Voorbereidingskrediet herinrichting Oude Ebbingestraat.pdf

Raadsvoorstel

Onderwerp

Voorbereidingskrediet herinrichting Oude Ebbingestraat

Telnr.

14 050

Registratienummer Classificatie

Bijlagen 0

387020-2025 Openbaar

Portefeuillehouder

Niejenhuis

Langetermijn agenda (LTA) Raad

LTA ja: LTA nee:

Geheim

Vertrouwelijk (bij gebruik van persoonsgegevens)

Maand 2 Jaar 2026 Niet op LTA

Voorgesteld raadsbesluit

De raad besluit: I. kennis te nemen van de opgave voor de herinrichting Oude Ebbingestraat; II. een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen voor het opstarten van het project tot het maken van een inrichtingsplan ter grootte van € 350.000,--; III. het voorbereidingskrediet te dekken uit de structurele middelen voor het programma Binnenstad; IV. de gemeentebegroting 2026 op deelprogrammaniveau overeenkomstig te wijzigen.

Samenvatting

In dit stuk wordt voorgesteld om de Oude Ebbingestraat te herinrichten als onderdeel van de afronding van het gebied grenzend aan de Grote Markt. De straat is een belangrijke aanlooproute, maar de huidige inrichting sluit niet meer aan bij het veranderende gebruik van de openbare ruimte in de binnenstad. Een herinrichting is nodig om van de Oude Ebbingestraat een groen en toegankelijk verblijfsgebied te maken waar fietsers en voetgangers het primaat hebben, en waar het aantrekkelijk is om te wonen, te winkelen, te ondernemen of te recreëren. Hiervoor wordt een integrale aanpak voorgesteld met aandacht voor programmering, vastgoed en veiligheid. Door voort te bouwen op het project Kwinkenplein wordt samenhang en efficiëntie bereikt. Voor het opstarten van de planvorming wordt uw raad gevraagd een voorbereidingskrediet van €350.000 beschikbaar te stellen vanuit het programma Binnenstad.

B&W-besluit d.d.: 13-1-2026

Vervolg voorgesteld raadsbesluit Aanleiding en doel

De binnenstad van Groningen is volop in ontwikkeling. Vanuit het uitvoeringsprogramma Binnenstad worden tientallen projecten aangestuurd, die de binnenstad de komende jaren een forse impuls moeten geven. Het doel is om een aantrekkelijke, toegankelijke, veilige en bereikbare binnenstad voor iedereen te creëren. Na de herinrichting van de Grote Markt is de focus verlegd naar het herinrichten van de toeleidende straten. Nu de werkzaamheden voor de herinrichting van het Kwinkenplein, Kreupelstraat, Sint Walburgstraat en Kattenhage in uitvoering zijn, is het tijd om het planproces voor de aanpak van de Oude Ebbingestraat in gang te zetten. De herinrichting van de Oude Ebbingestraat is van groot belang voor het functioneren van de noordelijke binnenstad en de verbinding met de Grote Markt. De straat is van oudsher één van de belangrijkste aanloopstraten van de stad en vormt de schakel in de route Ebbingebrug – Kwinkenplein – Maagdenbrug. De huidige inrichting van de Oude Ebbingestraat past echter niet meer bij de manier waarop de straat nu wordt gebruikt en in de toekomst moet functioneren. Hoewel het een belangrijke aanlooproute naar de Grote Markt is, is de openbare ruimte nog primair gericht op autoverkeer, terwijl voetgangers en fietsers inmiddels de dominante gebruikers zijn.

