risico’s in de geneeskundige keten inzichtelijk. Samenwerken: we werken samen met allerlei partners uit het
veiligheidsdomein en daarbuiten. Niet alleen in onze eigen regio maar ook daarbuiten en over de grens. Deze samenwerking is breed en richt zich op verschillende aspecten van veiligheid. We zetten ons ook in om de samenwerking tussen verschillende partners te stimuleren en te faciliteren.
Prestatie-indicatoren •
We beschikken 24/7 over een actueel beeld van risico’s in Twente
•
Alle BRZO-bedrijven zijn geïnspecteerd
•
De zelfredzaamheid van inwoners rondom het spoor is verbeterd ten opzichte van 2023
•
95% van de uitgebrachte adviezen worden afgehandeld binnen de afgesproken adviestermijn
Wat gaat het kosten?
VOORKOMEN
LASTEN
BATEN
5.793.975
270.000 11
3 Basistaken – voorbereiden en bestrijden Ondanks alle inspanningen aan de voorkant om risico’s te verkleinen is een incident of een crisis niet altijd te voorkomen. Wanneer een incident of
crisis zich toch voordoet staan wij 24/7 paraat om deze bestrijden. Om slagvaardig en veilig te kunnen optreden is een goede voorbereiding cruciaal. Onze mensen worden daarom doorlopend opgeleid en getraind en er is een intensieve samenwerking met partners in én buiten het
veiligheidsdomein. De basistaak voorbereiden en bestrijden is opgesplitst in 3 thema’s: brandweerzorg, crisisbeheersing en GHOR. Brandweerzorg gaat specifiek over de inzet van de brandweer ten tijde van een incident, ramp of crisis. Crisisbeheersing heeft betrekking op de multidisciplinaire samenwerking bij bestrijding van een incident, ramp of crisis en de GHOR richt zich op de geneeskundige hulpverlening.
Brandweerzorg
Crisisbeheersing
GHOR
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Als brandweer staan we 24/7 paraat om uit te
We streven naar een parate crisisorganisatie die
Als GHOR zorgen we voor de coördinatie,
rukken vanuit onze 29 kazernes in Twente. We
bij crises flexibel, slagvaardig en naar buiten
aansturing en regie van de geneeskundige
streven naar een professionele en slagvaardige
gericht is. Alle functionarissen in de
hulpverlening bij rampen en crises. We zijn een
verwachtingen van inwoners. Passend binnen de
en getraind. Zij hebben zelf inzicht en regie over
veiligheid en openbaar bestuur. We treden op als
wet en wat het bestuur van ons verwacht.
hun vakbekwaamheid. Er is heldere
adviseur voor onze keten- en multi partners en
crisiscommunicatie die aansluit bij het type crisis
we werken samen met hen aan een goede
Er is een goede informatievoorziening om alle
hulpverlening tijdens crises. Hierbij is de
functionarissen van de juiste informatie te
informatie gestuurde GHOR een noodzakelijk
voorzien en ondersteunt in het nemen van
onderdeel van ons werk. De GHOR werkt aan de
brandweerzorg, die voldoet aan wensen en
crisisorganisatie zijn professioneel, goed opgeleid
en inspeelt op wat leeft ten tijde van het incident.
beslissingen.
betrouwbare partner en de schakel tussen zorg,
voorbereiding van de geneeskundige
voorkant van informatiestromen en wij
monitoren deze voor onze ketenpartners.
12
Wat gaan we doen?
Wat gaan we doen?
Wat gaan we doen?
We staan 24/7 paraat om in heel Twente
Crisisorganisatie: we beschikken over een goed
We coördineren en geven leiding tijdens rampen
doen we met goed opgeleide en geoefende
voor de juiste en goed gekwalificeerde
bieden we ondersteuning en advies aan de
mensen (vrijwilligers en beroeps) vanuit onze 29
functionarissen op de crisisfuncties. We blijven
geneeskundige keten ter voorbereiding hierop.
kazernes. Onze kazernes, materieel en materiaal
vakbekwaam als crisisorganisatie door
Zorgcontinuïteit en continuïteit van zorg zijn
staat. Daarvoor is er actuele
visie op Leren). We beschikken over een actueel
reguliere werk als ten tijde van rampen, crisis en
informatievoorziening die essentieel is voor het
crisisplan en actuele rampbestrijdingsplannen.
in het kader van de pandemische paraatheid. We
leveren van goede brandweerzorg . We zijn een
We bereiden ons voor op zowel de klassieke
zorgen voor duiding en monitoring van
onze brandweermensen geoefend blijven en
cyber, klimaat of langduriger van aard). Ook
Daarnaast geven wij gevraagd en ongevraagd
beschikken over de benodigde en actuele kennis.
hebben we aandacht voor bovenregionale crises.
advies o.a. in het kader van nieuwe uitdagingen
We leren van incidenten door bijzondere inzetten
Crisiscommunicatie: we coördineren de
zoals langdurige crises, gevolgen van
de koude als de warme fase. Hierbij werken we
Zorgrisicoprofiel
nauw samen met de 14 Twentse gemeenten. We
Voor GHOR Twente en haar ketenpartners is het
zorgen ervoor dat alle functionarissen in de
cruciaal om inzicht te hebben in risico’s en
geoefend zijn.
het publieke en acute zorgdomein. Het
Bevolkingszorg: we zorgen dat gemeenten goed
zorgrisicoprofiel geeft inzicht in waar de
voorbereid zijn om tijdens (en ook na) een crisis
geneeskundige keten het meest kwetsbaar is ten
met ambtelijke medewerkers van de gemeenten
risico’s voor de GHOR en haar ketenpartners en
waarin alle functionarissen regionaal als één
geeft aan wat de zorgsector zelf als risico inschat.
