2024-C62-4 Concept-Begroting 2025 en MJP 2026 tm 2028 na DB
Tekst van het document
DB2024028-2
Begroting 2025 En meerjarenperspectief 2026-2028
INHOUDSOPGAVE Inleiding ............................................................................................................................................. 3 1 Hoofdlijnen financiële begroting 2025 ...................................................................................... 5 2 Toelichting op de hoofdlijnen financiële begroting 2025 ........................................................ 10 2.1 Uitgangspunten bij deze begroting ................................................................................ 11 2.2 Loon- en prijsontwikkelingen ........................................................................................ 12 2.3 Perspectief ................................................................................................................... 14 3 Programmaplan ...................................................................................................................... 15 4 Paragrafen .............................................................................................................................. 19 4.1 Lokale heffingen ........................................................................................................... 19 4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................
19 4.2.1 Kengetallen in relatie tot financiële positie ........................................................... 20 4.2.2 Geraamde toevoegingen en onttrekkingen reserves .............................................. 22 4.3 Onderhoud kapitaalgoederen ....................................................................................... 22 4.4 Financiering.................................................................................................................. 23 4.5 Bedrijfsvoering ............................................................................................................. 25 4.5.1 Organisatie .......................................................................................................... 25 4.5.2 Investeringen ....................................................................................................... 26 4.5.3 Personeel ............................................................................................................ 26 4.5.4 Rechtmatigheid ................................................................................................... 27 4.5.5 Kwaliteitszorg ...................................................................................................... 28 4.6 Verbonden partijen ....................................................................................................
28 4.7 Grondbeleid ................................................................................................................. 28 4.8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) ...................................................... 28 5 Detailoverzicht financiële begroting 2025 ............................................................................... 30 5.1 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................ 30 5.1.1 Onvoorzien .......................................................................................................... 30 5.1.2 Gemeentelijke bijdrage deelnemende gemeenten ................................................. 30 5.2 Begroting GR-gemeenten .............................................................................................. 31 5.2.1 Bedrijfsvoering en algemeen ................................................................................ 31 5.2.2 Vastgoed en Belastingen ...................................................................................... 32 5.3 Begroting FUO-gemeenten ............................................................................................ 34 5.4 Desintegratie ................................................................................................................
34 6 Meerjarenperspectief 2026 - 2028 .......................................................................................... 35 7 Begrote Meerjarenbalans ....................................................................................................... 37 8 Vervangingsinvesteringen ....................................................................................................... 38 9 Bijlagen ................................................................................................................................... 40 9.1 Gemeentelijke bijdrage per producten, belastingsoort en taakveld ................................. 40 9.1.1 Gemeente Almelo ................................................................................................ 41 9.1.2 Gemeente Borne.................................................................................................. 42 9.1.3 Gemeente Enschede ............................................................................................ 43 9.1.4 Gemeente Haaksbergen ....................................................................................... 44 9.1.5 Gemeente Hengelo .............................................................................................. 45 9.1.6 Gemeente Losser .................................................................................................
46 9.1.7 Gemeente Oldenzaal ............................................................................................ 47 9.1.8 Gemeente Twenterand ........................................................................................ 48 9.1.9 Gemeente Berkelland .......................................................................................... 49 9.1.10 Gemeente Bronckhorst .................................................................................... 50 9.1.11 Gemeente Lochem........................................................................................... 51 9.1.12 Gemeente Hof van Twente .............................................................................. 51 9.2 Kosten per taakveld ...................................................................................................... 52 9.3 Beleidsindicatoren ........................................................................................................ 53
2
Inleiding Hierbij presenteer ik u de begroting 2025 en het meerjarenperspectief 2026-2028 van GBTwente. Deze begroting is opgesteld met het Strategieplan 2023-2026 “Met elkaar en voor elkaar” als basis. Deze is gericht op ‘koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners’. De geformuleerde missie, visie, kernwaarden, en doelen zijn richtinggevend voor de komende jaren. De gekozen strategie blijft van kracht en richt zich op de volgende twee pijlers: 1. Dienstverlening op maat [wat]; a. Persoonlijk b. Begrijpelijk 2. Optimale Uitvoering [hoe] Het werkproces van GBTwente is zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Daarbij is het proces gericht op: a. Betrokken en trotse medewerkers b. Effectieve processen c. Tevreden klanten (opdrachtgevers en inwoners) d. Efficiënte inzet van financiële middelen Op 1 juli 2022 is de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen in werking is gegaan. Daarbij is de kaderbrief als één van de instrumenten voor gemeenteraden geïntroduceerd om meer sturing en grip op gemeenschappelijke regelingen te krijgen voorafgaand aan de begroting. Het algemeen bestuur van GBTwente heeft de kaderbrief 2025 op 11 januari 2024 vastgesteld.
In de kaderbrief zijn ontwikkelingen weergegeven, waarmee GBTwente en haar opdrachtgevers rekening (moeten) houden bij het waarderen, heffen en innen van gemeentelijke belastingen en die invloed hebben op de opstelling van de begroting 2025 van GBTwente. Ook is hierin beschreven welke richtlijnen gehanteerd worden voor het opstellen van de Primitieve begroting 2025 en Meerjarenraming 2026-2028. De begrotingsrichtlijnen gaan met name over de uniformiteit in de loon- en prijsmutaties. In deze begroting zijn de ontwikkelingen en richtlijnen zoals benoemd in de kaderbrief 2025 verwerkt. De organisatie is stabiel, voert een heldere koers, werkt continu verder aan procesverbetering en is financieel gezond. GBTwente neemt zich voor te blijven investeren in het bouwen van bruggen met haar inwoners en opdrachtgevers. Verhoging van acceptatiegraad bij inwoners door focus op uitlegbaarheid van de dienstverlening en door inwoners meer te laten participeren bij het verzamelen van kenmerken van woningen zijn daarvan concrete ideeën. Richting haar opdrachtgevende gemeenten zal GBTwente als kennisorganisatie nog meer haar rol pakken door hen frequent via informatiebulletins en kennissessies te informeren over de (on)mogelijkheden binnen het gemeentelijke belastingdomein.
Wij zijn ons ervan bewust dat we de plicht hebben om te leveren tegen de laagste kosten, die mogelijk zijn binnen bestaande afspraken over effectieve dienstverlening. We monitoren continu onze processen om die zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. We hanteren hierbij
3
het principe ‘first time right’. We zien een toenemende vraag op zowel inhoud als op de uitvoering en hebben als doel gesteld dit binnen de bestaande middelen met optimaal gebruik van nieuwe technieken (innovatie) op te vangen. We zoeken hierbij waar mogelijk naar samenwerking met vergelijkbare organisaties, zowel regionaal als landelijk. In de volgende hoofdstukken wordt achtereenvolgens ingegaan op: 1. De hoofdlijnen van de begroting bestaande uit de realisatie 2023, begroting 2024 en begroting 2025. 2. Een toelichting op de gehanteerde kostenverdeling voor de gemeenschappelijke regeling en uitgangspunten voor deze begroting. 3. Het programmaplan: in dit hoofdstuk worden de doelen voor 2025 kort toegelicht. 4. De paragrafen: in dit hoofdstuk worden de verplichte paragrafen conform Besluit Begroting en Verantwoording nader toegelicht. 5. Het detailoverzicht van de begroting: in dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op de in de financiële begroting 2025 opgenomen lasten en baten, alsmede op het meerjarenperspectief als de begrote balans. 6. Diverse bijlagen.
