1. Principeverzoek Uitbreiding HS Haaksbergen 20250908 (geanonimiseerd)

ENEXIS NETBEHEER

Principeverzoek uitbreiding HS Haaksbergen ID 0072 Aan:

College

B&W

van

gemeente Haakbergen

(geanonimiseerd) cn OE. (geanonimiseerd) Enexis. Van: Datum:

8

1. InEnexis

is

breiden.

Gebiedsteam EBS

E£&0

Noord

september 2025

aanleiding

en

het

voornemens

Het station

Industrie-West

is

gelegen

(ook wel

het

110/10kV aan

hoogspanningsstation de Demmertweg

de aan

t Varck-Brammelo

assets

genoemd).

perceel zijn gesitueerd Op laagspanning). Het station wordt door beide station in de

van

zowel

Het

Haaksbergen (hierna: het station) uit te Haaksbergen, op het Industrieterrein huidige perceel is in eigendom van Enexis. 4 te

TenneT

(hoogspanning)

netbeheerders

beheerd.

Figuur 1

als

Enexis

toont

de

(middenligging

van

en

het

omgeving.

Het doel van Enexis is om met deze uitbreiding meer transformator- en aansluitcapaciteit voor de gemeente Haaksbergen te realiseren. De uitbreiding zal concreet bestaan uit het uitbreiden van het huidige stationsterrein, het vervangen van twee transformatoren voor exemplaren met meer vermogen, het bijplaatsen van een derde transformator, een algemeen gebouw en het bouwen van twee middenspanningsgebouwen.

Op 7 juli 2025 dit

overleg

Afgesproken

heeft met de gemeente overleg plaatsgevonden

waren

beleidsmedewerkers dit

onderhavige (principe)verzoek

in te dienen

in het kader van

Figuur

1:

om

adviesrecht

-

overleg

RO,

vervolg op

bindend

toen

betrokken in

die

is

de

-

nader de

over

de voorgenomen ontwikkeling. Bij economie en aanwezig.

duurzaamheid

geluidsonderzoek

heeft.

ligging hoogspanningsstation Haaksbergen (binnen 1

uit te

voeren

‘vroegtijdige betrokkenheid’ van

zwarte

kader)

en

de

het

Raad

2. Nut

en

noodzaak

Uitbreiding van het station is noodzakelijk verzorgingsgebied van het station.

,

omdat er een tekort aan transportcapaciteit is in het

Door de toenemende vraag naar en aanbod van opgewekte elektriciteit in en nabij Haaksbergen voorziet Enexis op korte termijn problemen met het kunnen faciliteren van nieuwe aansluitingen. De noodzaak voor uitbreiding van station Haaksbergen heeft twee redenen: 1.

Enexis wil de autonome groei in KV-gebruik op 10kV niveau kunnen blijven faciliteren. Onderstaand twee afbeeldingen waarin de prognose qua groei autonome groei in kV op het station Haaksbergen wordt weergegeven voor 2030 en 2035. De autonome groei in kV gebruik bestaat onder andere uit de elektrificatie in woningen de groei in het gebruik van (hybride) warmtepompen uit de nieuwbouw van woningen (volgens opgave van de gemeente Haaksbergen onder meer in delen van Wissinkbrink en Honesch) de groei van industrie (w. o. Stepelerveld) de kleinschalige opwek van zonne-energie etc. Dit is in de prognoses van Enexis meegenomen. ,

,

,

,

,

In 2030 gaat Enexis qua aansluitcapaciteit voor de opwek van stroom over de huidige limiet dus is een uitbreiding van extra capaciteit noodzakelijk. In onderstaande grafiek wordt dit verduidelijkt. De huidige stationscapaciteit ligt op ca. 40 MVA (rode lijn). De blauwe lijnen schetsen de voorziene belastingen. In figuur 3 is te zien is dat vanaf begin 2030 problemen worden voorzien door overschrijdingen van de maximale stationscapaciteit.

,

Figuur 3: profiel prognose benodigde capaciteit opwek en limiet. In 2035 komt het station ook qua capaciteit bij de afname van stroom in de problemen. In onderstaande grafiek (figuur 4) wordt dit verduidelijkt. De huidige stationscapaciteit ligt ook hier op ca. 40 MVA (rode lijn). De blauwe lijnen schetsen de voorziene belastingen qua afname. Te zien is dat vanaf begin 2035 problemen worden voorzien door overschrijdingen van de maximale stationscapaciteit. In Q3 2025 had Enexis 42 aanvragen op de wachtlijst staan van grootverbruikers voor afname en teruglevering met een totaal gewenst vermogen van 72 MW voor afname en 38 MW voor teruglevering. ,

,

2

,

Figuur 4: profiel prognose benodigde capaciteit afname en limiet. 2.

