A9-1.Herstelplan Nationaal Programma Onderwijs Gemeente Haaksbergen versie spetember 2023

Herstelplan Nationaal Programma Onderwijs Gemeente Haaksbergen

Versie september 2023

Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................................. 3 Voorwaarden besteding gemeentelijke NPO gelden ........................................................................................ 3 Methodiek ......................................................................................................................................................... 4 Effecten van de coronacrisis binnen de gemeente Haaksbergen ..................................................................... 4 Inzet van NPO-middelen binnen de gemeente Haaksbergen ........................................................................... 5 Begrote uitgaven schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 .................................................................................. 5 Effecten en vervolg ............................................................................................................................................ 5 Bijlage 1 Thema’s en projecten Herstelplan NPO Haaksbergen........................................................................ 7 Bijlage 2: overzicht gesproken partijen ........................................................................................................... 12

2

Inleiding Het onderwijsachterstandenbeleid is wettelijk een gedeelde opdracht van gemeenten en onderwijs. Om de opgelopen achterstanden als gevolg van corona aan te pakken, heeft het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap extra geld beschikbaar gesteld met het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Ook het onderwijs ontvangt extra middelen om de opgelopen achterstanden als gevolg van corona op school aan te pakken. Gemeente Haaksbergen heeft adviesbureau Innovatie nul13gevraagd om ondersteuning te bieden bij het opstellen van een plan voor het inzetten van de gemeentelijke NPO-middelen in Haaksbergen, passend bij de actuele situatie en aansluitend op de interventies de die scholen reeds hebben ingezet. Samen met betrokken partijen vanuit het onderwijs en kinderopvang is gewerkt aan een herstelprogramma, passend bij de problematiek binnen de gemeente.

Voorwaarden besteding gemeentelijke NPO gelden Het grootste deel van het geld dat beschikbaar is gesteld vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gaat naar scholen en instellingen. Aan de hand van een schoolscan hebben zij de (mogelijke) opgelopen achterstanden van hun leerlingen in beeld gebracht en hier, aan de hand van de door het ministerie beschikbaar gestelde menukaart, passende interventies op ingezet. Vanuit het onderwijs gebeurt er op deze manier al ontzettend veel rondom de aanpak van de opgelopen achterstanden en leervertragingen. Vanuit het NPO worden echter ook middelen toegekend aan de gemeenten. De gemeente Haaksbergen ontvangt uit dit programma € 387.187,- voor de gehele NPO-periode. Gemeenten ontvangen dit budget voor hun rol in voorschoolse educatie en het primair en voortgezet onderwijs. Met dit extra geld kunnen gemeenten, in samenwerking met scholen, kinderdagopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheids-)zorg, bibliotheken en andere partijen, maatregelen nemen om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren. Dit in aanvulling op en ter ondersteuning van de middelen die scholen zelf krijgen, en de aparte steunpakketten1 voor de jeugd die beschikbaar zijn. Als gemeente hebben wij het volgende bestedingskader meegekregen voor de inzet van de NPO-gelden:  (Bovenschoolse) maatregelen.

Dit zijn maatregelen die nodig zijn om vertraging in te halen bij kinderen en jongeren. Dit geldt voor maatregelen op het terrein van sport, cultuur, techniek en preventief welzijn of veiligheid.  Voor- en vroegschoolse maatregelen gericht op het inhalen van vertragingen opgelopen in de vooren vroegschoolse periode. Zoals het inhalen van uren voorschoolse educatie, extra begeleiding in kinderopvang en extra inspanning gericht op de toeleiding van kinderen naar een kinderopvanglocatie.  Zorg en welzijn in de school of in de verlengde leertijd om vertragingen op sociaal en emotioneel vlak in te halen, zoals extra jeugdhulp of schoolmaatschappelijk werk in de school.  Maatregelen gericht op het bevorderen van lokale (en regionale) samenwerking tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs, en andere lokale partijen ten behoeve van integrale ondersteuning van jongeren op sociaal, emotioneel, executief en cognitief vlak.

1

https://www.nji.nl/coronavirus/overzicht-steunpakketten-voor-jeugd

3





Maatregelen gericht op het betrekken van (dreigende) thuiszitters, verzuimers en voortijdig schoolverlaters. Door bijvoorbeeld samenwerking tussen onderwijs en zorg te bevorderen of deelname te bevorderen van deze groep aan activiteiten van de gemeente of school. Kosten voor ambtelijke capaciteit van de gemeente (totale werkgeverslasten) of de inkoop van expertise voor het NPO.

Het gemeentelijk deel van de NPO-gelden betreft een specifieke uitkering die in maandelijkse termijnen wordt uitbetaald, te beginnen in december 2021. De uitgaven hoeven niet synchroon te lopen met deze betalingen. Daarnaast kunnen middelen ook in een opvolgend kalenderjaar worden uitgegeven. De bestedingsperiode voor de NPO-middelen is recent verlengd tot en met schooljaar 2024-2025 en dient daarna middels de single information, single audit (SiSa) verantwoord te worden.

