2025-R58 Raadsinfobrief WvrV (geanonimiseerd)

Raadsinformatiebrief

Aan

Uw kenmerk Uw datum Behandeld door Telefoonnummer

Onderwerp:

Geachte

de

gemeenteraad

ie

Zaaknummer

:Z/25/031164

Le

Kenmerk

:

Bijlagen

1

Datum

:

(geanonimiseerd) (053)

:

Wetsvoorstel

573 45 67

D-165703 Kies

een

datum.

Versterking regie volkshuisvesting

gemeenteraad,

Nederland worden en

kampt met grote woningnood. Om dit op te lossen moet er meer gebouwd zolang er woningnood is moet de bestaande voorraad eerlijk verdeeld worden. Er moeten daarom meer mogelijkheden komen om de woningbouw te versnellen en meer te sturen op de volkshuisvesting. Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting (WvrV) geeft het Rijk, maar ook provincie, gemeenten, corporaties en marktpartijen de mogelijkheid om beter en sneller te sturen op hoeveel, waar en voor wie we gaan bouwen. Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting is in maart 2024 ingediend. In februari 2025 is een aangepast wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd. Naar verwachting zou het wetvoorstel binnenkort (juni 2025) besproken worden in de Tweede kamer en in 2026 in werking reden. Door de val van het kabinet is nu onduidelijkheid of de snelle behandeling doorgang kan vinden. Toch

willen

bestaat uit 4

hoofdlijnen belangrijke pijlers:

we

u

op

informeren

over

het wetsvoorstel.

Het wetsvoorstel

Pijler 1: Regie op waar, hoeveel en voor wie er gebouwd wordt Binnen pijler 1 krijgen het Rijk, provincies en gemeenten het juiste wettelijke gereedschap om beter en sneller te sturen op hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt. Overheden kunnen alle instrumenten van de Omgevingswet inzetten. Hierdoor kunnen Rijk en provincies met instructieregels en -besluiten juridisch knopen doorhakken, bijvoorbeeld over woningbouwlocaties. In dat kader zijn Rijk, provincies en gemeenten straks verplicht een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. In dit programma wordt aangegeven hoeveel en waar gebouwd zal worden. Ook staat hierin voor wie gebouwd wordt, zodat er genoeg woningen zijn voor o.a. ouderen en starters. Ook

in

Haaksbergen gaan we een volkshuisvestingsprogramma opstellen. Over het proces met betrekking tot dit programma zullen wij u, zoals toegezegd in de raadvergadering van 21 mei j.l, in een afzonderlijke raadsinformatiebrief informeren.

Postbus

102

Gemeentehuis Haaksbergen Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl

7480

AC,

IBAN

NL56

BNGH

028.50.03.194

572

80 75

Pijler 2: Het realiseren van voldoende betaalbare woningen Binnen pijler 2 gaat het over het realiseren van voldoende betaalbare woningen en een goede regionale verdeling tussen gemeenten. Op regionaal niveau moet 2/3 betaalbaar gerealiseerd worden en 30% sociale huur. Gemeenten met minder sociale huurwoningen dan het landelijke gemiddelde moeten 30% sociale huurwoningen bouwen. Gemeenten met meer sociale huurwoningen dan het landelijke gemiddelde moeten 40% bouwen voor middeninkomens. Zo maken mensen met midden- en lage inkomens in de hele regio kans op een woning. ,

,

De gemeente Haaksbergen heeft op dit moment 21% sociale huurwoningen. Onze focus zal dus voornamelijk liggen op het toevoegen van meer sociale huurwoningen. Pijler 3: Kortere procedures Binnen pijler 3 gaat het over kortere (beroeps-) procedures om de woningbouw te versnellen. Bij woningbouwprojecten vanaf 12 woningen komt er 1 gang naar de rechter in plaats van 2. Dus niet meer naar de rechtbank en de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State maar uitsluitend beroep bij de Afdeling. Bij deze projecten doet de bestuursrechter binnen 6 maanden uitspraak het beroep wordt versneld behandeld en de redenen van het beroep moeten sneller zijn ingediend. Daarnaast wordt de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ geschrapt en wordt bouwen op eigen erf voor familie- en mantelzorgwoningen vergunningsvrij. ,

,

Een familiewoning is een woonunit of deel van een bijgebouw op een achtererf bij een bestaande woning waar familieleden in de eerste graad kunnen wonen. Hier hoeft dus geen sprake te zijn van een (toekomstige) zorgvraag. Een familiewoning is bijvoorbeeld voor jongeren die nog geen eigen woning kunnen krijgen of voor ouders en kinderen die graag dicht bij elkaar willen wonen. Pijler 4: Gelijke kansen voor urgent woningzoekenden Binnen pijler 4 ligt de focus op een eerlijke verdeling van urgent woningzoekenden over de regio. Alle gemeenten in de regio moeten bijdragen aan de huisvesting van urgente woningzoekenden bijvoorbeeld mensen die uitstromen uit (zorg)instellingen of jongeren die uitstromen uit de jeugdzorg. Landelijk worden groepen aangewezen die in alle gemeenten gaan gelden als urgent woningzoekenden. Daarmee is er geen onderscheid meer tussen gemeenten. Gemeenten moeten deze urgent woningzoekenden met voorrang huisvesten. Het doel hiervan is dat alle gemeenten in de regio in evenredige mate gaan bijdragen aan de huisvesting van deze groepen en daar onderling afspraken over maken. Zo maken urgent woningzoekenden in de hele regio kans op een woning. ,

