Ter vaststelling: Begroting 2027 en meerjarenraming 2028-2030 gemeente Gulpen-Wittem [B.26.04479]
Tekst van het document
Dat houdt in dat gemeenten met ingang van 2014 overtollige middelen bij het Rijk (in ’s Rijks schatkist) moeten stallen. Doordat de decentrale overheden hun tegoeden onderbrengen in de schatkist van het Rijk hoeft de Nederlandse Staat minder geld te lenen op de financiële markten, waardoor de overheidsschuld daalt. Zodra onze gemeente een substantieel positief saldo op de rekening courant heeft, wordt het saldo geparkeerd op onze rekening bij de schatkist. Aangezien onze gemeente een netto lenende is, wordt ernaar gestreefd om structureel géén tegoeden in ’s Rijks schatkist te stallen. Financiering op de korte termijn Voor de financiering op de korte termijn wordt gebruik gemaakt van een rekening courant-faciliteit bij de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Op onze rekening courant mag tot een bedrag ad € 2 miljoen “rood” worden gestaan. Norm voor de structurele financiering op korte termijn is de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Rekening houdend met de meerjarenraming bedraagt onze kasgeldlimiet (afgerond): bedragen in € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 begrotingstotaal lasten | 53.839 | 52.770 | 52.749 | 52.820 kasgeldlimiet 8,5 % | 4.576 | 4.485 | 4.484 | 4.490 Dit wil zeggen dat we in 2027 maximaal € 4,576 miljoen aan schulden met een looptijd van maximaal één jaar mogen hebben.
Indien we structureel (lees: het derde achtereenvolgende kwartaal) een groter tekort hebben, dient een deel hiervan omgezet (geconsolideerd) te worden in een lening met een lange(re) looptijd. 129 Kasgeldlimiet | -1 | -2 | (3) Netto | Kasgeld- | Ruimte onder de | Over-schrijding vlottende | limiet | kasgeldlimiet | kasgeldlimiet Stappen (1 - | Vlottende | Vlottende | middelen (+) of | (6a)= (5>4) | (6a= (5<4) 4) | schuld | midddelen | netto schuld (-) (Bedragen x € 1.000) (1) | -/- | (2) | = | (3) 3e kwartaal | € -2.969 | € 700 | € -2.269 | € 4.214 | € 1.945 | n.v.t. 2025 4e kwartaal | € -3.012 | € 4 | € -3.008 | € 4.214 | € 1.206 | n.v.t. 2025 1e kwartaal | € -6.247 | € 5 | € -6.242 | € 4.525 | n.v.t. | € 1.717 2026 2e kwartaal | € -2.501 | € 316 | € -2.185 | € 4.525 | € 2.340 | n.v.t. 2026 Berekening kasgeldlimiet (5) (7) Begrotingstotaal 2026 | € 53.233 (8) Percentage regeling | 8,50% (5) = (7) x (8) | Kasgeldlimiet | € 4.525 Financiering op de lange termijn (opgenomen / aangetrokken gelden) Financiering op de lange termijn wordt ook “vaste schuld” genoemd. Deze vaste schuld is bedoeld voor het financieren van investeringen. Door een investering verwerft de gemeente een goed dat we een actief (of activum) noemen. De vaste activa worden afgeschreven volgens de termijnen zoals opgenomen in de financiële verordening.
In 2025 heeft de raad opnieuw de termijnen vastgesteld waarop de verschillende vaste activasoorten worden afgeschreven. De afschrijvingen worden als (kapitaal)last opgenomen in de begroting. Aangezien deze bedragen wél lasten zijn, maar géén uitgaven, worden deze idealiter gebruikt om de vaste schuld af te lossen. Bij nieuw aan te trekken leningen worden de looptijd en het aflossingsschema steeds zo gekozen, dat een grote(re) spreiding in jaarlijkse rente-en aflossingsverplichtingen zorgt voor minimale (herfinancierings-) risico’s. Niet alleen de omvang van de vaste schuld is van belang, ook het deel van de vaste schuld dat in enig jaar afgelost moet worden, dan wel aan renteherziening toe is, is van belang. Als in enig jaar de rente herzien wordt van een substantieel deel van de leningen, verandert de rentelast voor de gemeente in dat jaar (en volgende) overeenkomstig. Vooral in een periode met rentestijgingen kan de gemeente daardoor met hogere financiële (rente-)lasten worden geconfronteerd. Om dit te voorkomen is de renterisiconorm ingevoerd. In enig jaar mag het renterisico niet meer bedragen dan 20 % van de gemeentelijke begroting per jaar. In de volgende tabel staat daarvan de berekening. 130 Zoals uit onderstaande tabel blijkt, blijven we ruimschoots binnen de norm voor het renterisico.
Langlopende gelden worden aangetrokken voor een lange rentevaste periode met een grote spreiding in het aflossingsschema. Hierdoor wordt het renterisico beperkt. Onze gemeente kent een ambitieus investeringsprogramma voor de komende jaren. Dit zal gepaard gaan met een aanzienlijke aanvullende financieringsbehoefte. Met het aantrekken van leningen, om in deze financieringsbehoefte te voorzien, wordt (krachtens de wet FiDo) gewacht totdat de realisatie van de investeringen aanstaande is. RENTERISICONORM EN RENTERISICO’S VAN DE VASTE SCHULD (Bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Renterisico op vaste schuld | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 1a. Renteherziening op vaste schuld o/g | 0 | 0 | 0 | 0 1b. Renteherziening op vaste schuld u/g | 0 | 0 | 0 | 0 1. Netto renteherziening op vaste schuld (1a - 1b) | 0 | 0 | 0 | 0 2a. Aflossingen op opgenomen leningen o/g | -3.467 | -3.469 | -3.471 | -3.473 2b. Aflossingen op verstrekte leningen u/g | 66 | 66 | 68 | 70 2. Netto aflossingen (2a - 2b) | -3.401 | -3.403 | -3.403 | -3.403 3. Renterisico op vaste schuld (1 + 2) | -3.401 | -3.403 | -3.403 | -3.403 Renterisiconorm 4a. Begrotingstotaal | 53.839 | 52.770 | 52.749 | 52.820 4b. Bij ministeriële regeling vastgesteld percentage | 20% | 20% | 20% | 20% 4. Renterisiconorm | 10.768 | 10.554 | 10.550 | 10.564 Toets Renterisiconorm 4.
Renterisiconorm | 10.768 | 10.554 | 10.550 | 10.564 3. Renterisico op vaste schuld | -3.401 | -3.403 | -3.403 | -3.403 5. Ruimte(+) / Overschrijding(-) (4 - 3) | 7.367 | 7.151 | 7.147 | 7.161 Rentelasten en renteresultaat De gemeente heeft geldleningen opgenomen en betaalt daar rente over. Een deel van die rentelast wordt doorberekend. Wanneer meer rente wordt doorberekend dan er wordt betaald, ontstaat er een (boekhoudkundig) renteresultaat. 131 Bedragen in € 1.000 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Externe rentelasten te betalen rente op lopende lange leningen | -1.405 | -1.320 | -1.235 | -1.149 te betalen rente op nieuwe lange leningen | -96 | -126 | -156 | -186 te betalen rente op kortlopende leningen | -56 | -56 | -56 | -56 -1.557 | -1.502 | -1.447 | -1.391 Externe rentebaten te ontvangen rente op verstrekte leningen | 33 | 31 | 28 | 26 33 | 31 | 28 | 26 (1) saldo rentelasten en rentebaten | -1.524 | -1.471 | -1.419 | -1.365 rente grondexploitaties | -53 | 0 | 0 | 0 (2) Doorberekende rente | -53 | 0 | 0 | 0 Rente over Eigen Vermogen | 0 | 0 | 0 | 0 Rente over voorzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 (3) Rente Eigen Vermogen en Voorzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 (4) Aan taakvelden toe te rekenen rente (1) - (2) - (3) | -1.471 | -1.471 | -1.419 | -1.365 Aan taakvelden toegerekende rente | 1.399 | 1.527 | 1.515 | 1.470 renteresultaat | -72 | 56 | 96 | 105 Het is een wettelijke verplichting volgens
het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) om de rente toe te rekenen aan de taakvelden met behulp van een (rente)omslag. Het rente omslagpercentage dat we voor de begroting 2027 zullen gebruiken is 1,75 %. Financiering op de lange termijn (verstrekte / uitgezette gelden) Door de gemeente worden ook geldleningen verstrekt. Dit gebeurt alleen indien dat ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak noodzakelijk is. Bij de woningcorporaties hebben we nog enkele langlopende geldleningen uitstaan waarvan de hoofdsom op 1 januari 2027 € 500.539 bedraagt. De aflossing van deze leningen verloopt volgens schema. Het gaat hier om leningen die bij de BNG zijn opgenomen en één op één zijn door-verstrekt. In 2020 werd een 30-jarige lening ad € 1.258.166 verstrekt aan Enexis; deze lening kent géén jaarlijkse aflossingen, maar wordt per de einddatum ineens geheel afgelost. Tot slot loopt er een lening aan RKMVC waarvan de restantschuld op 1 januari 2027 € 2.500 bedraagt. De financieringsbehoefte 132 Het belang van een adequate beheersing van de geldstromen wordt steeds groter, temeer daar de activiteiten van de gemeente complexer worden en de bedragen die hiermee gemoeid zijn groter. Op basis van de geldstromen vanuit de meerjarenbegroting wordt periodiek de meerjarige liquiditeitspositie en daarmee de financieringsbehoefte van onze gemeente opgesteld.