Hengelo, april 2024 Hans Cloosterman, Directeur
4
1
Hoofdlijnen financiële begroting 2025
De bedragen in de tabellen in dit hoofdstuk en de detailtabellen moeten met € 1.000 vermenigvuldigd worden. De totale begrote lasten (voor toevoeging aan de reserve) bedragen € 16.470.523 en de begrote baten bedragen € 16.490.666 De begroting laat voor de mutaties in de reserves een overschot zien van € 20.143. Er is € 13.429 van de winst op de FUO-opdrachten verdisconteerd in de bijdrage van de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. Bedragen x € 1.000 Lasten negatief bedrag, baten positief bedrag
Realisatie 2023 Lasten
Overhead Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Overige algemeen Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Vastgoed en belastingen Salarissen en sociale lasten Goederen en diensten Kapitaallasten Vennootschapsbelasting Desintegratiekosten Subtotaal
Baten
Begroting 2024
Saldo
-1.507 -1.542
39
Lasten
-1.507 -1.503
Concept Begroting 2024 1e wijziging
Saldo
-1.367 -711
Lasten
-1.367 -711
Baten
-1.747 -1.697
Lasten
-1.747 -1.697
Baten
Saldo
-1.869 -1.713
-1.869 -1.713
-27
-
-27
-28
-28
-28
-28
-30
-30
-
-504
-524
-524
-534
-534
-562
-562
-6.048 -4.220 -194 51
94 126 -
-5.954 -4.094
-7.227 -4.503 -195 -3 -13
-7.227 -4.470 -195 -3 -13
-6.892 -4.497 -210 -0 -10
103
-6.892 -4.394 -210 -0 -10
-7.386 -4.506 -223 -8 -10
103
-7.386 -4.403 -223 -8 -10
-13.991
259
-14.538
-15.614
103
-15.511
-16.307
103
-16.204
-
-163
51 -13.732
33
-14.571
33
-59 -
-59
-
4.653 2.343 559 615 8 552
4.653 2.343 559 615 8 552
4.804 2.447 588 583 5 657
4.804 2.447 588 583 5 657
5.062 2.585 617 616 5 708
5.062 2.585 617 616 5 708
1.923
2.019 868 5 803 14 10 924 872 3 -
2.019 868 5 803 14 10 924 872 3
2.130
2.130 919 5 851 17 12 1.038 946
-
810 7 791
-
16 10 959 915
1.923 810 7 791 16 10 959 915
-12
479
467
919 5 851 17 12 1.038 946 -
Compensatie gemeente Enschede voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Hengelo voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Borne voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Losser voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Haaksbergen voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Almelo voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Oldenzaal voor gestegen bijdrage Compensatie gemeente Twenterand voor gestegen bijdrage Sutotaal dekkingsmiddelen
Begroting 2025
Saldo
-504
Onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage gemeente Enschede Bijdrage gemeente Hengelo Bijdrage gemeente Borne Bijdrage gemeente Losser Desintegratiebijdrage Losser Bijdrage gemeente Haaksbergen Desintegratiebijdrage Haaksbergen Bijdrage gemeente Almelo Desintegratiebijdrage Almelo Bijdrage gemeente Oldenzaal Desintegratiebijdrage Oldenzaal Bijdrage gemeente Twenterand Desintegratiebijdrage Twenterand Bijdrage gemeente Lochem Bijdrage gemeente Hof van Twente Bijdrage gemeente Berkelland Bijdrage gemeente Bronckhorst Desintegratiebijdrage Bronckhorst Saldo financieringsfunctie
Baten
-163 5.396 2.785 662 637 3 731 5 2.231 963 2 871 20 13 1.093 975
5.396 2.785 662 637 3 731 5 2.231 963 2 871 20 13 1.093 975
-
-258 -137 -29 -33 -51 -111 -51 -48
-258 -137 -29 -33 -51 -111 -51 -48
-12
14.640
14.629
-59
14.602
14.542
-
14.794
14.794
-163
16.388
16.225
Resultaat uit bedrijfsvoering voor bestemming Onttrekking reserve Toevoeging aan reserve Subtotaal mutaties reserve
-14.003 -
14.900
-14.630
14.635
4
-15.614
14.897 719
16.491
-
-4 -4
-2 -2
719
-717 719 -2 717
-16.471
-
896 -
-
20 -20 -20
Resultaat
-14.003
14.900
896
-14.635
-15.616
15.616
-
-16.491
16.491
-
-4 -4
14.635
-
-20 -20
Er wordt tegelijk met de concept begroting 2025 een concept begroting 1e wijziging 2024 aan het dagelijks bestuur aangeboden voor goedkeuring. In zowel de concept begroting 1e wijziging 2024 als in de begroting 2025 worden de doorwerkingen vanuit de bestuursrapportages 2023 en gewijzigde begroting 2023 verwerkt. Ook is de CAO-uitkomst in jaarschijf 2024 verwerkt, te weten het verschil tussen de daadwerkelijke stijging in 2024 minus de geraamde 2% stijging in de primitieve begroting 2024. De begrote lasten voor mutaties in de reserve stijgen van € 14.630.290 in de primitieve begroting 2024 naar € 16.470.523 in de primitieve begroting 2025, een toename van € 1.840.233. Deze stijging wordt deels verwerkt in de concept gewijzigde begroting 2024 en deels in de ontwerp-begroting 2025. In onderstaande tabel is zichtbaar gemaakt welke
5
mutaties zich in de concept gewijzigde begroting 2024 en de ontwerp-begroting 2025 hebben plaats gevonden: Primitieve begroting 2024
Lonen Prijzen Kapitaallasten VPB Desintegratie Onvoorzien Totaal
Gewijzigde Primitieve begroting 2024 begroting 2025
Begrote lasten Begrote lasten Begrote lasten -8.622.162 -8.666.504 -9.284.811 -5.738.425 -6.727.184 -6.781.464 -194.774,00 -209.605 -223.284 -2.866,70 -378 -7.875 -12.801 -9.920 -10.015 -59.262 -163.074 -14.630.290 -15.613.591 -16.470.523
Mutatie tussen gewijzigd 2024 en de primitief 2024
Mutatie tussen primitief 2025 en gewijzigd 2024
Mutatie tussen primitief 2025 en primitief 2024
Lasten
Lasten
Lasten
-44.342 -988.759 -14.831 2.489 2.881 59.262 -983.300
-618.307 -54.280 -13.679 -7.497 -95 -163.074 -856.932
-662.649 -1.043.039 -28.510 -5.008 2.786 -103.812 -1.840.233
Bij punt 2 hieronder is toegelicht welke mutaties in de gewijzigde begroting 2024 doorwerken. De aanvullende loonindexatie naar de ontwerp-begroting 2025 bedraagt € 618.300 en de prijsindexatie € 54.300. De mutatie in de kapitaallasten worden nader toegelicht in hoofdstuk 8. De desintegratiekosten zijn bepaald op basis van de maatwerkafspraken die hierover met de desbetreffende gemeenten zijn gemaakt, het geraamde bedrag aan onvoorzien is conform de vastgestelde beleidsregels en het bedrag aan vennootschapsbelasting muteert op basis van de winstmarge op de FUO-opdrachten. Hieronder wordt een toelichting gegeven op belangrijkste ontwikkelingen die tot deze begrotingswijziging hebben geleid. 1.
Autonome ontwikkelingen
Loonindexatie (conform advies kerngroep “Verbonden partijen”); In oktober 2023 is er vanuit de kerngroep “Verbonden partijen” een advies ontvangen over de toe te passen loonindexatie voor de begroting 2025. Na vaststelling van de CAO-uitkomsten is er vanuit de kerngroep een herziend advies afgegeven. Een groot deel van de indexatie betreft uiteraard ook het jaar 2024. De toegepaste loonindexatie was 2% maar moet met 4% verhoogd worden om de werkelijke loonindexatie van 6% op te kunnen vangen voor jaarschijf 2024. Daarnaast is er geadviseerd om voor jaarschijf 2025 5,3% op te nemen. Prijsindexatie (conform advies kerngroep “Verbonden partijen”); Het advies geeft ook een actualisatie van de prijsindexatie aan. De gesaldeerde prijsontwikkeling voor 2025 bevat ook correcties voor de jaren 2022, 2023 en 2024. De geadviseerde indexatie voor 2025 bedraagt 1,9%. In paragraaf 2.2 wordt een nadere toelichting gegeven over de loon- en prijsindexatie.
