20231024 Vlaggenprotocol en vlaginstructie 23ev

Vlaggenprotocol HFB Vlaggenprotocol en vlaginstructie 24 oktober 2023

1

Inhoud Inleiding ............................................................................................................................................ 3 Wanneer mag ik de vlag uitsteken en wanneer niet? ........................................................... 3 Vaste dagen waarop wordt gevlagd .......................................................................................... 3 Bijzondere vlagmomenten ........................................................................................................... 4 Nationale Dodenherdenking ........................................................................................................ 5 Nationale Bevrijdingsdag ............................................................................................................. 5 De Nederlandse vlag...................................................................................................................... 5 Het hijsen van de vlag .................................................................................................................. 6 Halfstok vlaggen ........................................................................................................................... 6 Het hijsen van meer vlaggen (gemeentehuis)..........................................................................

6 Symbolische vlaggen .................................................................................................................... 7 Gemeentevlag Haaksbergen ....................................................................................................... 7 Overige vlaggen .............................................................................................................................. 7 Nieuwe aanvragen .......................................................................................................................... 8 Operationeel beheer ...................................................................................................................... 8

2

Inleiding De bodedienst van concernondersteuning / Facilitair voert sinds enkele jaren voor gemeente Haaksbergen het vlaggen uit op de locaties gemeentehuis Haaksbergen (zowel marktzijde en zijde Blankenburgerstraat) en de toren van de Pancratiuskerk (Markt). Tot 2019 werden vlaggen gehesen en gestreken door medewerkers van de gemeentewerf (Beheer Openbare Ruimte). De taken van de gemeentewerf worden uitgevoerd door Twente Milieu. Deze vlaginstructie is door Gerald Boswinkel, Adviseur Concernondersteuning Facilitair en Inkoop, opgesteld en aan het MT aangeboden in 2019 en in 2023 aangevuld door Erwin Iping, Adviseur Communicatie. Bij vlaglocatie gemeentehuis hangen op aanwijzing van dit protocol de Haaksbergse, Nederlandse, Europese en Inclusiviteitsvlag. Deze vlaggen hangen hier dag en nacht (mits tweezijdig verlicht). De vlag op de Pancratiuskerk wordt alleen overdag gehesen. Wanneer mag ik de vlag uitsteken en wanneer niet? De lokale besluitvorming omtrent het vlaggenprotocol ligt bij ons bestuur (College B&W). De vlaggenmasten van andere partijen die voor promotionele doeleinden worden ingezet, vallen buiten dit protocol. De regie over de uitvoering (vlaginstructie) en aanvraag van bijzondere vlagmomenten, ligt in handen van het bestuurssecretariaat/Kabinetszaken van gemeente Haaksbergen. Hier kan men zich ook melden voor alle aanvragen buiten het vlagprotocol.

Voor het uitsteken van de Nederlandse vlag vanaf gebouwen van de Rijksoverheid geldt een algemene vlaginstructie die door de minister-president wordt uitgevaardigd. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verzoekt provincies, gemeenten en andere overheden zoals ook gemeente Haaksbergen zich bij deze vlaginstructie aan te sluiten. De instructie maakt een onderscheid tussen 'uitgebreid vlaggen' (vanaf alle Rijksgebouwen) en 'beperkt vlaggen' (alleen vanaf de hoofdgebouwen). Bij uitgebreid vlaggen, ook wel bekend als UV, wordt de vlag uitgestoken op alle rijksgebouwen. Dit zijn bijvoorbeeld ministeries, scholen, postkantoren, gemeentehuizen etc. Bij beperkt vlaggen, ook wel bekend als BV, wordt alleen de vlag uitgestoken op bijvoorbeeld de hoofdgebouwen van ministeries, tevens de hoofdgebouwen van instellingen zoals die van de beide kamers van de Staten-Generaal, de Raad van State, het kabinet van Z.M. de Koning en de Hoge Raad der Nederlanden. Vaste dagen waarop wordt gevlagd Het uitsteken van de vlag gebeurt in principe op onderstaande dagen. Valt een onderstaande datum op zondag of een algemeen erkende christelijke feestdag? Alleen dan geldt de datum tussen haakjes. De uitleg van dit schema volgt in dit protocol.