Naast de rente- en aflossingsverplichtingen op de bestaande leningenportefeuille wordt hierbij rekening gehouden met de geldstromen uit hoofde van voorgenomen investeringen en de reguliere (geprognosticeerde) exploitatie. Ten aanzien van de financieringsbehoefte is er een keuze tussen het aantrekken van (middel-) lange en / of kortlopende leningen, waarbij door de wetgever kaders worden gesteld door middel van de kasgeldlimiet respectievelijk de renterisiconorm. Het EMU-saldo Het EMU-saldo is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de collectieve sector (Rijk, medeoverheden en sociale fondsen). In het Verdrag van Maastricht (1992) is afgesproken dat het EMU- tekort van een land maximaal 3% BBP (bruto Binnenlands product) mag bedragen. Hierbij is gebruik gemaakt van definities en conventies van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR 1995). Deze definities bepalen wat het EMU-saldo en het EMU-tekort van de gehele overheid is: Rijk, Sociale Fondsen en overige publiekrechtelijke lichamen (lokale overheid).
In de volgende tabel is de berekening gemaakt van het EMU-saldo van onze gemeente: Bedragen in € * | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1.000 exploitatiesaldo vóór toevoeging aan cq onttrekking uit | € 454 | € 928 | € 1.297 | € 2.942 reserves + | afschrijvingen ten laste van exploitatie | € 3.448 | € 3.767 | € 3.716 | € 3.698 + | dotaties aan voorzieningen ten laste van de exploitatie | € 337 | € 342 | € 515 | € 704 - | onttrekkingen aan voorzieningen ten gunste van de | € 11 | € 0 | € 0 | € 0 exploitatie - | bruto investeringsbedragen beleidplan 2025-2028 | € 2.578 | € 1.678 | € 565 | € 344 + | boekwinst desinvesteringen vaste activa | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 - | uitgaven aankoop grond en uitgaven bouw- en woonrijp | € 430 | € 0 | € 0 | € 0 maken + | opbrengst verkoop grond | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 berekend EMU-saldo | € 1.220 | € 3.359 | € 4.963 | € 7.000 referentiewaarde conform gemeentefonds | - septembercirculaire 2026 | € 2.635 Het EMU-saldo is gedurende de begrotingsjaren 2027-2030 positief. Er is geen sprake van een overschrijding van de referentiewaarde EMU-saldo. 133 134 Paragraaf 5 - Bedrijfsvoering Inleiding Onze bedrijfsvoering ondersteunt een effectieve, efficiënte, financieel gezonde en toekomstbestendige organisatie.
In 2027 ligt de nadruk op een goede aansluiting tussen ambities, uitvoering en beschikbare middelen, aantrekkelijk werkgeverschap, organisatieontwikkeling, digitalisering, procesgericht werken, duurzame inzetbaarheid en verdere professionalisering. Gulpen-Wittem als werkgever Ook in 2027 blijft de arbeidsmarkt krap en is het voor gemeenten een uitdaging om gekwalificeerde medewerkers aan te trekken en te behouden. Positief is dat het personeelsverloop binnen Gulpen-Wittem in 2026 relatief laag is. Het investeren in kennis en ervaring en in aantrekkelijk werkgeverschap heeft duidelijk zijn vruchten afgeworpen en blijft daarom ook in de toekomst belangrijk aandachtspunt. In 2027 richten we ons verder op het vinden, boeien, ontwikkelen, vitaal houden en binden van medewerkers. Daarbij zetten we onder andere in op talentontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en een positieve medewerkersbeleving. Organisatieontwikkeling, strategisch personeelsbeleid en AI In lijn met ‘de bedoeling’ blijft onze organisatie zich ontwikkelen naar een open, transparante en lerende organisatie, waarin integraal samenwerken centraal staat. In 2026 zijn de taakbeschrijvingen van alle medewerkers geactualiseerd en waar nodig opnieuw gewaardeerd en ingedeeld volgens het functiewaarderingssysteem HR21. In 2027 bouwen we hierop voort door werkprocessen verder in kaart te brengen en te optimaliseren.
Ook blijven we investeren in een toekomstbestendig personeelsbestand. Waar vacatures op de arbeidsmarkt moeilijk vervulbaar zijn, bieden we medewerkers met de juiste motivatie en potentie de mogelijkheid zich binnen onze organisatie verder te ontwikkelen en op te leiden. Hiermee vergroten we onze mogelijkheden om specialistische functies zelf in te vullen en bieden we medewerkers perspectief op een duurzame loopbaan. 135 De krapte op de arbeidsmarkt maakt het voor gemeenten steeds moeilijker om specialistische kennis en capaciteit zelf beschikbaar te hebben en te houden. Daarom zoeken we waar nodig samenwerking met andere gemeenten of regionale samenwerkingsverbanden om specialistische kennis en capaciteit beschikbaar te houden en de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening te borgen. In 2026 zijn we in dit verband overgestapt naar Solido IT, een Gemeenschappelijke Regeling voor regionale samenwerking op het gebied van ICT en digitale dienstverlening. Door deel te nemen aan de GR Solido kunnen we gebruikmaken van een bredere regionale pool van kennis en expertise en zijn we minder afhankelijk van de beschikbaarheid van specialistische capaciteit binnen onze eigen organisatie. Daarmee draagt deze overgang bij aan de continuïteit en kwaliteit van onze dienstverlening.
In 2027 ligt de nadruk op het verder stabiliseren van de samenwerking en het optimaliseren van de dienstverlening. Daarbij blijven continuïteit, informatiebeveiliging en een goede ondersteuning van medewerkers belangrijke aandachtspunten. Een andere ontwikkeling is de toenemende impact van Artificiële Intelligentie (AI) op ons werk. In 2027 brengen we verder in beeld welke kansen AI biedt en wat dit betekent voor werkzaamheden, werkprocessen en de benodigde kennis en vaardigheden. Dit vraagt om gerichte keuzes over de inzet van AI en om aandacht voor de ontwikkeling van medewerkers. Trainingen en opleidingen op het gebied van digitale vaardigheden en verantwoord gebruik van AI maken hier onderdeel van uit. Tenslotte zet het managementteam het Management Development-traject voort. De nadruk ligt op integraal samenwerken, meer sturen vanuit processen en samenhang, meer strategisch opereren, het versterken van onze invloed binnen de regio en het verder vormgeven van de gezamenlijke rol en verantwoordelijkheden van het MT. Werkprocessen en implementatie nieuw zaaksysteem Om als organisatie blijvend te voldoen aan wettelijke eisen en interne kwaliteitsnormen is het belangrijk dat onze werkprocessen actueel, eenduidig en toegankelijk zijn. In 2026 zijn enkele teams gestart met het in kaart brengen en beschrijven van hun werkprocessen. In 2027 wordt deze aanpak verder uitgerold.
