2024-A41 Koopstromenonderzoek Oost Nederland 2023

Raadsinformatiebrief

Aan de gemeenteraad

Uw kenmerk : Uw datum : Behandeld door : Telefoonnummer : (053) 573 45 67

Zaaknummer Kenmerk Bijlagen Datum

: : : :

Onderwerp: Koopstromenonderzoek Oost Nederland 2023

Geachte gemeenteraad, In 2023 is wederom een koopstromenonderzoek Oost Nederland uitgevoerd door I&O Research. Ook de gemeente Haaksbergen heeft deelgenomen aan dit onderzoek. Het koopstromenonderzoek wordt periodiek uitgevoerd, het vorige onderzoek vond plaats in 2019. Ruim 70.000 inwoners uit 82 gemeenten in Drenthe, Flevoland, Gelderland, Overijssel en aangrenzende gemeenten (het randgebied) vulden in het najaar van 2023 een enquête in over hun koopgedrag. Het koopstromenonderzoek maakt duidelijk waar inwoners hun boodschappen halen, winkelen en doelgerichte aankopen doen of horeca bezoeken, maar ook hoe tevreden ze zijn over het aanbod van winkels en horeca in hun gemeente. Deze informatie brengt voor heel Oost-Nederland het functioneren en de aantrekkelijkheid van winkelgebieden in beeld. Gemeenten en de provincie kunnen de onderzoeksresultaten gebruiken bij het versterken en verbeteren van de winkel- en horecavoorzieningen.

Belangrijkste inzichten Sinds 2019 is het nodige gebeurd in de winkelgebieden. De coronacrisis heeft een forse impact gehad op de detailhandel en horeca. Sommige ondernemers profiteerden, zoals supermarkten en versspeciaalzaken. Anderen kregen te maken met een fors oplopende schuldenlast, zoals winkels in kleding en de horecasector. Ondanks dat het aantal faillissementen de laatste jaren laag bleef, staan veel branches onder druk. Er is in de meeste winkelbranches sprake van een daling van de volumeverkoop (vooral in bouwmarkten, woon- en webwinkels). Als gevolg van de hoge inflatie en het lage consumentenvertrouwen houden consumenten vaker de hand op de knip. Met name de niet-dagelijkse detailhandel heeft te maken met forse (corona)schulden, hogere kosten en dalende volumes. Het is mogelijk dat dit alles tot meer bedrijfsbeëindigingen leidt. Dalende leegstand De leegstand in Oost-Nederland daalde sinds het vorige onderzoek in 2019 sneller dan het Nederlands gemiddelde. Dat kwam door stimuleringsmaatregelen en het beleid om winkelgebieden meer te concentreren. De gemeente Haaksbergen volgt deze regionale trend, ook hier nam de leegstand flink af.

Gemeentehuis Haaksbergen Postbus 102 7480 AC, Blankenburgerstraat 28 7481 EB Haaksbergen, Tel: (053) 573 45 67, Fax: (053) 572 80 75 www.haaksbergen.nl gemeente@haaksbergen.nl Kijk voor openingstijden en het maken van een afspraak op www.haaksbergen.nl IBAN NL56 BNGH 028.50.03.194

Fysieke winkels blijven populair Boodschappen doen in de winkel blijft populair, vooral in buurt- en wijkcentra met een ruim en divers winkel- en horeca-aanbod. Het online kopen lijkt na jaren van groei te stabiliseren. Naast de wijkcentra behouden in Oost-Nederland ook veel dorpscentra met een compleet boodschappencluster hun sterke positie. Vaak hebben deze naast supermarkten voldoende aantrekkingskracht met overige winkels en horeca. Het centrum van Haaksbergen krijgt van consumenten het rapportcijfer 7,7 (totaaloordeel). Dat is hetzelfde als in 2019. Ten opzichte van 2019 worden de aspecten sfeer en uitstraling, veiligheid, netheid, faciliteiten, stalling fiets en bereikbaarheid ov iets minder goed beoordeeld. Verder valt in Haaksbergen op dat de omzet in de sector ‘Doelgericht/In & Om het huis’ voor 75 procent uit de eigen gemeente komt. Ter vergelijking: in andere gemeenten ligt dit percentage rond de 50 procent. De afvloeiing naar Duitsland (het percentage inwoners dat boodschappen doet en winkelt in ons buurland) is in Haaksbergen lager dan in andere grensgemeenten. Aanbod lokale horeca neemt af Uit het onderzoek blijkt dat inwoners opvallend vaak zijn gericht op de eigen, lokale horeca. Dat geldt ook voor Haaksbergen: de omzet van de horeca komt voor 78 procent uit de eigen gemeente.

Het aanbod van restaurants (tot 10 procent afname) en drankverstrekkers (tot 20 procent afname) daalde de afgelopen vier jaar in Haaksbergen. Het totale horeca-aanbod nam in deze gemeente af met 10 procent, terwijl in Oost-Nederland sprake was een lichte groei van het horeca-aanbod ten opzichte van 2019. Bereikbaarheid centrum belangrijk, ov speelt beperkte rol Reistijd/afstand, gemak en efficiëntie zijn belangrijke bezoekmotieven voor de consument, ongeacht het vervoersmiddel. De bezoekbeleving dient goed te zijn. De bereikbaarheid van een centrumgebied heeft daar veel invloed op. Fietsers en voetgangers komen gemiddeld het vaakst naar een centrum, vaak dichtbij, verblijven kort en besteden relatief minder per bezoek. Bezoekers met de auto komen minder vaak, wonen vaak verder weg, maar verblijven langer en besteden ook meer per bezoek. OV speelt over het algemeen een beperkte rol in het bezoek aan centrumgebieden in Oost-Nederland. Dat geldt ook voor Haaksbergen: de meeste bezoekers komen met de auto (44 procent) en de fiets (43 procent) naar het centrum. Het hoofdrapport en de rapportages met de resultaten van de gemeente Haaksbergen zijn digitaal in te zien op: Factsheets – Koopstromen Hoogachtend, Burgemeester en wethouders,

dr. R. Toet gemeentesecretaris

mr. drs. R.G. Welten burgemeester

Bijlagen: Resultaten koopstromenonderzoek Oost-Nederland 2023

2