Enexis wil ook op 20kV spanningsniveau aansluitmogelijkheden maken. Bij de uitbreiding van het station wil Enexis ook een 20kV middenspanningsgebouw bouwen om met name de voorziene grootschalige opwek van zonne-energie en windenergie te kunnen aansluiten. Dit middenspanningsgebouw wordt aangesloten op een transformator die 110kV omzet in 20kV. Hiermee ontstaat er voor Enexis ook de mogelijkheid om een 20/10kV transport-verdeelstation elders in Haaksbergen aan te sluiten op het hoogspanningsstation Haaksbergen wat weer gunstig is voor het middenspanningsnet in Haaksbergen. Dit nieuwe verdeelstation zal in de toekomst tot minder spanningsproblemen leiden. ,

3. Huidige situatie en scope uitbreiding Het huidige station kent de volgende onderdelen (zie figuur 5): • • • •

Hoogspanning: de schakeltuin van TenneT (groen kader) deze is recent vernieuwd. Hoog/middenspanning: twee transformatoren (T111 gele kaders) met ieder 40 MVA vermogen Middenspanning: twee middenspanningsgebouwen (MS blauw kader) van waaruit de middenspanningskabels Haaksbergen en omgeving bedienen. Overig: algemeen gebouw (het voorste gebouw aan de Demmertweg (blauw kader) waarin o. a. de secundaire (beveiligings-) installatie zich bevindt. ,

,

,

3

,

,

Figuur 5: bestaande situatie hoogspanningsstation Haaksbergen. In rood: uitbreidingslocatie ter plaatse van bestaande gebouwen (lichtblauw) Dijkstra Plastics. In de nieuwe situatie zal het station als volgt worden uitgebreid (zie figuur 6): •

• •

Hoog/middenspanning: de twee bestaande transformatoren (T111) worden vervangen door twee exemplaren met meer vermogen (van 40 naar 90 MVA). Daarnaast wordt een derde transformator toegevoegd met een vermogen van 90 MVA (T121). Met de uitbreiding ontstaat een totaal opgesteld en maximaal gelijktijdig in te schakelen vermogen van 270 MVA. Middenspanning: er worden twee extra middenspanningsgebouwen gerealiseerd Deze gebouwen zorgen voor extra aansluitcapaciteit op 10kV- en 20kV niveau. Terrein: voor de uitbreiding zal het naburige kavel verworven moeten worden.

4

(MS1 en MS2).

Figuur 6: nieuwe situatie station Haaksbergen. In blauw de huidige kavel in oranje de beoogde terreinuitbreiding en in groen: de toe te voegen transformator algemeen gebouw en middenspanningsgebouwen. ,

,

4. Te bouwen bouwwerken Om

snel te kunnen bouwen en hiermee de netcongestie op te lossen bouwt Enexis standaardbouwwerken. De standaardbouwwerken zijn speciaal ontworpen voor onze installaties. Ze voldoen aan de eisen die zowel vanuit de interne veiligheidsrichtlijnen als het Besluit bouwwerken leefomgeving gelden. ,

Transformatoren

De twee bestaande transformatoren worden vervangen door twee nieuwe die meer stroom kunnen verwerken (van 40 naar 90 MVA) Door nieuwe technieken zoals de manier van koelen maken nieuwe transformatoren minder geluid dan de huidige transformatoren ook al hebben ze een hoger vermogen. Uit de uitgevoerde geluidsberekeningen blijkt dat de nieuwe situatie niet tot overschrijding van de wettelijk toegestane geluidsnormen zal leiden. ,

,

,

De nieuwe transformator wordt in een ‘trafocel’ geplaatst. Dit is een ruimte met drie wanden om de transformatoren die het geluid verminderen. (zie figuur 7). ,

5

Figuur 7: illustratie van een transformatorcel met transformator. Middenspanningsgebouwen De twee nieuwe middenspanningsgebouwen zijn gesloten gebouwen zie figuur 8. In de toekomst kunnen hier nieuwe stroomkabels van 10kV en 20kV voor Haaksbergen en omgeving op worden aangesloten. In de gebouwen komen geen transformatoren dus de gebouwen zijn geen geluidsbronnen. ,

