CConstaterende datHaaksbergen
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Bijlage Verkennend bodemonderzoek

Gemeenteraad 17 december 2025, gemeente HaaksbergenBij agendapunt: Raadsvoorstel Omgevingsvergunning voor de realisatie van 13 flexwoningen aan de Morgensterweg21.719 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

onderwerp

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

datum

23 oktober 2025

projectnummer

25-M11989

in opdracht van

BJZ.nu Dokter van Wiechenweg 2 8025 BZ Zwolle

uitgevoerd door

Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen tel: (0591) 659128

Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. is gecertificeerd volgens de norm NEN-ENISO 9001:2015, het uitvoeren van milieukundige bodemonderzoeken en geotechnische onderzoeken Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Monsterneming Bouwstoffenbesluit SIKB 1000 protocol 1001: Monsterneming grond voor partijkeuringen”

Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek SIKB 2000 protocollen 2001, 2002 en 2018”

(het onderhavige onderzoek heeft uitsluitend betrekking op de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, protocol 2001, 2002 en 2018 (exclusief maaiveldinspectie).

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middels van druk, fotokopie, microfilm of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de opdrachtgever of Sigma Geo- & Milieutechniek B.V..

oktober ’25

1

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Inhoudsopgave 1

2

INLEIDING ....................................................................................................................................... 3 1.1

Algemeen.................................................................................................................................... 3

1.2

Aanleiding van het bodemonderzoek ......................................................................................... 3

1.3

Doel van het onderzoek.............................................................................................................. 3

1.4

Referentiekader van het onderzoek ........................................................................................... 4

1.5

Opbouw van het rapport ............................................................................................................. 4

VOORONDERZOEK ........................................................................................................................ 5 2.1

afbakening onderzoekslocatie .................................................................................................... 5

2.2

aanleiding vooronderzoek .......................................................................................................... 6

2.3

geraadpleegde bronnen in het kader van het vooronderzoek.................................................... 6

2.4

locatiegegevens .......................................................................................................................... 6

2.5

bodemgebruik op basis van topografische kaarten .................................................................... 8

2.6

bedrijfsmatige activiteiten, bodembedreigende activiteiten en calamiteiten .............................. 9

2.7

voorgaande bodemonderzoeken .............................................................................................. 12

2.8

bodemopbouw, geohydrologie en antropogene beïnvloeding ................................................. 12

2.9

terreinverkenning voorafgaand aan de uitvoering van het veldwerk ........................................ 13

2.10

Hypothese en onderzoeksstrategie ..................................................................................... 14

3

VELDONDERZOEK ................................................................................................................... 16 3.1 Uitvoering van het veldonderzoek ............................................................................................. 16 3.2 Resultaten van het veldonderzoek ............................................................................................ 19

4

CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK .................................................................................... 22 4.1

Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek ........................................................ 22

4.2

Toetsingscriteria ....................................................................................................................... 23

4.3

Analyseresultaten en interpretatie ............................................................................................ 27

4.3.1

Verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740.............................................................. 27

4.3.2

verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 ........................................ 31

5

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .......................................................................................... 33

6

LITERTUURLIJST .......................................................................................................................... 37

7

COLOFON ...................................................................................................................................... 38

Bijlagen 1. Topografisch overzicht 1A.Historisch topografisch overzicht 2. Onderzoekslocatie met boorplan (1:1.000) 3. Beschrijvingen inspectiegaten/boringen 4. Analysecertificaten 5. Toetsing analyseresultaten 6. Onafhankelijkheidsverklaring

oktober ’25

2

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

1

INLEIDING

1.1

Algemeen

In opdracht van BJZ.nu is in oktober 2025 door Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. een verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+C1 en een verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 uitgevoerd op het onbebouwde deel van de locatie gelegen aan de Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen (gemeente Haaksbergen). De plaats en situering van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1 en 2. In dit onderzoek worden allereerst de locatiegegevens, de historische gegevens ofwel het bodemgebruik in het verleden evenals de resultaten van eventuele voorgaande bodemonderzoeken besproken. Vervolgens wordt de bodemopbouw, geologie en geohydrologie besproken. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek is een onderzoekshypothese opgesteld. Het verdere onderzoek is op basis van deze hypothese uitgevoerd. De onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd. Aan de hand van de interpretatie van de onderzoeksresultaten wordt een eindconclusie geformuleerd. kwaliteitsborging: Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015. Het verkennend milieukundig bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de richtlijnen uit het besluit uitvoeringskwaliteit Bodembeheer (KWALIBO).

Zo is de gehanteerde onderzoeksstrategie opgesteld volgens de normen NEN-5725 en NEN-5740 en zijn de veld- en laboratoriumwerkzaamheden uitgevoerd volgens geldende beoordelingsrichtlijnen en accreditatieschema’s. De veldwerkzaamheden van Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. zijn verricht onder het procescertificaat BRL SIKB 2000 (Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek) waarvoor Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. is gecertificeerd en erkend door het ministerie van I&W. In het kader van het onderhavige onderzoek zijn de protocollen 2001 (plaatsen van handboringen en peilbuizen t.b.v. het nemen van grond- en grondwatermonsters), 2002 (het nemen van grondwatermonsters) en 2018 (maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem) (exclusief maaiveldinspectie) van toepassing. Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. verklaart bij deze volledig onafhankelijk te zijn in de uitvoering van het onderzoek en op geen enkele wijze gerelateerd te zijn aan de eigenaar van het te onderzoeken terrein. 1.2

Aanleiding van het bodemonderzoek

Aanleiding tot de uitvoering van dit verkennend milieukundig bodemonderzoek vormt de geplande nieuwbouw van dertien woningen op de onderzoekslocatie. 1.3

Doel van het onderzoek

Het verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740 heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vast te stellen of er sprake is van bodemverontreiniging. Het doel van het verkennend bodemonderzoek is verder om vast te stellen of de bodemkwaliteit voldoet aan de toelaatbare kwaliteit voor het beoogde bodemgebruik. Aan de hand van dit onderzoek wordt inzicht verkregen in hoeverre het bodemgebruik van de locatie heeft geleid tot verontreiniging. Op basis van de onderzoeksresultaten kan een milieuhygiënische beoordeling worden gegeven ten aanzien van de beoogde c.q. de toekomstige gebruiksmogelijkheden van de locatie. Indien uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er sprake is van bodemverontreiniging zal worden beoordeeld of vervolgonderzoek noodzakelijk geacht wordt.

oktober ’25

3

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Het verkennend onderzoek asbest in bodem volgens NEN-5707+C2 heeft tot doel om na te gaan of de onderzochte delen van de locatie al dan niet verdacht zijn op het voorkomen van asbesthoudende materialen op of in de bodem. 1.4

