Advies geuronderzoek landgoed Eppenzolder

Advies geur landgoed Eppenzolder Bevoegd gezag : Kenmerk : Aan : Van : Onderwerp/ Locatie :

Gemeente Haaksbergen Datum : 9 juni 2022 D2022-ODT-138417 Zaaknummer : Z2022-ODT-003911 Gemeente Haaksbergen Elise Goossen Collegiaal toetser : Reinier van Dijk Beoordeling omgekeerde werking geur landgoed Eppenzolder

Conclusie en advies Conclusie - De geurberekening betreffende de Hassinkbrinkweg 23 Haaksbergen is uitgevoerd op basis van aannames en niet op basis van de rechtsgeldige vergunning; - Voor de beoogde ontwikkeling zal de bedrijfsvoering van de inrichting aan de Hassinkbrinkweg 23 niet aanvullend worden belemmerd voor wat betreft het aspect geur op basis van de geurberekening die ambtshalve is uitgevoerd; - In de conclusie ontbreekt de beoordeling woon- en leefklimaat beoogde woning op basis van het geuronderzoek Hassinkbrinkweg 23; - Het is aannemelijk dat ter hoogte van het voorgenomen plan sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat voor wat betreft het aspect geur op basis van de geurberekening die ambtshalve is uitgevoerd. Advies - Een verdere onderbouwing voor de voorgenomen ontwikkeling voor wat betreft het aspect geur is niet noodzakelijk; - Procedure voortzetten waarbij ten aanzien van de overwegingen met betrekking tot mogelijke effecten van geuremissie als gevolg van dit plan kan worden verwezen naar dit onderzoek. Inleiding Door BJZ is een ruimtelijke onderbouwing opgesteld ten behoeve van de realisatie en ingebruikname van een woning. De ruimtelijke onderbouwing gaat in op de realisatie van een woning op landgoed Eppenzolder, nabij de N18 in Haaksbergen op een onbebouwd perceel met agrarische bestemming.

In de directe nabijheid van het voorgenomen plangebied zijn meerdere veehouderijen met OU-dieren gelegen, de Wissinkbrinkweg 57, Albertsweg 2, Schoolkaterdijk 27, Rondeelweg 14, Ensinkweg 4 en Eijsinkpasweg 9. Aan de Hassinkbrinkweg 23 is geen sprake van een agrarische bedrijfsvoering, maar het perceel heeft wel een agrarische bestemming voor intensieve veehouderij. Voor een goede ruimtelijke ordening is het, op grond van de Wet ruimtelijke ordening, noodzakelijk inzichtelijk te maken of de geurhinder afkomstig van agrarische bedrijven beperkingen oplevert voor het toekomstige gebruik van het plangebied. Hierbij dient te worden onderzocht wat de kwaliteit van de leefomgeving(klimaat) binnen het plangebied is.

OD Twente Haven Zuidzijde 30 7607 EW Almelo Postbus 499 7600 AL Almelo KVK 71101241 BTW NL858579509B01 IBAN NL48 BNGH 028 5175 416 BIC BNGHNL2G

Het is noodzakelijk inzicht te verkrijgen of de vaststelling van het voorgenomen plan leidt tot belemmering van de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf gelegen aan de Hassinkbrinkweg 23 Haaksbergen. Op dit moment is er aan de Hassinkbrinkweg 23 geen sprake van een agrarische bedrijfsvoering, maar het perceel heeft wel een agrarische bestemming voor intensieve veehouderij. Team advies van de ODT is gevraagd om te beoordelen of de betreffende woning kan worden gerealiseerd zonder dat de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 worden belemmerd. De mogelijke effecten van de overige intensieve veehouderijen zijn niet onderzocht in het kader van dit advies. Betrokken documenten De volgende documenten zijn betrokken in het onderzoek: - Onderzoek geurhinder en veehouderij Landgoed Eppenzolder, Haaksbergen (bestandsnaam: D2022-ODT-138417). Wettelijk kader Op 1 januari 2007 is de Wet geurhinder en veehouderij (verder: Wgv) in werking getreden. De Wgv is het exclusieve toetsingskader voor de beoordeling van geurhinder afkomstig van dierenverblijven bij veehouderijen. De Wgv stelt normen voor maximale geurbelasting op geurgevoelige objecten of minimaal vereiste afstanden tussen veehouderijen en geurgevoelige objecten.