De implementatie van het nieuwe zaaksysteem Djuma, waarvoor in 2026 een Europese aanbesteding is uitgevoerd, vormt hiervoor een verdere belangrijke aanleiding. Bij de inrichting van Djuma worden werkprocessen opnieuw bekeken, waar nodig vereenvoudigd en beter op elkaar afgestemd. De processen worden vervolgens eenduidig beschreven en ingericht in het nieuwe systeem. Hiermee verbinden we procesgericht en zaakgericht werken aan de digitalisering van onze dienstverlening. Daarnaast zetten we belangrijke stappen om te voldoen aan wettelijk eisen m.b.t. archivering en wordt de achterstand die we op dat vlak hadden voor een groot deel ingehaald. De implementatie vraagt daarnaast om een goede begeleiding van medewerkers. In 2027 besteden we aandacht aan communicatie, training en ondersteuning bij het werken met het nieuwe systeem. Hiermee leggen we een stevige basis voor zaak- en procesgericht werken, vergroten we de transparantie en verminderen we de kwetsbaarheid van de organisatie bij personele wisselingen. Hybride werken, Arbo en huisvesting 136 In het beleid voor hybride werken is vastgelegd hoe we in de toekomst willen samenwerken: flexibel, resultaatgericht en met oog voor verbinding. In 2027 zetten we verdere stappen om de hiervoor benodigde randvoorwaarden te realiseren.
Daarbij gaat het onder andere om leiderschap, digitalisering, werkprocessen en arbo-conforme werkplekken, zowel op kantoor als thuis. Een belangrijke ontwikkeling hierbij is de verduurzaming van het gemeentehuis. In 2026 zijn hiervoor concrete stappen gezet ter voorbereiding en aanbesteding. In 2027 wordt dit verder opgepakt en zal de uitvoering plaatsvinden. Met de verduurzaming worden tegelijkertijd de knelpunten rondom het binnenklimaat aangepakt. De verduurzaming biedt daarmee de mogelijkheid om zowel de duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren als de geconstateerde Arbo- knelpunten rondom het binnenklimaat op te lossen. Eind 2027 evalueren we het hybride werken en de gerealiseerde randvoorwaarden. Daarbij betrekken we ook de ervaringen met de vernieuwde werkomgeving en het binnenklimaat. Vitaliteit, ontwikkeling en werkgeluk We willen een aantrekkelijke werkgever zijn waar medewerkers met plezier werken, zich gehoord en gewaardeerd voelen en ruimte ervaren om zich te ontwikkelen. In 2023 is een eerste medewerkers tevredenheids onderzoek (MTO) uitgevoerd. De belangrijkste aandachtspunten waren onder andere werkdruk en de aansluiting van de arbeidsvoorwaarden bij het takenpakket. In 2024 en 2025 zijn de uitkomsten binnen de teams besproken en zijn verschillende verbeteracties opgepakt. In 2026 voeren we een nieuw MTO uit.
In 2027 gaan we gericht met de uitkomsten hiervan aan de slag en vertalen we de belangrijkste aandachtspunten samen met het MT, OR en de teams naar concrete verbeteracties. Ook in 2027 willen we weer investeren in talentontwikkeling en duurzame inzetbaarheid. Sinds de invoering van ‘Het Goede Gesprek’ eind 2022 wordt jaarlijks stilgestaan bij de ontwikkel- en opleidingsbehoefte van medewerkers. In 2026 is mede hierdoor het gebruik van individuele opleidingsmogelijkheden duidelijk toegenomen. Het beschikbare budget is hierdoor bij de Bestuursrapportage tussentijds verhoogd. Tegelijkertijd ligt het percentage van de loonkosten dat wij aan opleidingen besteden al meerdere jaren onder de benchmark. Om medewerkers voldoende ontwikkelmogelijkheden te bieden, is het daarom wenselijk het opleidingsbudget vanaf 2027 structureel te verhogen. Daarnaast blijven we investeren in vitaliteit en preventie. Met onder andere goede gesprekken, zorggesprekken bij frequent verzuim, coaching, trainingen en opleidingen ondersteunen we medewerkers bij het gezond en duurzaam inzetbaar blijven. Het verzuimpercentage bedraagt in 2026 circa 6 %. Het exacte cijfer van 2026 is nog niet bekend. De stijging ten opzichte van 2025 wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een beperkt aantal langdurige verzuimdossiers, waarbij de werkgever slechts beperkte invloed kan uitoefenen.
De begeleiding en re-integratie worden waar mogelijk actief en zorgvuldig opgepakt. 137 In 2027 versterken we de bestaande verzuimaanpak verder, met nadruk op vroegsignalering, preventie en ondersteuning van leidinggevenden. Daarnaast analyseren we het verzuim structureler op duur, frequentie en achterliggende oorzaken, zodat we onze inzet gerichter kunnen richten op factoren waarop de organisatie daadwerkelijk invloed kan uitoefenen. Externe inhuur Externe inhuur blijft ook in 2027 nodig voor tijdelijke capaciteitsproblemen, ziekte, piekbelasting en specifieke expertise die niet structureel binnen de organisatie beschikbaar is. Tegelijkertijd streven we ernaar structurele werkzaamheden zoveel mogelijk met eigen medewerkers uit te voeren. In 2026 heeft de Rekenkamer onderzoek gedaan naar de externe inhuur. Ten opzichte van het eerdere onderzoek in 2010 zijn volgens de onderzoekers belangrijke verbeteringen gerealiseerd, waaronder het beter vastleggen van de gerelateerde werkprocessen. Ook is de aanbesteding via de raamovereenkomst met de IGOM Inhuurdesk nu rechtmatig vormgegeven. De Rekenkamer adviseert dan ook om op de ingeslagen weg voort te gaan. In 2027 blijven we kritisch kijken naar de noodzaak van externe inhuur en naar de afweging tussen zelf doen, opleiden, samenwerken of inhuren.
Daarnaast gaan we de externe inhuurcijfers in de Planning & Control-cyclus, conform het advies van het rekenkamer onderzoek, nader toelichten. Door de cijfers en ontwikkelingen eenduidiger weer te geven en toe te lichten, krijgt de gemeenteraad beter inzicht in de omvang, aard en ontwikkeling van de inhuur en kunnen ontwikkelingen tussen verschillende jaren beter worden gevolgd en vergeleken. Integriteit en weerbaar bestuur In 2026 hebben alle medewerkers deelgenomen aan een training integriteit. Vervolgens zijn de afdelingshoofden met hun teams zelf aan de slag gegaan om integriteit beter bespreekbaar te maken. Eind 2026 wordt het traject geëvalueerd. In 2027 richten we ons op het verder borgen en levend houden van integriteit binnen de organisatie. Voor politieke ambtsdragers is in 2026 een agressieprotocol opgesteld en vastgesteld door de gemeenteraad. Voor medewerkers was al een dergelijk protocol beschikbaar. In 2027 ligt de nadruk op het verder onder de aandacht brengen en borgen van het protocol en het versterken van de weerbaarheid van politieke ambtsdragers en medewerkers. Daarnaast stellen we jaarlijks in het eerste kwartaal een rapportage op over het voorafgaande kalenderjaar. Hierbij worden de beschikbare gegevens vanuit de organisatie, vertrouwenspersonen en ArboNed samengebracht.
De eerste integrale rapportage over 2027 wordt in het eerste kwartaal van 2028 opgesteld. Jaarlijks werd er overigens al een integriteitstraining georganiseerd voor de politieke ambtsdragers waarin onder andere aandacht wordt besteed aan weerbaar bestuur, agressie en intimidatie. Deze wordt ook in 2027 weer georganiseerd. Wet loontransparantie en Wet toekomst pensioenen (WTP) 138 De Europese richtlijn loontransparantie wordt in Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. Een belangrijk uitgangspunt is dat beloningsverschillen gebaseerd zijn op objectieve en genderneutrale criteria. Onze gemeente werkt met HR21 als systematiek voor functiewaardering en beschikt daarmee al over een belangrijke basis voor de implementatie. Voor werkgevers met 150 tot 249 werknemers geldt volgens het huidige wetsvoorstel een rapportageplicht eenmaal per drie jaar. De eerste rapportage heeft betrekking op het kalenderjaar 2027 en moet uiterlijk 7 juni 2028 worden ingediend. In 2026 zijn we gestart met een interne nulmeting en analyse van de huidige beloningssystematiek. In 2027 richten we ons op het verder op orde brengen van de benodigde gegevens, processen en systemen en het oppakken van eventuele verbeterpunten. Op 1 januari 2027 gaat ABP over naar het nieuwe pensioenstelsel.
