Advies archeologie Kalkovenweg Haaksbergen (anoniem)

Haaksbergen, Kalkovenweg ongenummerd Advies Archeologie: Onderbouwing Bestemmingsplan Plan Voor een plangebied aan de Kalkovenweg te Haaksbergen is een partiele herziening van het Bestemmingsplan Buitengebied opgesteld (ontwerp, d.d. 7-12-2020, NL.IMRO.0158.BP1187-0002). Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Haaksbergen en de totale oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 6.500 m². Volgens het bestemmingsplan wordt het volgende binnen het perceel gerealiseerd: In het oostelijk deel van het dit plandeel wordt het nieuwe woonerf gerealiseerd aansluitend op het bestaande bebouwingscluster aan de Kalkovenweg. De woning wordt ontsloten via de ‘achterzijde’ vanaf de Kalkovenweg. Hier komt ook het bijgebouw van 250 m2 . Het bijgebouw sluit daarmee de ruimte tussen de nieuwe woning en de bestaande woning ten zuiden ervan waardoor de verschillende bouwvolumes binnen het bestaande ensemble van woningen aaneengesloten blijft en de landschappelijke impact daarvan beperkt blijft. Het nieuwe woonerf wordt verder landschappelijk ingepast met enkele erfbomen, solitair en in groep. Langs de Buurserstraat wordt een plantsoen aangelegd waardoor de woning zich meer distantieert van de straat. Tezamen zorgen deze nieuwe groenstructuren ervoor dat het nieuwe woonerf met de bestaande woningen langs de Kalkovenweg in relatie wordt gebracht.

De overige ruimte van de planlocatie wordt benut om de kwaliteit van het landschap te versterken. De perceelsgrens langs het laatste huis in het woonlint ten zuiden van de Buurserstraat wordt aangezet met een inheemse groensingel. Aansluitend daarop een boomgaard. Tussen de boomgaard en het woonerf blijft de weide open en wordt deze omgevormd tot een natuurlijke, open grasruigte. De bestaande singel aan de zuidzijde wordt gedund en lokaal worden openingen aangebracht waardoor er een relatie ontstaat met het achterliggende landschap, de historische es. Op afbeelding 3.3 is het toekomstige beeld weergegeven. Hierop is duidelijk te zien dat na het dunnen van de houtwal de achterliggende es weer beleefbaar is.

Archeologie Op de Archeologische waarden- en verwachtingenkaart van de gemeente Haaksbergen ligt het plangebied in een dekzandlandschap van dekzandkoppen en -ruggen, afgedekt met een plakkendek. Door het plangebied is een oude handelsweg aangegeven.

Afbeelding 1: Uitsnede van de Archeologische waarden- en verwachtingenkaart, plangebied blauw omlijnd

Op de Archeologische Beleidsadvieskaart van de gemeente Haaksbergen is aan het plangebied een hoge archeologische verwachtingswaarde toegekend, waarbij wordt aangegeven dat archeologische resten waarschijnlijk goed geconserveerd zijn – dit door de vermoedelijke aanwezigheid van een afdekkend plaggendek.

Afbeelding 2: Uitsnede van de Archeologische beleidsadvieskaart, plangebied blauw omlijnd

Het beleidsadvies voor deze archeologische verwachting is: Buitengebied: Archeologisch inventariserend veldonderzoek verplicht als de ingreep groter is dan 2.500 m², én de diepte van de ingreep dieper reikt dan 40 cm -Mv.

Ten aanzien van de mogelijk aanwezige oude handelsweg geldt geen specifiek beleidsadvies. In de directe omgeving van het plangebied (<500 m) zijn in het verleden geen archeologische onderzoeken uitgevoerd of archeologische waarnemingen gedaan. Regels In de toelichting van het Bestemmingsplan Buitengebied Haaksbergen, partiele herziening Kalkovenweg ongenummerd (ontwerp d.d. 7-12-2020) is in paragraaf 5.8 het volgende opgenomen: 5.8.1 Archeologie 5.8.1.1 Algemeen Initiatiefnemers hebben op basis van de Erfgoedwet een archeologische zorgplicht bij projecten waarbij de bodem wordt verstoord. Hiervoor is onderzoek noodzakelijk: het archeologisch vooronderzoek. Als blijkt dat in het plangebied behoudenswaardige archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, dan kan de initiatiefnemer verplicht worden hiermee rekening te houden. Dit kan leiden tot een aanpassing van de plannen, waardoor de vindplaatsen behouden blijven, of tot een archeologische opgraving en publicatie van de resultaten. 5.8.1.2 Situatie plangebied In de gemeente Haaksbergen geldt voor bodemingrepen, ongeacht de archeologische verwachting, een ondergrens voor archeologisch onderzoek van 2.500 m2. Deze ondergrens wordt in voorliggend geval niet overschreden. Het uitvoeren van een archeologisch onderzoek is dan ook niet nodig

Op de verbeelding van het bestemmingsplan is het gehele plangebied voorzien van een Dubbelbestemming Waarde – Hoge Archeologische verwachting. In artikel 7 van het bestemmingsplan (Waarde – Hoge Archeologische verwachting) zijn in de regels de vrijstellingsgrenzen van 2.500 m² én dieper dan 0,4 m-mv) overgenomen zoals deze binnen het archeologisch beleid door de gemeente Haaksbergen zijn vastgesteld. Hiermee wordt voorkomen dat in het plangebied, zonder archeologisch vooronderzoek, ontwikkelingen plaats kunnen die groter zijn dan 2.500 m² en dieper dan 0,4 m-mv. Conclusie en advies In het ontwerp is het door de gemeente Haaksbergen vastgestelde archeologische beleid juist overgenomen. Op de verbeelding is een dubbelbestemming Waarde - Hoge Archeologische verwachting opgenomen om te voorkomen dat ingrepen plaats kunnen vinden die groter zijn dan de door de gemeenteraad vastgestelde beleidsgrenzen. De omvang van de voorgenomen ingrepen binnen het plangebied - bij elkaar opgeteld - overschrijden de vrijstellingsgrens van 2.500 m² echter niet. Er hoeft dan ook in het kader van het bestemmingsplan geen archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden. 01-03-2021

regio-archeoloog Twente Gemeente Haaksbergen