,

Figuur 8: illustratie van een 18-velds middenspanningsgebouw Algemeen gebouw Ten zuiden van de nieuwe middenspanningsgebouwen komt een kleiner algemeen gebouw van waaruit beveiliging en aansturing van de stationsonderdelen zal plaatsvinden. Dit gebouw heeft een vergelijkbaar uiterlijk als de middenspanningsgebouwen. Beeldkwaliteit Enexis bouwt middenspanningsstations zoveel mogelijk met modulaire onderdelen die geprefabriceerd worden. Dit heeft als voordeel dat er enerzijds snel gebouwd kan worden en dat wij anderzijds gebruik kunnen maken van standaard ontwerpen die eerder beproefd zijn in vergunningsprocedures. Ondanks dat het modulaire bouwen een bepaalde vormentaal heeft zijn er mogelijkheden om de uitstraling van het station aan te passen.

6

5. Locatievoorkeur Enexis hecht om genoemde redenen veel belang en snelle realisatie van de stationsuitbreiding. Met de uitbreiding kan Enexis invulling geven aan haar wettelijke plicht als netbeheerder om voldoende capaciteit te bieden waar zowel de bedrijven als de burgers van Haaksbergen baat bij hebben. Het verwerven van de hiervoor extra benodigde grond is één van de tijdsbepalende factoren hierin. ,

,

,

Figuur 9: Verschillende locaties uitgevoerde locatieonderzoek. Enexis heeft meerdere mogelijkheden verkend om het station uit te breiden (zie figuur 9): Locatie ‘Paardenweide’ (1): in eerdere verkenning heeft de eigenaar van de paardenweide • aangegeven de grond niet te willen verkopen. Locatie kent nu een agrarische bestemming. Omdat er een corridor tussen de kavel 1 (eigendom Dijkstra Plastics) en het station ligt zal hier ook verworven moeten worden omdat Enexis geen gesplitst station kan bouwen. Dit sluit de toegang voor zowel Dijkstra als de woning Eibergsestraat 218 permanent af. • Locatie ‘Pen’ (2): deze locatie aan de Westsingel is door de gemeente eerder aangedragen. Omdat er meerdere eigendommen van derden tussen deze kavel en het station liggen zal dit betekenen dat het station in zijn geheel verplaatst moet worden inclusief de assets van TenneT. Een gesplitst station kan niet gerealiseerd worden omdat Enexis geen secundaire beveiligingskabels op gronden van derden wil leggen. Ook vraagt een gesplitst station om meer transformatoren en vermogenscomponenten. • Locatie ‘Eibergsestraat 218’ (3): deze locatie is ook door de gemeente aangedragen. Het betreft een woning. Voor deze locatie geldt hetzelfde als voor de locaties 1 en 2.

Omdat er een corridor tussen de kavel (van Dijkstra Plastics) en het station ligt zal hier ook verworven moeten worden omdat Enexis geen gesplitst station kan bouwen. Dit sluit de hoofdtoegang voor Dijkstra permanent af. Ook is de locatie mogelijk te krap voor de beoogde ontwikkeling. Locatie ‘Dijkstra Plastics’ (4): Het heeft de voorkeur van Enexis om deze locatie te verwerven • en om de huidige opstallen te verwijderen. Dit omdat de locatie direct aansluit bij het bestaande station de kavels van Dijkstra meer oppervlakte hebben dan strikt noodzakelijk voor de voorziene uitbreiding en omdat er sprake is van een overpadsituatie ten behoeve van de woning Eibergsestraat 218. Hier kan beschouwd worden hoe het terrein zo optimaal mogelijk kan worden ingericht ten behoeve van naburige gebruikers. Enexis en Dijkstra zijn al enige tijd in gesprek over de plannen van Enexis en de eventuele verkoop van het pand van Dijkstra Plastics. ,

,

,

,

,

,

7

De voorkeurslocatie ‘Dijkstra Plastics’ (4) is met de gemeente besproken tijdens het overleg van 7 juli jl. en er waren geen gegronde bezwaren hiertegen. Onderhavig principeverzoek gaat daarom uit van deze locatie.