Referentiekader van het onderzoek

Het vooronderzoek is uitgevoerd volgens gebruikelijke inzichten en methoden volgens de NEN-5725 (versie 2023); 'Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek. Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd volgens gebruikelijke inzichten en methoden volgens de NEN 5740+C1 (versie 2024); strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek – onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond'. Het verkennend bodemonderzoek asbest in grond is uitgevoerd volgens gebruikelijke inzichten en methoden volgens de NEN 5707+C2; Bodem - Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond; uitgifte december 2017. 1.5

Opbouw van het rapport

In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: • vooronderzoek, (hoofdstuk 2) • veldonderzoek, (hoofdstuk 3) • chemisch-analytisch onderzoek, (hoofdstuk 4) • conclusies en aanbevelingen, (hoofdstuk 5).

oktober ’25

4

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

2.10 Hypothese en onderzoeksstrategie Op basis van de topografische kaarten is vanaf ca. 1977 voor het eerst de bestaande bebouwing op de onderzoekslocatie te herkennen. Op basis van BAG viewer dateert de oorspronkelijke bebouwing op de locatie van 1930. Op basis van topografische kaarten is vanaf ca. 1977, voor zover te beoordelen, op (een deel van) de locatie een kwekerij of boomgaard te herkennen. Vanwege het mogelijke gebruik van persistente bestrijdingsmiddelen in het verleden t.p.v. de vm. boomgaard is de bovengrond aanvullend onderzocht op organochloorbestrijdingsmiddelen. Op basis van topografische kaarten is te zien dat op een deel van de onderzoekslocatie in het verleden een mogelijke sloot is gedempt. De mogelijke demping binnen het onderzoeksgebied is in deze fase van het onderzoek in eerste instantie niet apart onderzocht. T.p.v. de mogelijke demping binnen het plangebied zijn enkele boringen in een raai geplaatst, de grondmonsters hiervan zijn, voor zover zintuiglijk onverdacht, betrokken bij de samengestelde mengmonsters van het overige deel van de locatie. Op topografische kaarten tussen 1899 en 1992 is op de onderzoekslocatie mogelijk een pad te herkennen. Het mogelijke (vm.) pad binnen het onderzoeksgebied is in deze fase van het onderzoek in eerste instantie niet apart onderzocht. T.p.v. het mogelijke vm.

pad binnen het plangebied zijn enkele boringen geplaatst, de grondmonsters hiervan zijn, voor zover zintuiglijk onverdacht, betrokken bij de samengestelde mengmonsters van het overige deel van de locatie. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek zijn binnen het onderzoeksgebied geen andere concrete aanwijzingen van bodembedreigende milieubelastende activiteiten die geleid zouden kunnen hebben tot bodemverontreiniging. Er is geen actuele informatie over de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem t.p.v. het onderzoeksgebied beschikbaar. Op basis van de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart geldt voor de boven- en ondergrond (ontgravingskaart/toepassingskaart) dat er op de onderzoekslocatie sprake is van de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur.

oktober ’25

14

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

veldwerkzaamheden in het kader van NEN-5707 Het veldonderzoek in het kader van de NEN-5707 heeft bestaan uit het inspecteren van de toplaag in combinatie met het graven van inspectiegaten. Opgemerkt wordt dat het verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707 slechts betrekking heeft gehad op een beperkt deel van de locatie, t.p.v. de drie druppelzones onder asbest verdachte daken, zie bijlage 2 Conform de NEN-5707 wordt voor landbodem t.p.v. druppelzones onder asbestdaken onderscheid gemaakt tussen de volgende te onderzoeken bodemlagen: 1) het maaiveld 2) de toplaag (0.0 m-mv-0.1 m-mv) maaiveldinspectie Voorafgaand aan het bodemonderzoek is t.p.v. de onderzochte terreindeel een inspectie van het maaiveld uitgevoerd. De inspectie heeft niet plaatsgevonden als is voorgeschreven in het protocol 2018. Tijdens de visuele inspectie van de toplaag is een ruimtelijke eenheid onderverdeeld in ‘inspectie stroken’ van maximaal 1.5 meter waarbij de toplaag strook voor strook in twee richtingen is geïnspecteerd. Indien asbestverdacht materiaal wordt aangetroffen wordt de vindplaats gemarkeerd en wordt het materiaal verzameld. Bij de visuele inspectie is geen grond geroerd of onder (vaste) obstakels gekeken. Bij het aantreffen van asbestverdachte materialen zijn deze bemonsterd (door middel van “hand-picking”). Tevens is de inspectie-efficiëntie ingeschat.

De inspectie-efficiëntie is onder andere afhankelijk van de weersomstandigheden, de conditie van de toplaag (vochtig, vegetatie, vastgereden, plassen) en het type grond (zand, klei). inspectiegaten bovengrond (0.0-max. 0.35 m-mv) In het kader van het verkennend onderzoek asbest in grond is onderzoek verricht naar de aanwezigheid van asbest in de toplaag (in geval van druppelzones). In het kader van het verkennend onderzoek asbest in grond t.p.v. de onderzochte druppelzones, teneinde een betrouwbare uitspraak te kunnen doen m.b.t. het voorkomen van asbest in de grond, inspectiegaten van 0.3 m x 0.3 m tot max. ca. 0.1 meter minus maaiveld, op a-selecte wijze, gegraven m.b.v. een schop. Het uitgegraven materiaal is gezeefd over een 20 mm zeef en/of uitgeharkt (tandafstand 20 mm) en is gescreend op de volgende aspecten: • asbestverdachte restanten; • bodemsamenstelling; • afval- en puinrestanten. De evt. aanwezige (asbest)verdachte delen groter dan ca. 20 mm zijn per soort en per inspectiegat verzameld, gewogen en in gesloten plasticzakken aan het laboratorium aangeboden voor onderzoek op asbest. Van het uitgezeefde materiaal is op basis van de NEN 5707+C2 zijn representatieve monsters van ca. 10 kg uit de fractie <20 mm verzameld. De bemonstering van de fijne fractie (deeltjes < 20 mm) heeft plaatsgevonden volgens tabel 8, “Minimale greep- en monstergrootte”, uit de NEN 5707+C2.

oktober ’25

17

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Met nadruk wordt vermeld dat onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in de bodem/puin, behoudens t.p.v. de onderzochte druppelzones, geen onderdeel uitmaakt van het onderhavige onderzoek dat volgens NEN-5740 is uitgevoerd. Het onderhavige onderzoek kan daarom geen uitspraak doen over de aan- of afwezigheid van asbest in de bodem op de onderhavige locatie. Opgemerkt dient te worden dat geen asbestanalyses van grond en/of puin e.d. hebben plaatsgevonden. Asbestanalyses maken geen deel uit van verkennend bodemonderzoek in het kader van de NEN-5740. Tevens wordt opgemerkt dat de zintuiglijke beoordeling op asbest en de locatieinspectie niet opgevat dient te worden als een onderzoek uitgevoerd op basis van NEN-5707+C2 (asbestonderzoek in grond) en/of NEN-5897+C2 (monsterneming en analyse van asbest in onbewerkt bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat). Alleen een asbestonderzoek volgens NEN-5707+C2 / NEN-5897+C2 geeft meer zekerheid over de aanwezigheid van asbest in de bodem resp. puin. De chemische samenstelling van eventueel aanwezig verhardingsmateriaal is niet in dit onderzoek onderzocht.