2.
Structurele doorwerkingen vanuit de gewijzigde begrotingen 2023 en 2024;
Autonome ontwikkelingen Loonindexatie (conform advies kerngroep “Verbonden partijen”); In december 2023 is er vanuit de kerngroep ‘Verbonden partijen’ een advies ontvangen over de toe te passen loonindexatie voor de begroting 2024. In deze loonindexatie zijn de CAO uitkomsten meegenomen. In de begroting 2024 was een loonindexatie van 2% meegenomen.
6
Op basis van de CAO-uitkomsten worden de lonen over 2024 met het gewogen gemiddelde van 5,39% geïndexeerd. Bij de primitieve begroting heeft de daadwerkelijke loonsom in 2022 als basis gediend voor de raming van de loonsom in 2024. Op te borgen dat de juiste loonsom in de gewijzigde begroting 2024 wordt begroot is de loonsomberekening opnieuw uitgevoerd op basis van de daadwerkelijk loonsom 2023. Deze loonsom is op basis van het gewogen gemiddelde naar de verwachte loonsom 2024 gebracht. Daarnaast is er rekening gehouden met beschikbare vacatureruimte per 1 januari 2024 (inclusief de toename in formatie vanuit de uitbreiding van formatie voor de frontofficewerkzaamheden voor de gemeente Hengelo) en de daadwerkelijk gebruikte en aan medewerkers toegezegde ontwikkelruimte in 2024. In de loop van 2023 zagen we met name een de uitstroom van medewerkers die met pensioen gaan of medewerkers die een andere baan vinden. Deze medewerkers zaten veelal aan het einde van de schaal. De instroom van nieuwe medewerkers heeft veelal plaats gevonden in aanloopschalen, dan wel aan het begin van de functieschaal. De vacatures die per 1 januari 2024 niet zijn ingevuld betreffen, in vergelijking met de vacatureruimte waar bij de primitieve begroting rekening is gehouden, functies die in de lagere functieschalen zitten.
We zien ook dat we niet alle ontwikkelruimte die we bij de primitieve begroting 2024 geschat hadden volledig benut. Per saldo neemt de begrote loonsom met € 44.300 toe. Door toewijzing van de juiste formatie aan de diverse organisatie-onderdelen stijgt de loonsom bij overhead met € 379.600 en daalt de loonsom op het primaire proces met € 335.300. Doorwerkingen eerdere jaren In de diverse vastgestelde rapportages 2023 (bestuursrapportages en 1e begrotingswijziging 2023) zijn al een aantal structurele wijzigingen gemeld die nog niet in de begroting 2024 waren opgenomen. Het gaat hier om de volgende zaken: Overhead Goederen en diensten • Er is sprake van tijdelijke inhuur als gevolg van ondersteuning bij diverse bedrijfsvoeringstaken, ondersteuning op de optimalisatie van de uitvoering van de interne controle als voortvloeisel uit de rechtmatigheidsverantwoording en inhuur van de Functionaris Gegevensbescherming van de gemeente Oldenzaal (FG) (€ 146.900 N); • Er is sprake van een verschuiving van het budget ICT kosten Enschede vanuit het taakveld “Vastgoed en Belastingen” (€ 796.000 N); • Extra advieskosten voor informatiebeheer en overige advies werkzaamheden (o.a. inkoop) (€ 28.900 N); • Een verschuiving van een aantal materiële budgetten van de taakvelden “Overige Algemeen” en “Vastgoed en Belastingen” en overige kleine bijstellingen (€ 13.200 N).
Overige algemeen Goederen en diensten • Extra kosten als gevolg van een prijsverhoging bij Accountantskosten (€ 7.000 N); • Een dotatie 2024 in de “Onderhoudsvoorziening Gebouw” (€ 25.000 N) • Een verschuiving van een aantal materiële budgetten (oa. huisvesting) naar het taakveld “Overhead” (€ 22.000 V)
7
Vastgoed en Belastingen Goederen en diensten • Op basis van de capaciteitsplanningen die begin 2024 zijn gemaakt voor het opvangen van piekwerkzaamheden is er sprake van tijdelijke inhuur. Daar waar ingehuurd wordt op vacatureruimte zijn de uitsluitend de meerskosten van de inhuur (boven het de begrote loonsom door de desbetreffende vacatureruimte) meegenomen. In de gewijzigde begroting 2023 hebben we € 1.266.500 aan extra budget voor personeel van derden gevraagd. Dit hebben we nu geschat op € 951.200 (N) aan verhoging van het budget personeel van derden op de uitvoering van het primaire proces. • Er is sprake van een verschuiving van het budget ICT kosten Enschede naar het taakveld “Overhead” (€ 796.000 V); • Extra inkoopvoordeel op Porti (€ 126.000 V). Bij de postverzending blijkt een groter inkoopvoordeel behaald te kunnen worden dan oorspronkelijk was ingeschat; • Structurele besparing bancaire dienstverlening (€ 39.000 V); • Overige aanpassingen op materiele budgetten, per saldo (€3.300 N) Kapitaallasten investeringen 2023 In 2023 zijn enkele investeringen (vervanging Smartphones, koffiemachines en website) gedaan waarvan de kapitaalasten nog niet waren verwerkt in de begroting 2024. Om de kapitaallasten van deze investeringen op te vangen moet het budget met € 15.000 structureel worden verhoogd.
Vennootschapsbelasting Als gevolg van de wijzigingen in de opbrengsten van de FUO-opdrachten bij Berkelland en Bronckhorst is er sprake van een verwachte vennootschapsbelasting van € 400. Desintegratiekosten Op basis van gemaakte afspraken is er nog sprake van deels doorbelasting aan de gemeente Losser en Oldenzaal voor wat betreft de hondenbelasting. Onvoorzien De post “Onvoorzien” van € 59.000 is volledig als dekking ingezet. Overige baten Het betreft hier de doorberekening van de opbrengsten uit dwanginvordering vanuit de gemeente Berkelland en de gemeente Bronckhorst. Dit levert een totale extra bate op van € 70.000. Specifieke bestemmingsreserve Vanaf dit begrotingsjaar wordt vanuit een positief jaarresultaat een specifieke bestemmingsreserve gevormd voor het opvangen van autonome ontwikkelingen die doorwerken in de begroting van het eerstvolgende jaar.
8
3.
Ontwikkelingen 2025;
Autonome ontwikkelingen In december 2023 is er vanuit de kerngroep ‘Verbonden partijen’ een advies ontvangen over de toe te passen loon- en prijsindexatie voor de begroting 2025. Als gevolg van de loonindexatie stijgen de kosten voor salarissen en sociale lasten met € 618.300 ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024. De prijsindexatie bedraagt € 54.300. Kapitaallasten Op basis van het investeringplan 2025 zijn de kapitaallasten aangepast. In paragraaf 4.5.2. en in hoofdstuk 8 staat beschreven welke investeringen in 2025 gepland staan. De afschrijving zal hierdoor met € 14.000 toenemen ten opzichte van de gewijzigde begroting 2024. Vennootschapsbelasting Als gevolg van de wijzigingen in de opbrengsten van de FUO-opdrachten bij Berkelland en Bronckhorst is er sprake van een verwachte vennootschapsbelasting van € 7.900 over 2025. Desintegratiekosten Op basis van gemaakte afspraken is er nog sprake van deels doorbelasting aan de gemeente Losser, Haaksbergen en Oldenzaal voor wat betreft de hondenbelasting. Onvoorzien De post “Onvoorzien” is conform de verordening financiële beleid, beheer en organisatie geraamd op 1% van de begrote lasten (€ 163.000). De begroting laat voor de mutaties in de reserves een overschot zien van € 20.143. GBTwente is voornemens om dit overschot aan de reserve toe te voegen als de hoogte van de reserve dat toelaat.
