CConstaterende datGulpen-Wittem
Koppel je AI →
Document · PDF

Ter vaststelling: Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 gemeente Gulpen-Wittem - gecorrigeerde versie [B.26.04479]

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente Gulpen-WittemBij agendapunt: BD 019 - Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2028-203049.643 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 6

72 Ook dienen ten gevolge van de Omgevingswet alle inrichtingen (bedrijven) omgezet te worden naar milieubelastende activiteiten (mba) op een locatie. Daar waar voorheen werd gesproken van een inrichting waarin het gehele bedrijfsproces via een vergunning of melding werd gereguleerd, wordt een bedrijfslocatie nu opgeknipt in verschillende mba’s. Voor deze omzetting is ook extra inzet nodig de komende jaren. Energietransitie/duurzaamheid De gemeente zet met partners stevig in op de verduurzaming van de regio. Een integrale aanpak in de wijken staat daarbij centraal: opgaven en uitdagingen worden gekoppeld, waardoor de verduurzaming van de gebouwde omgeving en de energie- en warmtetransitie dichter bij elkaar komen. Het doel is om in 2050 te beschikken over een betaalbaar, decentraal en robuust duurzaam energiesysteem met een lokaal herkenbare stempel, dat aansluit bij de kracht van de regio. Binnen de energie- en warmtetransitie krijgen de doelen uit het RES-Zuid-Limburg bod 1.0, onder begeleiding van de RES-ZL, steeds concreter vorm. Dit omvat onder andere de uitwerking van de mogelijkheden voor zonnecarports op (semi)openbare parkeerterreinen. De Transitievisie Warmte (TVW) 1.0 wordt doorontwikkeld tot een regionaal warmteprogramma, waarin alle alternatieve warmtebronnen en individuele oplossingen worden verkend.

Het best passende scenario voor Gulpen-Wittem wordt uitgewerkt in wijkuitvoeringsplannen. Voor inwoners en ondernemers komt er een centraal gelegen, fysiek energieloket met meerdere partners als eerste aanspreekpunt voor verduurzamingsvragen. Gulpen-Wittem vertaalt daarnaast de landelijke aanpak isolatie naar de lokale aanpak via het programma "Gulpen-Wittem IsolatieKLAAR". De samenwerking met Energiecoöperatie Geuldal wordt verder verdiept. Ook de vergroening van wijken krijgt nadrukkelijk aandacht, om zowel de leefomgeving te verbeteren als klimaatadaptatie te stimuleren. Samen met interne en externe partners werken we aan een transitie naar een circulaire landbouw, met behoud van natuur, landbouw en landschap. Vanuit duurzaamheid worden de mogelijkheden rondom Agro-Energy verkend, binnen de wettelijke kaders van Rijk en Provincie, zoals zonnepanelen op stallen en een lokale biomestvergister die kan bijdragen aan energiegemeenschappen. Met de ontwikkeling van biobased bouwmaterialen versterken landbouw en bouw elkaar. Water 73 Binnen dit thema willen we het milieu en de volksgezondheid beschermen door te zorgen voor adequate afvalwaterinzameling en transport naar de rioolwaterzuiveringsinstallaties. Verbetering van de oppervlakte waterkwaliteit is daarbij één van onze doelstellingen naast het voorkomen van wateroverlast bij (hevige) regenbuien.

We realiseren ons daarbij dat waterbeheer geen lokale aangelegenheid is en onze gemeentegrenzen en zelfs landsgrenzen overschrijdt. En dat het hoge maatschappelijke kosten veroorzaakt. De wateroverlast in juli 2021 heeft duidelijk gemaakt, dat er maatregelen nodig zijn om Gulpen-Wittem te beschermen tegen wateroverlast. Het provincie breed Programma Waterveiligheid en Ruimte is gestart. De Provincie Limburg werkt hierin samen met het Rijk, het Waterschap Limburg en alle Limburgse gemeenten om het watersysteem meer robuust te maken, water en bodem sturend te maken bij ruimtelijke ontwikkelingen en meer klimaatbewustzijn en zelfredzaamheid te creëren bij inwoners. In de uitvoering heeft dit thema een relatie met programma 2, vooral daar waar het gaat om de vernieuwing en het onderhoud aan ons rioolstelsel. Daarnaast zijn er relaties met datzelfde programma, daar waar het gaat om een veilige leefomgeving. En met programma 8, daar waar het gaat om veiligheid en milieutechnische aspecten van bedrijfseigendommen en particulier eigendom. Samen Groen Met het programma Samen Groen blijven we werken aan een duurzame toekomst. Het platform bereikt inwoners, bedrijven en andere stakeholders via laagdrempelige initiatieven en geeft participatieve initiatieven een impuls. Momenteel werken we aan een communicatie- en participatiestrategie, waarbinnen Samen Groen een plek krijgt.

Stikstof Op 29 september 2025 heeft de provincie Limburg het Limburgs Offensief Stikstof (LOS) vastgesteld. De provincie geeft hierdoor richting aan de aanpak van de stikstofproblematiek. De aanpak is gebaseerd op het eerder opgestelde Limburgs Programma Landelijk Gebied. Gedeputeerde Staten heeft met het LOS de ambitie om concrete resultaten te bereiken voor reductie van de stikstofdeposities, natuurherstel en perspectief op vergunningverlening voor economische en maatschappelijke ontwikkelingen. In het LOS worden doelen gesteld voor niet alleen de lange termijn maar ook voor op kort termijn. De uitwerking van het LOS vindt plaats via gebiedsprocessen, met speciale aandacht voor vier focusgebieden: De Peel, Sarsven en de Banen, Maasduinen en het Geuldal/Mergelland. In deze gebieden worden maatwerkmaatregelen getroffen om natuurherstel en economische ontwikkeling slim te combineren. De Mechelderbeek is binnen LOS als een focusgebied aangemerkt en zal door de provincie vanaf 2026 opgepakt gaan worden. Als gemeente blijven we aangehaakt bij het proces en combineren we de verschillende opgaves zoals klimaat, landbouw en natuurherstel, die in het gebied spelen. De gemeente heeft regulier overleg met het projectteam van de provincie en zal bij initiatieven in het buitengebied onderzoeken of er in kader van LOS koppelkansen gemaakt kunnen worden.

In kader van de stikstof-opgave zal de rol aansluiten op de landelijke en provinciale opgaven en werken we binnen de regio en op lokale schaal samen. Projecten zoals het onderzoek naar de landschapselementen en het behoud van grasland dragen bij aan de opgaves voor natuurherstel en klimaat. Beleidskader Kader · | Grondstoffenplan 2022 – 2026 · | Regionale energiestrategie 2.0 · | Transitievisie Warmte 2021 - 2030 · | Laadpalenbeleid 2022 - 2030 · | Nationaal klimaatakkoord 2019 · | Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Zuid-Limburg · | Omgevingswet · | Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) · | Klimaatadaptatiestrategie Gulpen-Wittem 2023 -2027 · | Omgevingsprogramma Water Gulpen-Wittem 2023 - 2027 Wat willen we bereiken? Inzameling van schone grondstoffen waarbij het voorkomen van afval nadrukkelijk aandacht krijgt Wat gaan we daarvoor doen? SUP-vergoeding  | De beschikbare SUP-middelen inzetten voor activiteiten gericht op het voorkomen en verminderen van zwerfafval en het bevorderen van afvalscheiding.  | Projecten uitvoeren die bijdragen aan gedragsverandering, bewustwording en afvalpreventie.  | De besteding en verantwoording van de SUP-vergoeding monitoren conform de landelijke voorwaarden. Introductie BEST-tas  | De mogelijkheden voor de introductie van de BEST-tas in Gulpen-Wittem verkennen, in samenwerking met Rd4.

 | Inwoners stimuleren om herbruikbare goederen gescheiden aan te bieden voor hergebruik.  | De BEST-tas positioneren als aanvullende voorziening naast kringloopwinkels en het grondstoffenpark in Margraten.  | Inzetten op bewustwording over afvalpreventie, hergebruik en circulariteit.  | Inwoners informeren over de mogelijkheden en voordelen van de BEST-tas. Invulling geven aan projecten ter bevordering van kwalitatieve afvalscheiding, in samenwerking met Rd4 en de overige deelnemende gemeenten, conform het Grondstoffenplan Rd4 74 75  Samen met Rd4 en de deelnemende gemeenten uitvoering geven aan het Grondstoffenplan Rd4.  De ontwikkelingen rondom het Circulair Materialenplan (CMP) en producentenverantwoordelijkheid volgen en vertalen naar gemeentelijk beleid.  De ingebruikname en doorontwikkeling van het grondstoffenpark Margraten ondersteunen.  In samenwerking met Rd4 inzetten op afvalpreventie, afvalscheiding en circulaire initiatieven.  Verkennen en uitvoeren van projecten gericht op zwerfafvalreductie, gedragsverandering, en het bevorderen van afvalscheiding waaronder de pilot Prullenbakken met Pensioen. Aanpassing van de inzamelfrequentie van GFT-afval (mini-containers) in de wintermaanden (december, januari, februari) vanaf 2026  De aangepaste inzamelfrequentie voor GFT-afval in de wintermaanden continueren.

