2024-B121-1 Brief wensen en bedenkingen concept Energiestrategie Twente 2.0 (aangepast)

RES Twente T.a.v. de heer H. Scholten Per e-mail naar: energiestrategie@twente2050.nl

Uw kenmerk : Uw datum : 27-8-2024 Behandeld door : M. Timmerman Telefoonnummer : (053) 573 45 67

Zaaknummer Kenmerk Bijlagen Datum

: Z/24/029650 : D-160651 ::

Onderwerp: wensen en bedenkingen concept Energiestrategie Twente 2.0

Geachte heer Scholten, Bij brief van 27 augustus 2024 heeft u ons ter consultatie de concept Energiestrategie Twente 2.0 (hierna ook: EST 2.0) aangeboden. De EST 2.0 wordt gezien als een opvolger van de Regionale Energiestrategie 1.0 (hierna ook: RES 1.0) en als een programma onder de Omgevingswet. In voornoemde brief verzoekt u ons college de concept Energiestrategie Twente 2.0 ter consultatie aan te bieden aan onze raad, zodat wij de gezichtspunten van de raad kunnen betrekken in onze reactie op de concept Energiestrategie Twente 2.0. Deze concept Energiestrategie Twente 2.0 hebben wij voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan de raad. Wensen en bedenkingen Met deze brief maken wij, namens onze raad, de wensen en bedenkingen op de Energiestrategie Twente 2.0 kenbaar. EST 2.0 geen opvolger van RES 1.0 In uw aanbiedingsbrief d.d. 27 augustus 2024 geeft u aan dat de Energiestrategie Twente 2.0 de opvolger is van de Regionale Energiestrategie Twente 1.0 die onze raad op 17 juni 2021 heeft vastgesteld. Wij zijn van oordeel dat de EST 2.0 geen opvolger is van de RES 1.0 en hiertoe overwegen we als volgt. De RES 1.0 betreft een kader (zoals een visie of strategie) waarin onze regionale opgaven met betrekking tot de opwek van wind- en zonneenergie en de warmtetransitie zijn vastgesteld.

Onder de RES 1.0 hangen voortgangsdocumenten die de stand van zaken in het bereiken van voornoemde regionale doelen benoemen. Een voortgangsdocument heeft een cyclus van twee jaar. In het voorjaar van 2023 heeft de RES Twente een voortgangsrapportage opgeleverd. Naast een tweejaarlijks voortgangsdocument kan sprake zijn van een herijking van een regionale energiestrategie. In deze herijking neemt een regio aangepaste of nieuwe plannen of kaders op. Indien de EST 2.0 een opvolger is van de RES 1.0, dient de EST 2.0 een herijking te zijn van een regionale energiestrategie. De EST 2.0 kan geen herijking zijn van de RES 1.0 omdat in de EST 2.0 geen regionale opgaven met betrekking tot de opwek van wind- en zonne-energie en/of de warmtetransitie zijn Gemeentehuis Haaksbergen Postbus 102 7480 AC, Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) 572 80 75 www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl IBAN NL56 BNGH 028.50.03.194

opgenomen. Bovendien wordt een visie of strategie, ingevolge art. 147 jo art. 108 Gemeentewet, vastgesteld door uw raad. Het bestuursorgaan dat een visie of strategie vaststelt, is ook bevoegd deze te wijzigen of in te trekken. Programma onder de Omgevingswet U geeft aan dat de EST 2.0 een programma betreft onder de Omgevingswet die maakt dat het college bevoegd is deze vast te stellen. Een programma onder de Omgevingswet betreft een instrument voor drie fases in een beleidscyclus, namelijk beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking en uitvoering. Een dergelijk programma dient een strategisch doel, welke vastligt in een kader (visie of strategie). Het doel van de EST 2.0 is elkaar geen beleidsdoelen op te leggen maar ‘producten’ te ontwikkelen. Een product is -onder meer- een regionale visie, gezamenlijk beleid of een communicatiestrategie (raadsbevoegdheden). De inhoud van de EST 2.0 en de aanbiedingsbrief duiden hier niet op, maar indien bedoeld is dat de EST 2.0 onder de RES 1.0 valt als programma, is de naamgeving opmerkelijk. ‘Coalition of the willing’ Onder 2.2 van de EST 2.0 wordt gesproken over een ‘coalition of the willing’. Een zogenoemde ‘coalition of the willing’ is een samenwerkingsverband, een verbonden partij, waarbij partijen het samenwerkingsverband ook voorzien van financiële middelen. De RES Twente is momenteel geen verbonden partij.