Hierdoor is er onvoldoende sprake van een comfortabele en toegankelijke route voor voetgangers en fietsers, en is er weinig plek voor vergroening, verblijf en ondernemerschap. In het verlengde hiervan hebben de uitstraling en functie van de straat in de afgelopen decennia aan glans verloren, waardoor de leefbaarheid en economische vitaliteit onder druk zijn komen te staan. Een integrale herinrichting is nodig om de straat een impuls te geven en toekomstbestendig te maken. De omgeving is in de afgelopen periode betrokken bij de planvorming voor het Kwinkenplein. Vanuit dit project zijn reeds op structuurniveau keuzes gemaakt voor de omgeving, zoals de ambitie om de route Ebbingebrug – Kwinkenplein – Maagdenbrug meer autoluw te maken. Ook wordt vanuit dit project de kop van de Oude Ebbingestraat (vanaf de Grote Markt tot en met de kruising met de Rodeweeshuisstraat) aangepakt. Door nu verder te gaan met de rest van de straat kan voortgebouwd worden op het reeds gedane voorwerk, wat efficiëntie en richting geeft aan het ontwerp- en participatieproces. Met het starten van de planvorming voor de herinrichting van de Oude Ebbingestraat ronden we de aanpak van het gebied grenzend aan de Grote Markt af. Kader

Het overkoepelende kader voor dit project is het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Het begint in Groningen: voor wat echt van waarde is’. Het college spreekt hierin de volgende ambitie uit: “We willen dat het prettig en aangenaam leven is in onze gemeente, en daarom richten we de openbare ruimte klimaatadaptief in. We planten extra bomen, vergroenen pleinen, straten en stenige ruimtes.” De herinrichting van de Oude Ebbingestraat speelt hierop in. De herinrichting van de Oude Ebbingestraat is opgenomen in de Binnenstadsvisie ‘Bestemming Binnenstad’ (vastgesteld op 24 februari 2016) en de actualisatie van het Uitvoeringsprogramma Binnenstad, die in december 2021 aan uw raad is voorgelegd. In 2024 is vervolgens het strategisch kader Geleide Groei vastgesteld, dat handvatten biedt voor verdere doorontwikkeling van onze binnenstad. De belangrijkste kwaliteitskaders voor de openbare ruimte van de binnenstad van Groningen zijn de Leidraad ‘Nieuwe Stadsruimtes’ (vastgesteld in 2017) en de Ontwerpleidraad Mobiliteit Binnenstad (november 2025). Beide documenten bevatten aanzetten en richtlijnen voor hoe aanloopstraten zoals de Oude Ebbingestraat heringericht kunnen worden. Verder zijn de Mobiliteitsvisie ‘Groningen Goed op Weg’ (2021) en de Parkeervisie ‘Ruimte voor de Straat’ (2018) belangrijke beleidskaders voor het gebied.

De opgave heeft een sterke samenhang met de herinrichting van het Kwinkenplein, Kreupelstraat, Sint Walburgstraat en Kattenhage (kenmerk 26757-2025). In het verlengde hiervan heeft het project tevens relatie met de herinrichting van de Grote Markt en de Rodeweeshuisstraat (reeds voltooid), Oosterstraat & Gelkingestraat (in voorbereiding tot uitvoering) en Sint Jansstraat (planvorming gaande). Ook de in ontwikkeling zijnde nieuwe visie op de Diepenring en de uitwerking van het initiatiefvoorstel verbindingsstraten zijn relevante parallelle ontwikkelingen. Argumenten en afwegingen

De fysieke herinrichting heeft betrekking op het gedeelte vanaf de Ebbingebrug tot aan de kruising met de Rodeweeshuisstraat (zie figuur 1). Zijstraten zoals de Hardewikerstraat, Butjesstraat, Jacobijnerstraat en Hofstraat worden meegenomen in de analyse, maar worden niet van een herinrichting voorzien. Zowel de Ebbingebrug als de Nieuwe Ebbingestraat maken geen onderdeel uit van het projectgebied. Hoewel er ook op deze kruising en deze straat opgaven spelen die aandacht verdienen, past het niet binnen de scope en financiële middelen van het huidige