 Samen met Rd4 de effecten op service, kosten, inzamelresultaten en CO2-reductie monitoren.  Inwoners informeren over de aangepaste inzamelfrequentie via de gebruikelijke communicatiekanalen. Toddy's Plasklas, initiatief gericht op vermindering van restafval (luiers) door kinderen eerder zindelijk te maken. Opgestart in kwartaal 2 2025  Deelnemen aan het regionale project Toddy's Plasklas in samenwerking met GGD Zuid- Limburg, ASL en Rd4.  Inwoners via GGD, kinderopvanglocaties en bibliotheken informeren over de beschikbare materialen.  De resultaten van de evaluatie volgen en bijdragen aan de besluitvorming over de structurele borging van het project. Deelname aan het project Preventie en Gedragsverandering onder de koepel van Afval Samenwerking Limburg (ASL)  Deelnemen aan het regionale project Preventie en Gedragsverandering onder de koepel van ASL.  Aansluiten bij regionale campagnes gericht op afvalpreventie, gedragsverandering en bewustwording.  Nieuwe regionale initiatieven ondersteunen zodra hiervoor voldoende capaciteit beschikbaar is.

Wat willen we bereiken? Bewustwording (creëren) bij onze inwoners over de mogelijkheden voor afvalscheiding en grondstoffenbeheer 76 Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoeren educatieprogramma voor voortgezet onderwijs  In samenwerking met het Sophianum en De Bries een educatieprogramma uitvoeren gericht op zwerfafval, afvalpreventie en circulariteit.  De themadag omvat gastlessen, praktijkopdrachten en opruimactiviteiten, met aandacht voor toerisme en zwerfafval in Gulpen-Wittem.  Leerlingen actief betrekken bij bewustwording en gedragsverandering rondom afval en grondstoffen.  De concrete invulling van het programma wordt in het najaar van 2026 uitgewerkt. De uitvoering staat gepland voor het voorjaar van 2027.  De activiteiten worden gefinancierd uit de beschikbare SUP-vergoeding. Pilot ‘Adopteer je Buurt’ (Adoptielocaties Schone Leefomgeving)  Inwoners, scholen en verenigingen stimuleren om een locatie te adopteren en schoon te houden.  Bewustwording creëren over zwerfafval, afvalpreventie en afvalscheiding.  Samenwerken met verenigingen en scholen.  De pilot evalueren en bij succes uitbreiden naar andere locaties binnen de gemeente. Uitvoeren van een educatieprogramma voor de basisschoolleerlingen  Samen met Rd4 en De Bries educatieprogramma's voor basisschoolleerlingen uitvoeren.

 Gastlessen en opruimactiviteiten organiseren rondom afvalpreventie, grondstoffen en circulariteit.  Scholen ondersteunen bij lokale opschoonacties en stimuleren om deel te nemen aan de pilot Adoptielocaties Schone Leefomgeving, met als doel bewustwording te vergroten over zwerfafval, afvalpreventie en afvalscheiding.  Kinderen actief betrekken bij het verminderen van zwerfafval en het bevorderen van afvalscheiding. Inzetten van communicatiemiddelen en het stimuleren van burgerparticipatie Omdat burgerparticipatie altijd maatwerk geven wij advies aan de inhoudelijke projectleider. Aan de hand van de gekozen participatieaanpak van het project bepalen we op welke manier we de verschillende stakeholders, via de beschikbare gemeentelijke middelenmix, inhoudelijk en procesmatig geïnformeerd en betrokken over het te doorlopen burgerparticipatietraject. Wat willen we bereiken? 77 Een duurzame woningvoorraad, waarbij het gebruik van fossiele brandstoffen steeds verder wordt teruggedrongen Wat gaan we daarvoor doen? In samenwerking met de Heuvelland gemeentes uitgevoerd onderzoek naar alternatieve warmtebronnen & -alternatieven doorvertalen naar een regionaal warmteprogramma Dit warmteprogramma vormt op den duur de basis voor de wijkuitvoeringsplannen, waarin per wijk wordt aangegeven hoe we van het gas af gaan.

Het isoleren van koopwoningen stimuleren en subsidiëren middels de campagne "Gulpen-Wittem IsolatieKLAAR" In 2027 blijven de huidige isolatie-tranches voortbestaan. Daarnaast gaan we op zoek naar mogelijkheden om ook monument- & VvE eigenaren te ondersteunen bij hun verduurzamingsopgave. Samen met de overige Heuvelland gemeentes een regionaal energieloket optuigen welke onze inwoners voorziet van advies op het gebied van verduurzaming Het energieloket is per Q1 2026 actief. Gedurende 2027 zullen we bekijken of het mogelijk zal zijn een permanente fysieke locatie in de gemeente in te richten waar de gemeenschap terecht kan voor vragen over en ondersteuning bij de verduurzamingsopgave. Wat willen we bereiken? Beschikbaarheid over voldoende hernieuwbare energie en capaciteit binnen de regio Wat gaan we daarvoor doen? De samenwerking met de lokale energiecoöperatie verder formaliseren en professionaliseren om zodoende een gedegen partner in de energietransitie te kunnen creëren EC Geuldal heeft de afgelopen jaren een flinke professionaliseringsslag gemaakt. In 2027 blijven we de samenwerking verder uitbreiden en ondersteunen en gaan we actief op zoek naar projecten waarin we samen kunnen optrekken en de energietransitie lokaal kunnen verankeren.

Stimuleren van de kleinere doelgroepen zoals monumenten, ouderen met particuliere woningen, en VVE’s en deze van informatie voorzien Voor zover als mogelijk worden deze doelgroepen door de Beleidsmedewerker Wonen van (relevante) informatie voorzien. Als hun vraag te complex is, dan wordt dit intern besproken/afgestemd zodat zij de juiste informatie krijgen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan hulp bij het aanvragen van bepaalde zaken. In RES-ZL verband samen onderzoek doen naar & vorm geven aan de regionale energietransitie We blijven aangehaakt bij regionale overleggen en zoeken daar waar mogelijk de samenwerking op om gezamenlijk invulling te geven aan de lokale energie- & warmtetransitie. 78 De mogelijkheid rondom energieopwekking middels Solar-Carports onderzoeken en, met ondersteuning van de RES-ZL, invulling geven aan een pilot-project binnen onze gemeente We blijven aangehaakt bij het Zuid-Limburg brede onderzoek, dat wordt uitgevoerd en begeleid door de RES-ZL. Bij een haalbare businesscase volgt de uitwerking van een Plan van Aanpak, waarin alle facetten zoals financiering & participatie, aan bod komen. De mogelijkheid rondom het betrekken van agrarische ondernemers bij de energietransitie verder onderzoeken en uitwerken, in samenwerking met Enter Next Level & RES-ZL In 2027 zullen we het betrekken van de agrariër bij de energietransitie voortzetten.

We blijven aangehaakt bij regionale & provinciale onderzoeken en samenwerkingen en verkennen de opwek- & opslagpotentie bij de agrariër op het erf. Onderzoek naar de inrichting van een energie-hub in de kern Gulpen onderzoeken en verder vorm geven De energy-hub in de kern Gulpen hangt nauw samen met de verduurzaming van het gemeentehuis & de potentiële realisatie van de solar-carport aan de Witteweg. Na realisatie kan de solarcarport verder worden uitgebreid naar een energy-hub. We zoeken de samenwerking op met RES-ZL om dit te kunnen bewerkstelligen. Wat willen we bereiken? Duurzame mobiliteit voor onze inwoners en bezoekers Wat gaan we daarvoor doen? Zorgen voor een dekkend laadpalennetwerk, waarbij de uitrol plaatsvindt op basis van laadbehoefte De consessieovereenkomst met Vattenfall zal voort blijven bestaan. In nauw overleg zal bekeken worden hoe de pro-actieve uitrol tot uitvoering kan blijven worden gebracht. Intern stimuleren van het inzetten van duurzame mobiliteit voor zowel woon- werkverkeer als dienstreizen In 2027 zullen wij adviserend en faciliterend aan de slag gaan om duurzame mobiliteit verder te implementeren.

