CConstaterende datGulpen-Wittem
Koppel je AI →
Document · PDF

Rapportage Rekenkamer Gulpen-Wittem over externe inhuur [B.26.03288]

Raadsvergadering 15 oktober 2026, gemeente Gulpen-WittemBij agendapunt: A 311 - Rekenkameronderzoek over externe inhuur11.947 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Raadsleden hebben in de bijeenkomst aangegeven dat zij geen goed beeld hebben van de inhuur van capaciteit door de gemeente, noch binnen de formatie (bij vervanging verlof of vacatures), noch op projecten. Zij beschouwen dit primair als een communicatievraagstuk: onvoldoende informatie over de inhuur. Men heeft geen inzicht in de afwegingen die het college maakt inzake inhuur. Graag zou men van het college en de organisatie informatie krijgen over hoe met inhuur wordt omgegaan: waar is inhuur aan de orde, wanneer wordt overgegaan tot inhuur, en voor welke onderdelen huren we in? Daarbij kan ook aangegeven worden dat wordt ingehuurd omdat de capaciteit voor een project of een andere klus niet aanwezig is, of dat de benodigde expertise niet aanwezig is in de organisatie. Raadsleden sluiten niet uit dat het beeld dat in de raad leeft dat er (te) veel wordt ingehuurd, niet juist is. Meer transparantie door het college kan daarin opheldering bieden, vinden zij. In de bijeenkomst wordt gesuggereerd dat bijvoorbeeld een beslisboom wordt gepresenteerd waarin de raad in het algemeen inzicht krijgt in hoe wordt afgewogen, zonder dat men over individuele gevallen wordt geïnformeerd. Daarbij wordt ook aandacht gevraagd voor het meenemen van alternatieven voor inhuur door met buurgemeenten capaciteit delen en uit te wisselen.

Men oppert de mogelijkheid van een kennis en capaciteitspool van gemeenten. Ook zijn wellicht scenario’s mogelijk waarin het college schetst wat de alternatieven zijn en welke keuzes onder welke omstandigheden mogelijk zijn om de vereiste capaciteit en kwaliteit te kunnen inzetten. Opgemerkt is dat veel inhuur het gevolg is van beleid dat het Rijk van gemeenten vraagt, zoals de invoering van de omgevingswet, het energiebeleid en de decentralisaties. Dat zou ook duidelijk kunnen worden gemaakt: wanneer is inhuur het gevolg van eigen keuzes die worden gemaakt voor de reguliere taakuitvoering en wanneer is inhuur nodig omdat er nieuwe taken bij de gemeente worden gelegd? Het college kan volgens raadsleden ook aangeven onder welke omstandigheden vanwege rijksbeleid men wel of niet moet kiezen voor inhuur, welke keuzeruimte men heeft. Er is behoefte aan meer transparantie. Raadsleden melden dat ze liever niet voor verrassingen geplaatst worden: zowel als er meer moet worden uitgegeven als wanneer er minder aan inhuur hoeft te worden uitgegeven. Minder geld voor inhuur komt voor in het geval van ontwikkelingen in projecten. Men wil graag gedurende een traject en gedurende het jaar, bijvoorbeeld in Buraps, geïnformeerd worden over hoe de inhuur zich ontwikkelt.

Daarbij kan de relatie duidelijk worden gemaakt tussen voortgang van een project, de meevallers, de 25 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 tegenvallers enerzijds en inhuur op dat project anderzijds. Ook bij verandering van inzet van externe inhuur (en externe advisering) kan de raad worden meegenomen in de afwegingen die worden gemaakt. Zeker wanneer de raad of raadsleden ook in een traject betrokken zijn, zoals het geval is geweest bij het beleid inzake de Kampeerwet. Het gaat de raadsleden niet om meebeslissen of invloed uitoefenen op de beslissing van het college, maar om inzicht in afwegingen. Uiteraard behoudt men wel de ruimte om daar wat van te vinden en dat aan het college te melden. Er is bij raadsleden behoefte om bij voorstellen voor projectbudgetten, waarbij inhuur van bijvoorbeeld projectleiderschap aan de orde is, inzicht te krijgen in het deel van het budget dat gebruikt kan worden voor de inhuur. Bij voortgangsrapportages over een project kan daar dan aan worden gerefereerd. Tijdens de bijeenkomst is aangegeven dat Raadsinformatiebrieven informatie over projecten bevatten, maar er staat weinig in over de financiºn van een project in. Dat kan anders, menen raadsleden. In de bijeenkomst met raadsleden is wel gesproken over de acties die de raad kan ondernemen als het gaat om inhuur.

