Voortgang Fonds Energietransitie per Q2 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp

Voortgang Fonds Energietransitie per Q2 2026

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 5

125986-2026 Openbaar

Portefeuillehouder

Broeksma

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 6 Jaar 2026 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: I. kennis te nemen van de voortgangsrapportage FET per Q2 2026; II. de volgende wijzigingsbesluiten vast te stellen: a. Verordening tot wijziging van de Verordening stimuleringslening Eerlijke Energietransitie gemeente Groningen 2023; b. Verordening tot wijziging van de Verordening verzilverlening Eerlijke Energietransitie gemeente Groningen 2023; c. Verordening tot wijziging van de Verordening maatwerklening Eerlijke Energietransitie gemeente Groningen 2023; III. deze wijzigingsbesluiten bekend te maken via lokaleregelgeving.overheid.nl en in werking te laten treden op de dag na bekendmaking.

Samenvatting

Met dit raadsvoorstel en de bijbehorende bijlagen wordt uw raad geïnformeerd over de voortgang van het Fonds Energietransitie (FET) per Q2 2026. Het FET bundelt gemeentelijke en rijksmiddelen voor de energietransitie in Groningen. In de bijgevoegde voortgangsrapportage is opgenomen hoe deze middelen worden ingezet voor onder meer de isolatie van particuliere woningen, via subsidies en leningen voor eigenaar‑bewoners en VvE’s. Daarnaast wordt voorgesteld om op drie onderdelen aanpassingen door te voeren in de bestaande leningenverordeningen. In de uitvoering is gebleken dat deze op onderdelen niet aansluiten bij de uitvoeringspraktijk. Het betreft een wijziging van de voorwaarden voor woonboten, een aanscherping van de maatregelen binnen de Maatwerklening en een uitbreiding van de Verzilverlening met de mogelijkheid om een eenmalige VvE‑bijdrage voor verduurzamingsmaatregelen te financieren.

B&W-besluit d.d.: 12 mei 2026

Vervolg voorgesteld raadsbesluit

Aanleiding en doel

In februari 2022 heeft u besloten tot de oprichting van het Fonds Energietransitie (FET). Ook is afgesproken dat u jaarlijks wordt geïnformeerd over de voortgang en de inzet van de middelen. Met dit raadsvoorstel en de bijlagen wordt invulling gegeven aan deze afspraak. U ontvangt de voortgangsrapportage FET per Q2 2026 in de bijlage, waarin inzicht wordt gegeven in de stand van zaken van de beschikbare middelen en de wijze waarop deze worden ingezet. Ook ontvangt u een brief het Uitvoeringsplan Isoleren particuliere woningen 2026–2030 met kenmerknummer: 432082026. Dit uitvoeringsplan is vastgesteld en beschrijft hoe eigenaren de komende jaren worden ondersteund bij het isoleren van hun woning. Het uitvoeringsplan en het Fonds Energietransitie (FET) kennen veel raakvlakken, omdat een belangrijk deel van de middelen uit het FET wordt ingezet voor de isolatieaanpak. Tegelijkertijd is het FET breder van opzet en bedoeld voor de energietransitie in de volle breedte. In eerdere rapportages werden naast de financiële inzet van het FET ook werkwijzen toegelicht. Deze werkwijzen zijn inmiddels uitgewerkt en ondergebracht in het Uitvoeringsplan Isoleren particuliere woningen. Daarmee ligt de focus van deze rapportage weer op de financiële voortgang en inzet van het FET.

Met deze keuze vervalt de benaming “Voortgang Eerlijke Energietransitie” die eerder is gebruikt en ontvangt u voortaan een afzonderlijke financiële rapportage over het FET en inhoudelijk de werkwijzen bij het uitvoeringsplan isolatie. Daarnaast stellen we uw raad voor besluiten te nemen over drie aanpassingen in de leningenverordeningen. Binnen het Fonds Energietransitie (FET) zijn verduurzamingsleningen beschikbaar voor bewoners die hun woning willen verduurzamen. Er is gebleken dat onderdelen van de huidige regelingen niet aansluiten op de praktijk. Kader

In het besluit ‘Kaders en uitgangspunten Fonds Energietransitie en gemeentelijke exploitatie duurzame energie’ van 16 februari 2022 (referentienummer 615619-2021) heeft u het Fonds Energietransitie opgericht, hieraan € 2 miljoen toegevoegd en opdracht gegeven tot nadere uitwerking. Op 28 september 2022 heeft u de ‘Inrichting Fonds Energietransitie’ (registratienummer 337991-2022) vastgesteld. Daarbij zijn de drie Verduurzamingsleningen in werking getreden. In de tussentijd is de besteding van de € 2 miljoen gewijzigd en is het FET aangevuld met middelen uit het Volkshuisvestingsfonds, Energiearmoede, het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en middelen uit het programma Nij Begun (maatregel 29). Jaarlijks wordt u geïnformeerd over de voortgang van het FET. Hieronder ziet u de eerdere rapportages: ‘Voortgang en opschaling wijkenergieaanpak’, april 2023 (referentienummer 135225-2023); ‘Actualisatie Fonds Energietransitie Q4 2023’, december 2023 (referentienummer 333509-2023); ‘Rapportages voortgang aanpak Eerlijke Energietransitie Q2 2024’, juni 2024 (referentienummer 155895-2024); ‘Voortgang Eerlijke Energietransitie per Q4 2024’, februari 2025 (referentienummer 355872-2024). Argumenten en afwegingen