In het huidige stelsel wordt het pensioen grotendeels opgebouwd op basis van een vooraf bepaalde pensioenuitkering, terwijl in het nieuwe stelsel de pensioenopbouw meer direct wordt gekoppeld aan de ingelegde premie van de individuele medewerker en de ontwikkeling van zijn pensioenvermogen. Voor onze medewerkers verandert daarmee de wijze waarop het pensioen wordt opgebouwd. In 2026 hebben we medewerkers hierover al uitgebreid geïnformeerd en zijn er op onze locatie twee voorlichtingsbijeenkomsten van ABP georganiseerd. In 2027 blijven we medewerkers goed informeren tijdens de overgang en zorgen we voor een zorgvuldige administratieve verwerking. Voor politieke ambtsdragers geldt een afzonderlijk traject. Hun pensioen is momenteel geregeld via de Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers (Appa). Naar verwachting worden de pensioenen van politieke ambtsdragers per 1 januari 2028 ondergebracht bij ABP. Ook deze overgang vraagt de nodige voorbereiding. De financiële gevolgen van de overgang zijn al afzonderlijk in de jaarrekening van 2025 verwerkt en toegelicht. Cyberbeveiligingswet De Cyberbeveiligingswet (CBW) brengt voor gemeenten aanvullende wettelijke verplichtingen met zich mee op het gebied van digitale veiligheid.
De gemeente krijgt een zorgplicht om cyberrisico’s structureel in beeld te brengen en passende maatregelen te treffen om ICT-systemen en informatie te beschermen. Ook geldt een meldplicht voor ernstige cyberincidenten en moeten medewerkers en bestuurders voldoende worden toegerust en getraind. Informatiebeveiliging is daarmee niet langer uitsluitend een verantwoordelijkheid van de CISO en ICT, maar een verantwoordelijkheid van de gehele organisatie. Ook de rol van het college wordt nadrukkelijker. Het college is bestuurlijk verantwoordelijk voor informatiebeveiliging en moet kunnen sturen op cyberrisico’s, maatregelen en de mate waarin de organisatie in control is. Dit vraagt om structurele aandacht voor informatiebeveiliging, duidelijke verantwoordelijkheden, periodieke monitoring en verantwoording. De BIO 2.0, NIS2 en ENSIA vormen hierbij belangrijke kaders. Voor onze gemeente betekent dit dat de bestaande aanpak verder wordt versterkt en informatiebeveiliging structureel onderdeel wordt van de bedrijfsvoering en bestuurlijke verantwoording. Informatievoorziening en automatisering 139 Het afstemmen van onze capaciteit op de gewenste activiteiten blijft ook de komende periode een continu aandachtspunt.
Waarbij 2026 volledig in het teken stond van de succesvolle afronding en nazorg van de migratie naar onze nieuwe gemeentelijke ICT-omgeving, schakelen we in 2027 door naar optimalisatie. De komende periode ligt onze prioriteit nadrukkelijk bij het waarborgen van de kwaliteit, een sterkere interne ondersteuning op het gebied van functioneel beheer en het verder vergroten van de deskundigheid binnen het team. Beschikbaarheid en toekomstbestendigheid informatielandschap De vernieuwde ICT-omgeving biedt ons de fundering om de meest recente stand van de techniek toe te passen en de onderliggende werkprocessen structureel te optimaliseren. Inmiddels zetten we de eerste onderdelen in productie en bieden we de eerste nieuwe formulieren aan. Om de informatiehuishouding te moderniseren en meer structuur aan te brengen, nemen we bovendien een zaaksysteem in gebruik. Dit komt niet alleen de interne dienstverlening ten goede, maar vergroot ook de digitale mogelijkheden voor de burger. Daarnaast intensiveren we de samenwerking met regionale partners om gezamenlijk tot toekomstbestendige oplossingen te komen. Digitale veiligheid Als gemeente zijn we bronhouder en hoeder van belangrijke data van onze inwoners en ondernemers. We volgen in dit verband nauwgezet de richtlijnen uit de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO).
Deze zal in relatie met Europese wetgeving NIS2 binnenkort vernieuwd worden (BIO 2.0, beiden van toepassing vanaf 2026). Evenals afgelopen jaar zal in 2026 de focus liggen op “de basis op orde” en het daadwerkelijk vastleggen van beleid en (werk)processen. Er is in dit kader een nieuw element waaraan de gemeente vanuit compliance oogpunt zal moeten voldoen; naast “opzet” en “bestaan” zal in 2026 ook de “werking” van beleid moeten worden aangetoond. Het veilig op orde brengen en houden van het gemeentelijke informatielandschap blijft ook in 2026 onverkort een speerpunt van beleid. Voldoen aan wettelijke verplichtingen Een belangrijk doel van diverse wetgeving is de komende jaren dat iedereen kan meedoen in de (digitale) samenleving, ofwel ‘digitale inclusie’. In een bredere context zien we dat digitale toegankelijkheid één van de wettelijke verplichtingen voor de gemeente is, die nauw samenhangt met de Wet open overheid (Woo), de Wet hergebruik overheidsinformatie (Who), de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv), de Wet elektronisch publiceren (Wep), de nieuwe Omgevingswet, de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), de modernisering van de Archiefwet, de AVG en het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Deze wetten leiden allemaal tot een toename van digitale publicaties en/of digitale dienstverlening.
Tevens moet deze publieke informatie goed vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en te archiveren zijn. Digitale doorontwikkeling 140 De digitale doorontwikkeling van onze organisatie staat ook dit jaar nadrukkelijk op de agenda. We liften slim mee met de digitale innovaties van buurgemeenten, zodat we efficiënt stappen kunnen zetten. De prioriteit ligt daarbij nadrukkelijk op kwaliteit en het verder op orde krijgen van onze fundamentele basis. Zo bouwen we aan een stabiele, betrouwbare en toekomstbestendige digitale werkomgeving voor de hele organisatie. Implementatie en kwaliteitsverbetering basisregistraties De uitvoering en het beheer van de gemeentelijke GEO-basisregistraties zijn ondergebracht bij de gemeenschappelijke regeling Het Gegevenshuis. In 2027 ligt de nadruk op het borgen van de continu?eit, actualiteit en kwaliteit van de GEO-gegevens en op het verder optimaliseren van de dienstverlening. Samen met Het Gegevenshuis wordt ingezet op een goede aansluiting van de GEO-informatie op de gemeentelijke informatievoorziening en op ontwikkelingen binnen de basisregistraties. Hiermee wordt invulling gegeven aan een betrouwbare en toekomstbestendige GEO-informatievoorziening voor de gemeente Gulpen-Wittem.
Financiën In navolging op de implementatie van de P&C applicatie Pepperflow in 2026, zal deze applicatie verder worden uitgerold in 2027 met de uitrol van andere P&C producten in de eerder genoemde applicatie. Daarnaast is er continu aandacht voor een correct en efficiënt budgetbeheer. Waar nodig zal er op dit punt bijsturing plaatsvinden. Dat geldt tevens voor de financieel adviesfunctie als mede de overige disciplines die binnen Financiën zijn ondergebracht, te weten Treasury, Inkoop en Aanbesteding en Kwaliteit en Control. Communicatie Het jaar 2026 vroeg veel van communicatie en participatie. Het was een druk jaar waarin we als team communicatie & participatie veel geïnvesteerd hebben om eerder in de beleidscyclus en op actuele dossiers betrokken te zijn zodat we als organisatie pro-actiever kunnen zijn in het meenemen van inwoners in plannen van de gemeente. Dat geldt ook voor een andere doelgroep waarmee we inwoners bereiken: de pers. Inwoners willen meer en meer gehoord worden én meedenken – en terecht, want het leidt vaak tot beleid dat succesvol is. Daar zet het team zich vol voor in. In 2027 zullen we nog actiever zijn om inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden actief te betrekken bij het vormen van plannen en beleid. Daarvoor hebben we alle middelen in huis en kunnen we bouwen op jaren ervaring.
Daarnaast denken we ook via het instrument zelfsturing proactief mee over hoe we burgerinitiatieven kunnen ondersteunen. 141 Onze kennis en ervaring over participatie blijft dus groeien. We nemen onze beleidscollega’s graag mee in al deze ontwikkelingen. Zo geven we hen steeds meer middelen en inzichten om anderen – inwoners, ondernemers én collega’s – mee te nemen in het beleidsproces en in het realiseren van burgerinitiatieven. Want alleen in samenwerking met onze collega’s kunnen we werken aan succesvolle communicatie en participatie. In 2027 zetten we deze lijn voort en willen we: • de samenwerking tussen het team communicatie & participatie en de organisatie verder versterken; • bewustwording creëren over het belang van duidelijke en te begrijpen communicatie en participatie; • laten zien hoe duidelijke communicatie én participatie bijdraagt aan beter beleid en de implementatie ervan. Juridische Zaken Juridische Zaken is het juridisch geweten van de organisatie en daarmee de spil van veel verschillende processen. Het team levert in brede zin een bijdrage aan een goede kwaliteit van producten en diensten.