Daarbij werd bijvoorbeeld geopperd dat als er onvoldoende budget is voor inhuur in een project, of de expertise niet tijdig kan worden ingehuurd, overwogen kan worden een project of een klus uit te stellen of te spreiden over een langere tijd. In die afweging wil de raad dan wel meegenomen worden. Onderkend wordt dat de raad soms (te) ambitieus is als het gaat om projecten of werkzaamheden. Als dat het geval is gelet op de mogelijkheid van inzet van projectcapaciteit, dan kan het college dat teruggeven en een voorstel voor doen, hoe daarmee kan worden omgegaan. In de bijeenkomst werd onderkend dat de informatie niet te gedetailleerd en met te veel diepgang moet zijn. Het college kan meer informatie verstrekken op het voor de raad, gelet op de verantwoordelijkheden en bevoegdheden, juiste abstractieniveau en algemeenheidsniveau. Daarbij wordt in elk geval aandacht gevraagd voor informatie over (te verwachten) budgetoverschrijdingen en hoe het college daarmee wil omgaan. Inhuur binnen de reguliere formatieruimte, vanwege langdurige verloven of openstaande vacatures zouden raadsleden graag in een samenvattend overzicht gepresenteerd zien in de planning&control (P&C) documenten.

Daarbij kan worden gedifferentieerd naar typen inhuur: voor verloven, overbrugging vacatures, specifieke kennis en vaardigheden, projecten en dergelijke – naar de typen die in hoofdstuk 1 van dit rapport zijn genoemd.. Er is behoefte bij raadsleden om met het college en onderling binnen de raad van gedachten te wisselen over het onderwerp inhuur. Daardoor ontstaat volgens raadsleden beter inzicht in en begrip van de inhuur door de gemeente. Daarbij kan duidelijk worden welke kennis, kunde en capaciteit in huis is voor de uitvoering van beleid of projecten en waarvoor moet worden ingehuurd, of met buurgemeenten naar een oplossing moet worden gezocht. 26 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 Conclusies en aanbevelingen Conclusies In de conclusies worden de onderwerpen uit de vragen aangehouden 1. Sinds de aanbevelingen van de rekenkamercommissie in 2010 is er veel veranderd in de organisatie van de gemeente Gulpen-Wittem, de gemeentelijke taken, de benodigde capaciteit en expertises en de arbeidsmarkt. Veel van de aanbevelingen zijn tijdgebonden of zijn op een of andere wijze wel doorgevoerd in de organisatie. Dat laatste is dan niet zozeer gebeurd als directe uitvoering van de aanbevelingen, maar als gevolg van ontwikkelingen in de gemeentelijke organisatie en het management van de organisatie.

Er is een geheel andere situatie ontstaan dan destijds door de rekenkamercommissie werd aangetroffen, zowel wat betreft de bezetting van de formatie als inhuur van capaciteit en de procedures en werkwijzen die daarbij worden gevolgd. In relatie tot de aanbevelingen van de rekenkamercommissie kan het volgende worden geconstateerd: • er is een werkprocesbeschrijving dat als protocol kan dienen; • er worden intern expliciet afwegingen gemaakt omtrent wel of niet inhuren; • er zijn contacten met de buurgemeenten over alternatieven voor inhuur; • HRM (P&O) heeft een centrale rol bij werving en bij inhuur; • inkoopregels worden in acht genomen, zoals via IGOM als bij overige inhuur; • er is een raamcontract voor inhuur via IGOM. Wat nog niet is gerealiseerd van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie: • er zijn geen expliciete uitspraken van de gemeenteraad over inhuurbeleid; het onderwerpen is in zijn algemeenheid niet in de raad besproken; • er is geen expliciet door het college (of raad) vastgesteld inhuurbeleid; • tot een paar jaar geleden was er binnen de gemeentelijke organisatie nog geen systematisch inzicht in de omvang van inhuur; dat is nu wel het geval; • er is geen aparte dossiervorming op het niveau van individuele inhuur.