geheel samenwerken. We zorgen dat alle
Samen met haar ketenpartners houdt de GHOR
brandweerzorg en crisisbeheersing te leveren. Dit
is goed onderhouden en kwalitatief in goede
vakbekwame organisatie en zorgen ervoor dat
te evalueren.
georganiseerde crisisorganisatie door te zorgen
regelmatig te trainen en oefenen (conform de
crises als op de nieuwe type crises (bijvoorbeeld
processen rondom crisiscommunicatie in zowel
crisiscommunicatie opgeleid, getraind en
voor hun bevolking te zorgen. Dit doen we samen
functionarissen vakbekwaam worden en blijven.
en crises aan de geneeskundige keten. Daarnaast
hierbij belangrijke speerpunten, zowel in het
informatiestromen voor onze ketenpartners.
klimaatveranderingen en cyber.
eventuele disbalansen tussen vraag en aanbod in
tijde van een ramp en/of crisis. Het beschrijft de
het ZRP actueel.
13
Prestatie-indicatoren •
Er worden 14 systeemoefeningen (1 per gemeente) per jaar gehouden
•
We voldoen aan de opkomsttijden zoals opgenomen in het dekkingsplan Brandweer 2021-2024
•
Alle sleutelfuncties in de crisisorganisatie zijn ingevuld
•
We hebben de brandweercapaciteit en slagkracht 24/7in beeld
Wat gaat het kosten?
VOORBEREIDEN EN BESTRIJDEN
LASTEN
BATEN
58.412.643
675.272
14
4 Aanvullende opdrachten In het verlengde van de basistaken die wij als VRT uitvoeren zijn er ook een aantal taken die niet tot het (wettelijke) basispakket behoren van een
veiligheidsregio. Sommige van deze taken vloeien wel voort uit andere wetgeving en/of zijn in opdracht van de gemeenten belegd bij de VRT. Deze taken zijn bij de VRT belegd omdat het logisch of efficiënt is om dit in gezamenlijkheid op te pakken. De taken worden uitgevoerd door de VRT omdat het bijdraagt aan de veiligheid in Twente. Voor een aantal van deze taken bestaat ook een andere financieringssystematiek. De taken worden hieronder verder toegelicht.
Platformfunctie De VRT dient als gastheer voor een aantal taken. De Twentse gemeenten
•
hebben voor deze taken de samenwerking gezocht omdat dit zorgt voor een
Kenniscentrum Mensenhandel Twente (KMT) – het KMT is
onderdeel van Zorg en Veiligheidshuis Twente en zet zich in voor de
effectievere en efficiëntere uitvoering van deze taken. Gezien de functie van
strijd tegen mensenhandel. Dit doet het KMT samen met gemeenten
de VRT in het veiligheidsdomein is het passend om deze taken bij de VRT
en andere partners zoals politie, het Openbaar Ministerie en
onder te brengen. Deels betreffen dit taken waarvan de wettelijke grondslag bij de gemeenten ligt. Het gaat om de volgende taken: •
zorgorganisaties. •
Platform Integrale Veiligheidszorg (IVZ) – het Platform IVZ werkt
samenwerkingsverband in Oost- Nederland tussen diverse partners
aan het verhogen van de veiligheid en de bestrijding van
op het gebied van sociale veiligheid.
(georganiseerde) criminaliteit en overlast binnen Twente. Het is een samenwerking van verschillende partners uit het veiligheidsdomein. •
Zorg en Veiligheidshuis Twente (ZVHT) – het ZVHT brengt bij
complexe (gezins)situaties informatie van partners uit het strafrecht, de zorg en gemeenten samen. Het ZVHT functioneert als hulp in de
uitvoering in de integrale aanpak van overlast gevende criminaliteit. Het gaat om ernstige problemen die vragen om een integrale aanpak omdat de situatie onveilig is.
Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland (VNONL) – VNONL is een
Taken in het kader van veiligheid in Twente Er zijn een aantal taken die de VRT uitvoert die geen wettelijke basis kennen maar wel bijdragen aan de veiligheid in Twente. Het gaat om de volgende taken: •
Adviseren bij (grootschalige) evenementen – het organiseren van een evenement brengt in meer of mindere mate bepaalde risico’s
met zich mee. In Twente gebeurt advisering omtrent veiligheid bij evenementen middels een regionale werkwijze. De VRT heeft hier de 15
•
coördinerende rol in het multidisciplinair adviesproces van politie,
VRT hier een rol in blijft spelen is nog onbekend. De verwachting is
brandweer en GHOR richting de gemeenten.
dat dit ook nog (deels) in 2024 zal doorlopen.
Grensoverschrijdende samenwerking – Twente grenst aan twee Duitse deelstaten, Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. Bij een
incident, ramp of crisis wordt er met enige regelmaat samengewerkt. Daarvoor zijn er diverse convenanten afgesloten. Het is van essentieel belang dat de samenwerking goed verloopt. Daarom zetten we als VRT in op goede grensoverschrijdende samenwerking. •
Wat gaat het kosten? Voor de taken genoemd onder het kopje platformfunctie, de RTR en de coördinatie vluchtelingen geldt een eigen financiering. Zij zijn dan ook geen onderdeel van de gemeentelijke bijdrage.
Regionale Toezichtsruimte (RTR) – de RTR is de voorziening t.b.v. cameratoezicht in het publieke domein in Twente. De gemeenten Enschede, Hengelo, Almelo en Borne zijn hierbij aangesloten.