9
2
Toelichting op de hoofdlijnen financiële begroting 2025
De begroting is uitgesplitst in een begroting voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling en een begroting voor de gemeenten waarmee een fiscale uitvoeringsovereenkomst (FUO) is afgesloten. De ramingen van de FUO-gemeenten Berkelland en Bronckhorst zijn gebaseerd op de afspraken die gelden vanaf 2021. Producten Voor de gemeenten die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling zijn voor elke vorm van dienstverlening van GBTwente aparte ‘producten’ benoemd. Op zo’n product komen alle specifieke, direct aan het product toe te wijzen, kosten voor die dienstverlening terecht. De kosten, die niet direct aan een product toe te wijzen zijn, worden aan de hand van verdeelsleutels over de producten verdeeld. Op deze wijze is er een heldere en logische methode van kostenopbouw van de diverse producten, ofwel dienstverlening, van GBTwente toegepast. De gemeentelijke bijdrage komt tot stand op basis van het tarief per eenheid product vermenigvuldigd met het aantal afgenomen eenheden per gemeente. Zo ontstaat er een overzichtelijk totaalbeeld van lasten en baten per product. In 2023 hebben een aantal gemeenten de keuze gemaakt om de kosteloze herinnering in te voeren als eerste invorderstap.
Om de kosten voor de uitvoering van de dwanginvordering op basis van een vergelijkbare invorderstap over de gemeenten te verdelen is in de kaderbrief voorgesteld om de verdeelsleutel bij het product ‘dwanginvordering’ aan de passen van ‘dwangbevel’ in ‘tweede invorderstap’. Bij de gemeenten die de kosteloze herinnering hebben ingevoerd zal dit het aantal aanmaningen zijn en bij de gemeenten zonder kosteloze herinnering blijft dit het aantal dwangbevelen. Tot en met de begroting 2024 stond ook het product ‘Data en advies’ in onderstaande tabel. Onder dit product werden de kosten voor fiscaal juridische advisering verantwoord, evenals het accounthouderschap. Feitelijk zijn dit indirecte kosten die gerelateerd zijn aan de eindproducten van ons belastingproces. In de kaderbrief is voorgesteld om dit product te laten vervallen en deze kosten toe te voegen aan de overige indirecte kosten op het belastingproces. De producten binnen onze dienstverlening bestaan uit:
10
Product Klantcontact (alleen 2e lijns klantcontact) Klantcontact (zowel 1e als 2e lijns klantcontact) Waardebepaling Combi aanslagen (biljet) Combi aanslagregels Combi aanslagregels hondenbelasting Dwanginvordering Kwijtscheldingsverzoeken Overige aanslagbiljetten (exc. Reclame/Precario) Aanslagbiljetten reclame- en precariobelasting Controle reclamebelasting eenvoudig Controle reclamebelasting complex Controle Precariobelasting Medisch afval Diftar, definitieve aanslag
2.1
Verdeelsleutel inwonersaantal inwonersaantal objecten biljetten aanslagregels aanslagregels tweede invorderstap dossiers biljetten biljetten te controleren aantal objecten te controleren aantal objecten gecontroleerd aantal objecten aanvragen aanslagregels
Uitgangspunten bij deze begroting
Voor deze begroting zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. De begroting is in evenwicht of laat een overschot zien. Taakstellingen worden op het niveau van programma en hoofdkostensoort verwerkt, zodat algemene taakstellingen (stelposten) worden vermeden. 2. De loon- en prijsindexatie wordt in overeenstemming met het advies van de werkgroep “Verbonden partijen vanuit de deelnemende gemeenten” verwerkt in de begroting 20252028. De loonindex voor het jaar 2025 bedraagt 11,3% (waarvan 2% al was meegenomen in de begroting 2024 en er ten opzichte van 2024 een stijging is van 9,3%). De prijsindex bedraagt 1,9%. 3. Voor nu bekende formatie-ontwikkelingen zijn in deze begroting afzonderlijk zichtbaar gemaakt. 4. Voor vacatures worden de salariskosten van het maximum van de functieschaal gehanteerd min twee periodieken. 5. De lopende desintegratiekosten in de gemeente Oldenzaal, Losser en Haaksbergen wordt op basis van de afgesproken beleidsregels geraamd. 6. De tarieven voor de deelnemende gemeenten worden vastgesteld op basis van de systematiek van de DVO 2018. 7. Er wordt van uitgegaan dat er geen nieuwe toetreders zijn per 1 januari 2025.
11
8. De tarieven voor de deelnemende gemeenten worden vastgesteld op basis van tariefdifferentiatie. De tarieven voor 2025 worden bepaald aan de hand van de budgetomvang van 2025 gebaseerd op geformuleerde uitgangspunten, de werkelijke aantallen van 2023 en de huidige capaciteitsplanning. 9. Aanvullende taken ten opzichte van de huidige worden doorberekend op basis van maatwerk. 10. Het format Begroting zal bestaan uit; a. Toelichting op gehanteerde uitgangspunten. b. Cijfermatige programmabegroting (realisatie 2023, begroting 2024, begroting 2025). c. Het meerjarenperspectief 2026-2028 is onderdeel van de begroting. d. Toelichting per programma e. Verplichte paragrafen f. Bijlage; waarin een nadere toelichting wordt gegeven op de baten en lasten per taakveld en de incidentele baten en lasten per programma worden weergegeven. 11. In het meerjarenperspectief worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: a. De begroting is in evenwicht of laat een overschot zien. b. De verdeelsleutels en aantallen zoals gebruikt in de begroting 2025 zijn ook in het meerjarenperspectief toegepast. c. Voor de meerjarenraming worden de loonindices 4,7% (2026), 4,8% (2027) en 4,2% (2028) uit de cMEV 2024 gehanteerd (Bijlage_12_cMEV24 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028). d. Voor de prijsindexatie wordt voor de jaarschijven 2026-2028 jaarlijks 2,0% toegepast.
Hierbij wordt prijsindex uit de cMEC 2024 doorgetrokken. 12. Van de begrote winst op de FUO-opdrachten Berkelland en Bronckhorst wordt voor 40% verdisconteerd op de bijdragen van de gemeenten die deelnemen aan de GR.
2.2
Loon- en prijsontwikkelingen
Door middel van een gezamenlijk schrijven van de werkgroep financiën zijn aan alle verbonden partijen, waaronder GBTwente, uniforme richtlijnen voor loon- en prijsontwikkelingen verstrekt voor de meerjarenbegroting 2025-2028. Loonontwikkeling Uitgangspunt voor de indexen voor het jaar 2025 is de actuele salarisstaat inclusief sociale lasten op basis van personele formatie tegen actuele loonkosten op 31-12-2023, geëxtrapoleerd op jaarbasis. Toekenning van periodieken mag in dit uitgangspunt meegenomen worden als ze zeker zijn. Formatie-ontwikkelingen worden afzonderlijk zichtbaar gemaakt in deze begroting. Voor vacatures worden de salariskosten van het maximum van de functieschaal gehanteerd min twee periodieken. De cao is voor gemeenten (werkgeversorganisatie VNG) en gemeenschappelijke regelingen (werkgeversorganisatie WSGO) gelijk van strekking.