In dit onderzoek is vastgesteld, dat het niet realiseren van deze vier laatste aanbevelingen geen beletsel vormen voor een doelmatige en doeltreffende inhuur door de gemeente. 2. De omvang van de inhuur is voor een deel bepaald door de taakontwikkeling van de gemeente en de wijziging van de nationale regelgeving. De invoering van de Omgevingswet en de regionale energiestrategie hebben bijvoorbeeld tijdelijk gezorgd voor een groei in de inhuur van capaciteit die in de gemeente niet direct aanwezig was, zowel wat betreft specifieke capaciteit als benodigde omvang van de capaciteit. 3. De inhuur op bestaande formatie, vanwege verloven en overbrugging periodes dat vacatures open staan, heeft een relatie met de structurele bezetting van de formatie en interne maatregelen voor opvang van tijdelijk wegvallen van de bezetting. Daar wordt met name de afgelopen drie jaar intern op gestuurd. Dat resulteert in een gestage afname van de betreffende inhuur. 4. Op basis van de meerjarige cijfers in de planning&control-documenten van de gemeente is geen goed beeld te krijgen van de ontwikkeling in de inhuur over meerdere jaren. De gecorrigeerde cijfers komen niet overeen met de door het BBV vereiste Beleidsindicator Inhuur die de afgelopen jaren in de documenten is opgenomen.

En in de Personeelsmonitor van het A&O-fonds zijn weer andere cijfers 27 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 opgenomen. Er is aldus geen betrouwbaar en geldig beeld van de precieze omvang en ontwikkeling van de inhuur door de gemeente en om welke typen inhuur het op hoofdlijnen gaat. 5. De gemeente kent inhuur voor zowel het tijdelijk wegvallen van reguliere bezetting van de formatie als voor projecten en bijzondere beleidsprogramma’s en bedrijfsvoeringsvraagstukken (onder meer op het vlak van zaakgericht werken en ICT- programma’s). Ook is er inhuur voor het tijdelijk beschikbaar hebben van extra capaciteit. 6. De gemeente kent sinds drie jaren een beschreven procedure voor zowel werving als inhuur van capaciteit. Sinds de betreffende documenten zijn vastgesteld wordt conform gewerkt. De gemeente is al jaren aangesloten bij IGOM-inhuurdesk Midden- en Zuid Limburg. Zoveel mogelijk inhuur verloopt via die inhuurdesk. Daarbij is geborgd dat de regels voor inkoop en inhuur worden gevolgd. Indien IGOM een gevraagde capaciteit niet kan leveren, gaat de gemeente zelf over tot inhuur op de markt. Daarbij worden de inkoop- en aanbestedingsregels van de gemeente in acht genomen. 7.

De procesbeschrijving voor werving en selectie, inclusief inhuur die de gemeente ambtelijk heeft vastgesteld, wordt momenteel impliciet bestuurlijk en ambtelijk als ‘beleid’ gehanteerd. Zij is er op gericht om op de reguliere formatie zo min mogelijk in te huren. De procesbeschrijving is integraal onderdeel van het HRM-beleid en handelen. 8. De gemeente heeft met een aantal buurgemeenten afspraken gemaakt over het beschikbaar hebben van specifieke capaciteit en het gebruik maken van elkaars capaciteit. Het gaat om een beperkt aantal functies. 9. De handelwijzen die recent intern zijn vastgelegd zijn nog niet geºvalueerd op hun doorwerking en effectiviteit. Zoals in conclusie 4 is genoemd is de rapportage over inhuur in P&C-documenten beperkt. De cijfers die wel worden gepresenteerd geven geen eenduidig beeld van de inhuur, en zeker niet van de typen inhuur. Ook wordt de inhuur en de eventuele ontwikkelingen en bijzondere omstandigheden niet kwalitatief toegelicht. In de voorstellen die betrekking hebben op uitvoering van (grotere) projecten wordt geen informatie verstrekt over omvang van de in te huren capaciteit. Ook wordt in rapportages over de projecten niet ingegaan op de inhuur voor die projecten. 10. Door de informatie die in de P&C-documenten en in projectdocumenten over inhuur is opgenomen, kan de raad zich geen goed beeld vormen van de inhuur door de gemeente.