3

Datum

Dag

31 januari (1 februari)

Verjaardag

Vlaginstructie van

Prinses Beperkt vlaggen

Beatrix 27 april (26 april)

Koningsdag: verjaardag van Uitgebreid vlaggen Koning Willem-Alexander

4 mei

Nationale Dodenherdenking, Uitgebreid vlaggen halfstok vanaf 18.00 uur tot zonsondergang.

5 mei

Nationale Bevrijdingsdag

Uitgebreid vlaggen

9 mei

Dag van Europa

Europese vlag

17 mei (18 mei)

Verjaardag

van

Koningin Beperkt vlaggen

Máxima Laatste zaterdag in juni

Veteranendag

15 augustus (16 augustus)

Formeel

einde

Uitgebreid vlaggen Tweede Uitgebreid vlaggen

Wereldoorlog 1e dinsdag in oktober

Diversity Day

Inclusiviteitsvlag

11 oktober

Coming Out Day

Inclusiviteitsvlag

24 oktober

Oprichtingsdatum VN

VN-vlag

7 december (8 december)

Verjaardag van de Prinses Beperkt vlaggen van Oranje

15 december (16 december)

Koninkrijksdag

Beperkt vlaggen

Toelichting tabel: Bijzondere vlagmomenten Op Koningsdag en op de verjaardagen van de leden van het Koninklijk Huis wordt de vlag uitgestoken met oranje wimpel. Bij alle andere gelegenheden wordt de vlag zonder oranje wimpel gevoerd. Voor de verjaardagen van de overige leden van het Koninklijk Huis zijn er geen officiële vlaginstructies. Officieel hoeft er niet gevlagd te worden, het mag wel (met oranje wimpel). Naast voorgaand protocol, geldt dat bijzondere vlaggen uitsluitend bij het gemeentehuis Haaksbergen worden uitgehangen. 4

1. De minister-president kan een landelijk vlaggenprotocol afkondigen naar aanleiding van bijzondere nationale of internationale gebeurtenissen. Bijvoorbeeld volgend op een overlijden of ramp. In dat geval hangt enkel de nationale vlag halfstok in de mast, de andere vlaggen zijn tijdelijk niet aanwezig. 2. Daarnaast is er een aantal standaard vlagmomenten van (inter)nationaal belang waarop op initiatief van de gemeente standaard een extra vlag wordt bijgehangen, zoals op 9 mei, Dag van Europa, vanzelfsprekend wordt dan de Europese vlag gehesen. Hiervoor is een Gastenmast (extra vlaggenmast) beschikbaar. 3. Ook sommige (nationale en lokale) evenementen, activiteiten en bijzondere (gedenk)dagen of -momenten hebben een officiële vlag. 4. Deze vlag kan op verzoek van een organisatie of instelling opgehangen worden bij de locatie gemeentehuis. Hiervoor is een Gastenmast (extra vlaggenmast) beschikbaar. Belangrijk is dat er een lokaal of landelijk algemeen belang van toepassing is. Nationale Dodenherdenking De Nationale Dodenherdenking beperkt zich tot de vooravond van 4 mei. Om die reden is het halfstok vlaggen officieel dan ook beperkt tot de tijdsperiode van 18.00 uur tot zonsondergang. Na het houden van twee minuten stilte wordt de vlag dus niet in top gehesen, maar blijft tot zonsondergang halfstok hangen.