oktober ’25

21

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

asbest in grond en puin De resultaten van het onderzoek asbest in grond worden getoetst aan de wetgeving inzake asbest in bodem en puin welke door de ministeries van SZW en I&M is vastgesteld. In het beleid is voor asbest een restconcentratienorm en een interventiewaarde opgenomen. Voor asbest in grond is een interventiewaarde van 100 mg/kg d.s. vastgesteld. Aan deze waarde zijn de gewogen asbestconcentraties (mg/kg ds) getoetst. Gewogen betekent het gehalte serpentijnasbest (chrysotiel) vermeerderd met tienmaal het gehalte amfiboolasbest (amosiet, crocidoliet). Indien de gewogen asbestconcentratie in grond c.q. puin boven 100 mg/kg ds is vastgesteld, is sprake van met asbest verontreinigde grond c.q. puin. De restconcentratienorm beschrijft de concentratie asbest, waaronder hergebruik nog is toegestaan. De interventiewaarde beschrijft de concentratie asbest in bodem, waarboven in principe gesaneerd dient te worden. Voor asbest is de restconcentratienorm gelijk aan de interventiewaarde en deze waarde bedraagt 100 mg/kg gewogen asbest. Indien asbest in de grond boven 100 mg/kg ds aanwezig is en deze verontreiniging vóór 1993 is ontstaan, is ongeacht de omvang van de verontreiniging sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging met asbest in grond.

Indien overschrijding van de restconcentratienorm plaatsvindt, dan dienen werkzaamheden met de betreffende bodem/puinverharding plaats te vinden onder asbestcondities. Bij asbestconcentraties lager dan de restconcentratienorm zijn geen aanvullende maatregelen noodzakelijk bij be- en verwerking van de grond of puinverharding. Voor puinverhardingen dient de asbestconcentratie te worden getoetst aan de normen uit het Besluit Asbestwegen Wet Milieugevaarlijke Stoffen (WMS). Hierin wordt tevens een restconcentratie van 100 mg/kg gewogen asbest genoemd. Het resultaat van het verkennend onderzoek is een indicatieve uitspraak over de mogelijke verontreiniging van het toegepaste bouw- en sloopafval of recyclinggranulaat / bodem op basis van verzamelde stukken asbesthoudend materiaal en (meng)monsters. Aan de hand van het verkregen indicatieve gehalte aan asbest wordt nagegaan of nader onderzoek asbest al dan niet noodzakelijk is. Door de lagere onderzoeksintensiteit van het verkennend onderzoek kan in deze fase niet direct worden getoetst aan de grenswaarde. In het verkennend onderzoek wordt het gehalte getoetst aan de grenswaarde gecorrigeerd met een factor 2. Deze correctiefactor is een maat voor de betrouwbaarheid van het verkennend onderzoek in relatie tot het nader onderzoek.

Bij een asbestgehalte groter dan de helft van de interventiewaarde is een nader onderzoek asbest verplicht. De hoogste bepaalde waarde binnen een (deel)locatie is hiervoor bepalend. Alleen als in het verkennend onderzoek de onderzoeksintensiteit (hoeveelheid geïnspecteerd materiaal in de gaten en aantal analyses) op hetzelfde niveau zit als in het nader onderzoek is een directe toetsing aan de grenswaarde mogelijk. Als het asbestgehalte kleiner is dan de helft van de grenswaarde is het statistisch aannemelijk dat ook in een nader onderzoekstraject de grenswaarde niet zal worden overschreden. In deze gevallen geldt er geen noodzaak tot het uitvoeren van een nader onderzoek asbest. Bij een asbestgehalte groter dan de helft van de grenswaarde is een nader onderzoek asbest verplicht. De hoogst bepaalde waarde binnen een(deel)locatie of (deel)partij is hiervoor bepalend.

oktober ’25

25

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Van de bodemlagen waarin zintuiglijk asbesthoudende materialen zijn aangetroffen in de fractie >20 mm is een berekening gemaakt van de asbestconcentratie. Hiertoe is gebruik gemaakt van de navolgende formule: Cmi=∑ (Mk x %k,I /100) / Mlok Cmi = De concentratie aan asbest van asbestsoort ‘i’ is afkomstig van de verzamelde asbesthoudende materialen van het type ‘k’, in mg/kg d.s.; Mk = de massa verzamelde asbesthoudende materialen van het type ‘k’, in mg; %k,i = het percentage aan asbest van het asbestsoort ‘i’ in de verzamelde asbesthoudende materialen van het type ‘k’, in %; Mlok = het drooggewicht van het verzamelmonster grond op locatie, in kg. Als het gewicht van het geïnspecteerde monster (gat of sleuf) op locatie exact is gewogen, moet het drooggewicht van het monster uitgegraven materiaal op locatie worden bepaald volgens: Mloc = Mvloc x Ma/Mva waarin: Mvloc is de massa van het uitgegraven veldvochtige materiaal op locatie, in kg; Ma is de massa van het gedroogde analysemonster, in kg; Mva is de massa van het veldvochtige analysemonster, in kg. Wanneer een groot monster (toplaag of sleuf of gat) is geïnspecteerd op locatie kan dit in principe niet worden gewogen.

In deze gevallen moet het drooggewicht van het monster worden afgeleid volgens: Mloc = (1 000 x V x ns) x (%E/100) x Ma/Mva waarin: V is het volume van het geïnspecteerde monster op locatie, in m3; ns is de volumieke massa van het geconsolideerde materiaal op locatie, in kg/dm3; %E is een schatting van de inspectie-efficiëntie, in %. waarin: V (in dm3) : volume (V) van de sleuf of het gegraven gat. Mk (in mg) : massa van de verzamelde asbesthoudende materialen van het type "k" (bijvoorbeeld asbestplaatjes). %k,i : gemiddeld % van asbestsoort "i" (bijv. chrysotiel) in de verzamelde asbesthoudende materialen van type "k". Ns (in kg/dm3) : stortgewicht van de grond/puin. ds : percentage droge stof

oktober ’25

26

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

interpretatie onderzoeksresultaten onderzoekslocatie bovengrond (0.0-0.5 m-mv) Bovengrondmengmonster MM3 bevat een verhoogd gehalte som DDD (OCB’s) dat voldoet aan de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse wonen. Op basis van de uitzonderingsregel zoals omschreven in paragraaf 4.2 geldt dat in dit geval alsnog het eindoordeel bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur is. Bovengrondmengmonster MM4 bevat een verhoogd gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) dat voldoet aan de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse wonen. De bovengrondmengmonsters MM1, MM2 en MM5 bevatten geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur. Het plaatselijk verhoogd gemeten gehalte som DDD hangt vermoedelijk samen met het gebruik van bestrijdingsmiddelen in het verleden. De plaatselijk verhoogd gemeten gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) in de bovengrond zijn op basis van zintuiglijke waarnemingen niet te relateren aan evt. zintuiglijk waargenomen bodemvreemde afwijkingen in het opgeboorde monstermateriaal. De aangetroffen gehalten hangen mogelijk samen met de aanwezigheid van de mogelijke slootdemping / het mogelijke pad.

