Algemene beschouwingen TeamDAP

VISIE IS NIET ‘VOORUITSCHUIVEN’ MAAR ‘VOORUITKIJKEN’ ÍNLEIDING Allereerst een woord van dank aan het college en de ambtenaren voor het opstellen van de begroting. Visie is niet vooruitschuiven, maar vooruitkijken! Je bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen, dat heeft TeamDAP hoog in het vaandel staan. Want alleen op deze wijze kun je goed beleid maken, daarop sturen en tijdig anticiperen en de raad in stelling brengen. Laten we beginnen met dat onze fractie constateert dat deze begroting uitblinkt door een gebrek aan visie. Ook vindt de fractie van TeamDAP de begroting niet transparant omdat op diverse bedragen een duidelijke toelichting en uitsplitsing ontbreekt. Dat zou niet n.a.v. een technisch beraad moeten volgen. Een begroting moet duidelijk leesbaar en inzichtelijk zijn. We blikken kort terug en hopen oprecht dat de raad en college leert van gemiste kansen. Denk bv. aan het niet op tijd inspringen via een bestemmingsplan om dat doel te realiseren, hetgeen de meerderheid van de raad eigenlijk uiteindelijk beoogde, geen zoutboringen. Raadsafspraken Het college is gevraagd een voorstel aan de raad voor te leggen over het te volgen besluitvormingsproces rond de voorzieningen. - Het onderwerp in de vergadering van september te agenderen voor een voorzieningendiscussie ten behoeve van de begroting van 2023.

- In de voorzieningendiscussie de resultaten van de burgerpeiling te betrekken. We zitten nu op 9 november en tot op heden heeft er geen voorzieningendiscussie plaatsgevonden. Ondertussen worden er wel bedragen in de begroting meegenomen die gerelateerd zijn aan deze discussie. Vraag aan het college: waarom is dit nog steeds niet ingepland en hoe verhoudt zich dat tot deze begroting? De Wilder We spreken hier over een meerjarenbegroting, t/m 2026. Als voorbeeld noemen we zwembad De Wilder. Begin 2025 loopt het contract af met de Wilder. We lezen van het college geen enkele visie hoe zij hiernaar kijkt en bv. welke mogelijkheden zij de raad voorlegt. En hoe zij eventuele voorstellen zou willen financieren. Immers het gebouw is afgeschreven en er zal toch iets op korte termijn dienen te gebeuren. Of vindt het college dat er geen nieuw of vernieuwd zwembad moet komen?

De Kappen Een ander voorbeeld betreft coöperatie de Kappen. Content is TeamDAP dat er gehoor is gegeven aan de noodzaak die wij zagen om tot wijziging van het bestuur over te gaan. Stilzwijgend is de standaardsubsidie van € 500.000 weer meegenomen in de begroting. Maar het college neemt ook zonder enige argumentatie en onderbouwing extra € 181.000 mee, die eenmalig in 2022 verstrekt is. TeamDAP heeft de subsidieaanvraag opgevraagd en is enorm geschrokken van de hoogte van het bedrag. De Kappen heeft een bedrag van € 928.000 ingediend, oplopend naar boven het miljoen. TeamDAP ziet geen enkele relatie met de bedragen die in de begroting zijn opgenomen. We horen graag van de wethouder waarom hij de raad niet proactief heeft geïnformeerd over deze afwijkende aanvraag. De ambtenaar geeft aan dat deze nog niet is beoordeeld. We zijn inmiddels 1,5 maand verder. Dit is essentiële informatie voor de raad voor het besluiten over deze begroting. TeamDAP blijft zorgvuldig en positief kritisch beoordelen en wil zonder concrete onderbouwing niet zomaar geld uitgeven. Op 7 juli jl. is er unaniem een motie aangenomen om het tekort voor 2022 tijdelijk en deels op te lossen en vervolgens de voorzieningendiscussie af te wachten. Helaas heeft deze nog niet plaatsgevonden. Structurele financiële afspraken met de Kappen dienen aan de basis te liggen.