Dit is voor het eerst landelijk ingevoerd in 2001, omdat er na 20.02 uur op veel plaatsen nog activiteiten in het kader van de dodenherdenking plaatsvinden. Het halfstok houden van de vlag doet recht aan de gevoelens van oorlogsoverlevenden en nabestaanden van oorlogsslachtoffers en aan het ingetogen karakter van de avond van de vierde mei, waarbij het respect voor de doden centraal staat. Wanneer de Nederlandse vlag gehesen wordt samen met andere vlaggen, dient de Nederlandse vlag een ereplaats in te nemen. De ereplaats is de beste plaats, die afhankelijk van de situatie is: vooraan, midden of links vanuit het (aankomend) publiek gezien. Nationale Bevrijdingsdag Op 5 mei wordt de Nederlandse vlag in top gehesen. Het uitsteken van de Nederlandse vlag in top vanaf zonsopkomst tot zonsondergang. De Nederlandse vlag De Nederlandse vlag is het symbool van de eenheid en de onafhankelijkheid van het Koninkrijk der Nederlanden. De vlag behoort overal waar zij op het Nederlands grondgebied wordt ontplooid, de ereplaats te hebben. Bij de Nederlandse vlag gaat het om traditie, wellevendheid en etiquette. Met dergelijke symbolen gaan we dus eerbiedig, fatsoenlijk en netjes om. De kleuren van de Nederlandse vlag zijn helder vermiljoen (rood), helderwit en kobaltblauw. Een 5

vlag moet schoon zijn en er behoort geen versiering of andere toevoeging te worden aangebracht. Het is niet toegestaan de nationale driekleur te gebruiken voor commerciële doeleinden of te bedrukken met (reclame) teksten. Wel mag vlaggendoek voor versiering – bijvoorbeeld in de vorm van draperieën – worden gebruikt. Een verkleurde of versleten vlag steekt men niet uit. Over de afmetingen van de vlag zijn geen voorschriften opgesteld, maar in het algemeen dient de verhouding 3:2 (lengte : breedte) te zijn. Het hijsen van de vlag De vlag dient gehesen te worden aan een stok, waarvan de lengte zodanig is, dat de vlag (als zij halfstok is bevestigd) nooit de grond raakt of het verkeer kan hinderen. Nederlandse of buitenlandse vlaggen behoren niet tussen zonsondergang en zonsopgang gehesen te worden of te blijven. Elke vlag moet bij zonsondergang worden neergehaald en eventueel bij zonsopgang weer worden gehesen. Alleen wanneer een landsvlag aan beide zijden door schijnwerpers wordt belicht mag deze na zonsondergang blijven hangen. Halfstok vlaggen Ten teken van rouw wordt de vlag halfstok gehesen. Hierbij wordt eerst de vlag tot de top gehesen, waarna ze langzaam wordt neergehaald totdat het midden van de vlag op de helft van de normale hoogte is gekomen, waarna de vlaggenlijn wordt vastgebonden. De vlag mag nooit de grond raken of ergens tegenaan slaan.

Dreigt dit te gebeuren, dan dient de vlag met de uiterste blauwe punt aan de vlaggenlijn te worden vastgebonden. Bij het neerhalen van een halfstok gehesen vlag wordt deze eerst langzaam in top gehesen en vervolgens op dezelfde wijze neergehaald. Alleen daar waar een officiële herdenking plaatsvindt wordt de vlag na het spelen van het Volkslied langzaam en statig in top gehesen. Op alle andere plaatsen blijft de vlag halfstok. Het hijsen van meer vlaggen (gemeentehuis) Bij het hijsen van meer vlaggen behoren deze van gelijke afmetingen te zijn en zo mogelijk op gelijke hoogte te worden gehesen. Bij het ontplooien van twee vlaggen is de ereplaats rechts, gerekend met de rug naar het gemeentehuis. Daar behoort dus de Nederlandse vlag. Bij drie vlaggen behoort de Nederlandse vlag in het midden. Een eventuele reclamevlag komt rechts van de Nederlandse vlag. Als de provinciale en de gemeentelijke vlag naast de Nederlandse vlag komen, is de opstelling in het algemeen (wederom met rug naar het gemeentehuis) de gemeentelijke vlag links, Nederlandse vlag midden, provinciale vlag rechts. Alleen als het een gemeentelijke aangelegenheid betreft, is de volgorde omgekeerd. Indien naast de Nederlandse vlag vlaggen van andere naties worden gehesen, is voor de onderlinge rangorde in het algemeen de eerste letter van de namen van de betrokken landen in de Franse taal