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) omvat een groep van meer dan 200 stoffen, die bestaan uit twee of meer aan elkaar verbonden benzeenringen, die ontstaan bij de onvolledige verbranding van koolstofbevattende materialen. Het zijn teerachtige stoffen die ontstaan bij de onvolledige verbranding van koolstofhoudende materialen als hout, fossiele brandstoffen, tabak of levensmiddelen. De aanwezigheid van PAK’s in de bodem zijn vaak het gevolg van de aanwezigheid van teerhoudende of koolstofhoudende stoffen, zoals bv. koolas, verbrandingsresten of teerresten. Ze kunnen zowel een synthetische als een natuurlijke oorsprong hebben. PAK’s kunnen ook worden aangetroffen bij de vervaardiging en verwerking van rubber, kunststoffen, verf, lakken, minerale olie en teerproducten. In de chemische grondstoffenindustrie dienen ze als tussenproducten bij verschillende syntheses, bijvoorbeeld van verfstoffen en farmaceutica. ondergrond (0.5-2.0 m-mv) De ondergrondmengmonsters MM6 en MM7 bevatten geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur. grondwater peilbuis 1 (3.0-4.0 m-mv) Het grondwater t.p.v. peilbuis 1 bevat verhoogde gehalten barium, cadmium, nikkel en zink (zware metalen) t.o.v. de streefwaarde. De signaleringsparameters beoordeling grondwatersanering worden niet overschreden.

Ten aanzien van het voorkomen van verhoogde gehaltes zware metalen in het freatisch grondwater kan in algemene zin worden opgemerkt dat dergelijke verhoogde gehaltes op tal van onverdachte locaties in Nederland regelmatig voorkomen. De gehaltes worden vaak in verhoogde mate aangetoond zonder dat daarbij sprake is van een verontreinigingsbron. De verhoogde gehaltes zware metalen kunnen o.a. worden veroorzaakt door wisselende milieuomstandigheden in de bodem alsmede door diverse bodemprocessen. Zo kan het onvoldoende herstelde evenwicht tussen grond en grondwater ten tijde van de bemonstering een mogelijke oorzaak zijn van het verhoogd voorkomen van zware metalen. Deels kunnen zware metalen van nature, door uitloging uit sedimenten, afhankelijk van het redoxpotentiaal, in verhoogde mate in het grondwater voorkomen, het betreft in deze gevallen natuurlijk verhoogde achtergrondwaarden. oktober ’25

29

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

peilbuis 2 (2.7-3.7 m-mv) Het grondwater ter plaatse van peilbuis 2 bevat geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de streefwaarde, de gemeten gehaltes overschrijden de signaleringsparameter beoordeling grondwatersanering niet. druppelzones onder asbestverdachte daken zonder dakgoot diepere laag (0.25-0.35 m-mv) Het mengmonster druppelzone D1 onder Het asbestverdachte dak zonder dakgoot bevat geen verhoogd gehalte PCB’s t.o.v. de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur. toplaag (0.0-0.1 m-mv) De toplaagmengmonsters D2 en D3 onder de asbestverdachte daken zonder dakgoot bevatten geen verhoogde gehalten PCB’s t.o.v. de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur.

Opmerking: Wanneer het gehalte van een parameter beneden de rapportagegrens van AS3000 ligt mag er, conform de Wijziging Regeling Bodemkwaliteit (Stc. 122, 27 juni 2008), voor de betreffende parameter van uit worden gegaan dat deze voldoet aan de achtergrondwaarde (AW2000), e.e.a. geldt voor de gecorrigeerde som 1,2dichlooretheen, gecorrigeerde som dichloorpropaan en som xylenen. Op basis van de circulaire bodemsanering 2009 zijn de toetsingswaarden voor barium (zware metalen) tijdelijk ingetrokken. Indien er op een locatie sprake is van een antropogene bron kan het gemeten gehalte barium indicatief worden getoetst aan de voormalige interventiewaarde.

oktober ’25

30

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

druppelzones D2 en D3 toplaag (0.0-0.1 m-mv) Ter plaatse van de inspectiegaten G5 t/m G12 is in de uitgegraven toplaag (bodemlaag tussen 0.0-0.1 m-mv) in de fractie >20 mm zintuiglijk geen asbestverdacht materiaal waargenomen. Het totale gemiddeld indicatief gewogen gehalte asbest (fractie <20 mm + fractie >20 mm) in de toplaag (0.0-0.1 m-mv) t.p.v. de inspectiegaten G5 t/m G8 (druppelzone D2) bedraagt <0.4 mg /kg d.s. en is daarmee niet verhoogd t.o.v. de bepalingsgrens en het criterium voor nader onderzoek (> 50 mg/kg d.s.). Het totale gemiddeld indicatief gewogen gehalte asbest (fractie <20 mm + fractie >20 mm) in de toplaag (0.0-0.1 m-mv) t.p.v. de inspectiegaten G9 t/m G12 (druppelzone D3) bedraagt <0.3 mg /kg d.s. en is daarmee niet verhoogd t.o.v. het criterium voor nader onderzoek (> 50 mg/kg d.s.) of de interventiewaarde (100 mg/kg d.s) voor asbest.

oktober ’25

32

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

5

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Naar aanleiding van de resultaten van het verkennend milieukundig bodemonderzoek worden de volgende conclusies getrokken en aanbevelingen gedaan. zintuiglijke waarnemingen Op de locatie bevindt zich een met menggranulaat / gebroken puin verharde oprit, het verhardingsmateriaal betreft geen bodem (>50% bodemvreemd materiaal) en valt buiten de scope van dit onderzoek. Op basis van zintuiglijke waarnemingen zijn in het opgeboorde monstermateriaal plaatselijk puinresten en uiterst menggranulaat waargenomen. Op basis van zintuiglijke waarnemingen is in het opgeboorde bodemmateriaal geen asbestverdacht materiaal waargenomen (indicatieve waarneming). eindconclusie verkennend bodemonderzoek NEN-5740 De bovengrond bevat plaatselijk een verhoogd gehalte PAK’s dat voldoet aan de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse wonen. Voor het overige zijn in de boven- en ondergrond geen van de onderzochte stoffen verhoogd gemeten t.o.v. de maximale waarde voor de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur. Het grondwater bevat geen verhoogde gehalten t.o.v. de signaleringsparameters beoordeling grondwatersanering. De gemeten gehalten in de grond en het grondwater geven, naar onze mening, uit milieuhygiënische overweging geen aanleiding tot het instellen van nader onderzoek.