Methodiek Allereerst is gestart met het opstellen van een QuickScan van de gemeente Haaksbergen. Aan de hand van verschillende openbare data is gekeken naar de zichtbare coronaeffecten binnen de gemeente. Deze thema’s zijn vervolgens aangevuld en getoetst aan de hand van de verschillende gemeentelijke beleidsstukken. De door de verschillende partijen aangeleverde interventies en projecten zijn vervolgens langs dit gemeentelijke kader gelegd. Dit alles heeft geresulteerd in een gemeentelijk focusdocument. Aan de hand van de verzamelde data zijn de verschillende projecten en interventies beoordeeld op basis van de volgende uitgangspunten:  De interventie past binnen de thema’s uit het NPO-kader.  De interventie moet een direct raakvlak hebben met de opgelopen onderwijsachterstanden als gevolg van de Coronapandemie.  De interventie past binnen het budget NPO-middelen.  De interventie betreft een tijdelijke inzet (maar kent een structureel karakter). De uitkomsten uit dit focusdocument zijn besproken met de voorschoolse partijen en het primair en voortgezet onderwijs. Aan de hand van deze sessies zijn de verschillende interventies verder aangescherpt. Zo is dit gedragen herstelplan ontstaan waarin partijen zich herkennen en dat aansluit bij de situatie binnen de gemeente.

Effecten van de coronacrisis binnen de gemeente Haaksbergen In de jaren 2020 en 2021 heeft de coronapandemie geleid tot problemen bij kinderen en jeugdigen op verschillende terreinen. Denk aan: onderwijsachterstanden, sociaal-emotionele en mentale problemen, maar ook een verslechtering van de fysieke gezondheid. In de verschillende gesprekken met betrokken partijen kwam naar voren dat de zorg met name zit op het gebied van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren binnen de gemeente. In de voorschoolse periode komt dat doordat kinderen hun eerste jaren in een zeer beperkte kring zijn opgegroeid en echt moeten wennen aan het onderdeel uitmaken van een groep. In het onderwijs (m.n. het voortgezet onderwijs) ziet men negatieve effecten t.a.v. de sociaal-emotionele ontwikkeling als gevolg van een eenzame periode voor kinderen en jongeren.

4

Inzet van NPO-middelen binnen de gemeente Haaksbergen In het herstelplan NPO kijken we naar maatregelen die niet alleen effectief zijn, maar die ook relatief gemakkelijk te stoppen of te verduurzamen zijn, zonder gemeentelijke bijdrage na het eindigen van de NPO-periode (schooljaar 2024-2025), of wanneer de NPO-middelen eerder besteed zijn. Hierbij is rekening gehouden met het al bestaande gemeentelijke beleid. De nadruk ligt bij alle leeftijdscategorieën op het gebied van de sociaal-emotionele ontwikkeling. Voor het primair onderwijs is dit aangevuld met aandacht voor de motorische ontwikkeling. Zo kunnen we in het totaal van het gemeentelijk beleid de juiste aandacht schenken aan de verschillende leeftijdscategorieën en de inzet voor alle kinderen en jongeren zo effectief mogelijk maken. Tijdens de sessies met het werkveld werd tevens duidelijk dat de behoefte er is om extra in te zetten op de taalontwikkeling en ouderbetrokkenheid van de jongste kinderen. Deze (extra) inzet past echter binnen de OAB-opgave die de gemeente heeft en wordt zodoende vanuit het Gemeentelijke Onderwijsachterstandenbeleid bekostigd. Omdat deze interventies echter wel een direct raakvlak hebben met het NPO zijn zij onderdeel van het herstelplan. In diverse overleggen hebben de partijen aangegeven deze lijn te ondersteunen.

Daarmee heeft het herstelplan voldoende draagvlak vanuit het (voorliggende) onderwijsveld. Hiermee is er extra aandacht voor het ondersteunen van jongeren bij problemen die tijdens de coronacrisis zijn ontstaan, zijn toegenomen of zichtbaar zijn geworden. Hierbij is speciale aandacht voor de mentale en fysieke gezondheid en de sociaal-emotionele ontwikkeling van Haaksbergse kinderen en jeugdigen. Het herstelplan bestaat uit de thema’s en projecten zoals weergegeven in bijlage 1 van dit herstelplan.