12
Voor 2024 is een cao onderhandelingsresultaat bereikt voor de cao 2024, doorlopend t/m maart 2025. Per 1-1-2024 gaan de lonen met 4,75% omhoog en per 1-10-2024 nog eens met 1,25%. Daarnaast gaat 0,8% van IKB naar eindejaarsuitkering, waarmee dit deel pensioengevend wordt. Zeer recent is bekend geworden dat de pensioenpremies gaan dalen. We gaan er vooralsnog vanuit, dat de verlaging minimaal de verhoging als gevolg van de verhuizing van IKB naar EJU compenseert. In 2025 is als gevolg van de verhogingen in 2024 de loonstijging 6%. Vanaf april 2025 staan de onderhandelingen voor een nieuwe cao weer open. We lopen hier niet op vooruit en hanteren voor 2025 cMEV2024-cijfers van augustus 2023 (jaar 2025) als gemiddelde stijging voor het jaar 2025. Voor 2025 geldt dan een stijging van 5,3%. Daarmee stijgen de loonkosten 2025 ten opzichte van 31-12-2023 in totaal met 11,3%. Dit te hanteren percentage wordt geadviseerd door de werkgroep “Verbonden partijen vanuit de deelnemende gemeenten”. Schematisch ziet de stijging van de loonkosten in 2025 er dan als volgt uit:
Voor de meerjarenraming worden de indices 4,7% (2026), 4,8% (2027) en 4,2% (2028) uit de cMEV 2024 gehanteerd (Bijlage_12_cMEV24 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028). Cijfermatig kan de ontwikkeling van de loonkosten als volgt worden weergegeven: • • • • • • • • • •
Loonsom 2023 Aanvullende bijdrage arbeidsongeschiktheid TOTAAL 2023 Indexatie 2024 6% Ontwikkelruimte 20241 SUBTOTAAL incl. ontwikkelruimte en indexatie 2024 Indexatie 2025 5,3% Ontwikkelruimte 20251 Vacatureruimte inclusief mutaties op formatie TOTALE BEGROTE LOONSOM 2025
€ 7.584.745 € 12.017 € 7.596.762 € 460.364 € 109.816 € 8.166.942 € 432.848 € 86.943 € 598.078 € 9.284.811
1Berekend op persoonsniveau met aankomende periodieken en in functionele schaal treden.
Prijsontwikkeling Voor de prijsmutaties nemen we de prijsontwikkeling volgens de cMEV 2024 (Bijlage_12_cMEV24 Kerngegevens collectieve sector, uitgaven en inkomsten, 1970-2028) als uitgangspunt. Het CBS stelt deze werkelijke inflatoire effecten achteraf nog bij. Deze bijstelling hebben we nog niet in onze prijsontwikkeling verwerkt als we uitgaan van het prijspeil van de vorige begroting. Daarom worden de correcties over de jaren 2022 tot en met 2024 alsnog
13
meegenomen voor de bepaling van de totale prijsontwikkeling voor het begrotingsjaar 2025. Dit leidt tot een prijsstijging ten opzichte van de begroting 2023 van 1,9%. Jaar
% al verwerkt
% MEV-2024
2022
7,80%
7,70%
-0,10%
2023
5,90%
4,80%
-1,10%
2024
2,40%
3,50%
1,10%
2%
2,00% 1,90%
2025 Inflatiecorrectie 2025
2025 wordt
De prijspeiltoename 2025 van 2% wordt gecorrigeerd met een afname van 0,1% uit 2022, een afname van 1,1% uit 2023 en een toename 1,1% uit 2024 en komt daarmee voor 2025 uit op 1,9%. Voor de meerjarenraming 2026-2028 gaan we uit van een jaarlijkse prijsstijging van 2,0%, waarbij we de prijsontwikkeling volgens de cMEV 2024 doortrekken.
2.3
Perspectief
Het meerjarenperspectief 2026 - 2028 van GBTwente wordt in hoofdstuk 7 nader toegelicht.
14
3
Programmaplan
Wat willen we bereiken? Deze begroting is opgesteld op basis van het Strategieplan 2023-2026 “Met elkaar en voor elkaar”. Deze is gericht op ‘koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners’. De geformuleerde missie, visie, kernwaarden, en doelen zijn richtinggevend voor de komende jaren.
Missie; GBTwente waardeert, heft en int gemeentelijke belastingen voor gemeenten op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze. Dit is wat we bij GBTwente in essentie doen. Betrouwbaar spreekt voor zich. Dienstverlenend omdat GBTwente in opdracht van de gemeente(n) werkt en daarmee ook een ‘visitekaartje’ van de gemeente is. Efficiënt, dus zo optimaal mogelijk. Waarderen, heffen en innen verwijst naar ons primaire proces. Visie; GBTwente maakt belastingen persoonlijk en begrijpelijk. Bij GBTwente staan we in direct contact met inwoners en gemeenten, wat het belang van een persoonlijke en begrijpelijke aanpak benadrukt. Iedereen moet namelijk betalen vanuit de eigen situatie en een persoonlijke en begrijpelijke aanpak maakt dit voor (nagenoeg) iedereen uitvoerbaar. Kernwaarden; deskundig, integer en behulpzaam. Deskundig: Samen streven we ernaar om hét kenniscentrum op het gebied van (gemeentelijke) belastingen te zijn. GBTwente investeert organisatie breed in deskundigheid door het trainen en scholen van medewerkers in de kennis en vaardigheden die zij nodig hebben om alle stakeholders te bedienen. Er is ruimte voor (persoonlijke) ontwikkeling. Door te zorgen voor deskundige medewerkers, kunnen zowel gemeente als inwoner erop vertrouwen dat GBTwente waardeert, heft en int op een betrouwbare, dienstverlenende en efficiënte wijze.
Deskundigheid is niet alleen kennis en kunde, het betekent ook trots zijn op elkaar en op de organisatie. In houding en gedrag professioneel en representatief. Integer: GBTwente stelt zich als organisatie integer op bij de uitvoering van haar werkzaamheden. Handelend naar alle relevante en van toepassing zijnde wetsartikelen, (interne) afspraken en gedragscodes. Dit dragen we vanuit de organisatie (als geheel en per individu) uit naar inwoners, door transparant te zijn over onze werkzaamheden. Behulpzaam: Dagelijks verlenen we vanuit GBTwente diensten aan diverse stakeholders (inwoners, opdrachtgevers en collega’s). Al deze groepen en individuen hebben uiteenlopende wensen en behoeften. Behulpzaamheid is een houding die altijd past. De basisgedachte is ‘zelfredzaamheid van de ander’ (voordoen > samendoen > zelf doen), met daarnaast behulpzaam zijn en aanspreekbaar zijn op eigen verantwoordelijkheid. Zo kunnen we doen wat nodig is, op een juiste manier. Zowel intern als extern draagt dit bij aan toekomstbestendige dienstverlening, die mensgericht, klantgericht en vraaggericht is.
15
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen De doelen van GBTwente zijn: koersvastheid, stabiliteit, duidelijkheid en transparantie voor gemeenten en inwoners. De hierboven geformuleerde missie, visie, kernwaarden en doelen zijn richtinggevend voor de komende jaren. De gekozen strategie geeft de concrete beweging van GBTwente weer en is gericht op de volgende pijlers: 1. Dienstverlening op maat [wat] • Persoonlijk • Begrijpelijk 2. Optimale Uitvoering [hoe] Het werkproces van GBTwente is zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Daarbij is het proces gericht op: • Betrokken en trotse medewerkers • Effectieve processen • Tevreden klanten (opdrachtgevers en inwoners) • Efficiënte inzet van financiële middelen
ORGANISATIEONTWIKKELINGEN No Cure No Pay In de kaderbrief die als basis dient voor de opstelling van deze begroting hadden we reeds gemeld dat de behandeling van het wetsvoorstel, om de oneigenlijke verdienmodellen van No Cure No Pay bureaus (NCNP) aan te pakken, in december zou plaatsvinden. De 1e kamer heeft op 12 december 2023 ingestemd met een wetswijziging, waarmee het verdienmodel van NCNP per 2024 wordt aangepakt. Wat de effecten van de wetwijziging zullen zijn, zal in de loop van 2024 zichtbaar worden. Collectief inwinnen en geautomatiseerd verwerken van secundaire objectkenmerken Landelijk ervaren uitvoerders van de gemeentelijke belastingen knelpunten in de uitvoering en dan met name op de extra benodigde inzet voor alle WOZ-gerelateerde werkzaamheden. Met name blijkt de inwinning en actualiteit van secundaire kenmerken problematisch en tijdrovend. Er is nu een initiatief gestart waarmee inwoners waarschijnlijk vanaf 2025 via een landelijk platform, waarbij gebruik gemaakt wordt van bestaand fotomateriaal, periodiek informatie kunnen verstrekken aan WOZ-uitvoerders. Het beoogde effect zit op het terrein van rechtsgelijkheid, burgerparticipatie en op het gebied van het verhogen van de acceptatiegraad van de WOZ-waarde. Afschaffen Beschikking gebruikers woningen De gebruikers van woningen hebben zelden materieel belang bij een verlaagde waarde.