Juridische Zaken is verantwoordelijk voor het voeren van juridische procedures (bezwaar, beroep, hoger beroep), het adviseren, meedenken, risicomanagement, het inzetten van bemiddeling/mediation, het zoeken van contact met burgers, proactief benaderen van collega’s en bestuur en oplossingsgericht handelen. De nadruk ligt op het vroegtijdig betrekken c.q. betrokken raken van Juridische Zaken bij processen en vraagstukken. Meer projectmatig aanpakken van vragen is daarbij van belang. Een voorbeeld daarvan is de actualisatie van het kampeerbeleid. Juridische Zaken is daar tijdig bij betrokken, waardoor juridische vraagstukken tijdig zijn opgepakt. Wij werken vanuit het principe ‘praten in plaats van procederen’. Als een bezwaarschrift zich leent voor dit principe, dan gaan we eerst met de bezwaarmaker in gesprek. De ervaring leert dat (langslepende) bezwaar- en beroepsprocedures op deze manier kunnen worden voorkomen. Naast het voeren van juridische procedures en juridische advisering houdt het team zich ook bezig met de Wet open overheid (Woo). Zo komen doorgaans veel en omvangrijke Woo-verzoeken binnen die afgehandeld moeten worden. Daarnaast moet de organisatie voorbereid worden op de verplichtingen van de actieve openbaarmaking vanuit de Woo.
Daarnaast is het team bezig met het opstellen van beleid(stukken) en biedt het team juridische ondersteuning aan collega’s bij het maken van beleid(stukken). Bij het zelf opstellen van beleid(stukken) kan gedacht worden aan de actualisatie van de Algemene plaatselijke verordening en de Verordening fysieke leefomgeving met de bijbehorende uitvoeringsregels. Ook de procesmachtigingen behorende bij de Mandaatregeling zullen weer geactualiseerd worden. Daarnaast zijn er diverse gemeenschappelijke regelingen, waarbij wij als team een adviserende rol hebben. 142 Overhead Onder de kosten van overhead (taakveld 0.4) hebben wij de kosten opgenomen, die conform het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) niet direct toe te rekenen zijn aan de taakvelden en activiteiten. Op dit punt zijn de wettelijke voorschriften dus leidend. Overhead bestaat volgens het BBV in elk geval uit: • Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch); • Financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; • P&O / HRM. Het betreft salarisadministratie; • Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); • Interne en externe communicatie; met uitzondering van klantcommunicatie (KCC); • Juridische zaken; • Informatievoorziening en automatisering (ICT); • Facilitaire zaken en Huisvesting; • Documentaire Informatievoorziening (DIV); • Managementondersteuning primair proces.
Cijfers over bedrijfsvoering thema’s De gemeentelijke bedrijfsvoering heeft een onmisbare en ondersteunende functie bij het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Op basis van enkele indicatoren willen we onze bedrijfsvoering ook objectief de maat nemen om op basis daarvan mogelijke verbetergebieden te verkennen. Deze indicatoren zijn: • Externe inhuur • Salarislasten personeel • Wedde en vergoedingen bestuur (B&W), gemeenteraad en griffie Begroting Begroting Begroting Begroting Omschrijving 2027 2028 2029 2030 Externe inhuur € 916.300 € 716.500 € 717.700 € 718.800 Voor de komende jaren is de volgende inhuur begroot: Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Nr | Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1 WSP detachering buitendienst | € 48.100 | € 48.100 | € 48.100 | € 48.100 2 Secretariele ondersteuning OR | € 21.300 | € 21.300 | € 21.300 | € 21.300 3 Budget voor inzet tijdelijk personeel bij ziekte | € 204.800 | € 204.800 | € 204.800 | € 204.800 4 Bij het invullen van vacatures door inhuur wordt dit budget | € 300.000 | € 300.000 | € 300.000 | € 300.000 gebruikt om het verschil te compenseren voor meerkosten van inhuur 5 Inhuur ICT | € 50.900 | € 0 | € 0 | € 0 6 WSP detachering postkamer | € 10.100 | € 10.100 | € 10.100 | € 10.100 7 Inhuur t.b.v.
complee zaken voor de invoering van de | € 150.000 | € 0 | € 0 | € 0 omgevingswet 8 Kwartiermaker spredingswet | € 75.000 | € 75.000 | € 75.000 | € 75.000 9 Cultuurcoach | € 56.100 | € 57.200 | € 58.400 | € 59.500 Totaal | € 916.300 | € 716.500 | € 717.700 | € 718.800 Op peildatum zijn de volgende vacatures ingevuld door inhuur. De kosten van inhuur worden gedekt door de begrote salariskosten en de extra kosten (de marge van de detacheerder) worden gedekt door de bedragen genoemd in bovenstaande tabel onder nummer 4. • | Medewerker ondersteuning duurzaamheid • | Adviseur leefomgeving/casemanager 1 (functie is ingevuld per 1/1/2027) • | Medewerker leefomgeving/casemanager 2 • | Projectleider Woningbouw • | Senior Communicatie en Participatie • | Privacy Officer (0,22 fte regionale samenwerking ingeleend van een collega gemeente) • | Functionaris Gegevens Bescherming (0,33 fte regionale samenwerking ingeleend via een collega gemeente) • | Strategisch Adviseur OOV (0,33 fte regionale samenwerking ingeleend via een collega gemeente) Op de peildatum zijn de volgende medewerkers ingehuurd voor diverse projecten. De wijze van dekking staat erachter vermeldt.
• | Projectleider woningbouw versnelling (subsidie vanuit de Provincie) • | Projectleider zaaksysteem (deze kosten zijn verwerkt in het project) • | Projectleider verduurzaming gemeentehuis (deze kosten zijn verwerkt in het project) • | Projectleider Solido (deze kosten zijn verwerkt in het project) 143 • | Projectleider werkprocessen (deze kosten zijn verwerkt in het project) • | Projectleider Spreidingswet (deze kosten zijn verwerkt in het project) • | Projectleiders Duurzaamheid (2x) (CDOKE gelden) • | Projectleider bestuurlijke handhaving van het ACT! Interventieteam Maastricht Heuvelland. Wij zijn de beheersgemeente naast de projectleider betreft het nog 2 overige medewerkers (kosten worden betaald door het RIEC). Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Salarislasten ex Raad,bestuur.griffie | € 12.877.112 | € 12.924.374 | € 12.976.162 | € 13.027.392 Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wedde en vergoedingen gemeenteraad, bestuur (B&W) en griffie | € 1.107.867 € 1.110.715 | € 1.113.547 € 1.116.241 Doelmatigheidsonderzoek 213A Dit betreft het 213A-onderzoeksplan conform artikel 213a Gemeentewet en de op 30 maart 2023 vastgestelde verordening.
Aanleiding Artikel 213a van de Gemeentewet verplicht de gemeente tot periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door het college van burgemeester en wethouders gevoerde bestuur. Anders dan onderzoek door de rekenkamer gaat het hierbij om zelfonderzoek. Onderzoek naar doelmatigheid en doeltreffendheid van het gemeentelijk beleid is van groot belang voor de algemene oordeelsvorming over het gevoerde beleid. Met deze onderzoeken wordt beoogd de transparantie van gemeentelijk handelen te vergroten en daardoor niet alleen doelmatiger en doeltreffender te werken maar ook de publieke verantwoording daarover te versterken. Alle zaken die voor een doelmatig en doeltreffend bestuur van belang zijn, kunnen daarbij aan de orde komen. Het college van burgemeester en wethouders is niet alleen verplicht de onderzoeken te verrichten, maar ook hiervan vervolgens verslag uit te brengen. De verordening die de raad op 30 maart 2023 vastgesteld heeft, conform artikel 213a van de Gemeentewet, bevat de kaders voor deze onderzoeken. De raad heeft hiermee de regels bepaald waaraan burgemeester en wethouders op hoofdlijnen moeten voldoen. De raad heeft daarbij ook vastgesteld hoe de raad zelf bij de onderzoeken betrokken wordt en daarover geïnformeerd wordt.