•
Coördinatie vluchtelingen – de VRT ondersteunt en coördineert
gemeenten bij de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ook heeft de
PLATFORMFUNCTIE EN OVERIGE TAKEN VEILIGHEID
LASTEN
BATEN
1.320.551
1.320.551
VRT een rol bij de crisisnoodopvang voor asielzoekers. Hoelang de
Twente Safety Campus De Twente Safety Campus (TSC) is een plek waar partners op het gebied van veiligheid elkaar ontmoeten en samenwerken. De TSC is opgezet vanuit het denkendoen-beleven concept. De TSC bestaat uit drie onderdelen: •
Safety Field lab – de plek waar kennis centraal staat. Samen met kennisinstituten en bedrijven worden producten en ideeën ontwikkeld met als doel deze in de veiligheidspraktijk te brengen.
•
Troned – het oefencentrum waar verschillende hulpdiensten werken aan hun vakbekwaamheid. Er is ruimte om te oefenen, te experimenteren en bezig te zijn met de praktijk. Het centrum wordt gebruikt door Brandweer Twente maar ook door andere regio’s en partners in het veiligheidsdomein.
Wat willen we bereiken? Met de TSC willen we de vakbekwaamheid en professionaliteit van hulpverleners en de hulpverlenersorganisatie stimuleren en vergroten. We vergroten het
veiligheidsbewustzijn van de burgers in Twente. Daarnaast dragen we bij aan een veilig Twente door in samenwerking met kennisinstellingen en bedrijven op zoek te gaan naar innovatieve veiligheidsoplossingen. Dit doen we op een bedrijfseconomische manier. 16
Wat gaan we doen? De TSC biedt diverse activiteiten aan die gericht zijn op de verschillende doelgroepen: •
Oefenprogramma’s en trainingen voor hulpverleners (Troned)
•
Mogelijkheden voor testen, simulaties en experimenteermogelijkheden voor bedrijven (Safety Field Lab)
Wat gaat het kosten?
TSC
LASTEN
BATEN
3.260.093
3.260.093
17
5 Vernieuwen en ontwikkelen De VRT is een innovatieve organisatie en altijd op zoek naar mogelijkheden om nieuwe ontwikkelingen en technologie slim in te zetten. We zoeken
hiervoor ook de samenwerking met kennisinstellingen, bedrijven, ondernemers en onze inwoners. Het doel is altijd het vergroten van de veiligheid in Twente. Daarnaast zijn we altijd op zoek naar manieren om ons verder te ontwikkelen om efficiënter of effectiever te kunnen werken en te kunnen bijdragen aan de veiligheid in Twente. In dit hoofdstuk worden een aantal innovatieve onderwerpen en thema’s waar wij als VRT extra op inzetten uitgelicht.
Drones
Risk Factory - doelgroep voortgezet onderwijs
Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
Drones bieden op verschillende manieren kansen, het kan bijdragen aan de
De Risk Factory is de plek waar veiligheid ‘beleefd’ kan worden. De Risk
vergroten van de (brand)veiligheid in Twente. We willen beschikken over een
waar verschillende doelgroepen in Twente op een realistische en interactieve
(sluitend) dronenetwerk voor heel Twente met een goed opgeleide drone
manier bewust gemaakt worden van risico’s. Dit gebeurt in samenwerking
ploeg. De drones kunnen op verschillende manieren worden ingezet en voor
met verschillende partners in het veiligheidsdomein. Het doel is het vergroten
Wat gaan we doen?
Wat gaan we doen?
In samenwerking met partners werken we aan de doorontwikkeling van
De Risk Factory is ingericht voor verschillende doelgroepen maar de primaire
vergroten van de veiligheid. Hierbij ligt de focus niet alleen op reactief gebruik
lesprogramma voor deze doelgroep, is er inmiddels ook een programma voor
maar ook op preventieve inzet. We testen met drones op de TSC. Brandweer
tweedejaars leerlingen uit het voortgezet onderwijs. Dit programma wordt
Twente beschikt over een drone ploeg en de kazerne Glanerbrug beschikt als
verder doorontwikkeld en moet worden bestendigd. Uiteindelijk moet de
gaan uitbreiden. Daarnaast kijken we of drones ingezet kunnen worden bij
De twee programma’s vormen gezamenlijk een leerlijn, die de basis van de
beeldvorming bij bestrijding van incidenten maar kan ook een rol spelen bij het
verschillende doeleinden gebruikt worden.
drones en zoeken we naar manieren waarop drones kunnen bijdragen aan het
eerste kazerne over een drone platform. In de komende jaren willen we dit
Factory is het (wetenschappelijk onderbouwde) veiligheidseducatiecentrum
van het veiligheidsbewustzijn en zelfredzaamheid van burgers.
doelgroep zijn groep 8 basisschoolleerlingen. Naast het bestaande
doelgroep voortgezet onderwijs een vast onderdeel zijn van de Risk Factory.
18
andersoortige incidenten en bij zaken zoals evenementen. We zijn hierbij ook
Risk Factory zal zijn. Daarnaast kijken we, ook in samenspraak met
afhankelijk van wet- en regelgeving.
gemeenten, naar mogelijkheden om een programma op te zetten voor thuiswonende ouderen.
Versterken internationale samenwerking Wat willen we bereiken? Veiligheid houdt niet op bij de grens, het is daarom belangrijk dat er een goede samenwerking is met onze buurregio’s. Als veiligheidsregio grenzen wij aan twee Duits deelstaten: Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. Op verschillende gebieden is er samenwerking en zijn er afspraken gemaakt. We streven ernaar om deze samenwerking verder uit te breiden en te versterken. Hierbij richten we ons zowel op het gezamenlijk voorbereiden op als het gezamenlijk bestrijden van incidenten.