Op basis van de resultaten van het uitgevoerde bodemonderzoek geldt, ten aanzien van de milieuhygiënische kwaliteit van de vaste bodem, naar onze mening, geen belemmering voor het beoogde gebruik van de onderzoekslocatie. Echter, het is van belang te benadrukken dat het bevoegd gezag hierin de uiteindelijke beslissing neemt en hierbij beleidsmatige afwegingsruimte heeft, wat kan resulteren in een afwijkend besluit. Aan onze inschatting (expert-judgement) kunnen dan ook geen rechten worden ontleend en deze is louter indicatief van aard. eindconclusie verkennend onderzoek NEN-5707 asbest t.p.v. de druppelzones zonder dakgoot asbest in de diepere laag (0.25-0.25 m-mv) en de toplaag (0.0-0.1 m-mv) Ter plaatse van de inspectiegaten G1 t/m G12 is in de uitgegraven toplaag in de fractie >20 mm zintuiglijk geen asbestverdacht materiaal waargenomen. In de toplaag (0.0-0.1 m-mv) t.p.v. de inspectiegaten G1 t/m G12 (druppelzone D1 t/m D3) zijn geen verhoogde gehalten asbest gemeten t.o.v. de bepalingsgrens.

oktober ’25

33

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Afwijkingen t.o.v. normen en protocollen In afwijking van protocol 2018 en NEN-5707 is de maaiveldinspectie vanwege aanwezige vegetatie indicatief uitgevoerd. Door de begroeiing en bedekking van het maaiveld was de inspectie-efficiëntie laag. Door de bedekking van het maaiveld was het niet mogelijk een maaiveldinspectie volgens het protocol 2018 uit te voeren. Door een lage inspectie-efficiëntie kan asbest gelegen op het maaiveld gemist zijn. Het risico van deze afwijking wordt als laag beoordeeld, omdat de evt. op het maaiveld aanwezig asbesthoudend materiaal niet mee weegt in de concentraties van de bovengrond of toplaag. In afwijking van de strategie uit paragraaf 6.4.5. zijn, t.p.v. de druppelzones in dit onderzoek, alleen de toplaag (0.0-0.1 m-mv) en de diepere laag (0.25-0.25 m-mv) onderzocht i.p.v. de actuele contactzone tot 0.5 m-mv. Er hebben bij de uitvoering van veldwerkzaamheden geen andere afwijkingen plaatsgevonden t.o.v. de geldende protocollen BRL SIKB 2001 en 2018. Er hebben bij de uitvoering van analysewerkzaamheden geen afwijkingen plaatsgevonden t.o.v. de geldende protocollen AS3000 en/of overige geldende analysemethoden. Aanbevelingen 1●) Op de locatie bevindt zich een met menggranulaat / gebroken puin verharde oprit, het verhardingsmateriaal betreft geen bodem (>50% bodemvreemd materiaal) en valt buiten de scope van dit onderzoek.

De puinverharding is derhalve niet in dit onderzoek onderzocht. De herkomst van het in dit onderzoek aangetroffen verhardingsmateriaal is bij ons niet bekend. Geadviseerd wordt na te gaan of er nog kwaliteitsgegevens van dit materiaal aanwezig zijn. Wanneer dit niet het geval is en er, met het oog op hergebruik, inzicht gewenst wordt in de chemische samenstelling en evt. hergebruiksmogelijkheden van het puinmateriaal wordt geadviseerd een partijkeuring uit te voeren. Hierbij wordt geadviseerd om het materiaal ook te onderzoeken op de evt. aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. 2●) Als grond van de locatie vrijkomt, moet er rekening mee worden gehouden dat deze niet zonder meer elders toepasbaar is. Op basis van de regels in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) moeten voor de milieubelastende activiteiten graven in bodem > 25 m3, het toepassen van grond en het opslaan van grond meldingen worden ingediend via het Omgevingsloket DSO. Met behulp van de ‘Vergunningscheck’ in het DSO kan worden nagegaan om welke meldingen het gaat in de betreffende situatie. In dit verkennend bodemonderzoek is geen onderzoek uitgevoerd naar PFAS stoffen in de bodem. De in dit onderzoek opgenomen toetsing is excl. onderzoek naar PFAS-stoffen, onderzoek naar PFAS verbindingen is bij definitieve beoordeling van evt. hergebruiksmogelijkheden van evt. af te voeren grond alsnog nodig.

Opgemerkt wordt dat evt. afvoer van grond met de bodemkwaliteitsklasse “wonen”, “industrie” en “matig en sterk verontreinigde grond” meer kosten met zich meebrengt dan de afvoer van grond met de “bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur”.

oktober ’25

35

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

Algemeen/opmerkingen/betrouwbaarheid/uitsluitingen Het onderhavige onderzoek heeft betrekking gehad op het onbebouwde deel van de locatie gelegen aan de Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen (zie bijlage 2). Op basis van het onderhavige onderzoek kan alleen een uitspraak worden gedaan omtrent de bodemkwaliteit van het onderzochte terreindeel, zie bijlage 2. Op basis van het onderhavige onderzoek kan geen uitspraak worden gedaan: omtrent de bodemkwaliteit van niet onderzochte terreindelen, de milieuhygiënische bodemkwaliteit van niet bekende verdachte terreindelen, de bodemkwaliteit onder gebouwen en/of gesloten verharding, de milieuhygiënische bodemkwaliteit van niet verkende bodemlagen, de milieuhygiënische kwaliteit van het diepere grondwater, de chemische samenstelling van de aanwezige puinlaag etc. Daarnaast kan op basis van dit onderzoek, behoudens t.p.v. de druppelzones onder asbestdaken zonder dakgoot, geen uitspraak worden gedaan omtrent de eventuele aanwezigheid van asbest in de bodem/puin. Indien echter een formele uitspraak over het voorkomen van asbest in de bodem gewenst is dient een asbestonderzoek uit gevoerd te worden conform de NEN 5707+C2 of NEN 5897+C2. Alleen een asbestonderzoek volgens NEN-5707+C2 / NEN-5897+C2 geeft meer zekerheid over de aanwezigheid van asbest in de bodem resp. puin.