Wat willen we bereiken? Beschikbaarheid over duurzame accommodaties Wat gaan we daarvoor doen? Voor alle accommodaties inzichtelijk maken welke stappen noodzakelijk zijn om te komen tot een duurzame accommodatie Deze worden in een stappenplan en meerjarenonderhoudsprogramma opgenomen. Wat willen we bereiken? 79 Samen met de omgevingsdienst Omgevingsdienst Zuid-Limburg werken aan een veilige en gezonde leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan de nieuwe wettelijke taken die op ons afkomen De komende jaren zullen we alert moeten zijn op nieuwe wet- en regelgeving die op ons afkomt en wat dit procesmatig en organisatorisch voor ons betekent. Zo zal bouwregelgeving aangepast worden in het kader van de versnelling van woningbouw, zullen digitalisering (o.a. het Omgevingsplan en de (Omgevings-) programma's) en AI (het digitaal toetsen van vergunningen) een belangrijke rol gaan spelen in ons werk, maar ook actieve openbare bekendmaking en wetten en regels rondom privacy/anonimiseren gaan impact hebben op ons werk. Verbeteren samenwerking met de Omgevingsdienst Zuid-Limburg Deze kan er ook uit. De tekst suggereert dat de samenwerking niet goed is en dat dit verbeterd dient te worden.

De Omgevingsdienst heeft zich de afgelopen jaren in het kader van het inter bestuurlijk programma VTH ontwikkeld van een uitvoeringsorganisatie naar een omgevingsdienst die ook adviseert en ondersteunt. De samenwerking verloopt al de nodige jaren positief en op eenzelfde niveau. Wat willen we bereiken? Een veilige en klimaatrobuuste leefomgeving Wat gaan we daarvoor doen? Vergroten van de fysieke robuustheid van het watersysteem Op de voormalige voetbalvelden te Nijswiller willen wij in 2027 een Hoogwatergeul realiseren. De (voorbereidende) werkzaamheden zijn vertraagd in verband met de doorlooptijd i.h.k.v. de benodigde onderzoeken voor het verkrijgen van een natuurvergunning. De raad periodiek informeren over de voortgang van het provincie brede Programma Waterveiligheid en Ruimte Op 9 en 13 april 2026 waren er voor de acht betrokken gemeenten, het algemeen bestuur van het Waterschap Limburg en de Provinciale Staten gezamenlijke informatiebijeenkomsten georganiseerd. Daarnaast wordt periodiek een nieuwsbrief verstuurd door het Programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg.

U kunt zich hiervoor aanmelden bij de website: wachtnietopwater.nl In overleg met het programma Waterveiligheid en Ruimte Limburg opstellen van een stroomgebiedsplan voor de Geul en haar zijbeken Momenteel wordt gewerkt aan de PlanMER (MilieuEffectRapportage), deze PlanMER gaat de effecten van diverse maatregelen op de omgeving in kaart brengen zodat uiteindelijk de bestuurders een weloverwogen keuze kunnen maken tussen de diverse maatregelpakketten. 80 Uiteindelijk wil het Programma WRL in 3 stappen komen tot een voorkeursvariant. Deze voorkeursvariant wordt vervolgens door alle overheden gezamenlijk vastgesteld in het zogenaamde Stroomgebiedsplan. Dit Stroomgebiedsplan is een programma onder de Omgevingswet. Inwoners informeren hoe men zich beter kan voorbereiden en beschermen tegen extreme wateroverlast Het informeren van inwoners hoe men zich (beter) kan beschermen tegen wateroverlast blijft een aandachtspunt. Bij alle watergerelateerde projecten en bijeenkomsten verstrekken wij folders van WRL en promoten wij de website: wachtnietopwater.nl Op deze website staat weergegeven hoe men zich (beter) kan voorbereiden op de gevolgen van extreme wateroverlast. Water en bodem sturend maken bij ruimtelijke ontwikkelingen en verkeer Ieder ruimtelijk plan wordt getoetst op de eventueel aanwezige (negatieve) effecten op de waterhuishouding.

In overleg met het Waterschap Limburg worden zo nodig/mogelijk aanpassingen doorgevoerd. Ook zullen bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen in inundatiegebieden niet meer mogelijk zijn. Wat willen we bereiken? Een duurzame en gezonde ecologische toestand van onze beken Wat gaan we daarvoor doen? Afkoppelen, bufferen en infiltreren van schoon regenwater in de grond en vertraagd afvoeren naar de beken Voor 2027 staat het afkoppelen en vertraagd afvoeren van regenwater van de Industrieweg in Wijlre op de planning. Bufferen en vertraagd afvoeren van afvalwater naar de rioolwaterzuivering In 2027 stellen wij in het werkgebied Maas & Mergelland een nieuw Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) op. In dit SSW wordt de riolering per rioolwaterzuiveringsgebied opnieuw hydraulisch doorgerekend. Uit deze berekening volgt of wij meer afvalwater moeten bergen of juist meer afvalwater mogen afvoeren naar de rioolwaterzuivering. Integraal uitvoeren van projecten in samenwerking met andere programma’s zoals wegen en verkeer Voor 2027 staat het integrale werk "Reconstructie Industrieweg" te Wijlre op de planning. Wat willen we bereiken? Een duurzame gemeente (middels het programma Samen Groen) Wat gaan we daarvoor doen? Samen Groen zal het communicatieplatform gaan vormen om inwoners van de gemeente actief te informeren over de werkzaamheden en doelstellingen op het gebied van duurzaamheid.

Hiermee wordt de inwoner handelingsperspectief geboden Hiervoor wordt de samenwerking met het Regionale Energieloket Heuvelland opgezocht. Samen Groen gaat bekijken hoe er, samen met de gemeenschap, op laagdrempelige wijze invulling kan worden gegeven aan lokale klimaats- & duurzaamheidsopgaven In 2027 zal de ontsteen-je-tuin actie opnieuw leven worden ingeblazen en zullen we op een laagdrempelige wijze bekijken hoe we de gemeenshap kunnen informeren en betrekken bij de verduurzamingsopgave. Wat mag het kosten? Baten en Lasten Programma 7 Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid Totaal Baten | 5.381.726 | 5.498.149 | 5.894.336 | 5.678.077 | 6.064.097 | 6.476.644 Lasten - Personele lasten | 995.691 | 940.018 | 803.576 | 806.905 | 809.841 | 820.416 - Materiële lasten | 3.352.754 | 4.180.101 | 4.487.331 | 4.138.098 | 4.466.540 | 4.770.878 - Kapitaallasten | 964.703 | 1.099.926 | 1.281.289 | 1.531.579 | 1.509.817 | 1.512.742 Totaal Lasten | 5.313.147 | 6.220.045 | 6.572.196 | 6.476.583 | 6.786.198 | 7.104.035 Saldo Bestaand beleid | 68.579 | -721.895 | -677.860 | -798.506 | -722.101 | -627.391 Nieuw beleid Totaal Baten | - | - | - | - | - | - Lasten - Personele lasten | - | - | - | - | - | - - Materiële lasten | - | - | - | - | - | - - Kapitaallasten | - | - | - | - | - | - Totaal Lasten | - | - |

- | - | - | - Saldo Nieuw beleid | - | - | - | - | - | - Stortingen in reserves | 7.000 | - | 155.391 | - | - | - Onttrekkingen aan reserves | 336.000 | 7.000 | - | - | - | - Saldo Totaal | 397.579 | -714.895 | -833.251 | -798.506 | -722.101 | -627.391 81 82 Baten en Lasten Programma 7 Bestaand Beleid Baten Rioolheffing € 2.869.166 Afvalstoffenheffing € 2.425.705 CDOKE ontvangsten € 566.391 Leges (Lijkbezorgingsrechten) € 22.000 Mutatie voorzieningen riolering en afval € 11.074 Lasten Personele lasten Salarissen eigen medewerkers € 799.102 Ingeleend personeel (milieubeleidsplan) € 4.474 Materiële lasten Bijdrage Rd4 (inzameling huisvuil) € 1.981.357 Bijdrage GGD € 842.337 Duurzaamheid € 675.595 Bijdrage Omgevingsdienst Zuid- Limburg € 380.685 Werkbudgetten riolering € 343.237 Overige bijdrages en materiële lasten*1 € 264.120 Kapitaallasten Rente en afschrijving investeringen € 1.281.289 Opmerkingen: 1 o.a.