Uit de EST 2.0 blijkt dat jaarlijks een jaarplan en begroting worden vastgesteld in het opdrachtgeversoverleg voor de uitvoering van de EST 2.0. In de EST 2.0 wordt ‘Opdrachtgeversoverleg’ niet gedefinieerd. Het doel van deze ‘coalition of the willing’ is elkaar geen beleidsdoelen op te leggen, maar ‘producten’ te ontwikkelen. Tevens geeft u aan dat partners niet gebonden zijn aan de resultaten van de EST 2.0. Gelet op de afhankelijkheid van besluitvorming door de verschillende gemeentelijke bestuursorganen, is een partner van de RES Twente in beginsel niet op voorhand gebonden aan de resultaten van voorheen de RES 1.0 en nu mogelijk de EST 2.0, maar tevens rijst de vraag met welk doel we gezamenlijk inzet, financiën en capaciteit beschikbaar stellen voor genoemde producten. De EST 2.0 heeft het karakter van een intentieverklaring tot samenwerking. Het is echter de vraag of een aanvullende overlegstructuur iets toevoegt aan oplossingen voor onderliggende problemen als netcongestie, gezamenlijk gebruik van warmtebronnen en het realiseren van lokaal eigendom. Door vrijblijvend met elkaar in gesprek te blijven, zal het zicht op het behalen van daadwerkelijke resultaten vertroebelen en de deelname veel bestuurlijke- en ambtelijke capaciteit kosten.

Link met gerealiseerde opgaven In de RES 1.0 zijn de regionale opgaven met betrekking tot de opwek van wind- en zonne-energie en de warmtetransitie vastgesteld. Haaksbergen heeft beleid vastgesteld en omgevingsvergunningen verleend voor zonnevelden en beleid vastgesteld en programmeringsafspraken gemaakt met Gedeputeerde Staten van Overijssel voor windparken. Provinciale Staten van Overijssel heeft op 7 oktober 2024 gewijzigd beleid vastgesteld voor wind- en zonne-energie. De EST 2.0 geeft aan dat ingevolge het gewijzigd provinciaal beleid de grondslag ontbreekt voor de RES 2.0 zoals deze was voorgenomen. Voorgaande laat echter onverlet dat de opgaven nog steeds actueel zijn en voor de warmtetransitie nog steeds een grondslag is voor een regionale opgave. In de EST 2.0 missen wij de link met gerealiseerde opgaven, wet- en regelgeving (waaronder provinciaal beleid) en eventuele gemaakte provinciale afspraken op de nog steeds actuele opgaven.

2

Biogas/groengas Met betrekking tot het versnellen van de productie van biogas en groengas sluiten wij graag aan bij het initiatief genoemd in ‘actie 7’. In september 2024 zijn partners van de RES Twente gestart met het vormgeven van een biogas/groengas coalitie en het opstellen van een intentieovereenkomst voor een samenwerking met gemeenten Dinkelland, Hardenberg, Hof van Twente, Losser, Oldenzaal, Tubbergen, Twenterand, Wierden, netbeheerder Cogas en Twence. Wij constateren dat wij hier geen deel van uitmaken, maar wensen tevens de mogelijkheden voor biogas/groengas te onderzoeken en dat doen we graag in samenwerking met de hierboven genoemde partners vanuit RES-verband. Steun op inhoud, vorm onjuist Wij vinden samenwerking op energiegebied belangrijk. De gemeente Haaksbergen ligt op koers met de afspraken over de realisatie van zon en wind. Wij onderkennen dat samenwerking op het gebied van netcongestie zich niet beperkt tot de gemeentegrenzen, evenals afspraken over warmtebronnen. Voor netcongestie zijn we sterk afhankelijk van landelijke ontwikkelingen, maar kunnen we lokaal wel een verschil maken. Er zijn nog vele grote opgaven zoals de opwek van groen gas, de transitie naar duurzame mobiliteit en verduurzaming van de industrie.

Wij zien het belang om dit integraal in gezamenlijkheid op te pakken, gelet op het gegeven dat de betrouwbare aanvoer van fossiele energie verder terugloopt. Samenwerking op netcongestie, verdeling warmtebronnen en invulling lokaal eigendom is voor het grootste deel voorbehouden aan de gemeenten zelf. Wel kunnen aanpakken en ervaringen blijvend worden uitgewisseld in de RES Twente. Daar is geen aanvullende overlegstructuur voor nodig. Wij hebben behoefte aan duidelijkheid met betrekking tot het verwezenlijken van de (gezamenlijke) inzet op de korte en middellange termijn opgaven. De EST 2.0 is niet gericht op concrete resultaten en oplossingen, maar beschrijft enkel de processen. Gelet op voornoemde achten wij de vorm van de EST 2.0 onjuist. Versnelling/vereenvoudiging van vergunningprocedures energietransitie Tenslotte roepen wij de RES Twente op zich richting rijk en provincie maximaal in te spannen tot het versnellen en/of vereenvoudigen van vergunningprocedures gerelateerd aan de energietransitie. De processen van vergunningverlening gerelateerd aan de energietransitie zijn complex van aard en (vaak) langdurig waar de wetgever heeft beoogd deze te vereenvoudigen en versnellen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders,

drs. ing C.C.G. Mensink locosecretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

3