Niet iedere woninghuurder huurt immers in de gereguleerde huursector. Bovendien ligt in die sector het werkelijke huursomniveau in Twente en de Achterhoek gemiddeld op ca. 70% van de maximaal redelijke huur. Alleen een irreëel grote verlaging van de WOZ-waarde leidt dan
16
daadwerkelijk tot verlaging van de te betalen gereguleerde huur. Toch zenden wij hen WOZbeschikkingen, zowel op de combi-aanslag als bij tussentijdse gebruiksmutaties. De rechtspraak en de opvattingen van de Waarderingskamer maken het mogelijk om daarmee te stoppen. Diverse gemeenten en belastingsamenwerkingsverbanden hebben dat al gedaan en hebben daar goede ervaringen mee. Zij ontvangen geen telefoontjes, bezwaarschriften en beroepschriften meer en besparen op die manier op de werkzaamheden en (proces)kosten. Ook GBTwente heeft besloten om te stoppen met de geautomatiseerde toezending van WOZbeschikkingen aan woninggebruikers op de combi-aanslag en bij tussentijdse wijzigingen van de gebruiker van een woning. Alleen op verzoek van de gebruiker van een woning en bij gebleken belang van deze gebruiker wordt nog een WOZ-beschikking met betrekking tot de woning toegezonden. We schatten in dat dit gaat leiden tot een besparing van 0,1 Fte aan formatie. Uitvoering frontofficewerkzaamheden voor de Gemeente Hengelo De gemeente Hengelo voerde de frontofficewerkzaamheden op het gebied van telefonie voor belastingen tot nu toe zelf uit maar heeft per 1 november 2023 deze werkzaamheden overgedragen naar GBTwente. Voor het uitvoeren van deze extra werkzaamheden is het noodzakelijk om de formatie binnen het taakveld dienstverlening uit te breiden.
Op basis van het aantal inwoners en klantcontacten met de gemeente Hengelo is een schatting gemaakt voor een uitbreiding van 1 Fte. Digitalisering en IT ontwikkelingen: De versnelde ontwikkelingen en mogelijkheden ten aanzien van het toepassen van RPA (robotic process automation) en de ontwikkelingen op AI (Artificial Intelligence) vraagt inspanning. Het volgen en toepassen van deze digitale ontwikkelingen maken steeds meer en versneld onderdeel uit van de bedrijfsvoering. Deze voorbeelden zijn echter niet dusdanig concreet in omvang en effect dat ze reeds financieel zijn te maken. Daarnaast zijn er mogelijk nog keuzes te maken die het (financiële) effect mede bepalen. Uitbreiding werkzaamheden door invoering nieuwe Archiefwet Met de komst van de nieuwe Archiefwet is het van groot belang om het archief op orde te houden. Alle bewaarde dossiers dienen jaarlijks getoetst te worden op informatiewaarde en er dient jaarlijks een vernietigingslijst te worden opgesteld. We schatten in dat dit gaat leiden tot een uitbreiding van 0,1 Fte aan formatie. Regionaal vinden momenteel reeds overleggen plaats op dit onderwerp. Zo wordt er bijvoorbeeld door de gemeenten en GR’en samen gekeken of er samen een digitaal archief kan worden geïmplementeerd. En daarnaast ook of er regionaal archivarissen kunnen worden opgeleid en aangesteld.
Gemeenten hebben vanuit de Archiefwet de verplichting om een GR hierbij ook te ondersteunen, de feitelijke dienst te leveren (zoals een archivaris). In de praktijk zal dat ook veel samenwerking betekenen wat de doelmatigheid ten goede komt. Tevens zijn we verplicht om onze bestanden duurzaam toegankelijk te houden. In de nieuwe Archiefwet wordt het beschikken over een e-depot verplicht. Alle permanent te bewaren digitale bestanden moeten een minimum set aan metadata bevatten voordat ze kunnen worden overgedragen. GBTwente is zelf verantwoordelijk voor het op orde krijgen van de metadata. Voor dit Project “handmatig toevoegen metadata” ramen we vooralsnog voor een periode van 2 jaar een formatie-uitbreiding van 0,3 fte.
17
De inzet van eventuele digitale hulpmiddelen, zoals een inzet van tooling. De financiële impact is daarvan nog onduidelijk. Informatieveiligheid en privacy De manier waarop GBTwente haar informatie ophaalt van en aanbiedt aan haar inwoners vraagt continue doorontwikkeling om op het gebied van privacy en informatieveiligheid mee te blijven gaan. Dit zal impact hebben op de wijze van uitvoering van de taken. De financiële impact is nog niet concreet te maken. Wijziging CAO Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (SGO) per 31 december 2023 In de Cao SGO 2023 worden een aantal artikelen gewijzigd met ingang van 31 december 2023. Op dit moment hebben werknemers in de gemeentelijke sector bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid recht op drie jaar ontslagbescherming. Dit derde ziektejaar komt per 31 december 2023 te vervallen. De loondoorbetaling bij ziekte wordt in overeenstemming gebracht met het Burgerlijk Wetboek. Met ingang van 31 december 2023 wijzigt het recht op salaris bij arbeidsongeschiktheid. Er komt een einde aan de loondoorbetaling bij ziekte na twee jaar (104 weken). Met de wijziging van de loondoorbetaling bij ziekte en de afschaffing van het derde ziektejaar krijgen alle werknemers die vallen onder de nieuwe regeling per 31 december 2023 een tegemoetkoming in de kosten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering.
De tegemoetkoming is € 10 bruto per werknemer per maand bij een fulltime dienstverband. Deze werkgeversbijdrage geldt voor alle vormen van aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekeringen. Met ingang van het jaar 2024 bedragen de geraamde structurele jaarlijkse kosten voor GBTwente zo’n € 13.000. Efficiënte Bedrijfsvoering Wij zijn ons ervan bewust, als verlengd lokaal bestuur van de deelnemende gemeenten, dat we de plicht hebben om te leveren tegen de laagste kosten, die mogelijk zijn binnen bestaande afspraken over effectieve dienstverlening. We monitoren continu onze processen om die zo efficiënt mogelijk te laten verlopen. We hanteren hierbij het principe ‘first time right’. We zien een toenemende vraag op zowel inhoud als op de uitvoering en hebben als doel gesteld dit binnen de bestaande middelen met optimaal gebruik van nieuwe technieken (innovatie) op te vangen. We zoeken hierbij waar mogelijk naar samenwerking met vergelijkbare organisaties, zowel regionaal als landelijk. De financiële effecten zullen we rapporteren in de bestuursrapportages. Wat mag het kosten? 2025 Uitvoering Wet WOZ, heffen en innen van belastingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing vennootschapsbelasting Bedrag onvoorzien Saldo van Baten en lasten Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves Resultaat
Baten Lasten Saldo 103 -12.718 -12.615 16.388 16.388 -3.582 -3.582 -8 -8 16.491 16.491
-163 -16.470 -20 -16.491
-163 20 -20 0
18
4
Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) stelt eisen aan de begroting van GBTwente. Een onderdeel daarvan zijn de verplichte paragrafen. Hieronder worden deze paragrafen nader toegelicht.