Het onderzoeksplan wordt jaarlijks bij de gemeentelijke begroting als onderdeel van de paragraaf bedrijfsvoering aangeboden aan de gemeenteraad. Het onderzoeksplan van de gemeente Gulpen-Wittem bevat in ieder geval per onderzoek: 144 145 1. het onderzoeksobject; 2. de reikwijdte van het onderzoek; 3. de onderzoeksmethode; 4. de doorlooptijd van het onderzoek; 5. de wijze van uitvoering van het onderzoek; 6. het budget in de begroting voor het te verrichten onderzoek. Paragraaf 6 - Verbonden Partijen Inleiding Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, bestuurlijke en financiële betrokkenheid bij samenwerkingsverbanden, de zogenaamde verbonden partijen, waarin onze gemeente participeert. Verbonden partijen zijn instellingen waarin de gemeente bestuurlijk en / of financieel een belang heeft. Onder bestuurlijk belang verstaan we dat de gemeente zeggenschap heeft, bijvoorbeeld als een wethouder, een raadslid of een ambtenaar zitting heeft in het bestuur of namens de gemeente zijn stem uitbrengt. Met een financieel belang bedoelen we dat de gemeente aansprakelijk is bij het niet-nakomen van verplichtingen door de partij of als de gemeentemiddelen ter beschikking heeft gesteld die zij kwijt is bij faillissement van de partij. Verbonden partijen hebben verschillende rechtsvormen, deze rechtsvormen kunnen zijn NV, BV, gemeenschappelijke regeling, stichting of vereniging.
Naast het bestuurlijk én financieel belang is ook kenmerkend aan een verbonden partij dat zij een publiek belang behartigt. Daarnaast dient de gemeente bij een opheffing of een faillissement van een verbonden partij een nieuwe instelling te zoeken die dezelfde activiteiten en prestaties levert met dezelfde doelstelling. In de raadsvergadering van 28 juni 2018 is de Nota verbonden partijen 2018 door de raad vastgesteld. In de Nota verbonden partijen staat het meerjarig kader voor het beleid aangaande participaties en de bestuurlijke vertegenwoordiging bij verbonden partijen. De gemeente kent de volgende verbonden partijen, waarvoor de GR’en in navolgend overzicht de bijdragen door de gemeente worden aangegeven: Gemeenschappelijke regelingen: 1. Reinigingsdiensten RD4 (RD4) 2. Geneeskundige Gezondheidsdienst Zuid-Limburg (GGD) 3. Omnibuzz 4. Werkvoorzieningsschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL) 5. | Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) 6. | Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL) 7. | Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) 8. | Het Gegevenshuis 9. | Historisch Centrum Limburg (HCL) 10.
| Solido IT Bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen Naam GR | Bijdrage 2027 | Bijdrage 2028 | Bijdrage 2029 | Bijdrage 2030 RD4 * | € 1.954.484 | € 2.088.518 | € 2.209.828 | € 2.372.173 GGD ** | € 929.100 | € 966.050 | € 1.004.450 | € 1.026.550 Omnibuzz | € 501.586 | € 516.187 | € 529.399 | € 547.936 WOZL | € 1.705.189 | € 1.600.208 | € 1.437.079 | € 1.265.232 VRZL | € 1.632.199 | € 1.695.296 | € 1.757.021 | € 1.820.268 Omgevingsdienst Zuid-Limburg | € 370.685 | € 385.700 | € 402.300 | € 419.600 BsGW | € 334.610 | € 348.610 | € 362.364 | € 382.072 Het Gegevenshuis | € 195.354 | € 201.801 | € 208.460 | € 215.340 HCL | € 137.798 | € 140.554 | € 143.365 | € 146.232 Solido IT | € 951.670 | € 998.293 | € 1.038.866 | € 1.069.396 Verbonden partij | Bestuurlijke | Openbaar belang positie Gemeenschappelijke regelingen Reiniginsdiensten RD4 | Lid Algemeen | Uitvoering van de wettelijke afvalzorgplicht. Bestuur (GR) / Aandeelhouder (NV) Geneeskundige | Lid Algemeen | Zorgdragen voor publieke gezondheid, toezicht op de kwaliteit Wmo, Gezondheidsdienst (GGD) | Bestuur | Veilig Thuis, ambulancezorg, Geneeskundige Zuid-Limburg | Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), vangnetfunctie en crisiszorg verslaafden, dak- en thuislozen, sociaal medische advisering.
Omnibuzz | Lid Algemeen | Het aanbieden van een service op het gebied van vervoer in het Bestuur | algemeen en meer in het bijzonder voor aangepast vervoer. Werkvoorzieningsschap | Lid Algemeen | Uitvoering van de wettelijke taak in het kader van de Wet Sociale Oostelijk Zuid-Limburg | Bestuur | Werkvoorziening. (WOZL) Veiligheidsregio Zuid- | Lid Algemeen | Organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing Limburg | Bestuur 146 147 Verbonden partij Bestuurlijke positie Openbaar belang Omgevingsdienst Zuid- Limburg Lid Algemeen Bestuur Door een bundeling van kennis en expertise wordt de kwaliteit verhoogd en is kennis voor gemeenten beschikbaar die er voorheen niet was of extern ingehuurd werd. Op termijn is er een kostenbesparing mogelijk doordat efficiënter gewerkt kan worden. Ook is de afstemming met het OM makkelijker omdat dit (voor de basistaken) nu via 1 aanspreekpunt loopt i.p.v. 19 deelnemers. Tevens is het makkelijker om aan de kwaliteitscriteria te voldoen, omdat dit voor de taken die worden overgeheveld een zorg wordt van de uitvoerende partij: de Omgevingsdienst Zuid-Limburg.
Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Lid Algemeen Bestuur De gemeenschappelijke regeling is getroffen in het belang van een zo doelmatig mogelijke uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleidsregel betreffende de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelasting. Het Gegevenshuis Lid Algemeen en Dagelijks Bestuur Uitvoering van de wettelijke taak en de zorgplicht in het kader van de geo (Basis)-registraties. Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Aandeelhouder BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. BNG is een betrouwbare eigentijdse bank en expert in het financieren van publieke voorzieningen. Met gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt BNG bij aan het zo laag mogelijk houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen aan de burger. NV Bodemzorg Limburg Aandeelhouder Voorkomen dat de generaties ná de onze belast worden met de negatieve gevolgen van bodemverontreiniging. NV Waterleiding Maatschappij Limburg Aandeelhouder Burgers toegang verschaffen tot (drink-)water tegen acceptabele kosten.
Enexis Holding NV Aandeelhouder Enexis beheert het energienetwerk voor elektriciteit en aardgas in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor de aansluiting van ongeveer 2,3 miljoen klanten (huishoudens, bedrijven en overheden) voor gas en € 2,9 miljoen klanten voor elektriciteit. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a. toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt. CSV Amsterdam BV Aandeelhouder Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in CSV Amsterdam B.V. (“CSV”). De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie nu drie doelstellingen vervult: a. namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele schadeclaimprocedure voeren tegen de Staat als gevolg van de WON; b. namens de verkopende aandeelhouders van Attero eventuele garantieclaim procedures voeren tegen RECYCLECO BV (hierna Waterland); c. het geven van instructies aan de escrow-agent wat betreft het beheer van het bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. de verkoop van Attero is gestort. Gegevens verbonden partijen Partij | aandeel | Eigen | Eigen | Vreemd | Vreemd | Bijdrage belang | vermogen | vermogen | vermogen | vermogen | Gulpen- 01-01-2025 | 31-12-2025 | 01-01-2025 | 31-12-2025 | Wittem 2025 Gemeenschappelijke regeling Reinigingsdiensten RD4 | 5% | € 3.719.273 | € 4.382.544 | € 42.787.957 | € 39.683.289 | € 1.652.804 Geneeskundige | n.v.t.
| € 2.586.457 | € 4.265.089 | € 27.269.495 | € 25.091.516 | € 866.441 Gezondheidsdienst (GGD) Zuid-Limburg Omnibuzz | n.v.t. | € 1.422.744 | € 2.448.031 | € 7.608.110 | € 9.502.506 | € 444.854 Werkvoorzieningsschap | n.v.t. | € 2.797.000 | € -2.922.000 | € 8.273.000 | € 11.017.000 | € 1.915.582 Oostelijk Zuid-Limburg Veiligheidsregio Zuid- | n.v.t. | € 10.640.045 | € 16.045.013 | € 66.318.793 | € 58.589.667 | € 1.412.718 Limburg Omgevingsdienst Zuid- | n.v.t. | € 3.079.647 | € 2.580.437 | € 3.070.751 | € 3.390.449 | € 202.965 Limburg (ODZL) Belastingsamenwerking | n.v.t. | € 5.224.000 | € 6.528.000 | € 11.562.000 | € 8.175.000 | € 328.000 Gemeenten en Waterschappen (BsGW) Het Gegevenshuis | n.v.t. | € 296.812 | € 68.451 | € 1.682.531 | € 727.278 | € 178.734 Historisch Centrum | n.v.t. | € 2.995.892 | € 3.913.958 | € 6.703.076 | € 6.976.820 | n.v.t. Limburg Solido IT | n.v.t. | € 954.234 | € 580.422 | € 10.192.777 | € 19.475.612 | n.v.t. Vennootschappen en coöperaties NV Bank Nederlandse | 0,50% | € 4.777.000 | € 4.863.000 | € 123.164.000 | € 110.701.000 Gemeenten (BNG) | € -36.716,40 NV Bodemzorg Limburg | 0,70% | € 11.038.211 | € 11.701.257 | € 32.965.197 | € 32.428.174 | n.v.t. NV Waterleiding | 1% | € 398.612.000 | € 434.632.000 | n.v.t.