,

Statushouders hebben een bijzondere positie in deze. Op basis van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting behoren statushouders niet tot de verplichte categorie urgenten. De Huisvestingswet benoemt voor hen een verplichte taakstelling. Gemeenten mogen “niet wettelijk verplichte urgentiecategorieën” toevoegen in de urgentieverordening zoals bijvoorbeeld statushouders. Het toevoegen van extra – niet wettelijk verplichte – urgentiecategorieën leidt mogelijk tot verdere verdringing van de reguliere (sociale)woningzoekenden. ,

2

Regionaal zijn we gestart met het maken van afspraken over een eerlijke verdeling (fair share) van deze urgente groepen en met het opstellen van een urgentieregeling. Deze regeling gaat vertaald worden in een lokale Huisvestingsverordening. Dat wordt een wettelijke vereiste. Hierin kunnen ook andere zaken opgenomen worden mits is aangetoond dat er sprake is van een schaarste aan woonruimte. In een afzonderlijke raadsinformatiebrief zullen wij u nader informeren over dit onderwerp. ,

Hybride Aanbodmodel Helaas zijn woningen niet zomaar bijgebouwd en moet het schaarse aanbod verdeeld worden tussen alle (reguliere) woningzoekenden. Op dit moment wordt het merendeel van de sociale woningen van Domijn verloot. Dat heeft als voordeel dat iedereen een gelijke kans heeft op een woning. Ook blijven starters op de sociale huurmarkt een kans maken op een huurwoning. Nadeel is dat mensen buiten Haaksbergen (zelfs buiten de regio) kunnen reageren op een woning (er is immers recht op vrije vestiging) waardoor de lokale woningzoekende langer moet wachten. Een wenszoeker die graag in een bepaalde wijk of in een bepaald type woning wil wonen heeft door het lotingssysteem moeite met het vinden van de juiste woning op de juiste plek. ,

,

,

Domijn heeft de verschillende aanbodmodellen onderzocht en gekeken of het toewijzen van woningen alleen via loting nog wel wenselijk is of dat een deel van haar woningbezit via inschrijfduur toegewezen kan worden. Om de (lokaal) woningzoekenden meer perspectief te bieden gaat Domijn samen met de andere corporaties in de gemeenten waar zij actief is 375% van de woningen aanbieden via loting en 375% via inschrijfduur. Dit heeft als voordeel dat wenszoekers die vaak een binding hebben met Haaksbergen eerder een plek krijgen. Nadeel is dat het voor starters langer kan duren voor zij een woning krijgen omdat zij redelijkerwijs minder jaren kunnen opbouwen. Daarom kunnen zij nog meedoen met de loting. Door dit hybride model komt het beste van twee werelden bij elkaar. ,

,

,

,

,

,

,

,

Een deel (circa 25%) van de sociale huurwoningen wordt toegewezen via directe toewijzing aan huurders met urgentie. Dit blijft ongewijzigd. Bij de beoordeling of een woning via loting of inschrijfduur wordt aangeboden wordt gekeken naar een eerlijke verdeling over de wijken en buurten. Dit hybride aanbodmodel is op 2 juni 2025 ingevoerd. Domijn wil u tijdens een themasessie graag informeren over het nieuwe ‘hybride’ aanbodmodel en over de meest actuele verhuurcijfers. We zullen de agendacommissie derhalve verzoeken om u na het zomerreces in een bijeenkomst hier verder over te informeren. Tot slot Tot slot willen wij nog opmerken dat de Wet versterking regie Volkshuisvesting (WvrV) geen toverstaf is die alle problemen op de woningmarkt oplost. Daarvoor zijn de knelpunten te complex en veelal domein-overstijgend van aard (onder andere stikstofproblematiek netcongestie spuitzones etc. ). Regie zit hem vooral in de samenwerking tussen gemeenten provincie en rijk en het sturing geven aan het bouwproces op alle bestuursniveaus. Met de afspraken in de regionale Woondeals en de doorvertaling in de volkshuisvestingsprogramma’s wordt hier al invulling aan ,

,

,

gegeven.

3

Uiteraard kunnen er naar aanleiding van de kabinetsbehandeling nog wijzigingen in de WvrV worden aangebracht. De hoofdlijnen van de WvrV zoals hierboven beschreven lijken echter vast te staan. ,

Hoogachtend burgemeester en wethouders

,

,

,

drs. M. Broekhuis gemeentesecretaris

G. J. van den Hengel burgemeester

Bijlagen: 1. Visuals Wet versterking regie volkshuisvesting

4