2

uitvoeringsprogramma om deze straat nu al mee te nemen in het project. Het herstructureren van de Ebbingebrug en de aanpak van de Nieuwe Ebbingestraat zien we als gewenste vervolgopgaven. Een nadere uitwerking van zowel de Visie Diepenring als het initiatiefvoorstel verbindingsstraten is voorwaardelijk hiervoor. Wel worden de genoemde zijstraten, de Rodeweeshuistraat, Kwinkenplein, Diepenring en Nieuwe Ebbingestraat meegenomen als onderzoeksgebied, wat betekent dat ontwikkelingen en keuzes in relatie tot deze bredere omgeving beschouwd worden. Het hoofddoel van het project is het realiseren van een kwalitatieve en toekomstbestendige herinrichting van de Oude Ebbingestraat. Hierin staat het creëren van een aantrekkelijke, toegankelijke en sociaal veilige inrichting voor voetgangers en fietsers centraal, en is in bijzondere mate aandacht voor vergroening, verblijfskwaliteit, (lokaal) ondernemerschap en stedelijke voorzieningen. De aanpak geeft een impuls aan de straat, versterkt de ruimtelijke samenhang met de directe omgeving en zorgt voor een betere verbinding tussen de noordelijke stadswijken, het Ebbingekwartier en de Grote Markt. Voor het project worden de volgende subdoelen gehanteerd: • • • •

Figuur 1. Afbakening herinrichting Oude Ebbingestraat

Het verbeteren van de Oude Ebbingestraat als hoofdroute voor voetgangers en fietsers richting de Grote Markt, met een comfortabele, toegankelijke en sociaal veilige inrichting waarin langzaam verkeer het primaat heeft en het gemotoriseerde verkeer zich aanpast. Het vergroten van de verblijfskwaliteit en het klimaatadaptieve vermogen door toevoeging van bomen, beplanting, zitplekken, terrassen en ruimte voor ontmoeting, zodat de straat beter bestand is tegen hitte, wateroverlast en droogte, en een aangename plek wordt om in te verblijven. Het stimuleren van de economische vitaliteit door het versterken van de plinten en het aantrekkelijker maken van het straatbeeld voor ondernemers, bezoekers en bewoners. Het efficiënter organiseren en moderniseren van binnenstedelijke voorzieningen zoals (kort)parkeren voor fietsers, laden en lossen, afvalcontainers en (duurzame) verlichting, zodat de straat dagelijks goed functioneert en zowel overdag als in de nacht veilig aanvoelt.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid Bereikbaarheid is zowel van oudsher als tegenwoordig een belangrijk thema voor de Oude Ebbingestraat. Vanuit het project Kwinkenplein zijn er op structuurniveau keuzes gemaakt voor de autobereikbaarheid van het noordoostelijke deel van de binnenstad. Hierin is bepaald dat de route Ebbingebrug – Kwinkenplein – Maagdenbrug bereikbaar blijft voor autoverkeer. Wel is het streven om zowel de intensiteit als de snelheid van het autoverkeer sterk te doen afnemen. Dit is voorwaardelijk om meer ruimte voor fietsers en voetgangers te creëren en de beoogde verbetering van de verblijfskwaliteit te kunnen behalen. Dit betekent dat het autoverkeer in de nieuwe situatie meer te gast is en zich aan dient te passen aan de snelheid van de fietsers. Ook zetten we in op het verder verminderen van het zoekverkeer in het gebied. Hierin zijn de parkeerplaatsen ter hoogte van de Albert Heijn een belangrijke factor. De mogelijkheid om hier kort te parkeren voor bezoek aan de binnenstad trekt veel zoekverkeer aan, terwijl de plekken juist niet gebruikt kunnen worden door bewoners met een parkeervergunning. Daarom gaan we de toegevoegde waarde van de parkeerplaatsen voor de straat opnieuw bekijken. Conform de parkeervisie wordt de optie meegenomen om deze parkeerplaatsen (gedeeltelijk) te laten vervallen.