4.1
Lokale heffingen
De ramingen van de belastingopbrengsten en paragrafen lokale heffingen maken geen onderdeel uit van de begroting van GBTwente. Hiervoor wordt verwezen naar de begrotingen van de gemeenten Almelo, Borne, Enschede, Haaksbergen, Hengelo, Losser, Oldenzaal, Twenterand, Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Hof van Twente.
4.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
GBTwente voert drie keer per jaar een risico-inventarisatie uit, waarbij alle risico’s worden benoemd. Daarna wordt bepaald hoe vaak dit risico zich voordoet en wordt de financiële impact per risico geschat. Het risicoprofiel wordt dan zichtbaar. Dit risicoprofiel wordt afgezet tegen de weerstandscapaciteit, om te bepalen in hoeverre deze capaciteit voldoende is om de risico’s op te kunnen vangen zonder dat het beleid bijgesteld moet worden en/of dat doelstellingen in gevaar komen. De weerstandscapaciteit is de financiële buffer om risico’s structureel of incidenteel te kunnen opvangen. In de bestuursrapportages met peildata 30 april en 31 augustus en in de jaarstukken worden de tabellen met het actuele risicoprofiel weergegeven. Het totale risicoprofiel is eind 2023 opnieuw vastgesteld op € 3.035.563. In het risicoprofiel is nu ook het risico van cyberaanvallen opgenomen. Het is voor organisaties niet langer de vraag of ze slachtoffer zullen worden van cyberaanvallen, maar wanneer ze slachtoffer worden. Vorig jaar is het strategisch informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld door het dagelijks bestuur. In samenwerking met de informatiebeveiligingsdienst (IBD) zijn table-top sessies gehouden en op basis daarvan wordt het informatiebeveiligingsplan wordt momenteel uitgewerkt. O.a. de financiële risico's en consequenties worden verder in kaart gebracht.
Bestuurlijk is besloten dat een gemeenschappelijke regeling als GBTwente een eigen weerstandscapaciteit mag hebben voor het opvangen van negatieve bedrijfsvoering resultaten, maar dat het eigen weerstandsvermogen niet zo groot hoeft te zijn om het eigen risicoprofiel volledig op te kunnen vangen. De deelnemers willen zelf een weerstandcapaciteit opbouwen die voldoende is om eventuele tegenvallers van al hun verbonden partijen op te vangen. De kans dat alle verbonden partijen op exact hetzelfde moment aanspraak maken op de weerstandscapaciteit wordt zodanig gering geacht, dat de weerstandscapaciteit die de deelnemer moet vormen lager kan zijn dan de afzonderlijke weerstandscapaciteiten van de verbonden partijen. Hierna wordt ingezoomd op een aantal belangrijke aspecten van risicobeheer:
19
▪
▪
▪ ▪
GBTwente beschikt over een Algemene reserve die ultimo 2023 (op voorwaarde dat het algemeen bestuur na vaststelling van de jaarrekening instemt met het voorstel tot saldobestemming) gevuld is tot € 732.900. Deze reserve dient als buffer om risico’s en knelpunten te kunnen opvangen alsmede voor innovatie van de dienstverlening. GBTwente heeft een laag renterisico omdat er maar twee lineaire geldleningen zijn afgesloten. Beide leningen kennen jaarlijkse aflossingen, waardoor risicospreiding optreedt. Vanuit de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) zijn wij eraan gehouden om niet lang (niet meer dan 3 kwartalen) “rood te staan”. Dit risico is met onze financieringsstructuur nagenoeg nihil. De rentevoorwaarden zijn gelijk aan die van de opdracht gevende gemeenten. GBTwente heeft twee langlopende leningen afgesloten (één met een looptijd van 10 jaar en één met een looptijd van 20 jaar). Er zijn de volgende langlopende verplichtingen; o DVO met gemeente Hengelo (financiën) o DVO met gemeente Enschede (ICT) o Contracten met de softwareleveranciers Gouw-IT en Ortec Finance o Leaseovereenkomst met LeasePlan voor vier leaseauto’s voor algemeen gebruik en vier leaseauto’s die persoonsgebonden zijn (o.a.
buitendienstmedewerkers) o Contract met BNG bank o Huurovereenkomst Demmersweg 140 Hengelo o Contract met Novon voor facilitaire dienstverlening aan de Demmersweg 140 o Contract met Visma Raet voor de salarisadministratie. o Contract met Onestopsourcing als broker voor personeel van derden.
4.2.1
Kengetallen in relatie tot financiële positie
Vanuit het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) is wettelijk geregeld dat gemeenschappelijke regelingen voorgeschreven algemene financiële kengetallen opnemen in de begroting en jaarstukken. Met deze algemene financiële kengetallen wordt beoogd gemakkelijker inzicht te geven in de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de organisatie. De kengetallen maken inzichtelijk(er) over hoeveel (financiële) ruimte de organisatie beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of op te kunnen vangen. Zij geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. Van belang daarbij is ook het verloop van de uitkomsten en de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie. De algemene financiële kengetallen vormen daarom onderdeel van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, omdat deze paragraaf weergeeft hoe solide de begroting is en in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen. In het BBV is bepaald welke kengetallen moeten worden opgenomen, hoe zij berekend moeten worden en hoe zij verwoord moeten worden in de begroting en rekening. Het betreft de volgende financiële kengetallen: 1. Netto schuldquote 2.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio 4. Grondexploitatie
20
5. Structurele exploitatieruimte 6. Belastingcapaciteit De begroting en jaarstukken van GBTwente bevatten geen grondexploitatie en belastingopbrengsten, daarom worden de kengetallen 4 en 6 niet opgenomen in deze paragraaf. Kengetallen
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Verloop van de kerngetallen Verslag Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028 -3,59% 1,39% 0,55% 1,17% 1,67% 0,44% -3,59% 1,39% 0,55% 1,17% 1,67% 0,44% 7,83% 7,65% 9,04% 9,33% 9,59% 9,80% 5,52% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
De netto schuldquote van GBTwente is uitstekend. Dit kengetal weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van GBTwente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. GBTwente heeft in 2019 twee leningen aangetrokken, waardoor het percentage stijgt. Een netto schuldquote tot 100% wordt als voldoende beoordeeld. GBTwente voldoet hier volledig aan. De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft daarmee inzicht in de mate waarin een organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de organisatie. Het eigen vermogen van GBTwente is gelimiteerd op 5% van de begrote lasten. De solvabiliteitsratio bij GBTwente is relatief laag maar acceptabel, omdat de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling ‘borg’ staan en GBTwente een sluitende begroting heeft. Bij de structurele exploitatieruimte wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en worden deze vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken.
De relevantie van dit kengetal voor de beoordeling van de financiële positie is het van belang om te weten welke structurele ruimte een organisatie heeft om de eigen lasten te dragen.