Wat gaan we doen? We gaan op verschillende gebieden aan de slag met het versterken van internationale samenwerking. De insteek is om de samenwerking zowel in beleidsmatig als operationeel opzicht te versterken. Het gaat onder meer om het organiseren van gezamenlijke oefenmomenten en het borgen van een grensliaison ten
behoeve van crisisbeheersing. Ook het meer gestructureerd uitwisselen van informatie, zowel in de voorbereidingsfase als tijdens een crisis heeft de aandacht. Daarnaast willen we toe naar een grensoverschrijdend beeld van de risico’s in de grensstreek. Specifiek voor de brandweer zijn er momenteel al met verschillende buurregio’s afspraken gemaakt of convenanten gesloten over de brandweerzorg over de grens. Hierbij gaat o.a. over grensoverschrijdende
incidentbestrijding en periodiek samen oefenen. We willen de komende jaren investeren in het verstevigen van het contact, het gezamenlijk oefenen en leren van elkaar maar ook het verbeteren van de informatie-uitwisseling.
Wat gaat het kosten? De innovaties worden voor een groot deel gerealiseerd door bestaande budgetten op een andere wijze in te zetten.
19
6 Verplichte paragrafen 6.1 Bedrijfsvoering Voor de gehele VRT is de bedrijfsvoering centraal geregeld. Hieronder staan een aantal ontwikkelingen toegelicht op het gebied van bedrijfsvoering die spelen in 2024. Deze ontwikkelingen hebben we onderverdeeld in drie thema’s: mens, organisatie en informatie.
Mens
Organisatie
Tweede loopbaanbeleid
Integriteit en fraude
Door ontwikkelingen in het brandweervak en veranderde inzichten is het de
Er is op dit moment veel beweging rondom het thema integriteit, het is goed
vraag of het tweede loopbaanbeleid nog werkbaar is zoals bedacht. De
om hier als organisatie aandacht voor te hebben en periodiek kritisch te kijken
Universiteit Maastricht voert daarom een vier jaar durend onderzoek uit naar
naar je normen en waarden. De komende jaren wordt het huidige beleid
de belasting van brandweerwerk. Dit leidt mogelijk tot aanpassingen van het
omtrent integriteit opnieuw bekeken en geactualiseerd.
beleid. Gedurende de looptijd van het onderzoek zijn er aanvullende
Hiermee samenhangend worden de risico’s op fraude ook meer stelselmatig
afspraken gemaakt voor een specifieke groep medewerkers die onder dit
geïnventariseerd en beoordeeld.
beleid vallen.
Goed werkgeverschap bij ongevallen
Financieel gezonde organisatie Financieel zijn er een aantal nadelige effecten merkbaar die zonder ingrijpen
Vanwege de situatie op de verzekeringsmarkt (fors opgelopen premies,
doorwerken naar volgende jaren. Er is dus noodzaak om te focussen op
onverzekerbare risico’s, schrijnende letselschadetrajecten) is er in het kader
kostenbeheersing. Dit thema is in 2023 dan ook nadrukkelijk geagendeerd
van goedwerkgeverschap besloten om als veiligheidsregio’s op dit onderwerp
door het management van de brandweer en zal ook de komende jaren een
samen te gaan werken. Voor de gezamenlijke bemiddelingsactiviteiten en
thema blijven.
advisering over risico’s is een stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s opgericht. Begin 2024 wordt voor de collectieve financiering van aanspraken een gemeenschappelijk Waarborgfonds opgericht. 20
Duurzaamheid Duurzaamheid is een steeds belangrijker thema in de maatschappij. Ook als VRT willen wij graag een duurzame organisatie zijn. Dit doen we al door bijvoorbeeld bij nieuw- en verbouw van onze kazernes duurzame keuzes te maken. We zien echter nog meer kansen op het gebied van duurzaamheid. We hanteren hierbij de volgende definitie van duurzaamheid: ‘ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder de behoeften van de toekomstige generaties, zowel hier als in andere delen van de wereld, in gevaar te brengen’. In 2023 wordt een visie- en ambitiedocument op het gebied van duurzaamheid opgesteld. In 2024 en verder wordt er uitvoering gegeven aan het ambitie document en de daarin beschreven doelstellingen.
Inkoop Als VRT zijn we bezig met het doorontwikkelen en verder professionaliseren
van onze inkoopfunctie. Er is een inkoopvisie opgesteld die richting geeft aan waar we als VRT naartoe willen. De komende jaren wordt hier verder invulling
Informatie Informatievoorziening We verzamelen en beschikken over veel data. Deze data is waardevol en bevat veel informatie die ons helpt in ons werk. Het Informatie en Operationeel Centrum (IOC) verzamelt, verbindt en analyseert deze data. Door deze data om te zetten in informatie en overzichtelijk weer te geven gebruiken we het om (onderbouwde) keuzes te maken en te kunnen sturen. Zo wordt de data onder meer gebruikt om operationele brandweerinformatie
via een dashboard inzichtelijk te maken (en zo onder andere te kunnen sturen op paraatheid). Er staat nu een mooie basis maar er zijn nog veel meer mogelijkheden. De komende jaren zal de ontwikkeling op dit gebied dan ook door gaan.
Informatieveiligheid De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor
aangegeven.
informatiebeveiliging. Voor ons als VRT is het cruciaal dat de
Rechtmatigheidsverantwoording
rampen en crises. De VRT werkt momenteel aan verdere implementatie van
M.i.v. 2023 legt het DB een verklaring af over de financiële rechtmatigheid van activiteiten van de organisatie. Als uitvloeisel daarvan wordt in deze paragraaf ook verslag gedaan over eventuele bevindingen rondom fraude, treasury en naleving van de wet Markt & Overheid. De nieuwe wijze van
bedrijfscontinuïteit gewaarborgd is gezien de rol die VRT speelt bij incidenten, de Baseline Informatiebeveiliging Overheden. De BIO is het basisniveau voor informatiebeveiliging voor overheden. Over de voortgang wordt gerapporteerd in het jaarlijkse auditverslag. Het doel is om uiterlijk 2024 te voldoen aan de BIO.
verantwoording wordt in 2023 nader uitgewerkt.
