6 Informatieve nota wensen en bedenkingen oprichting stichitng Twente Board (1)

Informatienota Voorstel voor

Algemeen bestuur

Registratienummer

2021-000022

Datum vergadering

7 april 2021

Agendapunt

6

Domein, behandelend ambtenaar, tel.

Directie, L. de Haan, 06 20547396

Onderwerp Opiniërend bespreken van wensen en bedenkingen raden oprichting Stichting Twente Board, stand van zaken 30 maart 2021 Kennisnemen van De stand van zaken van wensen en bedenkingen van de gemeenteraden (ontvangen tot 30 maart 2021) op het voornemen van het AB om stichting Twente Board mede op te richten. Dit als voorbereiding op de besluitvorming door het AB op 12 mei 2021 over de oprichting van Stichting Twente Board. Inleiding Op 16 december 2020 heeft het algemeen bestuur eensgezind ingestemd met de concept statuten en het voorgenomen besluit om de stichting Twente Board mede op te richten. De tekst van de statuten was het resultaat van bespreking met alle O’s. Zij bepalen immers samen hoe de samenwerking eruit komt te zien. De statuten en de toelichting daarbij zijn voorgelegd aan de raden met de vraag om eventuele wensen en bedenkingen uiterlijk 16 maart 2021 aan het algemeen bestuur mee te delen. Daarbij is meegegeven dat het bij het geven van wensen en bedenkingen niet gaat om de letterlijke tekst van de statuten, maar om onderwerpen die van belang zijn om hierin te regelen. In het bijgevoegde overzicht leest u de wensen en bedenkingen die het AB op dit moment heeft ontvangen. Het overzicht is bedoeld voor een eerste opiniërende bespreking in het AB (gebaseerd op de tussenstand op 30 maart 2021).

Hieronder hebben wij de belangrijkste punten uit de wensen en bedenkingen (tot 30 maart) benoemd, met daarbij een eerste reactie en advies van het DB, ter opiniërende bespreking. In uw vergadering van 12 mei 2021 leggen wij u het voorstel voor het (mede) oprichten van Stichting Twente Board besluitvormend voor. Daarin zijn de wensen en bedenkingen van de raden verwerkt en geven wij een reactie op alle ingediende wensen en bedenkingen. Beoogd effect Het beoogd effect van deze nota is om de wensen en bedenkingen, die door de raden zijn ingediend op het voornemen van het AB om stichting Twente Board mede op te richten, opiniërend te bespreken. Een voorstel voor besluitvorming over het oprichten van de stichting, is beoogd voor uw vergadering van 12 mei 2021 Kernboodschap 1. Er gaan veel wensen en bedenkingen over de letterlijke tekst van de statuten De tekst van de statuten is geen exclusieve aangelegenheid van de gemeenten, maar van alle 3O’s. De statuten zijn bedoeld om de noodzakelijke juridische verhoudingen binnen de rechtspersoon te regelen. Niet om de uitwerking van de wijze van betrokkenheid van de achterbannen vast te leggen. Het vaststellen van de tekst is daarom voorbehouden aan de Twente Board. De concepttekst die aan de raden is gestuurd is vastgesteld door de Twente Board en door het Algemeen Bestuur.

De statuten worden notarieel gepasseerd door vertegenwoordigers van de gemeenten (i.c. de voorzitter van Regio Twente), onderwijs- en kennisinstellingen en ondernemers.