In de beoogde situatie wordt de route hoofdzakelijk nog gebruikt door bewoners die in dit deel van de binnenstad wonen en door autoverkeer met een gerichte bestemming, zoals voor de gehandicaptenparkeerplaatsen of voor logistieke doeleinden. Voor de voetgangers zetten we in op toegankelijke en comfortabele loopzones aan beide zijden van de straat en voor blinden en slechtzienden wordt een geleidenlijn ingepast. Vanuit de ondernemers in de straat is tevens meegegeven dat de OV-bereikbaarheid van de noordkant van de binnenstad aandacht verdient. Aangezien dit

3

grotendeels projectoverstijgend is, zoeken we hiervoor in eerste instantie aansluiting bij de reeds lopende onderzoeken naar de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de binnenstad, alsmede de uitwerking van de Visie Diepenring. Vergroening en verblijfskwaliteit Voor de herinrichting van de Oude Ebbingestraat wordt de ambitie gesteld om de straat groener, klimaatbestendiger en aantrekkelijker te maken als verblijfsruimte. In lijn met de beleidsdoelen wordt ingezet op het toevoegen van bomen, vaste beplanting en gevelgroen, zodat de straat beter bestand is tegen hitte en zware regenval. Daarnaast streven we naar een openbare ruimte met meer zitplekken, terrassen en uitnodigende verblijfskwaliteit, waardoor de straat niet alleen een doorgangsroute is, maar ook een plek voor ontmoeting en verblijf. In het verlengde hiervan verdient ook het perspectief vanuit de avond en nacht aandacht. Ook zal onderzocht worden of er ruimte is voor kunst en speelaanleidingen. In de eerste fase van de planvorming zal samen met de GCC, ondernemers en bewoners onderzocht worden welke tijdelijke maatregelen er genomen kunnen worden die, vooruitlopend op de herinrichting, de aantrekkelijkheid en verblijfskwaliteit van de straat kunnen verbeteren. Het streven is om deze maatregelen in de eerste helft van 2026 te realiseren.

Economische vitaliteit en identiteit Net als voor de Oosterstraat en Gelkingestraat wordt voor de Oude Ebbingestraat ingezet op een brede aanpak, waarin het proces voor de herinrichting van de openbare ruimte wordt gekoppeld aan de ambitie om de economische vitaliteit en identiteit van de straat te versterken. De Oude Ebbingestraat heeft vanuit haar historie en functie eigen en onderscheidende karakteristieken die potentie bieden voor het creëren van een herkenbaar en aantrekkelijk sfeergebied dat past bij de schaal en functie van de straat en haar ligging in de binnenstad. Samen met ondernemers, bewoners, vastgoedeigenaren en belangenorganisaties zoals Groningen City Club en Koninklijke Horeca Nederland moet onderzocht worden welke identiteit bij de straat past en hoe deze kan worden versterkt. Dit kan zich vertalen in zowel programmatische, ruimtelijke als organisatorische elementen. Ten aanzien van de programmering kan bijvoorbeeld gekeken worden naar de gewenste verhouding van (type)winkels, horeca en andere voorzieningen die bijdragen aan een aantrekkelijke mix voor bezoekers, bewoners en kansen voor, in het bijzonder, startende en lokale ondernemers. Op ruimtelijk gebied kan de identiteit versterkt worden door, waar mogelijk, in het ontwerp ruimte te creëren voor bijvoorbeeld (extra) terrassen, (gevel)groen, kunst of de verbijzondering van elementen.

Ook dient er in dit kader aandacht besteed te worden aan de uitstraling van het vastgoed en de plinten. Door ondernemers en vastgoedeigenaren vroegtijdig in het proces te betrekken werken we aan eigenaarschap en verkennen we koppelkansen voor hoe gevels en entrees aantrekkelijker en actiever kunnen worden ingericht, bijvoorbeeld door gevelgroen, onderhoud en het beter benutten van de plinten. Op organisatorisch vlak gaat het met name om de manier waarop ondernemers en vastgoedeigenaren uit de straat (en in het verlengde hiervan de gemeente) met elkaar samenwerken op het gebied van dagelijks beheer van de straat, het uitdragen en versterken van de identiteit en bijvoorbeeld het organiseren van activiteiten of evenementen. Het behalen van deze ambities vraagt ook nadrukkelijk om bereidheid en eigenaarschap van de genoemde partijen. De gemeente vervult hierin vooral een aanjagende rol. Binnenstedelijke voorzieningen Tenslotte zal er gekeken worden naar het alledaags functioneren van de straat en de mogelijkheden om binnenstedelijke voorzieningen logischer te positioneren of efficiënter te organiseren. Met name het fietsparkeren en het laden & lossen verdienen aandacht in dit kader. Daarbij is het uitgangspunt dat het kort parkeren van fietsen in de toekomstige situatie goed en voldoende wordt gefaciliteerd.