Daarom dienen we een amendement in om deze € 181.000 uit de begroting te verwijderen. Mocht er later geld nodig zijn kan dat, zoals dat ook formeel hoort, in een apart en concreet raadsvoorstel aan de raad worden voorgelegd. Het Assink 9 Juli 2019 heeft de gemeenteraad gesproken over de Kadernota waarin het uitstel van de bouw van het Assink was opgenomen. Alle partijen hebben unaniem aangegeven dat de nieuwbouw van het Assink als prioriteit 1 op de lijst van Haaksbergen komt. Verbaasd waren wij met de coalitieonderhandelingen naar voren kwam dat meerdere partijen geen geld voor nieuwbouw wilden vrijmaken, terwijl er in de raadszaal eerder anders werd gesproken en besloten. In 2020 werd nog steeds ingezet op nieuwbouw. Zie 17/6 ik citeer: ‘het moment, waarop het financieel herstel is geslaagd en er sprake is van een situatie met een evenwichtige begroting en voldoende weerstandcapaciteit zal bepalend zijn voor het oppakken van het project nieuwbouw Assink”. Het Assink zou worden meegenomen in de voorzieningendiscussie. Inmiddels ventileerde het Assink naar buiten dat er een krimpend leerlingenaantal is dat leidt tot het sluiten van de van Brakelstraat en dat de nieuwbouw niet doorgaat. Wij vragen ons af hoe en of er hieraan voorafgaand wat door het college is gecommuniceerd naar het Assink.

In de commissie van begin oktober hebben we de wethouder gevraagd naar welke communicatiemomenten er zijn geweest met het Assink en wat dat inhoudelijk was. Omdat we tot op heden geen antwoord hebben gekregen vragen we dat de wethouder nu opnieuw.

Het Marktplan Zorgvuldigheid neemt TeamDAP ook in acht met het Marktplan. Burgerparticipatie heeft nauwelijks tot niet plaatsgevonden m.b.t. wat wenselijk wordt geacht. Inmiddels ligt er jurisprudentie die haaks staat op de wijze waarop in Haaksbergen het Marktplan wordt voorbereid. TeamDAP wil dat de inwoner serieus wordt genomen, en blijft erbij dat het college voor het Marktplan een raadsvoorstel met alternatieven had moeten voorleggen in plaats van op voorhand te focussen op alleen een supermarkt. Feitelijk heeft zowel het college als de meerderheid van de raad, de inwoners en de indiener van het alternatieve plan buitenspel gezet. De consequentie weten we nu al op voorhand. Ellenlange procedures die de gemeente geld gaan kosten. Ook dit hadden we willen voorkomen net zoals zoutwinning. Wilhelminaviaduct We lezen helemaal niets over het Wilhelminaviaduct waar zoveel commotie over was, en werd meegenomen in de presentatie naar de raad. TeamDAP heeft hierover een duidelijke visie en neemt daar ook haar standpunt in. Het viaduct is nog vele jaren goed bruikbaar, nog lang niet afgeschreven. Daarom wil TeamDAP dit behouden blijft om meerdere redenen, temeer omdat dat dit kapitaalvernietiging is. Woningbouw Ontbreken van de visie. Er is al zoveel gesproken over een woonvisie die er zou komen door colleges waar het CDA deel van uitmaakte, nu al ruim 5 jaar.

Er zijn al zoveel bijeenkomsten geweest, ook met inwoners. Maar nog steeds ligt de beloofde woonvisie er niet die in september al was beloofd. Het college zou ook bijeenkomsten regelen met de raad in september. TeamDAP houdt niet van proat’ n moar poets’n. Dat betekent concreet, college aan het werk. U verschuilt zich steeds achter de woonvisie die maar niet komt. Ondertussen is de woningnood in Haaksbergen enorm groot. Het kan en mag toch niet zo zijn dat inwoners de dupe worden van het gebrek van voortvarendheid door uw college. Niet de oren laten hangen naar grote projectontwikkelaars maar naar de inwoner. TeamDAP luistert goed naar haar inwoners en vindt dat het college de doelgroepen z.s.m. hoort te bedienen. Dat betekent voor jongeren, ouderen en starters bv. een doorschuifsysteem. Kleinere seniorenwoningen bouwen, zodat de huidige huurwoningen beschikbaar komen voor o.a. jongeren en starters. Daarentegen wil TeamDAP groen graag groen laten, dus geen verstening in het buitengebied. Plattelandsontwikkeling

