A12.Raadsinformatiebrief Energietoeslag 2023

Raadsinformatiebrief

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk : Uw datum : Behandeld door : Lizzy Meijerink Telefoonnummer : (053) 573 45 67

Zaaknummer Kenmerk Bijlagen Datum

: : :1 :

Onderwerp: Energietoeslag 2023.

Geachte gemeenteraad, Aanleiding In 2022 voerde het kabinet een eenmalige landelijke energietoeslag in met als doel het ondersteunen van huishoudens met een inkomen rond het sociaal minimum bij de gestegen energiekosten. Gemeenten voerden deze energietoeslag in 2022 en 2023 uit. Met deze brief informeren wij u over de start van het uitkeren van de energietoeslag 2023 en het lokale beleid voor de energietoeslag 2023. Energietoeslag 2023 Op 7 oktober 2023 trad de Wet energietoeslag 2023 in werking. Deze wet wijzigt de Participatiewet. Gemeenten kunnen door de inwerkingtreding van de Wet energietoeslag 2023 starten met het uitkeren van de energietoeslag. De gemeente start na een besluit van uw raad over het financieren van de energietoeslag 2023. Dit doet de gemeente met de bestemde middelen van het Rijk (zie: Vervolg). De uitvoeringsorganisatie van de gemeenten Haaksbergen, Borne en Hengelo voert de energietoeslag uit. De gemeente start medio november met ambtshalve verstrekking. Het verstrekken van de energietoeslag op aanvraag start eind november. De aanvraag vind plaats door een aanvraagformulier dat zowel digitaal als fysiek is in te vullen. De energietoeslag 2023 is aan te vragen tot en met 30 juni 2024. Lokale beleid energietoeslag 2023 Wij leggen de beleidsmatige keuzes voor de energietoeslag vast in de beleidsregels voor de energietoeslag 2023 (zie bijlage).

De uitgangspunten zijn:  Doelmatigheid: De keuzes zijn gericht op het adequaat ondersteunen van huishoudens bij de gestegen energiekosten.  Laagdrempeligheid: De keuzes zijn gericht op het beperken van de complexiteit van een aanvraag voor inwoners. In de beleidsregels maken wij de volgende beleidsmatige keuzes: 1. Een maximaal bedrag van € 1.300 voor de energietoeslag uit te keren. Een maximaal bedrag van € 1.300 is in lijn met de richtlijn vanuit het Rijk. Hiervoor stelt het Rijk middelen beschikbaar. Een hoger maximaal bedrag gaat ten koste van de algemene middelen van de gemeente. In 2022 koos de gemeente ook voor een maximaal bedrag van € 1.300. Gemeentehuis Haaksbergen Postbus 102 7480 AC, Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) 572 80 75 www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl IBAN NL56 BNGH 028.50.03.194

2. Een inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum voor de energietoeslag te hanteren. Een inkomensgrens van 120% is in lijn met de richtlijn vanuit het Rijk. Het verruimen van de inkomensgrens gaat ten koste van de algemene middelen van de gemeente. In 2022 koos de gemeente ook voor een inkomensgrens van 120%. 3. Een beperktere toetsing van het inkomen te hanteren dan voor de algemene of bijzondere bijstand. Een beperktere toetsing van het inkomen verlaagt de uitvoeringslast voor de uitvoeringsorganisatie. Ook ontlast het de inwoner, omdat deze minder informatie aan hoeft te leveren. 4. Geen vermogenstoets uit te voeren bij de beoordeling voor een energietoeslag. Een vermogenstoets verhoogt de complexiteit van een aanvraag voor inwoners. Ook in 2022 hebben we geen vermogenstoets gehanteerd. 5. De volgende personen uit te sluiten van het recht op energietoeslag: studenten, personen die in een inrichting verblijven, personen die zijn ingeschreven in de BRP met enkel een briefadres en personen jonger dan 21 jaar. Uitwonende studenten ontvangen een eenmalige tegemoetkoming voor energiekosten van Dienst Uitvoering Onderwijs (hierna: DUO). Bij de overige groepen is aannemelijk dat zij geen energiekosten hebben. De gemeente is zich bewust dat er personen zijn die in een inrichting verblijven, die zelfstandig wonen en energiekosten betalen.