Binnen de Wgv zijn geurgevoelige objecten onderverdeeld in twee categorieën, te weten objecten gelegen binnen de bebouwde kom en objecten gelegen buiten de bebouwde kom. Gemeente Haaksbergen is op grond van bijlage 1 van de Meststoffenwet gelegen binnen een concentratiegebied. Binnen een concentratiegebied geldt een geurbelasting op een geurgevoelig object welke is gelegen binnen de bebouwde kom van maximaal 3,0 OUE/m3. In geval het geurgevoelige object is gelegen buiten de bebouwde kom mag de geurbelasting maximaal 14,0 OUE/m 3 bedragen. De (toekomstige) woning is te beschouwen als object gelegen buiten de bebouwde kom met een maximaal toelaatbare geurbelasting van 14,0 OUE/m3. Voor bedrijven waar dieren worden gehouden waarvoor geuremissiefactoren gelden vaste afstanden tot woningen van derden. Tussen dergelijke bedrijven en geurgevoelige objecten gelegen in de bebouwde kom geldt een vaste afstand van 100 meter. De minimale afstand tot een geurgevoelig object gelegen buiten de bebouwde kom bedraagt 50 meter. De Wgv biedt voor gemeentes de mogelijkheid tot het opstellen van een geurverordening. In de verordening kan de gemeente besluiten om afwijkende waarden voor geurbelasting of afwijkende vaste afstanden vast te stellen. De gemeente Haaksbergen heeft geen

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 2 van 8

gebruik gemaakt van de mogelijkheid om binnen de Wgv af te wijken van de daarin opgenomen normen. Goede ruimtelijke ordening (geur) In de Wgv wordt niet expliciet ingegaan op de gevolgen van geuremissie voor ruimtelijke planontwikkeling. Vanuit het principe van 'goede ruimtelijke ordening', zoals genoemd in de Wet ruimtelijke ordening, is het echter noodzakelijk bij de beoordeling van de gevolgen voor het plangebied en zijn omgeving, rekening te houden met de milieubelasting die (agrarische) bedrijven veroorzaken. Deze belasting vloeit voort uit de rechtsgeldige omgevingsvergunning milieu. In beginsel mag niet binnen geurhindercontouren van veehouderijen worden gebouwd. Voor de beoordeling van de geurinvloed op het plangebied worden daarom de normen uit de Wgv omgekeerd gehanteerd. Met andere woorden: Er wordt beoordeeld of betreffende agrarische bedrijven na realisatie van het plan (nog steeds) kunnen voldoen aan het gestelde in de Wgv. Als dit niet het geval is, dan kan het plan niet zondermeer doorgang vinden. Deze beoordelingswijze wordt ook wel omgekeerde werking genoemd. Aanvullend hierop dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening een goed leefklimaat voor toekomstige gebruikers van het plangebied te worden gegarandeerd.

Hierbij moet tevens rekening worden gehouden met de geurbelasting als gevolg van de veelheid aan veehouderijen in de omgeving (achtergrondbelasting). Opzet onderzoek (omgekeerde werking) Er dient inzicht te worden verschaft in de geurbelasting die optreedt ter hoogte van beoogde locatie van de nieuwe woning. Daarvoor is de locatie van het worst case emissiepunt op het bouwblok van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 bepaald. Hierbij zijn de vergunde rechten van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 op de hoek van het bouwblok geprojecteerd. Dit worst case emissiepunt komt feitelijk overeen met de locatie op het bouwblok waar de vergunde dieren theoretisch gehouden kunnen worden zonder dat de geurbelasting op de bestaande woningen groter is dan 14 OU/m 3. Indien de berekende geurbelasting ter hoogte van de beoogde woning lager is dan 14 OU/m 3 dan kan worden geconcludeerd dat er geen sprake is van het (aanvullend) beperken van de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23. Uitgangspunten onderzoek Rekenmodel Om de geurinvloed te kunnen bepalen is het verspreidingsmodel V-Stacks vergunning ontwikkeld door VROM. Dit model biedt de mogelijkheid om de geurbelasting ter hoogte van voor geurgevoelige objecten te bepalen. In casu is het model V-stacks vergunning dan ook gehanteerd voor de beoordeling.