21
Woo en de archiefwet In 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden als vervanger van de Wet openbaarheid van bestuur. De Woo moet zorgen voor meer transparantie en voor goed vindbare overheidsinformatie. De Woo schrijft o.a. voor dat overheidsorganisaties actief bepaalde informatie openbaar moeten
maken. De Woo wordt gefaseerd ingevoerd. Naast de invoering van de Woo wordt ook de archiefwet vernieuwd. In de nieuwe archiefwet wordt meer nadruk gelegd op het (digitale) informatiebeheer. Dit heeft ook raakvlakken met de Woo en wordt daarom ook betrokken bij de implementatie van de Woo. Voor de invoering trekt de VRT op met Samen Twente.
6.2 Verbonden partijen
Deze paragraaf betreft derde rechtspersonen waarmee Veiligheidsregio Twente een bestuurlijke én financiële band heeft, door een participatie in een vennootschap of deelnemingen in stichtingen. Met een bestuurlijk belang wordt bedoelen we een zetel in het bestuur van een deelneming of
stemrecht. Een financieel belang houdt in dat de organisatie middelen ter beschikking heeft gesteld en die verliest bij faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij op haar verhaald kunnen worden. Van een financieel belang is ook sprake als Veiligheidsregio Twente bij liquidatie van een derde rechtspersoon middelen uitgekeerd kan krijgen.
Visie en beleid op verbonden partijen Veiligheidsregio Twente heeft geen specifieke visie ontwikkeld op gebied van verbonden partijen. Het belang daarvan groeit naarmate de organisatie zich verbindt aan meer partijen. Maar dat is niet het geval. Het aantal verbonden partijen van VRT is sinds oprichting stabiel.
Risicoanalyse verbonden partijen Het is niet nodig om de partijen waarmee VRT zich heeft verbonden te voorzien van een risicoscore. Zowel de vereniging van eigenaren als de stichting Meldkamer Twente zijn rechtspersonen die enkel in het leven zijn geroepen om de uitvoering van zaken te waarborgen. Het zijn bovendien rechtspersonen zonder personeel (en dus zonder eigen wil).
22
Lijst met verbonden partijen De Veiligheidsregio Twente heeft geen verbonden partijen. Overige partijen zijn onderstaand toegelicht; Stichting Risicobeheer Veiligheidsregio’s
BOGO
Vanuit de Veiligheidsregio Twente is niemand afgevaardigd in het bestuur. De
De Veiligheidsregio Twente heeft binnen de BOGO geen bestuurlijk belang. De
Veiligheidsregio is om reden daarvan niet bestuurlijk vertegenwoordigd
commandant van Brandweer Twente zit in het bestuur echter op eigen titel.
binnen de stichting. Om reden hiervan ontbreekt het bestuurlijk belang. Meldkamer Oost-Nederland Binnen de meldkamer Oost-Nederland heeft de Veiligheidsregio Twente een financieel en bestuurlijk belang echter ontbreekt een formele entiteit voor de meldkamer. De meldkamer is onderdeel van de VNOG. Om reden daarvan is de meldkamer niet opgenomen als verbonden partij.
De BOGO heeft beleidsvrijheid om benoeming van het bestuur zelf te regisseren. NIPV Voor het NIPV ontbreekt het financieel belang. De Veiligheidsregio Twente
heeft geen middelen ter beschikking gesteld aan het NIPV maar betaalt een jaarlijkse bijdrage waar een directe tegenprestatie tegenover staat. Daarbij is het NIPV een zelfstandig bestuursorgaan en daarmee kunnen zij geen beroep op de Veiligheidsregio doen bij financiële problemen.
6.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Actueel risicobeeld Jaarlijks wordt het financiële risicobeeld in termen van kans en impact geactualiseerd. Door middel van scores op kans en impact worden risico’s in oplopende zwaarte ingedeeld in groene, oranje en
Risico-omschrijving
Kans x Impact
rode risico’s. Oranje en rode risico’s wegen mee in de benodigde weerstandscapaciteit. Groene
Prijsstijgingen hoger dan indexering inkomsten
€ 632.000
risico’s in beginsel niet, tenzij het geheel ervan uitstijgt boven 1% van het begrotingsniveau. Begin
Twente Safety Campus exploitatieverlies
€ 375.000
Langdurig verzuim en arbeidsongeschiktheid
€ 182.000
Informatieveiligheid
€ 100.000
Totaal
€ 1.289.000
2023 is het risicobeeld geactualiseerd. In de volgende tabel zijn de belangrijkste risico’s (met een oranje score) opgenomen. Het zwaarstwegende risico betreft prijsstijgingen die boven de
indexering van de inkomsten uitgaan. Het risico is breed geformuleerd. Gedacht kan worden aan o.a. energiekosten, bouwkosten, salariskosten en de komende aanbesteding voor verzekering van het wagenpark.
23
Toekomstige risico’s, dat wil zeggen risico’s die pas na 2024 kunnen optreden, tellen nog niet mee in de benodigde weerstandscapaciteit. De volgende toekomstige risico’s zijn nu in beeld: Risico-omschrijving Twente Safety Campus actualisatie/afloop vergunning Bouwsteen verplichtend karakter: onvoldoende compensatie Rijk voor meerkosten Omgevingswet: onvoldoende compensatie Rijk voor meerkosten Afloop werkkostenregeling onkosten vrijwilligers (per 2025)
Beoordeling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan hoe de beschikbare weerstandscapaciteit zich verhoudt tot de benodigde capaciteit. Dit wordt uitgedrukt in de weerstandsratio. Aantal geïdentificeerde risico’s
13
Aantal groene scores
9
Aantal oranje scores
4
Aantal rode scores
0
Benodigde weerstandscapaciteit
€ 1.289.000
Beschikbare weerstandscapaciteit (31-12-2022)
€ 991.000
Weerstandsratio
77%
Weerstandsratio norm (cf. beleidskader)
70%
Tot de beschikbare weerstandscapaciteit worden gerekend de algemene reserve en de bestemmingsreserves waarop nog geen verplichtingen rusten. In het
beleidskader risicomanagement en weerstandsvermogen is vastgelegd dat VRT een weerstandsratio van 70% hanteert als richtsnoer. De feitelijke weerstandsratio per 31-12-2022 is wat hoger.