Begrote uitgaven schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 De gemeente Haaksbergen ontvangt in totaal € 387.187,- vanuit het NPO. De investering van het totale herstelplan bedraagt € 477.925,-. Hiervan komt een bedrag van € 109.000,- ten laste van het GOAB-budget. Het resterende bedrag van € 368.925,- past binnen het toegekende NPO-budget. In bijlage 1 is de verdeling van deze budgetten, indien van toepassing, verder uitgewerkt. Dit voorkomt dat het budget in zijn totaliteit overschreden wordt. Het is mogelijk dat de kosten van een project lager uitvallen dan begroot. Bijvoorbeeld doordat er minder subsidieaanvragen binnenkomen dan voorzien. Een eventueel resterend budget kan in een later stadium aan een ander project worden toegevoegd.

Effecten en vervolg De variatie aan interventies uit het herstelplan NPO is groot. Zoals eerder aangegeven zijn wij in het herstelplan uitgegaan van de effecten van de coronapandemie zoals wij deze hebben gezien en gehoord binnen de gemeente.

5

Om het effect van de verschillende interventies inzichtelijk te krijgen is het belangrijk dat de voortgang wordt gemonitord. Dit wordt formeel belegd in de subsidiebeschikkingen en de hierbij behorende verantwoordingen van de verschillende projecten en interventies. Wij zullen de voortgang met de betrokken partijen in de reeds bestaande overleggen bespreken en evalueren. Op deze wijze houden wij als gemeente zicht op het effect van de interventies en zijn wij, samen met de partijen, in staat om bij te sturen indien gewenst en/of noodzakelijk. De interventies die bewezen effectief blijken kunnen vervolgens in de toekomst mogelijk gecontinueerd worden vanuit andere budgetten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan interventies die een direct raakvlak hebben met het onderwijsachterstandenbeleid conform het Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Een nadrukkelijke voorwaarde hierbij is dat voortzetting budgettair gezien mogelijk is.

6

Bijlage 1 Thema’s en projecten Herstelplan NPO Gemeente Haaksbergen Interventie

Onderbouwing

Bibliotheek op school

NPO-kader

Woordenschat vergroten voor jonge kinderen. Leesbeleving/leesbevordering

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan

Inzet van MRT Inzet van bijvoorbeeld een gespecialiseerde fysiotherapeut t.b.v. verbeteren motoriek kinderen

Buitenschools aanbod Een workshop carrousel waarbij allerlei activiteiten op gebied van bijvoorbeeld sport /cultuur/techniek aangeboden worden.

Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. NPO-kader

Bekostigd Bekostigd vanuit NPO vanuit OAB € 33.000

Toelichting

Eenmalige subsidie (o.b.v. 11 basisscholen) á € 3.000,- per school

€ 15.000

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de NPO-scan is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. NPO-kader

€ 18.777

Aanvullend pleidooi vanuit directeurenberaad; Als belangrijkste argument wordt hiervoor genoemd de behoefte die er bij kinderen is om na schooltijd, al dan niet in combinatie met buitenschoolse opvang in groepsverband creatief bezig te zijn. Dit kan zijn door workshops te organiseren waar kinderen terecht kunnen om muziek te maken, te koken, sporten, dansen etc.

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Extra faciliteren VE-kinderopvang

NPO-kader

Extra handen ter ondersteuning in de groepen. O.a. bieden van extra structuur voor kinderen bij start van de opvang.

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

€ 84.000

De extra inzet voor VE-locaties wordt bekostigd vanuit het GOABbudget. Eenmalige subsidie per peutergroep (11 over geheel Haaksbergen) á € 5.600,- per groep (o.b.v. 160 uur extra inzet) + Eenmalige subsidie per VVE-groep met meer dan 4 doelgroepkinderen (inschatting 7 groepen) á € 5.600,- per groep.

7

Extra faciliteren niet VE-kinderopvang Extra handen ter ondersteuning in de groepen. O.a. bieden van extra structuur voor kinderen bij start van de opvang.

NPO-kader

€ 11.200

Eenmalige subsidie per peutergroep (11 over geheel Haaksbergen) á € 5.600,- per groep (o.b.v. 160 uur extra inzet)

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen.

NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Extra faciliteren kinderopvang (VE en niet- NPO-kader VE) oktober 2023 – juli 2024 Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen.

Totaalbedrag naar rato te verdelen over aanvragende peuteropvangaanbieders.

€ 22.000

VVE-thuis (incl. verteltas)

NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. NPO-kader

Vergroten effectiviteit VE-programma en Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) vergroten ouderbetrokkenheid. Interventie maatregelen. wordt beschikbaar gesteld voor doelgroeppeuters. NPO-scan

€ 25.000

De implementatie en aanschaf van het VVE-thuis programma wordt bekostigd vanuit het GOAB-budget en kent (indien gewenst en noodzakelijk) een structureel karakter.

Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

School(gericht)maatschappelijk werk 2022 NPO-kader € 91.438 en Sociale vaardigheidstrainingen (6 Past binnen het kader van de Zorg en welzijn en het kader trainingen) Bevorderen van samenwerking binnen de gemeente. Uitbreiding uren SMW voor 2022 is reeds vastgesteld (collegebesluit december 2021).

College heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor deze interventie in 2022. Eenmalige subsidie. Reeds toegekend aan Wijkracht

NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

8

School(gericht)maatschappelijk werk 2023 NPO-kader € 55.440 en Sociale vaardigheidstrainingen (3 Past binnen het kader van de Zorg en welzijn en het kader trainingen) Bevorderen van samenwerking binnen de gemeente. Betreft 13 uur voortgezet onderwijs en 7 uur basisonderwijs per week.

NPO-scan

School(gericht)maatschappelijk werk september 2023 tot en met juli 2024.

NPO-kader Past binnen het kader van de Zorg en welzijn en het kader Bevorderen van samenwerking binnen de gemeente.

Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Betreft 20 uren inzet per week. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. AdoptIDee 2022 Leerlingen uit groep 6, 7 en 8 worden gekoppeld aan Haaksbergse bedrijven om hen te helpen creatieve en innovatieve oplossingen te vinden voor lastige vraagstukken. Voor het onderwijs een vernieuwende manier om te werken aan executieve vaardigheden.

AdoptIDee 2023 Leerlingen uit groep 6, 7 en 8 worden gekoppeld aan Haaksbergse bedrijven om hen te helpen creatieve en innovatieve oplossingen te vinden voor lastige vraagstukken. Voor het onderwijs een vernieuwende manier om te werken aan executieve vaardigheden. BO samen 14

Eenmalige subsidie t.b.v. Wijkracht

NPO-kader

€ 64.000

Eenmalige subsidie t.b.v. Wijkracht.

€ 10.000

Eenmalige subsidie

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. 1

NPO-kader

€ 10.000

Eenmalige subsidie

€ 6.000

Subsidie 2022: € 3.000,- Subsidie 2023: € 3.000,-

Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden. NPO-kader

9

Deelname van Mediant en Tactus aan zorgstructuur van het ROC van Twente en het Zonecollege.

Past binnen het kader van de Zorg en welzijn en het kader Bevorderen van samenwerking binnen de gemeente. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Programma depressie preventie bij jongeren 2022 Faciliteren van extra ondersteuning door bijv het inschakelen van een orthopedagoog, kinderpsycholoog (depressiviteit bij kinderen), etc.

Uitbreiden schoolsportdagen voor leerlingen groep 5/6

NPO-kader

€ 4.968

Eenmalige subsidie t.b.v. Mediant

€ 1.200

Eenmalige subsidie t.b.v. H2O

€ 9.500

Eenmalige subsidie t.b.v. Assink Lyceum

€ 20.000

Eenmalige subsidie t.b.v. Assink Lyceum

Past binnen het kader van de Zorg en welzijn en het kader Bevorderen van samenwerking binnen de gemeente. NPO-scan Vanuit de analyse is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

NPO-kader Past binnen het kader van de (Bovenschoolse) maatregelen. NPO-scan Vanuit de NPO-scan is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Pilot huiskamer 2021-2022 Inrichten van een ‘huiskamer’ op Het Assink Lyceum locatie van Brakelstraat waar jongeren elkaar na schooltijd kunnen ontmoeten, ondersteuning kunnen krijgen bij huiswerk en waar ze terecht kunnen met vragen of problemen (samenwerking met jongerenwerk).

NPO-kader Past binnen het kader van Zorg en Welzijn. NPO-scan Vanuit de NPO-scan is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Pilot huiskamer 2022-2023 NPO-kader Inrichten van een ‘huiskamer’ op Het Past binnen het kader van Zorg en Welzijn. Assink Lyceum locatie van Brakelstraat waar jongeren elkaar na schooltijd kunnen NPO-scan

10

ontmoeten, ondersteuning kunnen krijgen bij huiswerk en waar ze terecht kunnen met vragen of problemen (samenwerking met jongerenwerk).

Vanuit de NPO-scan is er geen direct aanknopingspunt met het thema gevonden.

Inzet Innovatie nul13

NPO-kader

€ 14.980

Past binnen het kader van Bevorderen van samenwerking in de gemeente. Totaal Totaal bekostigd bekostigd vanuit NPO vanuit OAB € 386.503

€109.000,-

11

Bijlage 2: overzicht gesproken partijen Kinderopvang Bloesem Kinderopvang Columbus Junior Humankind Kinderopvang en -Ontwikkeling Kinderopvang de Speelboerderij Primair onderwijs Voorzitter H2O-overleg namens alle basisscholen Voortgezet onderwijs Assink Lyceum Gemeente Beleidsondersteuner kinderopvang en voorschoolse educatie Beleidsmedewerker Onderwijs Beleidsadviseur Jeugd

12