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 3 van 8

Bronnen In de directe omgeving van het plangebied is een veehouderij gelegen aan de Hassinkbrinkweg 23. In het onderzoek wordt een geurberekening met als bron Hassinkbrinkweg 23 uitgevoerd op basis van aannames. Dit is niet juist. De geurberekening dient plaats te vinden op basis van de rechtsgeldige vergunning voor de Hassinkbrinkweg 23. Voor de inrichting is (conform onze gegevens) onderstaande vergunning van toepassing. Voor dit bedrijf is op 12 februari 2008 een revisievergunning verleend op grond van de Wet Milieubeheer. Deze vergunning is verleend voor het houden van:

Figuur 1: aantallen dieren conform vergunning verleend 12 februari 2008

Deze veebezetting veroorzaakt op basis van de geuremissiefactor welke voor deze diercategorie is opgenomen in de Regeling geurhinder en veehouderij een geuremissie van 14.330,15 OUE/S, deze berekening is in onderstaande figuur weergegeven. Aantal dieren

Emissie geur/dier OUE/S

Totaal emissie OUE/S

Vleesvarkens Vleesvarkens

460 162

23,00 23,00

10.580,00 3.726,00

Legkippen Paarden > 3 jr

35 11

0,69

24,15 0,00 14.330,15

Stalnr Diersoort

Tabel 1: berekening geuremissie Hassinkbrinkweg 23 op basis van vergunning 12 februari 2008

De berekeningen, resultaten en beoordelingen zoals deze navolgend zijn beschreven zijn gebaseerd op het ambtshalve uitgevoerde geuronderzoek. Overige invoergegevens Geur is onder andere afhankelijk van meteorologische omstandigheden. Om deze reden dient in het rekenprogramma V-Stacks het meest representatieve meteostation geselecteerd te worden. Voor de gemeente Haaksbergen is dat het meteostation Eindhoven. Naast de meteorologische omstandigheden zijn omgevingskenmerken van belang bij de verspreiding van geur. Hierbij gaat het met name om de ruwheidslengte van het gebied. Voor de ruwheid kent het programma twee mogelijkheden:  een door V-Stacks gegenereerde ruwheid;  een door de gebruiker opgegeven ruwheid.

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 4 van 8

In de handreiking, behorende bij het programma V-Stacks, wordt aanbevolen de door het programma gehanteerde ruwheidslengte uit het ruwheidsbestand als uitgangspunt te hanteren. Voor deze beoordeling is aangesloten bij deze aanbeveling. Voor de overige instellingen is aangesloten bij de defaultwaarden van het rekenprogramma. Voorgrondbelasting De voorgrondbelasting is de geurbelasting als gevolg van één veehouderij. De voorgrondbelasting is alleen relevant voor het bepalen van verwachte geurhinder bij de geurgevoelige objecten. De berekening is nodig, omdat uit onderzoek is gebleken dat de geurhinder door de voorgrondbelasting anders is dan die door de achtergrondbelasting bij gelijke belastingen. De vuistregel is dat de voorgrondbelasting maatgevend is zodra deze meer dan de helft bedraagt van de achtergrondbelasting. Achtergrondbelasting De achtergrondbelasting is de geurbelasting als gevolg van de veelheid aan veehouderijen in de omgeving van een geurgevoelig object. De achtergrondbelasting wordt ook wel de cumulatieve geurbelasting genoemd. Maatgevende belasting Gezien de directe omgeving van het plangebied wordt ingeschat dat de voorgrondbelasting van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 in alle gevallen maatgevend zal zijn ten opzichte van de achtergrondbelasting. Zodoende is enkel de voorgrondbelasting inzichtelijk gemaakt.

Bepalen indicatie kwaliteit van de leefomgeving De berekende voorgrondbelasting is in verband gebracht met de mogelijke kans op geurhinder, uitgedrukt in zogenaamde hinderpercentages. Dit gebeurt in twee stappen. In .I gradatie in kwaliteit van de leefomgeving. Ten aanzien van de vertaling van de geurbelasting naar de kans op geurhinder wordt gebruik gemaakt van de Handreiking bij de Wgv (geactualiseerde versie van 2014). In deze handreiking wordt voor wat betreft de hinderpercentages (het percentage geurgehinderden in relatie tot de voor- of achtergrondbelasting) gebruik gemaakt van de 9 z R emissie en RA , VR M07A3, april 2007). In de Handreiking bij de Wgv zijn voornoemde tabellen opgenomen in bijlage 7 (tabel A en B).