werkbudgetten, energieproprojecten milieubeheer, watersysteemheffing, verduurzaming, energieloket, afdracht riooolrecht en afvalstoffenheffing BsGW 83 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Het programma Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing omvat voor de gemeente Gulpen-Wittem de volgende taakvelden:  Ruimtelijke ordening  Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)  Wonen en bouwen Programma samenvatting In dit programma staat het voorzien in de woningbehoefte van burgers en de inrichting van het grondgebied in onze gemeente centraal. Daarbij sturen wij op een aantrekkelijk, veilig, gezond, bruikbaar en energiezuinig woon- en leefklimaat van een goede ruimtelijke kwaliteit én kwalitatieve huisvesting voor onze burgers. Daar waar in programma 2 (wegen) en programma 5 (groen) de kwalitatieve inrichting van de gemeentelijke eigendommen (ofwel kapitaalgoederen) centraal staat, gaat het in dit programma veel meer om de beïnvloeding van de ruimtelijke kwaliteit van eigendommen van onze burgers en bedrijven. De Omgevingswet biedt het wettelijk kader voor dit taakveld. Hoewel de Omgevingswet meerdere programma’s raakt, is het begrotingstechnisch onder het programma 8 ondergebracht.

Daar waar we in de voornoemde programma's dan ook de rol van beheerder van de openbare ruimte hebben, zijn we in dit programma (nog) vooral kaderstellend / handhavend als vergunningverlener of als handhaver, waarbij bestemmings-/omgevingsplannen en (omgevings)visie op ruimtelijke kwaliteit en wettelijke kaders onze belangrijkste hulpmiddelen zijn. Deze rolinvulling gaat fundamenteel wijzigen. Met de komst van de omgevingswet worden wij meer en meer facilitator. De facilitator die zijn informatievoorziening naar de burgers op orde moet hebben, zodat de burgers hun rol in de toekomst kunnen pakken. Ruimtelijke Ordening 84 Met de inwerkintreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is er veel verandert in de wijze waarop we vergunningsaanvragen en meldingen moeten afhandelen. Er is een nieuw landelijk loket (DSO) voor het indienen van aanvragen, processen verlopen anders, we worden bevoegd gezag voor nieuwe taken, we gaan van 26 wetten naar 1 wet, lokale systemen zijn veranderd etc. Kortom: we zijn anders moeten gaan werken dan voorheen. Onze werkwijze ten aanzien van vergunningverlening is hierop aangepast Zo werken we momenteel met een casemanager voor complexe aanvragen en gaan we naar integraal en samenhangend werken. Hiervoor zijn n op de werkvloer een aantal nieuwe overleggen en samenwerkingsvormen geïntroduceerd (intaketafel/omgevingstafel).

Ook moeten we meer en meer gaan samenwerken met onze ketenpartners en andere gemeentelijke disciplines om tot weloverwogen besluiten te komen. Tevens wordt het zaakgericht en digitaal werken versterkt. Al met al een behoorlijke verandering die op ons af is gekomen. De grootste verandering van de Omgevingswet zit hem naast de cultuurverandering vooral in de digitalisering. De Omgevingswet is daarom bovenal een digitaliseringswet. Naast de verandering in de vergunningverleningsprocessen gaat de Omgevingswet ook een verandering te weeg brengen rondom de ruimtelijke planvormen. Het omgevingsplan zal straks alle regels omvatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving en vervangt de huidige bestemmingsplannen en de lokale verordeningen die regels bevatten over de fysieke leefomgeving. Gelijktijdig met de nieuwe Omgevingswet is de Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen ingevoerd. Deze wet heeft als doel de kwaliteit van de bouw te verbeteren en de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit beter te beleggen. Met de introductie van deze nieuwe wetgeving wordt er een knip gemaakt in de huidige omgevingsvergunning voor het bouwen. Dit wordt opgesplitst in een technische vergunning en een ruimtelijke vergunning. Voor een deel van de technische vergunning is een bouwmelding in de plaats gekomen.

Een deel van de technische toetsing die voorheen door de gemeente gebeurde, komt nu bij een externe kwaliteitsborger te liggen. Met het gedeeltelijk wegvallen van deze taken bij de gemeente zullen de legesopbrengsten ook teruglopen. Echter komen er door de Omgevingswet ook weer nieuwe taken op de gemeente af. Omdat dit meldingen betreffen, mogen we hiervoor geen leges meer in rekening brengen Naast de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zijn er binnen dit taakveld nog andere maatschappelijke opgaves die in het ruimtelijk domein een plek vinden. In dat kader zijn o.a. de regionale samenwerking rondom het plan van aanpak NOVI-ZL, NOVEX-ZL, Panorama Zuid-Limburg, RES en de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg te noemen. Volkshuisvesting Gemeente Gulpen-Wittem staat voor een omvangrijke opdracht op het gebied van Volkshuisvesting (VHV) in de periode 2023-2030. Voor 2027 zal verder invulling gegeven gaan worden aan: 1. Het Volkshuisvestingsprogramma 2. Huisvestingsverordening dit zal in 2027 opgepakt worden. De nieuwe Wet versterking regie volkshuisvesting (in werking sinds 1 juli 2026) dwingt tot scherpe keuzes. De wet brengt stevige volkshuisvestelijke uitdagingen en prestatieafspraken met zich mee waar we als gemeente mee aan de slag moeten.

In het verlengde hiervan geldt dat naar verwachting vanuit migratie (Oekraïners, statushouders en asielzoekers) alsmede de opbouw van onze bevolkingssamenstelling, o.a. steeds ouder wordende en zelfstandig wonende ouderen, samengestelde gezinnen, meer 1-persoonshuishoudens etc., de taken en opgaven op het gebied van volkshuisvesting alleen maar zullen toenemen. Anderzijds heeft de gemeente onafhankelijk van de val van het kabinet reeds een VHV-opdracht via de | Woondeal | Limburg | en | Prestatieafspraken. | Ook | zal | de | gemeente | in | 2026 | het Volkshuisvestingsprogramma gereed hebben. Gulpen-Wittem is een sterk vergrijzende gemeente. Wij willen echter ook voor de jeugd een aantrekkelijke gemeente zijn waar zij met plezier willen (blijven) wonen. Dat is ook goed voor de leefbaarheid en het instandhouding van voorzieningen. Wij zetten dus niet alleen in op woningen voor senioren maar zeker ook voor starters. Geografie Ook de geografie valt onder dit programma: het vertalen van de buitenruimte op de (basis) kaart Tot slot vallen (onder andere) de wettelijk verplichte basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) onder dit programma.

Beleidskader Kader · | Omgevingswet · | Omgevingsplan · | Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) · | Wet kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) · | Welstandnota · | De Lokale Woonvisie 2018 - 2025 · | Grondbeleid 2024 tot en met 2027 · | Prestatieafspraken 2024 - 2027 · | Bestemmings(omgevings)plannen · | Intergemeentelijke structuurvisie · | Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg · | Structuurvisie ruimtelijke economie Zuid-Limburg · | Klimaat- en energievisie · | Plan van aanpak NOVI-ZL · | Agenda Zuid-Limburg · | Beleid VTH · | Informatievisie Gulpen-Wittem 2022 · | GEO-visie 2022 – 2024 · | Omgevingsvisie Lijn50 · | Verordening Fysieke Leefomgeving · | Woondeal Limburg 85 86 Wat willen we bereiken? Bijdragen aan een veilige, gezonde, bruikbare en energiezuinige fysieke leefomgeving van een goede ruimtelijke kwaliteit door het verlenen van vergunningen en het houden van toezicht hierop Wat gaan we daarvoor doen? Afhandelen van ingediende aanvragen omgevingsvergunning en meldingen binnen de wettelijke kaders Het afhandelen van aanvragen, meldingen en informatieplichten is een wettelijke taak en wij zijn hierin dienstverlenend aan onze inwoners en bedrijven. Dit is een continu proces waarbij wij onderscheid maken tussen eenvoudige en complexe aanvragen.