Dit wordt bevestigd door raadsleden waarmee is gesproken in dit rekenkameronderzoek. Raadsleden hebben geen inzicht in de overwegingen en werkwijzen van het college en de gemeentelijke organisatie inzake de inhuur van capaciteit. Er is wel behoefte aan dat inzicht omdat inhuur moet plaatsvinden binnen de budgettaire kaders. Ook willen raadsleden voorkomen dat bij de raad een onjuist beeld ontstaat over inhuur, in het kader van zijn controlerende rol. 11. De rechtmatigheid van de inhuur door de gemeente Gulpen-Wittem is gewaarborgd doordat wordt gewerkt conform de procedures bij de inhuur-desk IGOM en de gemeente bij overige inhuur de inkoop en aanbestedingsregels van de gemeente volgt. De doelmatigheid van de inhuur van capaciteit op de reguliere formatie wordt recentelijk vergroot, doordat binnen de gemeentelijke organisatie interne oplossingen worden gezocht voor tijdelijke situaties, die uitgaven voor inhuur beperken. Het streven 28 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 naar zo min mogelijk inhuur en vermijding van inhuur is doelmatig te noemen. De doeltreffendheid van inhuur kan alleen per geval worden beoordeeld. Recent is inhuur op de invoering van de Omgevingswet doeltreffend gebleken, doordat met behulp van ingehuurde capaciteit de gemeente is voorbereid op de uitvoering van de Omgevingswet.

De informatievoorziening aan de raad over omvang van, overwegingen voor, doelmatigheid en doeltreffendheid van inhuur is beperkt. De raad heeft daardoor onvoldoende inzicht in de besteding van financiºle middelen die hij beschikbaar stelt en die ten dele worden gebruikt voor inhuur. Aanbevelingen Op grond van de conclusies van dit rekenkameronderzoek, kan samenvattend worden gesteld dat er inzake de inhuur van externe capaciteit er primair sprake is van een informatie- en communicatievraagstuk. Daarop zijn de aanbevelingen gericht. 1. De rekenkamer vindt het wenselijk de in de paragraaf Bedrijfsvoering van de begroting en de jaarrekening van de gemeente expliciet aandacht wordt besteed aan inhuur van capaciteit. Daarbij kunnen getalsmatig de verwachte respectievelijk gerealiseerde inhuur – en de kosten daarvan – worden opgenomen. Naast uitgaven voor inhuur is het gewenst dat ook inzicht wordt geboden in de omvang qua formatie. Tevens adviseert de rekenkamer dat in de toelichting op de cijfers wordt genoemd op welke onderdelen van de gemeentelijke taakuitvoering wordt, respectievelijk is ingehuurd, alsmede op de aanleiding van de inhuur, zoals overbrugging vacatures, opvang ziekte/zwangerschapsverlof en inhuur van specifieke deskundigheid.

Bij de invulling van de door het BBV vereiste beleidsindicator voor inhuur dient aandacht te worden besteed aan de overeenstemming met de overige cijfers over inhuur in de begroting en rekening. 2. Bij informatie over projecten in de jaarlijkse planning&control documenten (begroting, bestuursrapportages en rekening) adviseert de rekenkamer het college om specifiek aandacht te besteden aan de inhuur van capaciteit voor het project. In de periodieke bestuursrapportages kan er voor worden gekozen alleen te rapporteren indien inhuur en de uitgaven daarvoor afwijken van de vooraf verwachte en begrootte inhuur. 3. In projectvoorstellen waarover de gemeenteraad apart beslist, adviseert de rekenkamer om in geval van noodzakelijke inhuur (voor projectleiding, ondersteuning of inhoudelijke capaciteit), de inhuur en de verwachte omvang ervan apart te benoemen. Daarbij kan inzichtelijke worden gemaakt dat uitgaven voor inhuur voor het project onderdeel uitmaken van het gevraagde projectkrediet. 4. Bij aparte voortgangsrapportages aan de gemeenteraad over projecten adviseert de rekenkamer het college om ook in te gaan op de voortgang van de inzet van externe capaciteit en ondersteuning. 5.