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 5 van 8

In onderstaande figuur is tabel B (voorgrondbelasting) uit de Handreiking bij de Wgv met daarin de relatie tussen voorgrondbelasting en de kans op geurhinder weergegeven1.

Figuur 2: Tabel B, relatie voorgrondbelasting en hinderpercentage

Vervolgens wordt het hinderpercentage gekoppeld aan een gradatie in kwaliteit van de leefomgeving. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van door het RIVM gehanteerde z GGD-richtlijn Geur en gezondheid, 2015'. In onderstaande figuur is de indeling weergeven:

Figuur 3: GGD-richtlijn Geurhinder 2015

Geurgevoelige objecten worst case situatie 1

Volledigheidshalve zij in dit kader opgemerkt dat op de website van Infomil een spreadsheet kan worden gedownload op grond waarvan het hinderpercentage bij geurbelastingen hoger dan 40 OU E/m3kunnen worden bepaald.

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 6 van 8

Om de voorgrondgeurbelasting ter hoogte van het nieuw beoogde bouwblok te kunnen bepalen zijn toetspunten in het rekenprogramma ingevoerd. Deze toetspunten (groene punten in figuur 2) zijn genummerd 4 tot en met 7. Vervolgens is de vergunde emissie van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 op de hoek van het bouwblok neergelegd (nummers 1, 2 en 3).

Figuur 4: Indicatie ontwerp bestemmingsplan, bron- en toetspunten worst case emissiepunt hoek bouwblok Hassinkbrinkweg 23

In onderstaande tabel is de berekende geurbelasting voor de worst case situatie hoek bouwblok weergegeven:

Tabel 2: rekenresultaten berekening V-stack vergunning worst case emissiepunt hoek bouwblok Hassinkbrinkweg 23

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 7 van 8

Uit de rekenresultaten volgt dat de geurbelasting conform vergunning Hassinkbrinkweg 23 op de toetspunten van de locatie van de nieuwe woning (het fictieve bouwblok) maximaal 7,2 OUE/m 3 bedraagt. Indien de nieuwe woning binnen het beoogde bouwblok wordt gerealiseerd kan worden gesteld dat er geen sprake is van het (aanvullend) beperken van de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23. Resumé In het kader van het vaststellen van de geurbelasting tussen de beoogde woning Landgoed Eppenzolder en een bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23 is ambtshalve een geuronderzoek uitgevoerd. Hierbij is rekening gehouden met de bestaande rechten en ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf gelegen aan de Hassinkbrinkweg 23 in Haaksbergen. De maatgevende geurbelasting is vertaald naar een gradatie in kwaliteit van de leefomgeving in het voorgenomen plangebied. Daarnaast is beoordeeld of door realisatie van het voorgenomen plan de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf gelegen aan de Hassinkbrinkweg 23 te Haaksbergen worden belemmerd. Het woon- en leefklimaat is in het geuronderzoek niet beoordeeld. Op basis van de beoordeling van het ambtshalve uitgevoerde geuronderzoek kan worden geconcludeerd dat er in de situatie met worst case emissiepunt Hassinkbrinkweg 23 en toetspunten beoogd bouwblok sprake zal zijn van een matig maar aanvaardbaar leefklimaat.

Omdat in het onderzoek voor de geurberekening is uitgegaan van aannames is er ambtshalve een geurberekening uitgevoerd op basis van de vigerende vergunning (conform onze gegevens). Uit de geurberekening die ambtshalve is uitgevoerd blijkt dat indien de nieuwe woning binnen het beoogde bouwblok wordt gerealiseerd (coördinaten 246507,466133) kan worden gesteld dat er geen sprake is van het (aanvullend) beperken van de ontwikkelingsmogelijkheden van het bedrijf aan de Hassinkbrinkweg 23. De mogelijke effecten van de overige intensieve veehouderijen opgesomd in de 'Bijlage bij FW Geuronderzoek' zijn niet onderzocht in het kader van dit advies.

Z2022-ODT-003911

Omgevingsdienst Twente

Pagina 8 van 8