24
Financiële kengetallen De door BBV voorgeschreven kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte Veiligheidsregio Twente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te vangen. Het gaat om de kengetallen: De netto schuldquote laat het niveau van de schuldenlast zien, ten opzichte van de baten. Het geeft een indicatie van de mate waarin de rentelasten op de exploitatie drukken. De solvabiliteitsratio is de verhouding eigen vermogen/ totaal vermogen en geeft inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is op de langere termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De structurele exploitatieruimte laat zien welke structurele ruimte nodig is om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is.
Jaarrekening
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
2027
92,5%
104,5%
112,8%
112,7%
109,0%
104,2%
92,5%
104,5%
112,8%
112,7%
109,0%
104,2%
Solvabiliteitsratio
2,9%
0,7%
0,1%
0,2%
1,0%
2,0%
Structurele exploitatieruimte
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
De toename van de netto schuldquote in 2023 en 2024 resulteert uit de hoge investeringen en de daarvoor benodigde financiering. Na 2024 wordt een lager investeringsniveau verwacht, zodat de schuldquotes weer afnemen. VRT heeft al sinds de oprichting een beperkt eigen vermogen en daarmee een lage solvabiliteit. De terugval tot en met 2024 en het herstel daarna komen voort uit de mutaties in de FLO-reserves. De structurele baten en lasten zijn in evenwicht. Het eigen vermogen is klein en kan tijdelijke verstoringen in dit evenwicht maar beperkt opvangen.
25
6.4 Onderhoud kapitaalgoederen Gebouwen
Materieel
Voor de brandweer zijn 29 gebouwen (ca. 35.000 m2 BVO) in gebruik (de
VRT beschikt over een groot arsenaal aan voertuigen. Ruwweg zijn deze op te
brandweerkazernes), waarvan 27 in eigendom zijn. Daarnaast bezit de
delen in voertuigen die voor operationele taken worden ingezet (zoals
Veiligheidsregio Twente nog een pand aan de Demmersweg (beoogde
tankautospuiten) en dienstvoertuigen. In totaal gaat het om ca. 95 voertuigen
verkoop na overgang Meldkamer) en diverse panden op de Twente Safety
voor incidentbestrijdende activiteiten. En ca. 85 dienstvoertuigen bedoeld
Campus. De boekwaarde van alle panden in bezit tezamen bedraagt per 2022
voor brandveiligheidstaken, aan de operatie ondersteunende activiteiten
Voor het dagelijkse beheer van het vastgoed is een Servicedesk ingericht die
Voor al dit materieel is een bumper-tot-bumper-concept geïntroduceerd,
uitgevoerd op basis van onderliggende onderhoud- en beheersplannen.
één locatie worden onderhouden en gekeurd. Het bijbehorende
Uitgangspunt daarbij is dat het onderhoud wordt afgestemd op
onderhoudsbudget (out-of-pocket) bedraagt € 0,25 mln.
€ 32 mln.
24/7 bereikbaar is voor storingen, klachten en schades. Het onderhoud wordt
conditieniveau 3.
(zoals logistiek) en personele vervoersbewegingen binnen en buiten Twente.
waarmee zowel de voertuigen als materialen zoals ademluchtapparatuur op
Het bijbehorende onderhoudsbudget is ca. € 0,8 mln. Gemiddeld genomen is
Momenteel wordt de organisatie geconfronteerd met oplopende
dit budget toereikend.
onderhoudsuitgaven. De aanschaf van nieuwe tankautospuiten zal een positieve invloed hebben.
Voor 2024 staan o.a. de volgende thema’s op de rol: •
Ingebruikname van de verbouwde onderdelen van kazerne Hengelo.
de onderhoudskosten gaan verminderen.
invlechten van functionaliteiten die nu in het pand Demmersweg zijn
Voor 2024 is de aandacht o.a. gevestigd op de volgende thema’s:
ondergebracht. Uitvoering geven aan het strategisch huisvestingsplan ( deze wordt opgesteld in 2023) •
het onderhoud hiervan is grotendeels in het contract opgenomen. Dit zal ook
Deze verbouwing, die start in 2023, komt voort uit het optimaal benutten van de beschikbare ruimte, verduurzaming en het
•
Een deel van de aan te schaffen dienstvoertuigen zijn elektrische voertuigen,
•
Ingebruikname 17 tankautospuiten
•
Ingebruikname 7 natuurbrandvoertuigen
•
Aanbesteding van haakarmvoertuigen
Verkenning mogelijkheden tot nieuwbouw kazerne Markelo 26
6.5 Financiering Wettelijke kengetallen Vanuit de regelgeving zijn er drie kengetallen die periodiek moeten worden
Schatkistbankieren
achteraf gemiddeld per kwartaal berekend. Voor de renterisiconorm wordt
om hun middelen aan te houden bij het ministerie van financiën. Voor de
vooruit gekeken met een berekening voor het komende jaar en een doorkijk
middelen beneden het drempelbedrag (0,75% van het begrotingstotaal) geldt
naar de volgende jaren.
deze verplichting niet. Met de bank is afgesproken om automatisch saldo af
berekend. De kasgeldlimiet en het schatkistbankierenpercentage worden
Schatkistbankieren houdt in dat decentrale overheden de verplichting hebben
te dragen.
Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is opgenomen om de directe gevolgen van een snelle
Renterisiconorm
rentestijging te beperken. Deze limiet beperkt het aandeel van de
De renterisiconorm bepaalt dat van de vaste schuld jaarlijks een bedrag van
gefinancierd. Bij wet is het maximum gesteld op 8,2% van het
renteherziening en herfinanciering. Hiermee is een grens gesteld aan het
begrotingstotaal. Dat komt voor de organisatie neer op een bedrag van ca. €
renterisico op de leningenportefeuille. De renterisicopercentages voor de
5,1 mln.
komende jaren staan in onderstaande tabel.
financieringsbehoefte dat met kortlopend vreemd vermogen mag worden
Renterisiconorm
maximaal 20% (€ 13,8 mln.) van het begrotingstotaal onderhevig mag zijn aan
Maximum
2024
2025
2026
2027
20%
0,0%
3,2%
5,1%
3,6%
In 2025, 2026 en 2027 lopen onderdelen van de langlopende leningenportefeuille af. Het gaat om resp. € 2,2 mln., € 3,5 mln. en € 2,5 mln. Hiermee wordt de renterisiconorm niet overschreden.
Leningenportefeuille De langlopende leningenportefeuille bedraagt in totaal € 45,7 miljoen (stand ultimo 2022). Onderstaande grafiek geeft de verdeling van deze portefeuille naar afloopdata. In 2023 loopt een lening van € 3,0 mln. af. Het totaal aan geraamde investeringen in 2023 en 2024 is hoog. Resultaat hiervan is dat de langlopende leningenportefeuille per saldo aanzienlijk zal toenemen.
27
Afloop leningen
12.000.000 10.000.000 8.000.000 6.000.000 4.000.000 2.000.000 0
2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033
2038 2043
Omslagrentepercentage Het omslagrentepercentage wordt berekend door de verwachte rentelasten te delen door de verwachte boekwaarde van de vaste activa per 1 januari van het
begrotingsjaar. De rente wordt doorberekend aan de taakvelden waar de vaste activa bij behoren. Het gecalculeerde omslagpercentage mag op een veelvoud van 0,5% worden afgerond. Een actuele prognose van het omslagpercentage voor 2024 komt uit op 2,24%. Bij de keuze voor de kleinste afronding komt de te hanteren omslagrente uit op 2,0%. De externe rentelasten, renteomslag en renteresultaat zijn opgenomen in onderstaand renteschema. Met deze cijfers is het tot nog toe jaarlijks aanwezige rentevoordeel in de begroting (stelpost) verdwenen. Als de rentestanden verder stijgen, slaat dit zelfs om in een nadeel. In de Berap zal hierover worden gerapporteerd. Renteschema 2024 (x € 1.000) Externe rentelasten over korte en lange financiering
1.502
Externe rentebaten over de korte en lange financiering
n.v.t.
Saldo rentelasten en rentebaten
1.502
Aan taakvelden toe te rekenen rente (renteomslag)
1.340
Renteresultaat op het taakveld treasury
162 -/-
28
6.6 Investeringen Veiligheidsregio Twente is een relatief kapitaalintensieve organisatie. De organisatie beschikt over veel vastgoed (kazernes) en een wagenpark van dienstvoertuigen en hulpverleningsvoertuigen. In deze paragraaf komen de volgende onderwerpen aan bod: •
Investeringsplanning
•
Investeringsruimte
•
Investeringen in 2024 in detail
A: Investeringsplanning De vervangingsinvesteringen worden planmatig uitgevoerd om budgettaire en aanbestedingstechnische redenen. Het geplande investeringsbeeld wordt regelmatig bijgewerkt. Daarbij wordt een horizon van drie jaar aangehouden. Het laatste investeringsbeeld dateert van maart 2023 en ziet er als volgt uit:
Tabel A: investeringsplanning 2023-2025 (mln.) Categorie
2023
2024
2025
Gebouwen
4,2
8,6
4,3
Materieel
7,8
9,3
1,5
Materialen (w.o. pers. uitrusting)
2,6
0,6
0,5
ICT
1,1
0,4
0,2
Totaal
15,6
18,9
6,5
Belangrijkste investeringen qua gebouwen zijn de verbouwing van de kazerne Hengelo, het testcentrum en nieuwbouw diverse kleinere kazernes. De grootste
investering in het wagenpark is de aanschaf van tankautospuiten. De planning hiervoor is naar voren gehaald vanwege het gebruik kunnen maken van een gunstige prijsvast-garantie. Per saldo is de investeringsbehoefte voor genoemde periode berekend op € 41,0 mln.
B: Investeringsruimte (excl. geplande investeringen) Bij beoordeling van de uitvoerbaarheid van de investeringsplanning vormt het begrotingskader de leidraad. In de begroting wordt feitelijk rekening gehouden met een gemiddelde vrijval van ca. € 6,5 mln. (= niveau afschrijvingen). De beschikbare investeringsruimte in enig jaar hangt echter af van de mate waarin de werkelijke 29
investeringen zich in bedrag en tempo hebben verhouden tot die van de begroting. Verschillende factoren spelen daarin een rol. Zo kunnen aanbestedingsperikelen, bestemmingsplannen die op zich laten wachten of interne discussie over de exacte behoeftestelling een oorzaak zijn. Soms is vervanging op het geraamde moment ook nog niet nodig, omdat de goederen nog in goede staat verkeren. Bij aankoopbeslissingen wordt standaard gekeken naar nut en noodzaak. Volgend overzicht geeft de beschikbare investeringsruimte weer plus de vrijval voor de komende jaren. Ruimte die dus kan worden ingezet om de bovenstaande investeringsplanning (tabel A) te financieren.