6. Planologie Het station valt onder het bestemmingsplan ‘Industrie-West (2022)’ onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Haaksbergen. De geldende bestemmingen zijn ‘bedrijf – Hoogspanningsstation’ voor het terrein wat in de huidige situatie in gebruik is als hoogspanningsstation en ‘gemengd’ waar de uitbreiding is voorzien. Binnen de bestemming ‘gemengd’ gelden meerdere functieaanduidingen (zie hieronder). Het bestemmingsplan is voorzien van een geluidzone. ,

Dubbelbestemmingen Er gelden meerdere dubbelstemmingen voor archeologische waarden. Op het grootste deel van het terrein is de dubbelbestemming ‘Waarde - hoge archeologische verwachting’. Op het achterterrein ligt de dubbelbestemming ‘Waarde - lage archeologische verwachting’. Op een klein stuk van het voorterrein ligt de dubbelbestemming ‘Waarde - middelmatige archeologische verwachting’.

Gebruiksregels Bestemming Bedrijf – Hoogspanningsstation Op het terrein waar de bestemming Bedrijf – Hoogspanningsstation geldt is het gebruik toegestaan. De ,

uitbreiding vindt gedeeltelijk plaats op deze gronden. Bestemming Gemengd Ter plaatse van de bestemming ‘gemengd’ zijn alleen bedrijven die behoren tot de categorieën 1 en 2 conform de Bijlage 1 ‘Staat van bedrijfsactiviteiten’ toegestaan. Daarnaast is op grond van een functieaanduiding op het perceel van de locatie 1 3 en 4 een bouw- en aannemersbedrijf met SBI code 41 42 en 43 toegestaan. Op locatie 2 geldt een functieaanduiding ‘specifieke vorm van gemengd – verkoop vrije tijdsartikelen’. ,

,

De voorgenomen uitbreiding van het hoogspanningsstation past dus niet binnen de bestemming ‘gemengd’ en de genoemde functieaanduiding(en). Bouwregels Bestemming Bedrijf – Hoogspanningsstation Gebouwen mogen alleen binnen het bouwvlak gebouwd worden met een maximale bouwhoogte van 9 meter. Voor het bouwen van bouwwerken geen gebouw zijnde geldt eveneens een maximum bouwhoogte van 9 meter. Voor bliksempieken en hekwerken zijn specifieke maximumhoogtes genoemd namelijk 25 meter en 2 meter. Als algemene regels geldt verder dat voor gebouwen minimaal 3 meter 8

tot de de

perceelsgrens aangehouden bestemmings- en bouwregels.

moet worden.

De

uitbreiding op

het

bestaande

terrein

past

binnen

Bestemming ‘Gemengd’ Het

bouwen

ten

dienste

van

een

hoogspanningsstation

is

niet

toegestaan

ter

plaatse

van

de

bestemming gemengd. Vergunning BOPA Voor de uitbreiding van het hoogspanningstation is vanwege de ligging binnen de bestemming gemengd en de genoemde functieaanduidingen, een vergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) dan wel wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk. uitbreiding ontstaat een opgesteld vermogen van 270 MVA (categorie 4.2 inrichting). Omdat met uitbreiding van het station de begrenzing van het geluidgezoneerd industrieterrein niet wijzigt (alleen de gebruiksfunctie wordt gewijzigd), is geen wijziging van de geluidzone nodig. Tevens wordt het station niet aangemerkt als een zgn. ‘grote lawaaimaker’ omdat uit het uitgevoerde geluidsonderzoek (zie bijlage en paragraaf 7 hieronder), blijkt dat op 50 meter van de stationsgrens voldaan wordt aan de geluidwaarde van 50 dB(A). De uitbreiding kan dus worden toegestaan met een BOPA vergunning mits sprake is van ETFAL (evenwichtige toedeling van functies aan locaties). Met de de

7.

Omgevingsaspecten

In het kader wordt

van

de BOPA

getoetst aan

procedure moet worden onderbouwd omgevingsaspecten.

dat

sprake

is van

ETFAL.