6

bepalend. Over de uitwerking van deze regel moet contact worden opgenomen met de Directie Kabinet en Protocol van het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Symbolische vlaggen Bepaalde grote evenementen of maatschappelijk thema’s hebben een eigen, voor het publiek herkenbare ‘symbolische’ vlag. De gemeente hangt dit soort symbolische vlaggen in beperkte mate uit, zodat het opvallend en onderscheidend blijft dat er gevlagd wordt op het gemeentehuis (‘niet elke dag een andere vlag’). De betekenis van de symbolische vlag moet voor een groot Haaksbergs publiek herkenbaar zijn, omdat de vlag anders geen communicatieve betekenis heeft. Deze vlaggen zijn bedoeld als feestelijke aankleding van de gemeente, of om bewustwordingsdagen voor maatschappelijke thema’s zichtbaar te ondersteunen. Dat doet de gemeente Haaksbergen: - ter ondersteuning van (inter)nationale maatschappelijke bewustwordingsdagen (‘de dag van...’) a) die aansluiten bij een belangrijk speerpunt van Haaksbergs gemeentelijk beleid, en: b) ter gelegenheid waarvan de Haaksbergse samenleving ook ondersteunende activiteiten in het centrum organiseert. Op dit moment zijn dat: - de Europese vlag op 9 mei, de Dag van Europa - de Inclusiviteitsvlag (internationaal symbool voor acceptatie van inclusiviteit en diversiteit) op Diversity Day (eerste dinsdag in oktober) en Coming Outdag (11 oktober) - de VN-vlag op 24 oktober

Gemeentevlag Haaksbergen De gemeentelijke vlag kan gehesen worden bij belangrijke evenementen/feestelijkheden, waarbij openbare (vierings)activiteiten plaatsvinden in het centrum.

Overige vlaggen Vlaggen en banieren die geen (inter)nationale, herkenbare symbolische betekenis hebben zoals hierboven beschreven, bijvoorbeeld: 7

- vlaggen met een commerciële boodschap of afzender - vlaggen met een ideële of politieke campagnetekst of logo vallen niet onder wat de gemeente Haaksbergen bedoelt met deze categorie vlaggen. Deze worden niet op het gemeentehuis of de Pancratiuskerk uitgehangen. Nieuwe aanvragen Bij nieuwe aanvragen voor vlagmomenten en nieuwe evenementen adviseert Communicatie de burgemeester (indien mogelijk op basis van bovenstaande criteria), die besluit of er wel of niet wordt gevlagd. Bij maatschappelijke bewustwordingsdagen wordt daarvoor advies gevraagd aan de betrokken beleidsafdeling. Een voorbeeld is het door het hijsen van een vlag uitdrukking geven van steun aan een land in crisis. Operationeel beheer In het werkrooster (Excel) van de bodedienst zijn de reguliere ‘vlagdagen’ opgenomen in de (verborgen) rechtertabel. Hierin staan de jaarlijks terugkerende evenementen en bijzondere (feest- en herdenkings-)dagen. Naast reeds genoemde ‘vlagdagen’ ontstaan er soms ook nieuwe initiatieven waarbij de wens bestaat om een speciale vlag te hijsen. Overigens ligt hierbij ook de regie bij het secretariaat (dus doorverwijzing). De vlaggen worden onderhouden en opgeslagen door team Facilitair/bodedienst. Aandachtspunten zijn de formele maatvoering en kleurechtheid. Aanleg en onderhoud van de vlaggenmasten inclusief verlichting zijn een gebouw gebonden item.

Dit wil zeggen dat team Vastgoedbeheer eindverantwoordelijk is voor de (tijdelijke) voorzieningen, reparaties en vervanging en financiën. De uitvoering is in handen van Twente Milieu en/of Homij zoals het (tijdelijk/structureel) bijplaatsen, verwijderen, terugplaatsen van masten en eventueel het bijplaatsen van verlichting. Bij evenementen kan na overleg besloten worden om hiervoor kosten door te belasten (aan organisator intern/extern).

8