Voor deze inwoners maakt de gemeente een uitzondering. De gemeente maakt een uitzondering voor jongeren die noodzakelijk uitwonen. Bijvoorbeeld door een verstoorde relatie met de ouders. Ook deze inwoners ervaren de nadelige gevolgen van de stijgende energielasten en hebben vaak geen ander vangnet. De gemeente sluit deze jongeren daarom niet uit van de energietoeslag 2023. 6. De energietoeslag toe te kennen aan huishoudens die in een schuldsaneringstraject zitten, ongeacht de hoogte van het inkomen. Huishoudens in een schuldsaneringstraject hebben een lager besteedbaar inkomen dan het daadwerkelijke netto-inkomen dat een huishouden ontvangt. De reden is dat zij rond moeten komen van het vrij te laten bedrag. Met dit bedrag betaalt het huishouden de vaste lasten en kosten voor levensonderhoud. Wij ondersteunen deze doelgroep door de energietoeslag toe te kennen. 7. De energietoeslag in 2023 opnieuw ambtshalve (automatisch) uitkeren. De gemeente keert de energietoeslag ambtshalve uit aan inwoners, waarvan zij weet dat deze recht hebben op de energietoeslag. Inwoners die de energietoeslag niet ambtshalve ontvangen, kunnen alsnog een aanvraag doen. Dat betekent dat de gemeente meer aanvragen voor de energietoeslag ontvangt, zodra zij de energietoeslag niet of minder ambtshalve uitkeert. Meer aanvragen verhoogt de uitvoeringslast voor de organisatie.

Ook is er een risico dat inwoners die recht hebben op de energietoeslag, deze niet aanvragen. Dat zorgt ervoor dat inwoners noodzakelijke financiële ondersteuning mislopen. Wel brengt het ambtshalve verstrekken van de energietoeslag een foutmarge met zich mee. De gemeente beperkt deze door het recht op de energietoeslag te laten toetsen door het Inlichtingenbureau en de klantmanagers van de gemeente. Financiën Het Rijk stelt in totaal € 1,4 miljard beschikbaar aan alle gemeenten. Wij schatten in dat wij als Haaksbergen ongeveer € 1.400.000 ontvangen op basis van de

2

verdeelsystematiek die het Rijk hanteert. Wij verwachten dat bij de Decembercirculaire 2023 het exacte bedrag bekend wordt. Overigens hebben wij een bedrag van € 528.000 vorig jaar al via de Decembercirculaire 2022 ontvangen. Bij de Jaarrekening 2022 zijn deze middelen als onderdeel van het voordelige resultaat toegevoegd aan de algemene reserve. Na het in 2022 genoten voordeel van € 528.000, betekent dit per saldo een nadeel van € 528.000 in 2023. Dit nadeel wordt meegenomen in het resultaat in de Eindejaarsrapportage 2023. De beleidsregels komen voor zover ze financiële impact hebben overeen met de beleidsregels die golden voor de energietoeslag 2022. Wij hebben over 2022 ongeveer € 1.300.000 aan energietoeslag uitgekeerd. Wij verwachten daarom dat de energietoeslag 2023 tot een vergelijkbaar totaalbedrag aan uitkeringen zal leiden en daarmee wederom gedekt kan worden binnen de middelen die het Rijk beschikbaar stelt. De uitvoering van de energietoeslag betreft een wettelijke taak, waarvoor we direct middelen krijgen van het Rijk. Autorisatie van uw raad in het kader van begrotingsrechtmatigheid kan daarmee achteraf plaatsvinden. Wij zullen dit betrekken bij de eindejaarsrapportage. Gezien de looptijd van de regeling verwachten wij niet dat voor die tijd dit deel van de middelen nodig is. Vervolg De vervolgstappen zijn: 1.

De gemeente informeert inwoners, maatschappelijke partners en interne partijen over de start van het uitkeren van de energietoeslag 2023 (november 2023). 2. Uw raad neemt met de Eindejaarsrapportage 2023 formeel een besluit over het financieren van de energietoeslag 2023 met de daarvoor bestemde middelen van het Rijk (december 2023). 3. Wij informeren u over de evaluatie van de energietoeslag 2023 (laatste kwartaal 2024). 4. We publiceren de beleidsregels in het Gemeenteblad. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders,

dr. R. Toet gemeentesecretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Bijlagen: Beleidsregels energietoeslag 2023 gemeente Haaksbergen.

3