21
4.2.2
Geraamde toevoegingen en onttrekkingen reserves
GBTwente heeft één reserve, de reserve “jaarresultaten”, met een saldo per 31 december 2023 van € 649.120, met het voorstel om € 83.780 toe te voegen via de resultaat bestemming 2023. Op basis van de huidige beleidsregels mag de bestemmingsreserve “jaarresultaten” tot 5% van het begrotingstotaal gevuld worden, mits de exploitatieresultaten van GBTwente dit per einde van het boekjaar toelaten en uitsluitend na een besluit van het algemeen bestuur. Rekening houdend met het voorstel tot bestemming van resultaat 2023, worden de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan de reserve weergeven. Reserve jaarresultaten Jaar
Beginsaldo
2024 2025 2026 2027 2028
4.3
732.876 733.842 753.985 769.153 782.304
Geraamde toevoegingen
967 20.143 15.168 13.151 7.521
Geraamde onttrekkingen
Eindsaldo
0 0 0 0 0
733.842 753.985 769.153 782.304 789.825
Onderhoud kapitaalgoederen
GBTwente bezit geen kapitaalgoederen in de vorm van wegen, riolering, water, groen of gebouwen welke onderhouden dienen te worden. Daarom wordt er in deze begroting ook geen toelichting gegeven op het onderhoud van kapitaalgoederen. Wel heeft GBTwente de meerjarige licentiekosten voor de belastingapplicatie, waarderingsapplicatie en het contractmanagementsysteem geactiveerd en zijn de kosten voor de verbouwing van de Demmersweg in 2019 geactiveerd. De genoemde applicaties worden jaarlijks onderhouden door de leveranciers via updates. In 2019 is een huurovereenkomst aangegaan voor de huisvesting Demmersweg 140 in Hengelo. In deze huurovereenkomst zijn afspraken gemaakt over het periodieke (groot) onderhoud aan de binnenzijde van het pand. Op basis hiervan is een meerjarig onderhoudsplan opgesteld voor dat deel van het onderhoud dat GBTwente uit moet voeren.
22
4.4
Financiering
Financieringsstructuur algemeen De financiering van onze gemeenschappelijke regeling vindt plaats binnen de exploitatie. Structurele uitgaven worden gedekt door structurele gemeentelijke bijdragen. GBTwente kent een zeer beperkte investeringsbehoefte en is door de kostendekkende tarieven die gemeenten betalen niet aangewezen op het aantrekken van geld in de vorm van geldleningen. De verhuizing van 2019 was een uitzondering op deze normaalsituatie: de extra uitgaven voor het nieuw te betrekken pand en nieuwe software konden niet met de reguliere inkomsten van de deelnemers worden gefinancierd. Dit heeft geleid tot 2 leningen, van € 1,1 miljoen en € 0,5 miljoen. De rentelasten van de investering in het gebouw zijn opgevangen door lagere uitgaven voor huur. De dagelijkse ontvangsten naar aanleiding van verstuurde aanslagbiljetten lopen gedurende de maand vooruit op de afstorting van deze ontvangsten aan de gemeenten. Op deze wijze hebben we over het algemeen een positief banksaldo. Als dit positieve saldo de limiet voor schatkistbankieren overschrijdt, wordt het meerdere door het verplicht schatkistbankieren bij het Rijk dagelijks afgeroomd. Deze bedragen halen we indien nodig terug in het rekeningstelsel bij de BNG Bank. In 2023 ontvingen we sinds lange tijd weer rente over de tegoeden in de schatkist.
De verwachting is dat ook in 2024 rente vergoed zal worden over de tegoeden, maar dat deze rente niet het niveau van 2023 zal gaan halen. Omdat het onzeker is wat de rentevergoeding over de tegoeden in de schatkist in 2025 zullen zijn, is vanuit het voorzichtigheidsbeginsel geen renteopbrengsten geraamd. Kredietfaciliteiten GBTwente maakt gebruik van de faciliteiten van de BNG Bank. De BNG bank is de huisbankier. Het huidige contract is op 1 januari 2022 ingegaan voor een periode van vier jaar met twee keer een verlengingsoptie van drie jaar. Na saldering van de rekeningsaldi binnen het rekeningstelsel wordt het totale saldo automatisch verrekend op 1 maands Euribor[1]. We betalen daarboven een opslag van 25 basispunten (0,25%) als we “rood staan”. [1]
Euribor staat voor Euro Interbank Offered Rate, het dagelijks wijzigende rentetarief waartegen een groot aantal Europese banken elkaar leningen in euro’s verstrekken
Financieringsbeheer Het financieringsbeheer richt zich op de kosten van financieren en op de risico’s van financieren. Risicobeheersing De risico’s van financiering binnen GBTwente zijn minimaal. Het renterisico is laag, we kennen twee lineaire geldleningen beide leningen kennen jaarlijkse aflossingen, waardoor er sprake is van risicospreiding. Vanuit de wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) zijn wij eraan gehouden om maximaal drie kwartalen “rood te staan”. De kans dat dit optreedt met onze financieringsstructuur nagenoeg nihil. We monitoren dit middels de kasgeldlimiettoets vanuit het Fido. In de onderstaande grafiek is relatie tussen de liquide positie en de kasgeldlimiet zien. Het kasgeldlimiet is bepaald op 8,2% van het begrotingstotaal.
23
Eerste kwartaal
Tweede kwartaal
Derde kwartaal
Vierde kwartaal
Begroting per 1-1-2025
16.491
16.491
16.491
16.491
Percentage cf regeling
8,20%
8,20%
8,20%
8,20%
1. Toegestane kasgeldlimiet
1.352
1.352
1.352
1.352
2. Omvang vlottende schuld
0
0
0
0
Tegoeden in rek crt banken
248
248
248
248
3. Omvang vlottende middelen
248
248
248
248
4. Omvang netto vlottende schuld
-248
-248
-248
-248
Ruimte (+) of overschrijding (-/-)
1.600
1.600
1.600
1.600
Een andere in de wet Fido vastgelegde norm is de renterisiconorm. Openbare lichamen mogen in een jaar niet meer volume aan leningen aantrekken of renteherziening toepassen dan 20% van het begrotingstotaal. De renterisiconorm zal niet in beeld komen omdat GBTwente overwegend niet met geleend geld is gefinancierd. Renterisiconorm
2025
2026
2027
2028
16.491
17.048
17.650
18.270
1
Begrotingstotaal
2
Vastgesteld percentage
20%
20%
20%
20%
3
Renterisiconorm (1 x 2)
3.298
3.410
3.530
3.654
4
Renterisico (volume renteherzieningen en aflossingen)
108
108
108
108
5
Ruimte onder de risiconorm (3 - 4)
3.190
3.302
3.422
3.546
De treasuryfunctie voor GBTwente wordt uitgevoerd door de treasurer van de gemeente Hengelo.
24
4.5
Bedrijfsvoering
4.5.1
Organisatie
De doelen van GBTwente voor de komende jaren zijn: • koersvastheid • stabiliteit • duidelijkheid • transparantie voor gemeenten en inwoners De gekozen strategie geeft de concrete beweging van GBTwente weer en wordt gericht op de volgende pijlers: 1. Dienstverlening op maat [wat] Om belastingen persoonlijk en begrijpelijk te kunnen maken wordt momenteel vanuit het Strategieplan 2023-2026 gewerkt aan definiëring en voorbereiding van projecten die hieraan bij moeten dragen. Uitgangspunt hierbij is dat inwoners zelf bepalen hoe ze contact met ons (zowel gemeenten als GBTwente) willen leggen. We willen ze graag digitaal helpen waar het kan, maar persoonlijk tegemoetkomen waar dat nodig is. 2. Optimale Uitvoering [hoe] Het werkproces van GBTwente is zorgvuldig, transparant, van hoge kwaliteit en tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten. Daarbij is het proces gericht op: Betrokken en trotse medewerkers Betrokken en trotse medewerkers is ons grootste goed. We hebben dus zeer veel oog voor opleiding, ontwikkeling, arbeidsmarktwaardig en -vaardig. We werken met een effectief personeelsbeleid. We zijn bewust met een verjonging van de organisatie bezig, we willen zo veel mogelijk de juiste deskundigheid in huis hebben maar ook in huis houden. We denken na over “Employer branding”: hoe zetten we ons als merk neer op de arbeidsmarkt.