TeamDAP heeft begin dit jaar, n.a.v. het spreken van een biogasboer uit NoordDeurningen in Buurse, gevraagd om een werkbezoek van de gemeenteraad aan deze plek. Biogas vanuit mestverwerking levert een win-win situatie op. De stikstof gaat ver naar beneden en er worden enorme hoeveelheden gas opgewekt waardoor we minder afhankelijk worden van derden. TeamDAP wil dat het college gaat kijken of ze hier iets in kan faciliteren. Hondenbelasting De hondenbelasting stamt uit de tijd dat honden nog gebruikt werden als transportmiddel en het tegengaan van overlast van zwerfhonden en het terugdringen van hondsdolheid. In de 2e kamer is met ruime meerderheid een motie aangenomen met de strekking om het heffen van hondenbelasting landelijk af te schaffen. Meer dan 50% van de gemeenten hieven dit al niet meer. Bovendien zitten we in een periode waar de lastendruk een grote rol speelt en de financiële draagkracht van inwoners laag is. Ook hebben honden een positieve bijdrage op de mens, denk hierbij aan minder eenzaamheidgevoel, gezelschap, vreugde, een (dieren)vriend, hobby maar ook een invloed op de gemeenschap zoals buurtwacht tijdens een avondronde met de hond en onderlinge contacten. Hierover dienen wij een amendement in. Sociaal domein Ik citeer vanuit het coalitieakkoord onder het stuk Sociaal domein, zorg en welzijn: ‘voorkomen is beter dan genezen.

Daarom zetten we vol in op preventie en laagdrempelige hulp. Inwoners kunnen veel zelf, of met een klein duwtje in de rug. Bovendien bespaart preventie zorgkosten op de lange termijn’. Einde citaat. Met name dit laatste zinnetje geeft aan dat een lange termijnvisie van groot belang is. Daar waar we nu op inzetten, hebben we op termijn profijt van. Helaas missen we deze visie in de begroting. In de begroting zien wij niet terug hoe er geacteerd wordt op thema’s, crises die op dit moment spelen. Wat kan de gemeente hierin betekenen voor haar inwoners, waardoor op lange termijn hogere kosten voorkomen worden? Tijdens één van de informatieavonden hebben wij kunnen vernemen dat Haaksbergen diverse mogelijkheden biedt om inwoners met een lager inkomen te kunnen ondersteunen. Helaas blijkt dat dit bij veel inwoners niet voldoende bekend is. Om die reden vindt TeamDAP dat hier meer bekendheid voor dient te komen en de drempel om hiervan gebruik te maken zo laag mogelijk te maken. Zoals toegezegd in de thema-avond en als input voor het beleidsstuk ziet TeamDAP dit dan ook graag voor de behandeling van de kadernota opgenomen. WMO Op 25 mei jl. hebben wij samen met D66 een motie ingediend, omdat wij ons zorgen maken over de correcte be- en afhandeling van WMO aanvragen met urgentie. Op dat moment liep er al een onderzoek van waaruit

verbetervoorstellen zijn gedaan. Ondanks dat zijn deze zorgen bij ons niet weggenomen. Nog steeds ontvangen wij signalen van verre termijnoverschrijdingen en moeizame communicatie. Dit staat haaks op wat ik zojuist nog heb geciteerd: vol inzetten op preventie en laagdrempelige hulp. Dit bespaart geen kosten op lange termijn, dit kost de gemeente geld op lange termijn. Jongeren De klachten van jongeren gaan naast eenzaamheid ook over een breder gevoel van somberheid. Dit wordt o.a. veroorzaakt door het gebrek aan perspectief: wanneer is het allemaal klaar, wanneer kunnen we ons leven weer oppakken? Ook het gemis aan activiteiten en structuur speelt een rol. Ten aanzien van de zorg die wordt aangeboden in Haaksbergen wil TeamDAP dat er voldoende vrijetijdsbesteding- en/of voorzieningen zijn voor de jeugd tussen twaalf en achttien jaar. Dit om onder andere overlast door hangjongeren te voorkomen. TeamDAP wil dat er proactief wordt gekeken naar een mogelijke ontmoetingsplek voor jongeren en daarom dienen wij mede een motie in. Verslavingszorg Wij hebben meerdere keren onze standpunten hierover kenbaar gemaakt. TeamDAP maakt zich niet alleen zorgen over de aanhoudende drugsproblematiek, maar over de verslavingsproblematiek in zijn algemeenheid. In de raadsvergadering van 28 september 2022 hebben wij samen met D66 een vraag gesteld m.b.t. de verslavingszorg.