In algemene zin wordt opgemerkt dat bij analyse van mengmonsters de gehalten in de individuele deelmonsters van een mengmonster zowel hoger als lager kunnen zijn dan de aangetoonde gehalten in het betreffende mengmonster. Er kan in gevallen waarbij sprake is van ruime overschrijdingen van de achtergrondwaarde, gemeten in een mengmonster, niet worden uitgesloten dat individuele deelmonsters gehalten boven de tussen- of interventiewaarde bevatten. T.a.v. historische (bodem) informatie van de locatie wordt opgemerkt dat de geraadpleegde bronnen niet altijd zonder fouten en volledig zijn. Voor het verkrijgen van historische informatie is Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. afhankelijk van deze bronnen, waardoor Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. niet kan instaan voor de juistheid en volledigheid van de verzamelde historische informatie. Het kan voorkomen dat niet alle bronnen zijn geraadpleegd, doordat ze niet voorhanden waren. Hierdoor kan informatie ontbreken. Dit bodemonderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving en methoden. Een bodemonderzoek wordt in zijn algemeenheid echter uitgevoerd door het, conform de geldende richtlijnen, steekproefsgewijs bemonsteren van de bodem d.m.v.

een representatief geacht aantal monsters, waardoor het, op basis van de resultaten van een bodemonderzoek, onmogelijk is om garanties af te geven ten aanzien van de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Een verkennend bodemonderzoek geeft nooit volledige zekerheid omtrent de toestand van de bodem ter plaatse van een locatie. Het onderzoek dient geïnterpreteerd worden als een inschatting van de verontreinigingssituatie op een bepaald moment. Het is echter op basis van dit onderzoek nooit uit te sluiten dat er lokaal afwijkingen in de bodem voorkomen. Het kan op basis van dit onderzoek niet uitgesloten worden dat zich op de locatie verontreiniging bevindt welke in dit onderzoek niet is aangetroffen/ontdekt. Het uitgevoerde verkennend bodemonderzoek is dan ook een steekproef en een momentopname. De resultaten van het onderzoek kunnen minder representatief worden naarmate de tijd verstrijkt. Eventuele toekomstige activiteiten, calamiteiten, sloopwerkzaamheden, bouwrijp maken en/of aanvoer van grond van elders, kunnen de bodemkwaliteit (sterk) beïnvloeden. Tijdens werkzaamheden in de bodem dient men alert te blijven op waarneembare bijzonderheden, die kunnen duiden op eventuele verontreinigingen Het onderzoek is gebaseerd op informatie van derden en het verrichten van een beperkt aantal boringen en analyses, conform de geldende richtlijnen.

Hierdoor is het mogelijk dat niet alle informatie is verkregen, dan wel dat niet alle afwijkingen in de bodem zijn geconstateerd. Sigma Geo- & Milieutechniek B.V. aanvaardt derhalve op generlei wijze aansprakelijkheid voor de gevolgen/schade dan wel enige andere indirecte incidentele of gevolgschade welke voortvloeien uit beslissingen welke worden genomen op basis van de onderzoeksresultaten van het onderhavige onderzoek als in de praktijk blijkt dat de verontreinigingssituatie anders is dan in dit onderzoek vermeld.

oktober ’25

36

verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Enschedesestraat naast nr. 114 te Haaksbergen

6

LITERTUURLIJST 1. 'Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek – onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond' (Nederlandse norm 5740: oktober 2024). 2. Boringen zijn geplaatst volgens de eisen uit het SIKB-protocol 2001 (vigerende versie). 3. Grondmonsters zijn genomen volgens de eisen uit het SIKB-protocol 2001 (vigerende versie), grondwatermonsters zijn genomen volgens de eisen uit het SIKB-protocol 2002 (vigerende versie). 4. De conservering van monsters in het veld is uitgevoerd volgens de eisen uit de SIKBprotocollen 2001 en 2002 (vigerende versie). 5. Classificatie van onverharde grondmonsters, NEN 5104, september 1989. 6. Geologische overzichtskaarten van Nederland, Rijks Geologische Dienst, 1995. 7. Grondwaterstromingsstelsels in Nederland, Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, 1989. 8. 'Bodem – Landbodem – Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (Nederlandse norm 5725:2023, oktober 2023).). 9. Bodem-Monsterneming van grondwater, NEN 5744, (NNI maart 2011). 10. NEN 5707+C2; Bodem - Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond; uitgifte december 2017.

oktober ’25

37

BIJLAGE 1 TOPOGRAFISCH OVERZICHT

2024

Sigma Geo- & Milieutechniek Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 http://www.sigma-bm.nl email: info@sigma-bm.nl

BIJLAGE 1 TOPOGRAFISCH OVERZICHT (HISTORISCH)

1995

1990

Sigma Geo- & Milieutechniek Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 http://www.sigma-bm.nl email: info@sigma-bm.nl

1980

1965

Sigma Geo- & Milieutechniek Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 http://www.sigma-bm.nl email: info@sigma-bm.nl

1955

1940

Sigma Geo- & Milieutechniek Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 http://www.sigma-bm.nl email: info@sigma-bm.nl

1930

1890

1840

Sigma Geo- & Milieutechniek Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 http://www.sigma-bm.nl email: info@sigma-bm.nl

04

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

07 0

braak / cm t ov m aaiveld

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

1

50

50 2 -80

leem , zwak zandig, licht beige, oranje, edelm an

100

t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

08

3

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

braak / cm t ov m aaiveld

0 150 1

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

4 50 200 t ype dat um boorm eest er

-200

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

09

05

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

braak / cm t ov m aaiveld

0 0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

1 50

50 2 -80

leem , zwak zandig, licht beige, oranje, edelm an

100

t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

10

3

1

150

-200

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

11

braak / cm t ov m aaiveld

0

06

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

1

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 2 -100 3

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

12

100

zand, m at ig grof, zwak silt ig, zwak grindig, licht geel, edelm an

klinker / cm t ov m aaiveld

0 1

150

50 4

200 t ype dat um boorm eest er

-200

t ype dat um boorm eest er

klinker / cm t ov m aaiveld

1 50

bodem profielen b ijla g e 3 : BOORPROFIELEN onderzoek project code get ekend conform

En sch e d e se st r a a t n a a st n r . 1 1 4 , H a a k sb e r g e n 2 5 -M 1 1 9 8 9 N EN 6 6 9 3

-7

-50

0

t ype dat um boorm eest er

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

13

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50

200 t ype dat um boorm eest er

braak / cm t ov m aaiveld

0

4

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

0 -7

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -50

14

klinker / cm t ov m aaiveld

0 1 50 t ype dat um boorm eest er

21 0 -7

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

1 50 -50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

15

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

verharding / cm t ov m aaiveld

0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

-50

verharding / cm t ov m aaiveld

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an 1

50 t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

16

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

17

braak / cm t ov m aaiveld 1

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r braak / cm t ov m aaiveld 1