Met de voortgangsrapportage van het FET in de bijlage van de brief krijgt u inzicht in de beschikbare budgetten en de besteding daarvan. De eigen middelen worden ingezet als aanvullend vangnet naast landelijke regelingen, zodat ook huishoudens die daar niet terechtkunnen ondersteuning krijgen bij verduurzaming. De verduurzamingsleningen die onderdeel uit maken van het Fonds Energietransitie worden uitgevoerd via SVn. Dit betekent dat gemeentelijke regelingen moeten aansluiten op de productvoorwaarden van SVn. Er worden drie wijzigingen voorgesteld. Aanpassing regeling woonboten In de huidige verordening is opgenomen dat leningen voor woonboten zowel hypothecair als persoonlijk kunnen worden verstrekt. In afstemming met de uitvoeringsorganisatie SVn is gebleken dat voor woonboten uitsluitend een persoonlijke lening uitvoerbaar is. De Maatwerklening is alleen hypothecair mogelijk en kan daardoor niet worden toegepast op woonboten. De Stimuleringslening kan wel als persoonlijke lening worden verstrekt. Met deze aanpassingen worden beleid en uitvoering met elkaar in lijn gebracht en zodat inwoners precies weten wat ze wel en niet kunnen verwachten.

2

Leenbare maatregelen Maatwerklening De omschrijving van de leenbare maatregelen binnen de Maatwerklening wordt aangescherpt. In de huidige verordening zijn maatregelen opgenomen die zijn afgeleid van andere leenproducten en daardoor verwachtingen kunnen wekken die niet passen binnen de productvoorwaarden van de Maatwerklening. In afstemming met SVn is vastgesteld dat de Maatwerklening uitsluitend hypothecair kan worden verstrekt en bedoeld is voor investeringen bij zwaarwegende en urgente situaties, zoals collectieve en wijkgebonden energietransitie. Met deze aanpassing wordt de regeling verduidelijkt, beter uitvoerbaar gemaakt en om helderheid te bieden en teleurstellingen bij inwoners te voorkomen. Uitbreiding Verzilverlening voor VvE-bijdragen De Verzilverlening is bedoeld voor eigenaar-bewoners van 57 jaar en ouder die hun woning willen verduurzamen en daarbij gebruikmaken van de overwaarde van hun woning, maar onvoldoende leenruimte hebben via reguliere financiering. De lening kent geen tussentijdse aflossing; terugbetaling vindt plaats bij verkoop van de woning of bij overlijden. Voorgesteld wordt om de Verzilverlening uit te breiden met de mogelijkheid om een eenmalige VvE bijdrage te financieren die voortkomt uit verduurzamingsmaatregelen van een VvE.

Het gaat om een bijdrage die door de VvE wordt vastgesteld en die in één keer namens de eigenaar-bewoner aan de VvE kan worden overgemaakt. Voor de andere twee gemeentelijke leningen is deze uitbreiding niet mogelijk, omdat SVn deze vorm van financiering binnen die leningen niet kan aanbieden op dit moment. Een aandachtspunt bij dit voorstel is dat de financiering beperkt blijft tot een eenmalige bijdrage. In de praktijk kan verduurzaming binnen een VvE ook leiden tot een structureel hogere maandelijkse VvE bijdrage. Deze maandelijkse lasten kunnen met deze voorgestelde uitbreiding op dit moment niet worden gefinancierd. Momenteel wordt onderzocht of en op welke wijze dit wel mogelijk is. Maatschappelijk draagvlak en participatie

Door het wegnemen van financiële belemmeringen voor individuele eigenaar-bewoners kan binnen VvE’s vaker voldoende draagvlak ontstaan voor verduurzamingsbesluiten. Dit draagt bij aan het versnellen van de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad. Financiële consequenties

Voor het verstrekken van leningen is op dit moment voldoende budget beschikbaar binnen het Fonds Energietransitie. Door de uitbreiding van de Verzilverlening kan het gebruik van het leenbudget toenemen. Omdat bij deze lening geen tussentijdse aflossing plaatsvindt, vloeien middelen pas op langere termijn terug in het fonds. Dit kan betekenen dat tijdelijk minder ruimte beschikbaar is voor andere leningen. Overige consequenties

De voorgestelde aanpassingen hebben geen juridische of organisatorische consequenties die niet binnen de bestaande uitvoering kunnen worden opgevangen. Vervolg

U wordt via de jaarlijkse rapportage over het Fonds Energietransitie geïnformeerd over de voortgang en de inzet van de middelen. Als ontwikkelingen daartoe aanleiding geven, leggen wij voorstellen aan u voor. Lange Termijn Agenda

De volgende rapportage volgt in Q2 2027. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

3