Tabel B: investeringsruimte 2023-2025 (mln.) Categorie
2023
Vrijval 2024
Vrijval 2025
6,2
1,1
0,3
1,9
15,5
6,5
1,9
1,6
0,8
2,5
0,6
1,2
ICT
1,3
0,6
1,8
0,2
0,6
Totaal
17,0
9,0
26,0
8,5
4,0
Per 1-1
vrijval
Totaal
Gebouwen
0,4
5,8
Materieel
13,7
Materialen
De beschikbare investeringsruimte voor de komende periode neer op € 38,4 mln. De investeringsplannen (A) en de financiële investeringsmogelijkheden (B) houden in de periode 2023-2025 geen gelijke tred. Het overschot op de investeringsbegroting is per begin 2023 nog groot, maar zal in de komende periode afnemen en negatief worden. De knelpunten waarvoor een stapsgewijze ophoging van de gemeentelijke bijdrage is toegekend (voor o.a. BTW-nadeel, vervanging onroerende activa) werken langjarig door. De effecten t/m 2022 zijn begrotingstechnisch afgedekt, maar niet voor de periode daarna, dat geldt m.n. voor de categorie gebouwen. De negatieve investeringsruimte per ultimo 2025 is dan ook geheel toe te schrijven aan de categorie gebouwen. De overige categorieën zijn positief. Gezien de
lange gemiddelde afschrijvingstermijn van de categorie gebouwen, in vergelijking met de andere categorieën, leidt dit voor alle categorieën samen toch niet tot een negatieve resultaat qua kapitaallast. Het opstellen van het Strategisch Huisvestingsplan staat op de planning voor 2023 en zal onder andere ingaan op de mogelijkheden om het tekort op de investeringsruimte Gebouwen om te buigen.
30
Planning (tabel A) versus ruimte (tabel B) 2023-2025 (mln.) ultimo 2022
Ruimte Totaal
ultimo 2023 17,0
ultimo 2024 10,4
ultimo 2025 0,0
2,6-
C: Investeringen 2024 Zoals in tabel A weergegeven bedraagt de investeringsbehoefte voor de jaarschijf 2024 € 18,9 mln. Dit zijn ramingen die in structurele zin worden geacht te passen binnen het bestaande budgettaire kader. Daarom wordt gevraagd om bij vaststelling van de begroting 2024 tevens akkoord te gaan met de geraamde investeringen voor 2024. De investeringen zijn hieronder nader gespecificeerd. De autorisatie is op het niveau van de categorieën. Ter verhoging van het inzicht zijn ook de grootste investeringen aangegeven.
Investeringen per categorie (mln.)
Grootste investeringen (mln.)
Categorie
Bedrag 2024
Categorie
Investering
Gebouwen
8,6
Gebouwen
Batterijtestcentrum
1,3
Materieel
9,3
Verbouwing Hengelo
3,6*
0,6
Nieuwbouw Basis kazerne
1,8
Materialen
Tankautospuiten incl. bepakking (17x)
6,2
Natuurbrandvoertuigen (7x)
2,5
ICT
0,4
Totaal
18,9
Materieel
Bedrag 2024
* Totale investering is 5,5
31
7 Financiële begroting 2024 Overzicht van baten en lasten en de toelichting Allereerst een overzicht van de lasten en baten per programma, aangevuld met de algemene Rijksbijdrage en gemeentelijke bijdrage. Programma (x € 1.000)
Lasten
Baten
Basistaken – Voorkomen
5.794
270
Basistaken – Voorbereiden en bestrijden
58.413
675
Aanvullende opdrachten
4.581
4.581
Vernieuwen en ontwikkelen Rijksbijdrage algemeen
8.858
Gemeentelijke bijdrage
54.403
Totaal
68.787
68.787
32
In onderstaand overzicht worden naast de vier kolommen (organisatorische indeling) de algemene dekkingsmiddelen, overhead, heffing vennootschapsbelasting (Vpb) en het bedrag voor onvoorzien gepresenteerd. De autorisatie van de begroting is op het niveau van onderstaande kolommen. Bedragen x € 1.000
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Kolom
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Multidisciplinaire onderwerpen
4.431
5.855
1.424
1.857
2.458
601
4.500
4.420
80-
Brandweer
45.815
8.331
37.484-
46.166
8.258
37.907-
48.139
7.577
40.561-
GHOR
1.188
971
217-
1.298
955
342-
1.490
1.120
371-
Gemeenten
442
422
20-
619
581
38-
608
579
29-
Subtotaal
51.876
15.579
36.297-
49.940
12.253
37.687-
54.737
13.696
41.041-
49.650
49.650
54.403
54.403
Algemene dekkingsmiddelen 47.827
47.827
12.077
978
11.099-
12.499
536
11.713-
14.050
688
13.362-
Subtotaal
12.077
48.805
36.727
12.499
50.186
37.687
14.050
55.092
41.041
Totaal gerealiseerde saldo baten en
63.954
64.384
430
62.439
62.439
-
68.787
68.787
-
266
585
319
64.220
64.969
749
62.439
62.439
-
68.787
68.787
-
Gemeentelijke bijdrage Overhead Heffing VPB Bedrag onvoorzien
lasten Toevoeging/onttrekking aan reserves Onttrekking weerstandsvermogen Gerealiseerd resultaat
Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Binnen Veiligheidsregio Twente zijn er geen structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.
33
Taakvelden Het volgende overzicht geeft inzicht in het verdelingsprincipe van de taakvelden naar de kolommen voor het begrotingsjaar 2024. De lasten en baten zijn exclusief reservemutaties.
Taakveld
Multidisciplinaire
Brandweer
GHOR
Gemeenten
Totaal
onderwerpen Bedragen x €1.000,-
Baten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
61
0.1 Bestuur 0.4 Overhead
Lasten
3
1.027
0.5 Treasury
Saldo 61
686
12.766
1.375
1.537
162
-553
-553
0.8 Overige baten en lasten