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r braak / cm t ov m aaiveld 1

braak / cm t ov m aaiveld

50

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G1 0

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

1

t ype dat um boorm eest er

1

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

20

braak / cm t ov m aaiveld

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -50

0

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

26 0

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

50 t ype dat um boorm eest er

1 -50

19

braak / cm t ov m aaiveld

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50

0

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

25 0

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

18

t ype dat um boorm eest er

1 -50

0

braak / cm t ov m aaiveld

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

-50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

24 0

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

0

braak / cm t ov m aaiveld

0 1

-50

-20

-50

23 0

0

uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

50 t ype dat um boorm eest er

50 t ype dat um boorm eest er

-30

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

22 0

0

uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep

0

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

verharding / cm t ov m aaiveld

0

35x31cm , uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep -50

g r on d b or in g 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

-25 t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, schep -35

bodem profielen b ijla g e 3 : BOORPROFIELEN onderzoek project code get ekend conform

En sch e d e se st r a a t n a a st n r . 1 1 4 , H a a k sb e r g e n 2 5 -M 1 1 9 8 9 N EN 6 6 9 3

G1 0 0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G1 1 0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G1 2 0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G2 0

gras / cm t ov m aaiveld

G7 0

33x35cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -10

gras / cm t ov m aaiveld

-10

0

t ype dat um boorm eest er

-10

t ype dat um boorm eest er

0

-25

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, schep -35

G3 0

verharding / cm t ov m aaiveld

0

33x32cm , uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep -25 t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, schep -35

G4 0

verharding / cm t ov m aaiveld

0

35x33cm , uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep -25 t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, schep -35

G5 0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G6 0

t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

gras / cm t ov m aaiveld

0

33x31cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, edelm an -10

gras / cm t ov m aaiveld

0

33x32cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, rest en puin fract ie > 20 m m = < 5%, edelm an -10

bodem profielen b ijla g e 3 : BOORPROFIELEN onderzoek project code get ekend conform

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

0

35x33cm , uit erst m enggranulaat fract ie > 20 m m > 50% (bodem vreem d m at eriaal), schep t ype dat um boorm eest er

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

G9 0

33x31cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

verharding / cm t ov m aaiveld

t ype dat um boorm eest er

G8 0

33x31cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an

gras / cm t ov m aaiveld

0

En sch e d e se st r a a t n a a st n r . 1 1 4 , H a a k sb e r g e n 2 5 -M 1 1 9 8 9 N EN 6 6 9 3

in sp e ct ie g a t 0 9 -1 0 -2 0 2 5 V e ld w e r k e r

gras / cm t ov m aaiveld

0

33x32cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -10

gras / cm t ov m aaiveld

0

33x32cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -10

gras / cm t ov m aaiveld

0

33x32cm , zand, m at ig fijn, zwak silt ig, zwak hum eus, donker bruin, grijs, edelm an -10

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

onderzoek

m eet punt 21

BIJLAGE 4: ANALYSERESULTATEN

2/9 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: 2009163 : 25-M11989-Morgensterweg/ enschedesestraat naast nr. 14, Haaksbergen : Sigma Geo- en Milieutechniek B.V.

Uw Monsterreferenties 9033490 = MM1, 07: 0-50, 08: 0-50, 09: 0-50, 10: 0-50 9033491 = MM2, 01: 7-50, 11: 0-50, 12: 7-50, 14: 7-50 9033492 = MM3, 04: 0-50, 22: 20-50, 23: 0-50, 24: 0-50 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

Monstervoorbewerking S AS3000 (steekmonster) S gewicht artefact S soort artefact S voorbewerking AS3000

g

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033490 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033491 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033492 Grond

uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd

uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd

uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch S droge stof % S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds)

90,4 2,4 <1

87,0 2,3 2,0

87,4 2,3 1,9

Anorganische parameters - metalen S barium (Ba) mg/kg ds S cadmium (Cd) mg/kg ds S kobalt (Co) mg/kg ds S koper (Cu) mg/kg ds S kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds S lood (Pb) mg/kg ds S molybdeen (Mo) mg/kg ds S nikkel (Ni) mg/kg ds S zink (Zn) mg/kg ds

< 20 < 0,20 < 3,0 < 5,0 < 0,05 < 10 < 1,5 <4 < 20

< 20 < 0,20 < 3,0 < 5,0 < 0,05 11 < 1,5 <4 25

< 20 < 0,20 < 3,0 6,3 < 0,05 17 < 1,5 4 37

Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds

< 35

< 35

< 35

Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen (GCMS): S naftaleen mg/kg ds S fenantreen mg/kg ds S antraceen mg/kg ds S fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)antraceen mg/kg ds S chryseen mg/kg ds S benzo(k)fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)pyreen mg/kg ds S benzo(ghi)peryleen mg/kg ds S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds S som PAK (10) mg/kg ds

< 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 0,35

< 0,05 0,07 < 0,05 0,10 < 0,05 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 0,46

< 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 < 0,05 0,35

Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen (GCMS/MS): S PCB -28 mg/kg ds S PCB -52 mg/kg ds S PCB -101 mg/kg ds S PCB -118 mg/kg ds S PCB -138 mg/kg ds S PCB -153 mg/kg ds S PCB -180 mg/kg ds S som PCBs (7) mg/kg ds

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: FYQK-QAXD-HYPY-OPXZ

Ref.: 2009163_certificaat_v2

3/9 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: 2009163 : 25-M11989-Morgensterweg/ enschedesestraat naast nr. 14, Haaksbergen : Sigma Geo- en Milieutechniek B.V.

Uw Monsterreferenties 9033490 = MM1, 07: 0-50, 08: 0-50, 09: 0-50, 10: 0-50 9033491 = MM2, 01: 7-50, 11: 0-50, 12: 7-50, 14: 7-50 9033492 = MM3, 04: 0-50, 22: 20-50, 23: 0-50, 24: 0-50 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

Organische parameters - bestrijdingsmiddelen Organochloorbestrijdingsmiddelen (GCMS/MS): S 2,4-DDD (o,p-DDD) mg/kg ds S 4,4-DDD (p,p-DDD) mg/kg ds S 2,4-DDE (o,p-DDE) mg/kg ds S 4,4-DDE (p,p-DDE) mg/kg ds S 2,4-DDT (o,p-DDT) mg/kg ds S 4,4-DDT (p,p-DDT) mg/kg ds S aldrin mg/kg ds S dieldrin mg/kg ds S endrin mg/kg ds S telodrin mg/kg ds S isodrin mg/kg ds S heptachloor mg/kg ds S heptachloorepoxide (cis) mg/kg ds S heptachloorepoxide (trans) mg/kg ds S alfa-endosulfan mg/kg ds S endosulfansulfaat mg/kg ds S alfa -HCH mg/kg ds S beta -HCH mg/kg ds S gamma -HCH (lindaan) mg/kg ds S delta -HCH mg/kg ds S chloordaan (cis) mg/kg ds S chloordaan (trans) mg/kg ds S hexachloorbenzeen mg/kg ds S hexachloorbutadieen mg/kg ds S som DDD S som DDE S som DDT som DDD /DDE /DDTs S som drins (3) S som c/t heptachloorepoxide S som chloordaan som OCBs (landbodem) som OCBs (waterbodem)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033490 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033491 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033492 Grond

< 0,001 0,001 < 0,001 0,013 0,002 0,005 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

< 0,001 < 0,001 < 0,001 0,004 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

0,001 0,005 < 0,001 0,016 0,001 0,005 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

0,002 0,014 0,007 0,022 0,002 0,001 0,001 0,033 0,035

0,001 0,005 0,001 0,008 0,002 0,001 0,001 0,018 0,020

0,006 0,017 0,006 0,029 0,002 0,001 0,001 0,039 0,041

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: FYQK-QAXD-HYPY-OPXZ

Ref.: 2009163_certificaat_v2

4/9 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: 2009163 : 25-M11989-Morgensterweg/ enschedesestraat naast nr. 14, Haaksbergen : Sigma Geo- en Milieutechniek B.V.