Hiervoor

verschillende

Geluid In

de

toekomstige

station een buiten opgesteld, gelijktijdig in te schakelen vermogen bedraagt. Hiermee wordt het transformatorstation in principe een “activiteit die in aanzienlijke mate geluid kan veroorzaken”. Gelet op de ligging van het station op een geluidgezoneerd industrieterrein vormt dit geen belemmering. hebben

wat

situatie

200

MVA

of

zal

het

meer

vergunningaanvraag BOPA, heeft Enexis een geluidsonderzoek laten d.d. 29 augustus 2025). (Peutz, In dit onderzoek is aangesloten bij het door de zonebeheerder (Omgevingsdienst Twente) op 4 augustus 2025 ter beschikking gestelde rekenmodel. Hierbij is een rekenpunt toegevoegd ter hoogte van de op het industrieterrein gelegen woning aan de (geanonimiseerd) Met behulp van dit rekenmodel is de geluidimmissie in de omgeving berekend ten gevolge van het hoogspanningsstation Haaksbergen. Ter

onderbouwing

uitvoeren

van

de

FA 21825-4-RA

Woningen Uit de uitgevoerde geluidsberekeningen blijkt dat de plaatsing van de extra transformatoren voldoet aan de geluidsnormen in het omgevingsplan Haaksbergen (art. 22.63 en art. 22.71), respectievelijk 50 dB(A) in de dagperiode, 45 dB(A) in de avondperiode en 40 dB(A) in de nachtperiode. De beschouwde woning Eibergsestraat 218 is niet geluidgevoelig want is gelegen binnen de begrenzing van het gezoneerde industrieterrein en behoeft daarom formeel niet beoordeeld te worden (er is ook geen rekenpunt gelegd bij deze woning in het zonebewakingsmodel). De berekende geluidwaarden voor deze woning zijn dan ook ter informatie opgenomen in het geluidrapport. Zonder toeslag voor tonaal geluid voldoen de waarden aan de hierboven genoemde geluidsnormen uit het omgevingsplan gemeente Haaksbergen. Met toeslag voor tonaal geluid is er sprake van een beperkte overschrijding van de standaardwaarden. Deze overschrijding kan als toelaatbaar worden aangemerkt. Geluidzone Zoals

hierboven

vermeld

extra transformatoren zal

niet leiden tot een

worden

vastgesteld

50 meter grens

ligt het station op een geluidgezoneerd industrieterrein. De plaatsing van de past binnen de zonebewakingspunten. De bijdrage van het transformatorstation overschrijding van de totaal toelaatbare geluidbelasting. Dit moet nog wel formeel

door de zonebeheerder

middels

een

zonetoets.

Op 50 meter afstand van het station is in de toekomstige situatie een geluidbelasting berekend van minder dan 50 dB(A). Hiermee wordt voldaan aan de standaardgeluidgrenswaarden van 50 dB(A) in de dagperiode 45 dB(A) in de avondperiode en 40 dB(A) in de nachtperiode. ,

Conclusie van geluidsrapport is dus dat naar verwachting sprake is van een inpasbare situatie. Het geluidsonderzoek is als bijlage bijgevoegd.

Overige omgevingsaspecten

De overige voor de ETFAL benodigde onderzoeken (w. o. bodem uitgevoerd.

8. Conclusie

en

,

ecologie w. o. stikstof) worden z. s. m.

verzoek

De uitbreiding van het hoogspanningsstation Haaksbergen is cruciaal voor de toekomstige ontwikkelingen in en nabij Haaksbergen. Er is momenteel sprake van een wachtlijst voor grootverbruikers en het huidige station bereikt naar verwachting binnen vijf jaar de grens van haar capaciteit. Uit het uitgevoerde geluidsonderzoek is naar verwachting sprake van een inpasbare situatie. Dit moet nog wel formeel worden vastgesteld door de zonebeheerder middels een zonetoets. Enexis vraagt de gemeente Haaksbergen daarom om een spoedige planologische medewerking voor de uitbreiding op de voorkeurslocatie Eibergseweg 220 (Dijkstra Plastics). Ook vernemen wij graag of er nog speciale wensen/eisen gelden vanuit welstand. In onze huidige planning streven wij ernaar om de uitbreiding zoals omschreven uiterlijk in Q4 van 2028 in gebruik te nemen. Enexis zou graag de vergunningaanvraag BOPA eind 2025 indienen. Wij hopen dat het principeverzoek voor die tijd is behandeld.

Voorafgaand aan de vergunningaanvraag zal Enexis een participatietraject opstarten waarbij de directe omgeving (omwonenden en bedrijven) nader worden geinformeerd. Bijlage -

Geluidsonderzoek Peutz (FA 21825-4-RA d. d. 29 augustus 2025)

10