Maatschappij Limburg | € 216.407.000 | € 236.571.000 (WML) Enexis holding NV | 0,25% | € 5.538.000 | € 5.811.000 | € 5.949.000 | € 7.627.000 € -252.355,5 0 Paragraaf 7 - Grondbeleid Visie op het grondbeleid Het vigerende grondbeleid (2024 t/m 2027) wordt in 2027 geëvalueerd en voor een nieuwe periode ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Door de beperkte grondpositie van de gemeente zijn ruimtelijke ontwikkelingen mede afhankelijk van locaties en/of objecten van derden. 148 149 Initiatieven van buitenaf alsook gemeentelijke projecten waarbij al dan niet gemeentelijke aankopen nodig zijn, worden doorlopend getoetst op haalbaarheid en (financiële) risico's. Door de toegenomen druk op de fysieke ruimte vanuit diverse opgaven worden in gebruikgeving/verkoop van gemeentelijk eigendom zorgvuldig afgewogen en terughoudend toegepast. Lopende grondexploitatie kern Partij, plan Partij-Oost De omgevingsvergunning voor de bouw van 5 woningen is in kwartaal 2 van 2026 verleend en de bezwaarperiode is reeds voorbij. Dit betekent dat de ontwikkelaar Linde Project is gestart met de verkoop. De cijfers en de voortgang zijn opgesteld met de op het moment van vervaardigen van de paragraaf beschikbare kennis.
Kern Partij, plan Partij-Oost Bedragen in € 1.000 Realisatie t/m 2025 Begroting 2026 Begroting 2027 Plankosten ‑104 Grondverwerving ‑210 Bouwrijp maken ‑13 Openbare werken ‑810 Financiële kosten (rente) ‑379 ‑6 ‑6 Risico ‑42 Gronduitgifte*1 1.630 PM PM Bijdrage gemeente*2 ‑348 PM PM ‑275 ‑281 ‑287 1 Zie paragraaf Lopende grondexploitatie voor de reden waarom hier ‘PM’ posten opgenomen zijn. 2 Een negatief bedrag is een winstneming, een positief bedrag is een bijdrage in het verlies. In 2008 is door de raad een grondexploitatie voor dit plan vastgesteld. De boekwaarde van deze grondexploitatie bedraagt per 31 december 2025 € 275.000 negatief. De verkoop van de resterende kavels wordt in kwartaal 3 2026 verwacht. Aankomende grondexploitatie, CPO Mechelen Op 6 juni 2024 heeft de gemeenteraad, de gemeentelijke grondexploitatie voor CPO- Mechelen vastgesteld alsmede de grondprijs voor de CPO-leden. De grondexploitatie die behoort tot het raadsbesluit is budgetneutraal ingezet, wat inhoudt dat de gronden na gereedheid van de grondexploitatie, kostendekkend terug verkocht worden aan de CPO leden. Voordat overgegaan kan worden tot uitvoering van de grondexploitatie, dienen eerst de benodigde overeenkomsten gesloten te worden. Dit proces is afgerond op 8 april 2025.
150 In december 2025 heeft het ontwerp van het omgevingsplan ter inzage gelegen en in juni 2026 heeft de raad het omgevingsplan vastgesteld. Deze ligt momenteel open voor bezwaar. Bij geen bezwaar is het omgevingsplan onherroepelijk. Paragraaf 8 - Openbaarheidsparagraaf Op 1 mei 2022 trad de Wet Open Overheid (Woo) in werking. De Woo heeft als doel een transparante overheid te bewerkstelligen. De Woo gaat uit van twee soorten informatieverschaffing: passieve openbaarmaking door middel van Woo-verzoeken, en actieve openbaarmaking waarbij de gemeente uit eigen beweging bepaalde informatiecategorieën openbaar maakt. Ten aanzien van de afhandeling van Woo-verzoeken heeft de gemeente Gulpen-Wittem vanaf 1 mei 2022 een centraal e-mailadres beschikbaar gesteld en haar website aangepast. Ook is een adviseur juridische zaken aangenomen die zich, voornamelijk, bezighoudt met de afhandeling van Woo- verzoeken en voorbereidingen op de verplichting tot actieve openbaarmaking van overheidsinformatie. • Wij ontvangen elk jaar meer Woo-verzoeken. Het gaat steeds vaker om complexe en omvangrijke verzoeken, waardoor de afhandeling ervan veel tijd vergt. • Eén van de verplichtingen uit de Woo is het actief openbaar maken van overheidsinformatie. De wetgever heeft 17 informatiecategorieën geformuleerd die openbaar gemaakt moeten worden.
De verplichting tot openbaarmaking van deze documenten treedt gefaseerd in werking. De inwerkingtreding is onderverdeeld in verschillende tranches. De eerste tranche is in november 2024 in werking getreden. Hiermee werd het onder andere verplicht om bereikbaarheids- en organisatiegegevens beschikbaar te stellen. • De tweede tranche, waarvoor geldt dat ze nog niet in werking is getreden, omvat bijvoorbeeld de categorieën vergaderstukken van de gemeenteraad en convenanten. In totaliteit zijn er vier tranches die op termijn actief openbaar moeten worden gemaakt. Gemeente Gulpen-Wittem houdt goed in de gaten wanneer de verplichting per categorie in werking treedt en inventariseert voortdurend aan welke verplichting zij (eventueel al voor inwerkingtreding) kan voldoen en hoe zij de organisatie het beste hierop kan voorbereiden. • Voor het actief openbaar maken van documenten is door het Rijk gewerkt aan een verwijsindex en een zoekfunctie om openbaar te maken informatie te ontsluiten. Daarvoor is de Woo-index ontwikkeld. Deze index verwijst naar documenten die door bestuursorganen zijn gepubliceerd en een aanvullende zoekfunctionaliteit maakt de documenten in deze collecties centraal doorzoekbaar. De verplichtingen uit de eerste tranche zijn verwerkt en vindbaar in de Woo-index voor de gemeente Gulpen-Wittem.
151 • Vooralsnog worden de openbaar te maken documenten op grond van de verplichting van de eerste tranche geplaatst op de raadsinformatiesite via iBabs. Vervolgens wordt de vindplaats van deze documenten gekoppeld in de Woo-index. Voor de langere termijn wil gemeente Gulpen-Wittem komen tot een meer duurzame en geïntegreerde oplossing voor het publiceren van Woo-documenten. Dit wordt meegenomen in de implementatie van het nieuwe zaaksysteem. Bij de aanschaf hiervan is nadrukkelijk rekening gehouden met de mogelijkheid om documenten die op grond van de Woo openbaar moeten worden gemaakt, op een toegankelijke en duurzame wijze te publiceren. De paragrafen zijn bedoeld om een goed inzicht te geven in de financiële positie en het financiële beheer van de gemeente. Dit doen we door onderwerpen, die versnipperd in de begroting staan, te bundelen in een kort overzicht. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting. Het BBV schrijft zeven paragrafen voor: 1. Lokale heffingen (paragraaf 2.2.1). 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing (paragraaf 2.2.2). 3. Onderhoud kapitaalgoederen (paragraaf 2.2.3). 4. Financiering (paragraaf 2.2.4). 5. Bedrijfsvoering (paragraaf 2.2.5). 6. Verbonden partijen (paragraaf 2.2.6). 7. Grondbeleid (paragraaf 2.2.7). 8. Openbaarheidsparagraaf (paragraaf 2.2.8).