Uw Monsterreferenties 9033493 = MM4, 03: 0-50, 05: 0-50, 19: 0-50, 20: 0-50 9033494 = MM5, 15: 0-50, 16: 0-50, 17: 0-50, 18: 0-50 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

Monstervoorbewerking S AS3000 (steekmonster) S gewicht artefact S soort artefact S voorbewerking AS3000

g

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033493 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033494 Grond

uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd

uitgevoerd n.v.t. n.v.t. uitgevoerd

Algemeen onderzoek - fysisch S droge stof % S organische stof (gec. voor lutum) % (m/m ds) S lutumgehalte (pipetmethode) % (m/m ds)

86,8 3,2 1,9

85,6 2,6 1,1

Anorganische parameters - metalen S barium (Ba) mg/kg ds S cadmium (Cd) mg/kg ds S kobalt (Co) mg/kg ds S koper (Cu) mg/kg ds S kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds S lood (Pb) mg/kg ds S molybdeen (Mo) mg/kg ds S nikkel (Ni) mg/kg ds S zink (Zn) mg/kg ds

20 0,21 < 3,0 6,4 < 0,05 23 < 1,5 <4 34

< 20 < 0,20 < 3,0 6,4 < 0,05 16 < 1,5 <4 24

Organische parameters - niet aromatisch S minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds

< 35

< 35

Organische parameters - aromatisch Polycyclische koolwaterstoffen (GCMS): S naftaleen mg/kg ds S fenantreen mg/kg ds S antraceen mg/kg ds S fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)antraceen mg/kg ds S chryseen mg/kg ds S benzo(k)fluoranteen mg/kg ds S benzo(a)pyreen mg/kg ds S benzo(ghi)peryleen mg/kg ds S indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds S som PAK (10) mg/kg ds

< 0,05 0,31 0,08 0,77 0,46 0,53 0,35 0,53 0,31 0,28 3,7

< 0,05 < 0,05 < 0,05 0,11 < 0,05 0,06 0,06 0,09 < 0,05 < 0,05 0,53

Organische parameters - gehalogeneerd Polychloorbifenylen (GCMS/MS): S PCB -28 mg/kg ds S PCB -52 mg/kg ds S PCB -101 mg/kg ds S PCB -118 mg/kg ds S PCB -138 mg/kg ds S PCB -153 mg/kg ds S PCB -180 mg/kg ds S som PCBs (7) mg/kg ds

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005

< 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 0,005

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: FYQK-QAXD-HYPY-OPXZ

Ref.: 2009163_certificaat_v2

5/9 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: 2009163 : 25-M11989-Morgensterweg/ enschedesestraat naast nr. 14, Haaksbergen : Sigma Geo- en Milieutechniek B.V.

Uw Monsterreferenties 9033493 = MM4, 03: 0-50, 05: 0-50, 19: 0-50, 20: 0-50 9033494 = MM5, 15: 0-50, 16: 0-50, 17: 0-50, 18: 0-50 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

Organische parameters - bestrijdingsmiddelen Organochloorbestrijdingsmiddelen (GCMS/MS): S 2,4-DDD (o,p-DDD) mg/kg ds S 4,4-DDD (p,p-DDD) mg/kg ds S 2,4-DDE (o,p-DDE) mg/kg ds S 4,4-DDE (p,p-DDE) mg/kg ds S 2,4-DDT (o,p-DDT) mg/kg ds S 4,4-DDT (p,p-DDT) mg/kg ds S aldrin mg/kg ds S dieldrin mg/kg ds S endrin mg/kg ds S telodrin mg/kg ds S isodrin mg/kg ds S heptachloor mg/kg ds S heptachloorepoxide (cis) mg/kg ds S heptachloorepoxide (trans) mg/kg ds S alfa-endosulfan mg/kg ds S endosulfansulfaat mg/kg ds S alfa -HCH mg/kg ds S beta -HCH mg/kg ds S gamma -HCH (lindaan) mg/kg ds S delta -HCH mg/kg ds S chloordaan (cis) mg/kg ds S chloordaan (trans) mg/kg ds S hexachloorbenzeen mg/kg ds S hexachloorbutadieen mg/kg ds S som DDD S som DDE S som DDT som DDD /DDE /DDTs S som drins (3) S som c/t heptachloorepoxide S som chloordaan som OCBs (landbodem) som OCBs (waterbodem)

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033493 Grond

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033494 Grond

< 0,001 < 0,001 < 0,001 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

< 0,001 < 0,001 < 0,001 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,002 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001 < 0,001

0,001 0,003 0,001 0,006 0,002 0,001 0,001 0,016 0,018

0,001 0,003 0,001 0,006 0,002 0,001 0,001 0,016 0,018

Dit analyse-certificaat, inclusief voorblad en eventuele bijlage(n), mag niet anders dan in zijn geheel worden gereproduceerd. - De met een 'S' gemerkte analyses zijn door RvA geaccrediteerd (L086) en op basis van het schema AS 3000 erkend. Opdrachtverificatiecode: FYQK-QAXD-HYPY-OPXZ

Ref.: 2009163_certificaat_v2

6/9 ANALYSECERTIFICAAT Projectcode Uw project omschrijving Opdrachtgever

: 2009163 : 25-M11989-Morgensterweg/ enschedesestraat naast nr. 14, Haaksbergen : Sigma Geo- en Milieutechniek B.V.

Uw Monsterreferenties 9033495 = MM6, 01: 100-150, 01: 150-200, 02: 50-100, 02: 100-150, 02: 150-200, 03: 90-140, 03: 150-200, 04: 90-140, 04: 150-200, 05: 90-140 9033496 = MM7, 01: 50-100, 03: 50-80, 04: 50-80, 05: 50-80, 06: 50-100 Opgegeven bemonsteringsdatum Ontvangstdatum opdracht Startdatum Monstercode Uw Matrix

: : : : :

Monstervoorbewerking S AS3000 (steekmonster) S gewicht artefact S soort artefact S voorbewerking AS3000

g

09/10/2025 10/10/2025 10/10/2025 9033495 Grond

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16258712/1