AB Informatienota versie: 1.0- 1 mei 2018 Evaluatiedatum 1 mei 2020

Pagina 1 van 4

2. Aanpassing doelstelling Enkele raden (Hengelo en Twenterand) stellen een aanpassing van de doelstelling voor. De statuten zijn bedoeld om op hoofdlijnen en niet in detail de doelstelling te beschrijven. Daarvoor is de economische agenda bedoeld waar bij het opstellen ervan de gemeenten (college en raad) betrokken worden. Zo richt de Twente Board zich al op de uitvoering van de Agenda van Twente 2018-2022 en de Regio Deal. Circulariteit en duurzaamheid komen daarin nadrukkelijk aan bod. Ook zijn de statuten bedoeld om op hoofdlijnen en niet in detail alle mogelijke samenwerkingspartners, zoals Euregio en de Regio Zwolle, te vermelden. Het is vanzelfsprekend dat, indien wenselijk en noodzakelijk, hiermee samen wordt gewerkt. De statuten bieden hiervoor al in artikel 2, lid 2 sub d de mogelijkheid omdat daarin staat: het aangaan van allianties met ‘en andere (semi) overheden’. Wij adviseren om de statuten m.b.t. de doelstelling niet aan te passen. 3. Rol van de raden in de nieuwe samenwerking. Wij concluderen dat veel raden de oplossing zien in het vergroten van de rol van de raden in de stichting, omdat zij het gevoel hebben door deze nieuwe samenwerking op afstand te worden geplaatst. Wij adviseren om dit niet te doen. Er is immers geen sprake van verlengd lokaal bestuur. Dat geldt ten aanzien van toezicht op de Twente Board en ook m.b.t. oprichting van een rechtspersoon.

Een stichting is immers een zelfstandige entiteit die geen verantwoording hoeft af te leggen aan een gemeente. Alleen in de oprichting ervan heeft de raad formeel een rol. De wijze van betrokkenheid van de respectievelijke van de 3O achterbannen dient binnen de eigen geleding geregeld te worden. Bij de gemeenten is dat via de bestuursovereenkomst tussen de colleges van B&W. Naast de in de Gemeentewet al geregelde actieve informatie- en verantwoordingsplicht van het college naar de raad kan de bestuursovereenkomst de verhouding tussen college en raad borgen. In de bestuursovereenkomst zijn daarvoor diverse bepalingen opgenomen. In de toelichting bij de bestuursovereenkomst is de rol van de raad volgens ons duidelijk beschreven. Het is verder aan de individuele raden en colleges om daarover verdere afspraken te maken. De Twente Board heeft er heel veel belang bij dat de nieuwe vorm van samenwerking tussen overheid, onderwijs- en kennisinstelling en ondernemers succesvol is en ten opzichte van de huidige situatie binnen Regio Twente van meerwaarde is voor de gemeenten. Voor de financiën is Twente Board (development) direct afhankelijk van de gemeenteraden. Voor het voortbestaan van Twente Board (Development) is dit essentieel. Het is daarom vanzelfsprekend dat Twente Board (Development) een goede relatie met de gemeenteraden heeft en daarvoor de dialoog met de raden zoekt.

Formeel via het bestuurlijk overleg van de colleges, maar ook informeel via bezoeken aan de raad en bijeenkomsten van de Twenteraad. Wij adviseren om de statuten wat betreft de rol van de raden niet aan te passen, maar om een bijlage te toe te voegen aan de bestuursovereenkomst waarin de rol van de raden in de nieuwe samenwerking duidelijker wordt omschreven en waarbij de huidige toelichting onderdeel wordt van de bestuursovereenkomst. De verbinding van Twente Board met gemeenten en de kaderstellende en controlerende rol van de raden zal hierin aandacht krijgen. 4. Democratische legitimatie Er zijn zorgen geuit over (een verslechtering van) de democratische legitimatie. Er is volgens ons geen sprake van verslechtering van democratische legitimatie , omdat het gevoerde economische beleid niet meer alleen door de overheid alleen wordt bepaald, maar samen met vertegenwoordigers van ondernemers en kennisinstellingen. Op deze wijze heeft een bredere kring van vertegenwoordigers van onze inwoners een belangrijke rol. In de toelichting bij de bestuursovereenkomst staat beschreven hoe de positie van de raden is in deze nieuwe vorm van samenwerking, omdat het aan de colleges is om raden te informeren en niet aan het bestuur van de 3O stichting. Deze toelichting maakt deel uit van de statuten en de bestuursovereenkomst.

Het advies is om deze te voegen als bijlage bij de bestuursovereenkomst. 5. Ontwerpwet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen De wens is geuit om de statuten van de stichting Twente Board zodanig aan te passen dat ze aansluiten bij de geest van de nieuwe Wet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen. Daarbij gaat het in bijzonder om de positie van de gemeenteraden ten opzichte van gemeenschappelijke regelingen / verbonden partijen. Nog los van het feit dat het hier om een wetsontwerp gaat, waarvan pas na de parlementariër behandeling duidelijk wordt of die aanpassing er komt en hoe die dan uiteindelijk luidt is de stichting is geen gemeenschappelijke regeling waarop de