De reactie die wij hierop hebben verkregen is vrij algemeen en geeft Team DAP onvoldoende antwoord of Haaksbergen in beeld heeft hoe groot de problematiek is. Er wordt o.a. verwezen naar de Twentse gezondheidsverkenning, ‘die een goed beeld schetst’. Let wel de onderzoeksresultaten zijn gebaseerd op onderzoeken in 2020 en 2021. Wij vragen ons sterk af in hoeverre deze cijfers op dit moment nog van toepassing zijn en in hoeverre deze cijfers alleen maar het topje van de ijsberg zijn. De langdurige gevolgen die de coronacrisis met zich heeft meegebracht, maar ook de verschillende crisis die op dit moment zeer actueel zijn, brengen mogelijk met zich mee dat dit percentage hoger ligt dan destijds onderzocht. De antwoorden die wij hebben gekregen over wat gemeente Haaksbergen daadwerkelijk doet als het gaat om preventie op de verschillende verslavingsproblematieken verwijzen vooral naar de instellingen die een gespecialiseerd aanbod hebben. Het benoemen van organisaties en DSMclassificaties geeft voor ons een onvolledig antwoord op de vraag wat Haaksbergen feitelijk doet aan preventie. TeamDAP wil dat de gemeente keuzes maakt om geld specifiek in te zetten op dit aandachtsgebied.

In de begroting staat bij Herstelplan Nationaal Programma Onderwijs genoemd dat voor eventuele vrijvallende middelen een bestemming gezocht wordt passend bij de ondersteuningsbehoeften van jongeren volgens lokale partijen

op het terrein van onderwijs en zorg. Ons voorstel zou zijn om dit mee te nemen in het onderzoek naar drugsgebruik onder jongeren en het inzetten van preventieve maatregelen. Vraag aan de wethouder en de andere fracties wat u van dit voorstel vindt? Eenzaamheid Eenzaamheid is een onderbelicht programma. TeamDAP wil dat er nog meer aandacht gaat naar de eenzaamheid. Participatie In het coalitieakkoord staat o.a. de inwonersparticipatie genoemd. ‘We zoeken onze inwoners en bedrijven op en zijn voor hen ook goed vindbaar. We zijn zichtbaar en toegankelijk. We doen graag mee aan initiatieven uit de samenleving. En voordat de gemeente zelf plannen uitwerkt, halen we – bij de onderwerpen die daarom vragen – eerst uit de samenleving op wat mensen belangrijk vinden.’ We moeten hierin kritisch naar onszelf blijven kijken. Dit is en blijft belangrijk om betrokkenheid van inwoners te krijgen en te behouden. Wij vragen ons af of dit al voldoende onafhankelijk en consistent door partijen wordt nagestreefd. College aan zet De titel van de raadsafspraken luidt: de raad aan zet. Nee: het college is nu aan zet! Begroten is niet alleen vooruitkijken in cijfers, maar ook in ontwikkelingen. De huidige crises zijn van grote invloed op waar we over een aantal jaar staan.

Daar waar nu al lokaal ingespeeld kan worden op bijvoorbeeld de energiecrisis, stikstofcrisis, inflatie, verduurzaming en noem maar op, kan het college dus nu al iets doen. Wij dienen mede een amendement in die door de PvdA zal worden toegelicht i.h.k.v. openbare verlichting. Tevens dient TeamDAP een motie energiebudget in, die bedoeld is om lokaal ook iets te kunnen betekenen voor haar inwoners. Dank u wel voorzitter!