Bij de eenvoudige aanvragen streven wij een snelle afhandeling na, zodat de verzoeker snel duidelijkheid krijgt en verder kan met zijn initiatief. Bij complexe aanvragen streven wij naar en kwalitatief goede vergunning/afhandeling die juridisch stand houdt. Een goede samenwerking met interne adviseurs als ook onze ketenpartners is hierbij cruciaal. Het is dan ook van belang om continu op deze processen te sturen, te evalueren en bij te sturen waar nodig. Toetsen van initiatieven en aanvragen inclusief de advisering van de gemeentelijke adviescommissie Naast de formele aanvragen komen ook initiatieven en verzoeken via het DSO binnen die wij toetsen op haalbaarheid. Dit is een continu proces waarbij wij het initiatief beoordelen en de initiatiefnemer zo goed en volledig mogelijk adviseren over het te doorlopen proces en welke stappen genomen dienen te worden om een zo volledig mogelijke vergunningsaanvraag in te dienen. Op basis van onze ervaringen evalueren wij onze adviezen en verbeteren deze continu. Hierbij werken wij ook samen met de Gemeentelijke Adviescommissie Mergelland die ons adviseert over monumenten, redelijke eisen van welstand en landschappelijke inpassing.

Samen met onze buurgemeenten evalueren wij jaarlijks de werking van deze commissie en houden wij korte lijnen met het secretariaat voor een kwalitatief goede en duidelijke advisering binnen de gestelde termijnen. Toezicht houden op de verleende omgevingsvergunningen Wat willen we bereiken? Voldoen aan de wettelijke taken die binnen ‘Bouwen en Wonen’ op ons afkomen Wat gaan we daarvoor doen? Afhandelen en beoordelen meldingen in het kader van de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (Wkb) Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in werking getreden. In eerste instantie is de wet slechts op een klein deel van de aanvragen van 87 toepassing, namelijk Gevolgklasse 1 exclusief verbouw, dit om ervaringen op te doen met het nieuwe stelsel en te evalueren. In de toekomst zullen er meer Gevolgklassen en ook verbouw onder het regime van deze wet moeten worden afgehandeld. Inmiddels hebben we de eerste meldingen in het kader van deze wet ontvangen en kunnen we ervaringen opdoen met deze wet en hierop onze processen en werkwijzen bijstellen waar nodig. Wat willen we bereiken? Verbeterde beschikbaarheid en betaalbaarheid van woningen Wat gaan we daarvoor doen? Een proactief woonbeleid voeren door te stimuleren, te bemiddelen en waar nodig te reguleren Vanaf 2027 gaan wij uitvoering geven aan het dan vastgestelde Volkshuisvestingsprogramma.

Ook in 2027 geven wij starters de mogelijkheid om gebruik te maken van een Starterslening. Uitvoering geven aan reguliere grondzaken Initiatieven van buitenaf alsook gemeentelijke projecten waarbij al dan niet gemeentelijke aankopen nodig zijn, worden doorlopend getoetst op haalbaarheid en (financiële) risico's. Door de toegenomen druk op de fysieke ruimte vanuit diverse opgaven worden in gebruikgeving/verkoop van gemeentelijk eigendom zorgvuldig afgewogen en terughoudend toegepast. Het grondbeleid wordt in 2027 geëvalueerd en in Q4 2027 voor een nieuwe periode ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Handelen als private partij bij reguliere grondtransacties Naast uitvoering geven aan reguliere grondtransacties worden locaties/objecten vanuit strategische aankopen, doorlopend onderzocht/beoordeeld op ontwikkelmogelijkheid waarbij ruimtelijke en (financiële) risico's worden afgewogen. Wat willen we bereiken? Versterkte leefbaarheid en veiligheid van onze inwoners en bijdragen aan duurzaamheid Wat gaan we daarvoor doen? De Prestatieafspraken 2024-2027 jaarlijks evalueren en waar nodig bijsturen aan de hand van de opgestelde jaarschijf De Prestatieafspraken worden per kwartaal met de woningcorporaties gemonitord en bestuurlijk vindt 3 keer per jaar overleg plaats. Medio 2027 gaan wij nieuwe meerjarige prestatieafspraken maken.

Wat willen we bereiken? Voldoen aan de wettelijke taken en verplichtingen die de Omgevingswet met zich meebrengt 88 Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen Volkshuisvestingsprogramma Het Volkshuisvestingsprogramma wordt -volgens planning- in 2026 vastgesteld. In 2027 pakken wij de Uitvoeringsagenda op en bepalen wij welke thema's als eerste gepland zijn. Optimaliseren/aanpassen van bedrijfsprocessen op basis van praktijkervaringen Omgevingswet Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben we de belangrijkste processen en werkwijzen ingeregeld. De komende jaren staan met name in het teken van het omzetten van beleid en bestemmingsplannen naar het digitale Omgevingsplan. Ook komt er steeds meer jurisprudentie beschikbaar en wordt steeds meer duidelijk rondom de werking van de wet en het digitale stelsel. Hierop zullen we onze processen en werkwijzen evalueren en bijsturen waar dat nodig is. Dit is een continu proces. Opstellen en beheren van toepasbare regels ter verbetering van de dienstverlening We voegen bij wijzigingen van het omgevingsplan nieuwe activiteiten toe aan de toepasbare regels. Daarnaast blijven we de regels verbeteren en aanpassen aan wijzigingen vanuit het Rijk en signalen uit de praktijk.

Praktijkervaringen opdoen onder de Omgevingswet gedurende de transitieperiode Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben we de belangrijkste processen en werkwijzen ingeregeld. De komende jaren staan met name in het teken van het omzetten van beleid en bestemmingsplannen naar het digitale Omgevingsplan. Ook komt er steeds meer jurisprudentie beschikbaar en wordt steeds meer duidelijk rondom de werking van de wet en het digitale stelsel. Hierop zullen we onze processen en werkwijzen evalueren en bijsturen waar dat nodig is. Dit is een continu proces. Implementeren nieuwe functionaliteiten en ontwikkelingen van omgevingswet softwarepakketten RX mission en Tercera (zowel technisch als functioneel) Met de introductie van de Omgevingswet is overgegaan op een nieuwe VTH-applicatie, te weten Rx.Mission. Dit was een geheel nieuw ontwikkeld softwarepakket. Nu de werking van de Omgevingswet steeds duidelijker wordt, past de leverancier zijn pakket op deze ontwikkelingen en de gebruikerservaringen aan. Nieuwe updates zullen moeten worden getest en geïmplementeerd op de werkvloer. Dit is een continu proces en vraagt om voortdurend in meer of mindere mate aandacht. Voor wat betreft de plansoftware is gebleken dat de huidige software niet of niet voldoende meebeweegt met de functionaliteiten die benodigd zijn voor de werking met het Omgevingsplan.

Wij gaan dan ook op zoek naar een software pakket dat beter aansluit op de eisen en wensen voor het opstellen en wijzigen van het Omgevingsplan. Verzorgen van opleidingen en cursussen rondom de Omgevingswet Deze kan er wat mij betreft eruit voor 2027. De Omgevingswet is inmiddels ons reguliere werk. Daarbij horen cursussen en opleidingen, maar niet meer specifiek omdat de wet nieuw is, maar 89 meer in het kader van (door-) ontwikkeling van individuele personen of waar een gezamenlijke behoefte is organiseren we dit voor een grotere groep. Verzorgen van externe Ondersteuning t.b.v. uitvoering Omgevingswet (o.a. communicatie over de Omgevingswet, extra werkdruk, piekbelasting, ondersteuning DSO) Wat willen we bereiken? Versterking van de aanpakken voor verduurzaming van de industrie en economie, stedelijke transformatie en het landschap met optimale benutting van grensoverschrijdende kansen binnen de NOVI Zuid-Limburg Wat gaan we daarvoor doen? Inhoudelijke bijdrage leveren aan de regionale samenwerking rondom NOVI-ZL Wij particperen, binnen de fomatieve mogelijkheden, binnen de regionale samenwerkingen rondom de NOVI-ZL en leveren via het strategennetwerk een bijdrage in de uitvoering van de regionale samenwerking op proces en inhoud wat betreft de maatschappelijke vraagstukken die worden aangestuurd vanuit NOVI-ZL/Agenda Zuid-Limburg.