Hoofdstuk 2: Financiële begroting Hoofdstuk 2 inleiding De financiële begroting bestaat uit een overzicht van baten en lasten en de uiteenzetting van de financiële positie. Het kan als een recapitulatie gezien worden van de budgetten zoals deze zijn opgenomen in het programmaplan. Dit hoofdstuk omvat verschillende onderdelen die in de onderstaande alinea’s worden toegelicht. Overzicht baten en lasten per programma In de volgende tabel staan de totale lasten en baten per programma. Deze gegevens komen overeen met de grafieken per programma. Zoals weergegeven is het boekjaar 2027 sluitend, net zoals alle jaren in de meerjarenraming (2027-2029) een positief resultaat zien. Als toelichting op de tabel nog de volgende opmerkingen: • | Bij de berekening van de algemene uitkering is uitgegaan van de cijfers volgens de septembercirculaire 2026. • | Decentralisatie uitkeringen die via de algemene uitkering ter beschikking worden gesteld en waar beleid aan ten grondslag ligt wordt geraamd conform het in het beleid overeengekomen budget. • | Bij gemeenschappelijke regelingen is voor de budgetten uitgegaan van de laatst bekende cijfers, van deze verbonden partijen. • | T.a.v. “de jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume” vermelden wij hier, dat dit betrekking heeft op de kosten die samenhangen met individueel keuze budget (IKB).
Rechten en plichten zijn, indien van toepassing, verwerkt in de exploitatie. Voor de pensioenverplichtingen van voormalige wethouders is een separate voorziening in gebruik (Voorziening pensioengelden). Programma | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 0 | Bestuur en | 40.526.103 | 39.053.027 | 40.183.981 | 39.968.163 | 40.163.430 | 41.641.228 Ondersteuning 1 | Veiligheid | 490.553 | 427.255 | 501.113 | 426.441 | 70.229 | 72.069 2 | Verkeer, vervoer en | 475.080 | 155.387 | 76.362 | 76.522 | 76.686 | 76.855 waterstaat 3 | Economie | 2.555.997 | 2.974.161 | 2.971.598 | 2.974.106 | 2.976.687 | 2.979.342 4 | Onderwijs | 385.137 | 239.305 | 269.946 | 270.616 | 271.306 | 272.016 5 | Sport, Cultuur en | 277.017 | 121.111 | 229.379 | 127.742 | 131.203 | 134.764 Recreatie 6 | Sociaal domein | 5.147.309 | 4.986.395 | 3.458.897 | 3.624.365 | 3.739.913 | 3.556.872 7 | Volksgezondheid en | 5.381.726 | 5.498.149 | 5.894.336 | 5.678.077 | 6.064.097 | 6.476.644 Milieu 152 Programma | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 8 | Volkshuisvesting, | 667.400 | 578.153 | 552.169 | 552.169 | 552.169 | 552.169 Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Totaal van baten | 55.906.321 | 54.032.944 | 54.137.781 | 53.698.201 | 54.045.720 | 55.761.958 0 | Bestuur en | 14.831.293 | 15.487.031 |
14.373.387 | 13.355.152 | 13.308.389 | 13.383.985 Ondersteuning 1 | Veiligheid | 3.119.355 | 2.933.107 | 3.004.441 | 3.069.812 | 2.749.321 | 2.810.176 2 | Verkeer, vervoer en | 3.135.963 | 2.976.440 | 2.892.044 | 3.000.104 | 3.097.378 | 3.088.191 waterstaat 3 | Economie | 975.679 | 935.201 | 944.864 | 958.461 | 960.197 | 963.685 4 | Onderwijs | 2.468.594 | 1.979.139 | 2.055.796 | 2.119.461 | 2.109.507 | 2.086.216 5 | Sport, Cultuur en | 4.923.552 | 4.164.059 | 4.387.889 | 4.251.215 | 4.241.222 | 4.236.251 Recreatie 6 | Sociaal domein | 17.513.848 | 18.153.140 | 17.295.056 | 17.442.715 | 17.380.190 | 17.007.715 7 | Volksgezondheid en | 5.313.147 | 6.220.045 | 6.572.196 | 6.476.583 | 6.786.198 | 7.104.035 Milieu 8 | Volkshuisvesting, | 1.627.019 | 2.278.360 | 2.157.807 | 2.096.988 | 2.116.537 | 2.139.808 Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Totaal van lasten | 53.908.450 | 55.126.521 | 53.683.480 | 52.770.492 | 52.748.940 | 52.820.064 Saldo van | 1.997.872 | -1.093.57 | 454.301 | 927.709 | 1.296.780 | 2.941.894 baten en | 7 lasten Stortingen in | -1.542.716 | -189.126 | -155.391 | - | - | - de reserve Onttrekkingen | 2.291.616 | 1.195.019 | 296.628 | 70.430 | 26.492 | 26.492 aan de reserve Totaal | 2.746.772 | -87.684 | 595.538 | 998.139 | 1.323.272 | 2.968.386 resultaat Baten en lasten per taakveld Baten en Lasten per Taakveld In de volgende tabel is per taakveld de
raming van de baten en lasten en het saldo te zien voor het begrotingsjaar 2027. De indeling van de taakvelden is conform BBV opgezet. 153 Programma | Taakveld | Taakveld | Omschrijving taakveld | Lasten | Baten | Saldo BBV 0 | 60010 | 0.1 | Bestuur | 1.431.858 | - | -1.431.858 0 | 60020 | 0.2 | Burgerzaken | 1.023.637 | 412.113 | -611.525 0 | 60030 | 0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden | 237.163 | 183.799 | -53.364 0 | 60040 | 0.4 | Overhead | 10.843.501 | 162.100 | -10.681.40 1 0 | 60050 | 0.5 | Treasury | -52.299 | 328.518 | 380.817 0 | 60061 | 0.61 | OZB woningen | 139.201 | 3.438.214 | 3.299.013 0 | 60062 | 0.62 | OZB niet-woningen | 63.925 | 1.578.261 | 1.514.336 0 | 60064 | 0.64 | Belastingen overig | 17 | - | -17 0 | 60070 | 0.7 | Algemene uitkeringen en overige | 671.391 | 34.080.954 | 33.409.563 uitkeringen gemeentefonds 0 | 60080 | 0.8 | Overige baten en lasten | 14.994 | 22 | -14.972 0 | 60090 | 0.9 | Vennootschapsbelasting (VpB) | - | - | - 0 | 60100 | 0.10 | Mutaties reserves | 155.391 | 296.628 | 141.237 0 | 60110 | 0.11 | Resultaat van de rekening van baten en | - | - | - lasten 1 | 61010 | 1.1 | Crisisbeheersing en brandweer | 1.795.704 | 125.000 | -1.670.704 1 | 61020 | 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 1.208.738 | 376.113 | -832.625 2 | 62010 | 2.1 | Verkeer en vervoer | 2.827.585 | 60.750 | -2.766.835 2 | 62020 | 2.2 | Parkeren | 59.281 | 10.112 |
-49.169 2 | 62040 | 2.4 | Economische havens en waterwegen | 2.697 | - | -2.697 2 | 62050 | 2.5 | Openbaar vervoer | 2.480 | 5.500 | 3.020 3 | 63010 | 3.1 | Economische ontwikkeling | 170.296 | - | -170.296 3 | 63030 | 3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 108.001 | 7.700 | -100.301 3 | 63040 | 3.4 | Economische promotie | 666.567 | 2.963.898 | 2.297.331 4 | 64020 | 4.2 | Onderwijshuisvesting | 1.154.208 | 58.116 | -1.096.092 4 | 64030 | 4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 901.588 | 211.830 | -689.758 5 | 65010 | 5.1 | Sportbeleid en activering | 101.021 | - | -101.021 5 | 65020 | 5.2 | Sportaccommodaties | 966.141 | 117.979 | -848.162 5 | 65030 | 5.3 | Cultuurpresentatie, cultuurproductie en | 337.100 | - | -337.100 cultuurparticipatie 5 | 65040 | 5.4 | Musea | 183.464 | - | -183.464 5 | 65050 | 5.5 | Cultureel erfgoed | 291.130 | - | -291.130 5 | 65070 | 5.7 | Openbaar groen en (openlucht) | 2.067.874 | 6.400 | -2.061.474 recreatie 5 | 65060 | 5.6 | Media | 441.158 | 105.000 | -336.158 6 | 66010 | 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | 1.597.410 | 63.012 | -1.534.398 6 | 66011 | 6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie | - | - | - 6 | 66020 | 6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | - | - | - 6 | 66020-1 | 6.2 | Toegang en eerstelijnsvoorzieningen | - | - | - 154 Programma | Taakveld | Taakveld | Omschrijving taakveld | Lasten | Baten | Saldo BBV 6 | 66021 |