2025-Ta25 Beantwoording Toezegging 2025-T25 integraal afwegingskader ombuigingen (Geanonimiseerd)
Tekst van het document
ice MEENTE
ES HAAKSBERGEN Toezegging Vragensteller
:
gecombineerde
Datum
:
10 maart 2025
Onderwerp: Toezegging:
_
Integraal afwegingskader ombuigingen (2025-T25) Burgemeester Welten zegt toe om de raad uiterlijk vóór maandag 17 maart 12:00 uur (maar zo mogelijk eerder) een schriftelijke reactie te geven over de mogelijkheden die het college (al dan niet) ziet om gebruik te maken van de maatregel om tot maximaal 10% van het surplus van de algemene reserve in te zetten voor de dekking van structurele lasten, en of dat inzetbare deel dan ca. € 4,1 min. voor 2025 beloopt.
In te vullen door Zaaknr. : Verzenddatum
Behandeld: Datum:
Antwoord:
commissies
PAZ Z
:
Inkomend
doc.
nr.
Uitgaand
doc.
nr.
D
Schriftelijke beantwoording (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) 13 maart 2025 Om de vraag over de duiden Wat
wij
inzet
van
het
eerst de
reikwijdte
de
maatregel in?
houdt
10%
van
surplus van 10% maatregel.
nieuwe maatregel kunnen Dankzij hun reserves inzetten voor het dekken een
bepalen Concreet
(de
zelf of
ze
structurele
voor
hiervan
tekorten,
te
beantwoorden,
de
gemeenten van
vanaf 2024 een deel van structurele lasten. Gemeenten
gebruikmaken. De maatregel is geen oplossing kan helpen actuele knelpunten op te lossen.
maar
houdt deze
reserve
waar
voor
het dekken
deel,
het
maatregel in dat wij het surplus in de algemene reserve geen bestemming aan is gegeven) kunnen aanwenden van structurele exploitatielasten. Van dit vrij besteedbare
surplus, mogen gemeenten 10%
inzetten
voor
het dekken
van
structurele lasten. Dit wordt als ‘structurele baat’ bestempeld. Deze ‘structurele baat’ telt mee ter bepaling van het reële en structurele
begrotingsevenwicht. Voor
maatregel gelden voorwaarden/ uitgangspunten. Deze voorwaarden en uitgangspunten zijn: 1. Bij de bepaling van het surplus in de (vrije) algemene reserve worden alle andere onderdelen van het beschikbare weerstandsvermogen (zoals stille reserves, onvoorzien en onbenutte belastingcapaciteit) buiten beschouwing gelaten. 2. Er wordt een weerstandsratio van 1 gehanteerd bij de bepaling van het surplus in de (vrije) algemene reserve, ongeacht of de gemeente een hogere weerstandsnorm hanteert. 3. De gemeente dient in haar paragraaf weerstandsvermogen een adequate risico-inventarisatie met risico-kwantificatie op te nemen. 1
Bron: Ledenbrief
het
toepassen
‘Toelichting
inzet
van
reserves
de
10%
vanaf 2024’, VNG,
21
december
2023
4.
Eventueel kan een top 10 met belangrijkste risico’s en een categorie overig voor de kleinere risico’s worden opgenomen. Daarnaast dient de solvabiliteit per 1 januari van het betreffende jaar 20% of hoger te zijn.