Opstellen landschapsfonds In 2025 is gestart met het inventariseren en waarderen van de bestaande landschapselementen. In 2027 willen wij de mogelijkheden onderzoeken om juist de aanleg en het beheer van landschapselementen te stimuleren met bijvoorbeeld een gemeentelijk Landschapsfonds. Hiervoor is samen met de overige Heuvellandgemeenten een aanvraag ingediend binnen de Regiodeal Tranche 6. Bijdrage leveren aan de regiodeal Zuid-Limburg Wij participeren in de Stichting Samenwerking Zuid-Limburg en geven op die wijze mede invulling /uitvoering aan de Regiodeal Zuid-Limburg. Binnen de 3 programmalijnen van de Regiodeal 6e tranche sluiten we waar mogelijk aan met (regionale) uitvoeringsprojecten. Wat willen we bereiken? Versterking van de regionale samenwerking rondom het thema ‘Wonen’ binnen de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg Wat gaan we daarvoor doen? Inhoudelijke bijdrage leveren aan de regionale samenwerking rondom het thema ‘Wonen’ Via het ROVH Maastricht-Heuvelland (Regionaal Overleg Volkshuisvesting Maastricht-Heuvelland), dat maandelijks plaatsvindt, worden belangrijke regionale thema's besproken en afgestemd. Uiteindelijk worden de bestuurders hiermee op de hoogte gehouden en daarmee in de gelegenheid gesteld om besluiten te nemen via het Bestuurlijk Overleg Wonen (BO Wonen).

90 Actualisering structuurvisie wonen Zuid-Limburg Het actualiseren van de Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg zal via "De subsidie Versnelling woningbouw en regionale samenwerking – Plan van Aanpak Maastricht-Heuvelland" bekostigd worden. Die subsidie is onlangs door de Provincie Limburg toegekend. Nadere uitwerking en uitvoering van de regionale woondeal Het aantrekken van een onafhankelijke partij die de subregio Maastricht-Heuvelland helpt bij de uitvoering van de afspraken uit de Woondeal waarmee woningbouw versneld wordt. Verkenning uitbreiding dorpsranden (straatje erbij) Wat willen we bereiken? Meer woningen voor senioren en starters Wat gaan we daarvoor doen? Ondersteunen van aanvragen van particuliere initiatieven Wij ontvangen doorlopend verzoeken van initiatiefnemers om te mogen bouwen/verbouwen of andere ruimtelijk gerelateerde plannen. Wij ondersteunen en adviseren initiatiefnemers over de geldende regelgeving en vergunningplichten. Dit doen wij telefonisch, op afspraak, maar ook schriftelijk. Wij stimuleren initiatieven en helpen initiatiefnemers op weg in de regelgeving en procedures. Het oppakken c.q. afronden van woningbouwprojecten in een aantal kernen Nieuwe en lopende private initiatieven worden conform de daarvoor geschikte procedures (omgevingsvergunning, bopa of wijziging omgevingsplan) behandeld.

Het initiëren en/of verder ontwikkelen van publieke woningbouwprojecten is mede afhankelijk van de daarvoor beschikbare personele capaciteit. De gebiedsontwikkeling in Eys wordt eind 2026 ter besluitvorming (lees: start haalbaarheidsfase inclusief voorbereidingskrediet) aan de raad voorgelegd. In 2027 dient de ruimtelijke procedure, behorende bij deze ontwikkeling, opgestart en doorlopen te worden. Hieraan voorafgaand dient eveneens een uitgebreid participatietraject doorlopen te worden. Verder worden enkele potentiële ontwikkellocaties, waaronder de voormalige voetbalvelden Slenaken, het tenniscomplex te Gulpen, nader beschouwd en in 2027 enkele mogelijke varianten uitgewerkt. Let wel, binnen publieke/gemeentelijke woningbouwontwikkelingen wordt, waar mogelijk, gebouwd naar behoefte o.b.v. het geldende Woonbehoefteonderzoek uit december 2025. Onderzoek naar de mogelijkheden van functiewijziging van vrijkomende c.q. leegstaande gebouwen Dit onderwerp hoort bij verschillende vakdisciplines en geldt afdelingsbreed. Zodra vastgoed vrijkomt of leegstaat, dan wordt het eventueel daarbij behorende initiatief door alle vakdisciplines binnen de Afdeling Omgeving beoordeeld.

Opstellen woon- en woonzorg visie (Volkshuisvestingsprogramma) Wat willen we bereiken? Een kwalitatief goed, beschikbaar en toekomstbestendig informatielandschap Waarbij er voldaan wordt aan de formele en wettelijke verantwoordelijkheden o.a. op het gebied van de GEO basisadministraties. Wat gaan we daarvoor doen? Realiseren van een integrale basiskaart, die een weerspiegeling is van de fysieke werkelijkheid ‘buiten’ en die door eenieder gebruikt kan worden Wat mag het kosten? Baten en Lasten Programma 8 Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bestaand beleid Totaal Baten | 667.400 | 578.153 | 552.169 | 552.169 | 552.169 | 552.169 Lasten - Personele lasten | 1.715.990 | 1.708.051 | 1.564.273 | 1.570.494 | 1.574.132 1.152.172 - Materiële lasten | 463.493 | 551.015 | 436.509 | 442.956 | 456.531 | 476.411 - Kapitaallasten | 11.355 | 11.355 | 13.247 | 89.759 | 89.512 | 89.265 Totaal Lasten | 2.278.360 | 2.157.807 | 2.096.988 | 2.116.537 | 2.139.808 1.627.019 Saldo Bestaand beleid | -959.619 -1.700.207 -1.605.638 -1.544.819 -1.564.368 -1.587.639 Nieuw beleid Totaal Baten | - | - | - | - | - | - Lasten - Personele lasten | - | - | - | - | - | - - Materiële lasten | - | - | - | - | - | - - Kapitaallasten | - | - | - | - | - | - Totaal Lasten | - | - | - | - | - | - Saldo Nieuw beleid | - | - | - | - | - | -

Stortingen in reserves | 107.153 | 107.153 | - | - | - | - 91 92 Baten en Lasten Programma 8 Onttrekkingen aan reserves 310.153 207.153 55.000 - - - Saldo Totaal -756.619 -1.600.207 -1.550.638 -1.544.819 -1.564.368 -1.587.639 Bestaand Beleid Baten Leges (voornamelijk Bouwleges) € 552.169 Lasten Personele lasten Salarissen eigen medewerkers € 1.483.051 Ingeleend personeel (o.a. grondbeleid) € 225.000 Materiële lasten Deelname GR Gegevenshuis € 195.354 Omgevingswet € 100.000 Kadastrale informatie € 59.655 Bijdrage aan 'Grenzeloos Bocagelandschap' € 20.000 Omgevingsvergunningen € 17.000 Overige materiële lasten*1 € 44.500 Kapitaallasten Rente en afschrijving investeringen € 13.247 Opmerkingen: 1 Werkbudgetten Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting Totale baten en lasten In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de totale baten en lasten van het programmaplan en een nadere verbijzondering hiervan. Deze verbijzondering bestaat uit een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen, een overzicht van de kosten van overhead, het bedrag aan vennootschapsbelasting en het bedrag voor onvoorzien. Deze onderdelen dienen in het kader van het BBV verplicht in het programmaplan opgenomen te worden. Totalen baten en lasten per programma In de volgende tabel staan de totale lasten en baten per programma. Deze gegevens komen overeen met de grafieken per programma.