Informatienota AB

Pagina 2 van 4

Wgr van toepassing is. De statuten van de stichting zijn gebaseerd op hoofdstuk 2 van het Burgerlijk Wetboek en zijn bedoeld om de juridische verhoudingen in een rechtspersoon te regelen en niet om de politiek bestuurlijke verhoudingen te regelen of te borgen. Via de wettelijke informatie- en verantwoordingsplicht van het college aan de raad en de bestuursovereenkomst tussen de colleges is democratische legitimiteit vanuit de overheid geborgd. Wij adviseren bij de tekst van de statuten geen rekening te houden met het ontwerp van de Wet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen. 6. Voorkomen van belangenverstrengeling. Waarborgen over het voorkomen van belangenverstrengelingen zijn voor de stichting vooral geborgd de integriteitscode en in het stemrecht. In artikel 12, lid 5 van de statuten staat dat het bestuur van de stichting zo spoedig mogelijk zorgdraagt voor een gedragscode integriteit. Voor wat betreft het stemrecht kan één O kan nooit zelfstandig een besluit nemen. Uitgaven zullen worden gedaan vanuit Twente Board Development (al dan niet in de vorm van subsidies, dat is nog niet bepaald). Daarbij is transparantie het uitgangspunt, evenals dat bij de verdeling van overheidsmiddelen de Europese regels van toepassing blijven (rondom aanbesteding en staatsteun).

Hiervoor zal ook aandacht zijn bij de verdere inrichting van de Twente Board Development organisatie. Zo heeft deze BV een onafhankelijke Raad van Commissarissen. Wij adviseren om het statuut hierop niet op aan te passen, maar extra aandacht te besteden aan transparantie en de toepassing van Europese regels op de besteding van overheidsmiddelen. 7. Twenteraad De adequate ondersteuning van de Twenteraad in de toekomst heeft aandacht van zowel ons bestuur als het AB. Wij achten het echter niet juist en ook niet mogelijk om de Twenteraad te koppelen aan de statuten van stichting Twente Board. De statuten zijn bedoeld om de juridische verhoudingen van de 3 O’s van en binnen de stichting te regelen en niet om gastheerschap te bieden aan andere (overheids-) samenwerkingen. Wij adviseren het AB om het statuut hierop niet aan te passen. Het AB heeft op 19 maart besloten samen met het presidium van de Twenteraad opties uit te werken voor de goede positionering van de Twenteraad in de toekomst. Hiermee wordt dit aandachtspunt vanuit de raden zorgvuldig opgepakt. 8. Opmerkingen notaris In de periode dat wensen en bedenkingen konden worden ingediend door de raden, zijn de conceptstatuten voor de oprichting van stichting Twente Board voorgelegd aan een notaris. De notaris adviseert een aantal technisch-juridische aanpassingen in de statuten door te voeren.

Een opmerking geeft echter aanleiding om de statuten inhoudelijk aan te passen. In de concept statuten is gekozen de voorzitter geen stem te geven. Op grond van de wet moet bij een stichting elke bestuurder tenminste één stem hebben. Dit betekent dat de voorzitter ook een stem moet hebben en de statuten hierop moeten worden aangepast. Er zijn mogelijkheden om dit zo neutraal mogelijk op te lossen, bijvoorbeeld door stemrecht en stemverhoudingen aan te passen. Hierover moet eerst nog overleg plaatsvinden in de Twente Board. Hierover volgt op 12 mei een voorstel. Communicatie geen Vervolg Opmerkingen van bespreking in het AB verwerken in een definitief voorstel voor de oprichting van stichting Twente Board op 12 mei 2021. Hierin worden alle wensen en bedenkingen meegenomen. Bijlage(n) 1. Stand van zaken wensen en bedenkingen per gemeente Enschede, 25 maart 2021 Dagelijks bestuur secretaris,

voorzitter,

mr. J.W.C. Aalders

dr. G.O. van Veldhuizen

Informatienota AB

Pagina 3 van 4

Besluit van het algemeen bestuur, gelezen het voorstel van Dagelijks bestuur van 25 maart 2021

Vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van 7 april 2021 secretaris,

voorzitter,

mr. J.W.C. Aalders

dr. G.O. van Veldhuizen

Informatienota AB

Pagina 4 van 4