Voldoet een gemeente niet aan de bovenstaande punten dan wordt de onttrekking aan de algemene reserve niet aangemerkt als structurele baat maar als incidentele baat. De post wordt gecorrigeerd op het overzicht van structurele reservemutaties en geplaatst op het overzicht incidentele baten en lasten. Daarnaast blijft net als altijd van kracht dat de begroting een reële afspiegeling van de realiteit moet betreffen en een sluitend begroting het uitgangspunt moet zijn. ,
,
Mogelijkheden voor Haaksbergen om het in te zetten De gemeente Haaksbergen kan voldoen aan de voorwaarden en uitgangspunten als we kijken naar het jaar 2025. Voor het jaar 2025 ziet dat er als volgt uit: Onze weerstandscapaciteit is € 16. 360. 000 en het benodigde weerstandsvermogen betreft (op basis van ratio 10) € 5. 240. 000 (bron: begroting 2025). Dat betekent dat het surplus op de algemene reserve € 11. 120. 000 betreft. Conform de 10% maatregel zijn we als Haaksbergen dan in staat om € 111 mln. uit de algemene reserve in te zetten voor structurele dekking van het jaar 2025. Dat inzetbare deel komt daarmee niet neer op circa € 4. 100. 000 voor 2025. In 2025 kent de gemeente een solvabiliteitsratio van 25%. ,
,
De volgende risico’s zien wij bij het inzetten van de 10% maatregel: ▪ In elk begrotingsjaar dat gebruik wordt gemaakt van deze 10% maatregel daalt de algemene reserve in omvang door de inzet van het surplus als structurele dekking. Daarmee daalt ook het absolute aandeel van het surplus dat ingezet kan worden als structurele dekking. Elk jaar neemt dit verder af. ▪ Veel omliggende gemeenten hebben meerdere bestemmingsreserves gevuld. Daarmee zijn zij in staat bij investeringen een beroep te doen op deze bestemmingsreserves zonder daarmee aan het saldo van de algemene reserve te tornen. Het aanspreken van het surplus maakt de gemeente Haaksbergen minder flexibel in het inzetten van de algemene reserve. Zo worden de mogelijkheden om te investeren beperkter als het surplus van de algemene reserve voor de 10% maatregel wordt ingezet. ▪ Het inzetten van de 10% maatregel lost het structurele tekort van de gemeente niet op maar kan worden ingezet als sluitstuk om begrotingsjaren reëel en structureel sluitend te maken. ,
,
,
Niet alle geïnventariseerde ombuigingsmaatregelen zullen een direct financieel effect hebben de zogenaamde ‘indirecte verzilverbaarheid’. Dat houdt in dat soms meerdere jaren nodig zijn voordat de ombuigingsmaatregel het financiële effect oplevert. Wij voorzien dat het daarom lastig kan worden de eerste jaren van het begrotingsperspectief überhaupt sluitend te krijgen maar zien de termijn van het meerjarenperspectief wel als reëel om deze bezuinigingen geëffectueerd te krijgen. De tekorten in de niet sluitende jaren moeten wel opgevangen worden via de algemene reserve. We verwachten het surplus in de algemene reserve hard nodig te hebben voor het zogenaamde ‘glijpad’ om de ,
,
,
toekomstbestendigheid van Haaksbergen te borgen. Dit doet een aanspraak op de algemene reserve en heeft hiermee wel invloed op het in de toekomst inzetten van de 10% maatregel. De 10% maatregel zien wij evenals de VNG dat van oordeel is niet als een oplossing voor structurele tekorten. De 10% maatregel zien wij als een ‘overbruggingsmaatregel’ die wij als het echt noodzakelijk blijkt in kunnen zetten om tot uitvoering van de ombuigingen te komen. De 10% maatregel zien wij beslist niet als een alternatief voor het realiseren van ombuigingen; dat zou immers betekenen dat we een hypotheek op de toekomst nemen en biedt bovendien geen structurele oplossing. Het doorvoeren van ombuigingen blijft noodzakelijk om een duurzaam gezond financieel beleid te voeren. ,
,
,
,
Het is raadzaam het surplus van de algemene reserve alleen in strikt noodzakelijke gevallen in te zetten vanwege het niet duurzame karakter ervan. Het gebruik van het surplus heeft een directe invloed op het eigen vermogen van de gemeente en daarmee op de solvabiliteit. Mede omdat de solvabiliteit één van de randvoorwaarden is om het surplus in te kunnen zetten. Het inzetten van de maatregel beperkt daarmee de inzet van de maatregel voor de jaren erna.
Met vriendelijke groet burgemeester en wethouders ,
drs. M. Broekhuis gemeentesecretaris
,
drs. R. G. Welten burgemeester mr.