Programma | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0 | Bestuur en | 40.526.103 | 39.053.027 | 40.183.981 | 39.968.163 | 40.163.430 | 41.641.228 Ondersteuning 1 | Veiligheid | 490.553 | 427.255 | 501.113 | 426.441 | 70.229 | 72.069 2 | Verkeer, vervoer en | 475.080 | 155.387 | 76.362 | 76.522 | 76.686 | 76.855 waterstaat 3 | Economie | 2.555.997 | 2.974.161 | 2.971.598 | 2.974.106 | 2.976.687 | 2.979.342 4 | Onderwijs | 385.137 | 239.305 | 269.946 | 270.616 | 271.306 | 272.016 5 | Sport, Cultuur en | 277.017 | 121.111 | 229.379 | 127.742 | 131.203 | 134.764 Recreatie 6 | Sociaal domein | 5.147.309 | 4.986.395 | 3.458.897 | 3.624.365 | 3.739.913 | 3.556.872 7 | Volksgezondheid en | 5.381.726 | 5.498.149 | 5.894.336 | 5.678.077 | 6.064.097 | 6.476.644 Milieu 8 | Volkshuisvesting, | 667.400 | 578.153 | 552.169 | 552.169 | 552.169 | 552.169 Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Totaal van baten | 55.906.321 | 54.032.944 54.137.781 53.698.201 54.045.720 55.761.958 0 | Bestuur en | 14.831.293 | 15.487.031 | 14.373.387 | 13.355.152 | 13.308.389 | 13.383.985 Ondersteuning 1 | Veiligheid | 3.119.355 | 2.933.107 | 3.004.441 | 3.069.812 | 2.749.321 | 2.810.176 2 | Verkeer, vervoer en | 3.135.963 | 2.976.440 | 2.892.044 | 3.000.104 | 3.097.378 | 3.088.191 waterstaat 3 | Economie | 975.679 | 935.201 | 944.864 |

958.461 | 960.197 | 963.685 4 | Onderwijs | 2.468.594 | 1.979.139 | 2.055.796 | 2.119.461 | 2.109.507 | 2.086.216 5 | Sport, Cultuur en | 4.923.552 | 4.164.059 | 4.387.889 | 4.251.215 | 4.241.222 | 4.236.251 Recreatie 93 Programma | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 6 | Sociaal domein | 17.513.848 | 18.153.140 | 17.295.056 | 17.442.715 | 17.380.190 | 17.007.715 7 | Volksgezondheid en | 5.313.147 | 6.220.045 | 6.572.196 | 6.476.583 | 6.786.198 | 7.104.035 Milieu 8 | Volkshuisvesting, | 1.627.019 | 2.278.360 | 2.157.807 | 2.096.988 | 2.116.537 | 2.139.808 Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Totaal van lasten | 53.908.450 | 55.126.521 53.683.480 52.770.492 52.748.940 52.820.064 Saldo van | 1.997.872 -1.093.577 | 454.301 | 927.709 | 1.296.780 | 2.941.894 baten en lasten Stortingen in | -1.542.716 | -189.126 | -155.391 | - | - | - de reserve Onttrekkingen | 2.291.616 | 1.195.019 | 296.628 | 70.430 | 26.492 | 26.492 aan de reserve Totaal | 2.746.772 | -87.684 | 595.538 | 998.139 | 1.323.272 | 2.968.386 resultaat Algemene dekkingsmiddelen In dit overzicht lichten wij de algemene dekkingsmiddelen toe. Algemene dekkingsmiddelen zijn de inkomsten van een gemeente, waarvoor geen bestedingsdoel is bepaald. Dat betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden, in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen.

In 2027 hebben we meer middelen vrij ter beschikking dan in 2026. Het totale verschil is € 699.126. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere algemene uitkering in 2027 dan in 2026. Daarnaast zijn ook de belastingenopbrengsten gestegen. Voor de OZB volgt dit de vaste indexatie van 2.9% en de aanvullende verhoging van 5% die in de begroting van 2026 reeds is vastgesteld door de gemeenteraad. Voor forensenbelasting betreft dit een verhoging met de vaste indexatie van 2.9%. Voor de dividenduitkeringen NV Enexis en NV BNG is aangesloten bij de eigen doorrekening en eerdere opgave vanuit de betreffende organisaties en de Provincie Limburg. Afhankelijk van het daadwerkelijke dividend wordt dit in het begrotingsjaar bijgesteld.

94 Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 NV Enexis | 320.154 | 257.325 | 257.325 | 257.325 | 257.325 | 257.325 NV BNG | 73.797 | 38.100 | 38.100 | 38.100 | 38.100 | 38.100 OZB woningen | 3.114.430 | 3.182.206 | 3.438.214 | 3.537.923 | 3.640.522 | 3.746.098 OZB niet woningen | 1.432.682 | 1.460.744 | 1.578.261 | 1.624.030 | 1.671.127 | 1.719.590 Algemene uitkeringen | 30.523.515 | 31.068.267 | 31.391.430 | 31.957.391 | 32.085.604 | 33.539.573 gemeentefonds Toeristenbelasting | 2.446.904 | 2.870.421 | 2.870.421 | 2.870.421 | 2.870.421 | 2.870.421 Forensenbelasting | 84.983 | 84.040 | 86.477 | 88.985 | 91.566 | 94.221 Totaal resultaat 37.996.465 | 38.961.103 | 39.660.229 | 40.374.175 | 40.654.665 | 42.265.328 Overhead Overhead zijn alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Al deze kosten zijn verantwoord onder het taakveld 0.4 ‘Overhead’. Het zijn de kosten voor personeel, gemeentelijke gebouwen en voertuigen, ICT en algemene kosten. In de onderstaande tabel is de uitsplitsing van dit taakveld weergegeven.

Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Personeel | 7.013.031 | 7.869.591 | 7.524.363 | 7.607.934 | 7.616.020 | 7.629.150 Hardware en Software | 1.899.328 | 2.396.322 | 1.521.273 | 1.520.024 | 1.488.805 | 1.481.207 Gemeentelijke gebouwen | 726.475 | 733.659 | 679.520 | 670.917 | 614.392 | 603.529 Voertuigen | 326.615 | 351.993 | 366.266 | 362.987 | 359.776 | 367.370 Werkbudget | 500.107 | 422.944 | 305.944 | 305.944 | 305.944 | 305.944 Telefonie | 143.130 | 149.648 | 148.714 | 72.681 | 72.681 | 72.681 Algemene kosten | 59.687 | 60.482 | 60.482 | 60.482 | 60.482 | 60.482 Klein materieel buitendienst | 26.967 | 30.660 | 30.185 | 30.635 | 45.635 | 45.635 Ondernemingsraad | 30.982 | 27.736 | 44.654 | 44.654 | 44.654 | 44.654 Totaal resultaat | 10.726.321 | 12.043.035 | 10.681.401 | 10.676.258 | 10.608.390 | 10.610.652 Vennootschapsbelasting Als gevolg van de invoering van de 'Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen' zijn gemeenten verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen als zij een fiscale onderneming hebben. Deze wet is, mede onder druk van de Europese Commissie, ingevoerd om een gelijk speelveld te maken tussen overheidsondernemingen en private ondernemingen. De 95 vennootschapsbelasting is opgenomen onder taakveld 0.9 ‘Vennootschapsbelasting’.

Voor de gemeente Gulpen-Wittem is de enige activiteit die Vpb-plichtig is exploitatie van grond. Onvoorzien Een post voor onvoorziene uitgaven is bedoeld voor het opvangen van onvoorzienbare, niet uitstelbare en onvermijdbare uitgaven, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien. Het BBV schrijft voor dat een bedrag voor onvoorzien in de begroting dient te worden opgenomen en dit apart inzichtelijk gemaakt dient te worden. Het bedrag wordt geraamd voor de begroting in zijn geheel. Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onvoorzien | - | 15.000 | 15.000 | 15.000 | 15.000 | 15.000 Totaal resultaat | - | 15.000 | 15.000 | 15.000 | 15.000 | 15.000 96 97 1.2 Paragrafen Paragraaf 1 - Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de door onze gemeente geheven belastingen, heffingen en leges. De paragraaf geeft inzicht in de tariefontwikkeling, de opbrengsten, de lokale lastendruk, de waardeontwikkeling van onroerende zaken en de kostendekking van heffingen. Overzicht van de lokale heffingen De gemeenteraad kan besluiten tot het invoeren, aanpassen of afschaffen van een gemeentelijke belasting.