De rekenkamer adviseert de gemeenteraad het college te verzoeken om het initiatief te nemen om met buurgemeenten verder te verkennen wat nog meer mogelijkheden zijn om capaciteiten op taakvelden met elkaar te delen en uit te wisselen, als alternatief voor van inhuur van externe capaciteit door de respectievelijke gemeenten. 6. De rekenkamer adviseert de gemeenteraad het college te vragen om in een notitie toe te lichten op welke wijze het college afwegingen maakt omtrent inhuur ter vervanging van reguliere capaciteit (binnen de formatie), inhuur voor extra inzet en in 29 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 projecten. De notitie kan aanleiding zijn om in de raad of een raadscommissie met het college van gedachten te wisselen over inhuur door de gemeente Gulpen-Wittem. 7. De rekenkamer komt niet met directe aanbevelingen voor het college over de interne organisatie van de gemeente. Toch adviseert de rekenkamer in dit geval het college door te gaan op de ingeslagen weg van human resource management inzake werving en selectie van personeel, behoud van bezetting van de formatie en de werkwijzen bij externe inhuur van capaciteit. De rekenkamer adviseert het college hierover actiever te communiceren richting de gemeenteraad dan de afgelopen jaren is gebeurd.

30 Onderzoek externe inhuur 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 Bijlage 1 Interviews Raads- en commissieleden die hebben deelgenomen aan de bijeenkomst van 24 juni 2026. • Willy Brandsma – Pro • Jack Cremers – GWL • Hans Veldhuis – GWL • Ineke van der Laan – Doe 22 • RenØ Nijssen – Pro • Ralph Hamakers – fractie Franssen • Rianne Schoenmakers – Doe 22 • Mark Theunissen – VVD Geïnterviewde functionarissen • Burgemeester, tevens portefeuillehouder personeel en organisatie • Gemeentesecretaris • Afdelingshoofd Bestuursdienst • Afdelingshoofd Dienstverlening • Afdelingshoofd Omgeving • Afdelingshoofd Samenleving • Coördinator en medewerker Team Personeel en Organisatie Bijlage 2. Documenten De volgende documenten zijn betrokken in dit onderzoek Gemeente Gulpen-Wittem • | Begroting 2023. Meerjarenraming 2024-2026 • | Begroting 2024. Meerjarenraming 2025-2027 • | Begroting 2025. Meerjarenraming 2026-2028 • | Begroting 2026. Meerjarenraming 2027-2029 • | Jaarstukken 2024 • | Memo inzet ZZP’ers na 1 januari 2025 (intern ambtelijk memo) • | Raadsvoorstel Scenariokeuze verduurzamen gemeentehuis, 24-01-2024 • | Regeling Procedure werving en selectie, 16-05-2023 (collegeregeling) • | Werving en selectie.

Procesbeschrijving, 13-1-2026 (intern document) Gemeente Beek, Jaarrekeningen 2023 en 2024 Gemeente Heeze-Leende, Begrotingen 2023, 2024, 2025 en 2026 Gemeente Meerssen, Begrotingen 2023, 2024, 2025 en 2026 Gemeente Valkenburg aan de Geul, Begrotingen 2023, 2024, 2025 en 2026 A&O fonds, Personeelsmonitor gemeenten 2024 Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV), 2003 31 | Onderzoek externe inhuur | 22 juli 2026 | Kenmerk: 25295-005 Verschil zien, verschil maken Belangrijke vraagstukken schreeuwen om werkende oplossingen. > Wij ontwikkelen ze. Contactpersoon: Henry Potman T +31 6-27085504 KplusV T +31 26-3551355 info@kplusv.nl www.kplusv.nl Amsterdam • Arnhem • Rotterdam • Groningen Classificatie: Extern In opdracht van de Rekenkamer Gulpen-Wittem

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gulpenwittem.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a7ea24e4-5daa-4354-8985-5ff754b14691?agendaItemId=70ac095f-371e-4eb2-80f2-b23f0a3ab33f