In Gulpen-Wittem zijn de volgende belastingen van kracht:  onroerendezaakbelastingen;  forensenbelasting;  toeristenbelasting; Voor het in gebruik geven van gemeentelijke eigendommen of voor de door de gemeente verleende diensten kan de gemeente een vergoeding vragen. Dat noemen we dan ‘rechten’. In de gemeente worden de volgende rechten geheven:  rioolheffing;  reinigingsheffingen (te onderscheiden in de afvalstoffenheffing en het reinigingsrecht);  lijkbezorgingrechten;  marktgelden;  leges (zijnde vergoedingen voor diensten die de gemeente verleent). Het beleid lokale heffingen De kaders voor de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen zijn vooral te vinden in de Gemeentewet, de Wet Waardering Onroerende Zaken, de Algemene Wet betreffende Rijksbelastingen, de Algemene Wet Bestuursrecht en de Invorderingswet 1990. De belastingverordeningen van de gemeente zijn hierop gebaseerd. Daarnaast is een aantal uitvoeringszaken geregeld in beleids- en uitvoeringsregels. De gemeentelijke kaders waren vastgesteld in de ‘Nota Lokale Heffingen 2023-2026’. De geactualiseerde ‘Nota Lokale heffingen 2023-2026’ (G.23.00615) werd in de vergadering van 20 april 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Nota Lokale Heffingen 98 Op 20 april 2023 stelde de raad de Nota Lokale Heffingen 2023-2026 vast. Hiermee heeft de raad het beleidskader aangegeven.

Belastingopbrengsten In deze begroting 2027 wordt, in overeenstemming met de ‘Nota Lokale Heffingen 2023-2026’ en in consistentie met het beleid van de afgelopen jaren gekozen voor een zo beperkt mogelijke stijging van de tarieven. Tegelijkertijd dienen ook extra inkomsten te worden genereerd om de begroting sluitend te maken. Dit heeft gevolgen voor de tarieven per 2027. 2027* OZB 8,00% Rioolheffing 7,00% Afvalstoffenheffing 7,00% Tabel I. Procentuele stijging tarief / opbrengst per 2027 * De meicirculaire en de daarin opgenomen index betreft de basis. Gelet op de meicirculaire gemeentefonds die per 2026 is gepresenteerd dient rekening te worden gehouden met 2,9% (prijs bruto binnenlands product) echter, zoals vorenstaand staatje laat zien, stijgt de lastendruk voor 2027 met meer dan 2,9%. Voor de onroerende-zaakbelastingen geldt, dat het tarief stijgt met 5% en vervolgens nog extra met 2,9% omdat het noodzakelijk is om meer inkomsten te genereren. De extra 5% is in lijn met de eerdere besluitvorming tijdens de algemene beschouwingen in 2026, waarbij besloten is de OZB niet vanaf 2026, maar vanaf 2027 met 5% te verhogen.

Hoewel voor de riool- alsook voor de afvalstoffenheffing geldt, dat hiervan alle (lees: 100 %) lasten mogen worden ‘doorbelast in het tarief, beperkt onze gemeente de ‘doorbelasting tot afgerond 99,62% respectievelijk 98,05%, waardoor verdere stijgingen van deze tarieven voor de burgers voorkomen kunnen worden. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Per 1 januari 2015 heeft de gemeente Gulpen-Wittem de heffing en inning van de lokale belastingen en de uitvoering van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) ondergebracht in de GR Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW). De heffing van de leges, de marktgelden en de lijkbezorgingsrechten zijn niet uitbesteed. De samenwerking tussen gemeenten en waterschappen biedt mogelijkheden tot een efficiëntere inrichting en uitvoering van de belastingheffing en -inning. Naast deze heffing en inning voert BsGW voor Gulpen-Wittem de kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing uit. De bevoegdheden van de gemeenteraad op het gebied van lokaal belastingbeleid en lokale belastingverordeningen zijn door de toetreding tot de BsGW niet gewijzigd. De gemeenteraad blijft bevoegd tot het vaststellen van de verordeningen, de soorten belastingen, de grondslagen voor de belastingen en de tarieven. 1.

Onroerendezaakbelastingen De beleidsuitgangspunten die vastgesteld waren in de Nota Lokale Heffingen waren als volgt: Nagestreefd wordt dat de ontwikkeling van de WOZ-waarde niet leidt tot extra opbrengst, bovenop de hierboven genoemde indexeringsgrondslag. Bij de jaarlijkse vaststelling van het tarief wordt de gewenste prijsindex (op basis van stijging van het bruto binnenlands product voor 2026) zijnde 2,9% gecorrigeerd met de ontwikkeling van de WOZ-waarde. Dit geldt gemeentebreed en niet voor individuele objecten. Los hiervan wordt voorgesteld om een extra verhoging van 5% qua inkomsten onroerendezaakbelastingen door te voeren om zodoende in algemene zin extra inkomsten te genereren. De onroerendezaakbelastingen (OZB) is een zogenaamd algemeen dekkingsmiddel: er is geen relatie tussen de belastingheffing en een bepaalde taak of verleende dienst van / door de gemeente. Over onroerende zaken heft de gemeente de volgende onroerende zaakbelastingen: · Gebruikersbelasting, betalen alleen degenen die onroerende zaken gebruiken, die niet in hoofdzaak tot woning dienen. · Eigenarenbelasting legt de gemeente op aan degenen die eigenaar zijn van onroerende zaken (zowel woningen als niet-woningen). De hoogte van de belasting is afhankelijk van de waarde van de onroerende zaak (de WOZ- | waarde). De WOZ-waarde van ieder object wordt jaarlijks vastgesteld.

De uitvoering van de wet WOZ is opgedragen aan BsGW. De onroerende zaakbelastingen voor 2027 is verschuldigd over de WOZ-waarde met peildatum | 1 januari 2026. De indicatieve marktontwikkeling, zoals door de Waarderingskamer is gecommuniceerd betreft 6,6% voor woningen en voor “niet-woningen” wordt de waardeontwikkeling over dezelfde periode gemiddeld | geschat op 2,75%. Dit zijn echter gemiddelden voor héél Nederland. De waardeontwikkeling voor woningen en niet-woningen binnen de gemeente Gulpen- Wittem zijn ten tijde van het schrijven van deze begroting nog niet | bekend. In onderstaande tabel wordt dan ook voor wat betreft het begrotingsjaar 2027 gerekend met 6,6% voor woningen en 2,75% voor niet-woningen. Omdat de daadwerkelijke waardeontwikkeling pas na de | begrotingsbehandeling door de BsGW bekend wordt gemaakt, zal met een separaat raadsvoorstel wat zich richt op belastingen de definitieve tariefstelling voor de OZB aan u worden aangeboden. Rekening 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Woningen | 3.114 3.182 | 3.438 Niet-woningen gebruikers | 562 | 580 | 640 Niet-woningen eigenaren | 870 | 880 | 948 Totaal | 4.546 4.642 | 5.016 Tabel II Opbrengst onroerendezaakbelastingen in € 1.000 99 Voor de heffing in het betreffende belastingjaar (2027) geldt de waarde peildatum 1 januari van het voorafgaande jaar (1 januari 2026).

Het tarief van de onroerendezaakbelasting wordt berekend aan de hand van een percentage van de WOZ-waarden. Het tarief wordt voor 2027 gecorrigeerd met het percentage van de stijging of daling van de WOZ-waarde-ontwikkeling, zodat de netto stijging gemiddeld op +/- 2,9% uitkomt: een hogere stijging van de WOZ-waarden wordt gecompenseerd door een lager OZB-tarief (een eventuele daling van de WOZ-waarden betekent een extra stijging van het tarief). Daarnaast is voorgesteld om een extra verhoging door te voeren van 5%. Deze geprognosticeerde ontwikkeling van de WOZ-waarden in combinatie met de vorige uitgangspunten, resulteert in de tarieven voor de OZB, zoals in de navolgende tabel gepresenteerd: Belastingjaar | Belastingjaar | Belastingjaar 2025 | 2026 | 2027 woningen: - eigenarenbelasting | 0,12% | 0,11% | 0,11% niet-woningen: - gebruikersbelasting | 0,30% | 0,30% | 0,32% - eigenarenbelasting | 0,39% | 0,38% | 0,41% Tabel III ontwikkeling tarief onroerendezaakbelastingen in % van de WOZ-waarde De definitieve bepaling van de tarieven voor 2027 wordt gebaseerd op de meest actuele / beschikbare gegevens met betrekking tot de waardeontwikkeling, zoals BsGW deze medio november beschikbaar zal stellen: hierbij blijft het uitgangspunt een toename van + 2,9 % waarbij een grotere stijging van de (gemiddelde) WOZ-waarde wordt gecompenseerd door een lager tarief voor de OZB, een en ander

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gulpenwittem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/fdb9b1eb-5dd5-48fd-a844-7cb4bc41165e?agendaItemId=af7b45eb-6a1c-4046-a4e7-d2ccad52cebd