Mogelijk zullen vakken voor het (kort)parkeren van fietsen of deelmobiliteit, afvalcontainers, reclamezuilen en andere objecten verplaatst of aangepast worden. Ook wordt de verlichting vernieuwd, zodat deze duurzamer is en de straat veiliger aanvoelt tijdens de nachtelijke uren. De vervanging is conform het nieuwe verlichtingsplan voor de binnenstad. Maatschappelijk draagvlak en participatie

Voor de planvorming van de herinrichting van de Oude Ebbingestraat wordt een zorgvuldig participatieproces ingericht, gericht op het vroegtijdig en actief betrekken van de directe omgeving en andere belanghebbenden. Bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren in en rond de straat worden uitgenodigd om mee te denken over de toekomstige inrichting en het gebruik van de openbare ruimte. Hierin richten we ons in het bijzonder op het betrekken van de (lokale) ondernemers. De aanpak bestaat niet alleen uit een fysieke herinrichting van de straat, maar raakt ook aan bredere vraagstukken zoals leefbaarheid, bereikbaarheid, programmering en de uitstraling en identiteit van het gebied. Een deel van deze opgaven vraagt om gezamenlijke inspanning en betrokkenheid van de omgeving.

4

Door actieve ondernemers, bewoners en vastgoedeigenaren vanaf de start te betrekken bij de planvorming, brengen we vroegtijdig de (verschillende) belangen in beeld en werken we aan eigenaarschap en verantwoordelijkheid voor de straat. Het uitgangspunt is om de Oude Ebbingestraat samen met de omgeving toekomstbestendig te maken. Belanghebbenden krijgen ruimte om hun kennis van het dagelijks gebruik van de straat in te brengen en om aandachtspunten en kansen te benoemen, bijvoorbeeld op het gebied van fietsparkeren, vergroening, verblijfskwaliteit, alsook de ruimte voor ondernemerschap en terrassen. Daarnaast worden relevante belangenorganisaties en stakeholders, zoals de Werkgroep Toegankelijk Groningen, de Fietsersbond, Bewonersorganisatie Binnenstad, Groningen City Club en Koninklijke Horeca Nederland en anderen betrokken bij de voortgang van het project. De eerste bijeenkomst, waarin de ambities, opgaven en randvoorwaarden voor de herinrichting centraal staan, is voorzien voor het voorjaar van 2026. In de verdere planvorming worden meerdere momenten georganiseerd waarop we met de omgeving in gesprek gaan over de ontwerpvoorstellen, zodat deze stapsgewijs aangescherpt kunnen worden. Financiële consequenties

Voor de planuitwerking voor het project “Herinrichting Oude Ebbingestraat” vragen wij u een voorbereidingskrediet toe te kennen van € 350.000, --. Dit krediet wordt gedekt vanuit het programma Binnenstad. De jaarlijkse kapitaallasten bedragen € 14.350, --. Het later aan te vragen uitvoeringskrediet voor dit project zal tevens gedekt worden vanuit het programma Binnenstad. De begrotingswijziging van de investering is als volgt.

Consequentie voor investeringsvolume uitvoeringsprogramma Binnenstad Tot op heden is een bedrag van € 53,29 miljoen in kredieten vastgelegd ten behoeve van de uitvoering van het programma Binnenstad. Met dit raadsvoorstel inzake het project “Herinrichting Oude Ebbingestraat” wordt het totaal vastgelegd krediet voor het programma Binnenstad aangevuld met een bedrag van € 0,35 miljoen. Per saldo is na dit besluit € 53,64 miljoen aan krediet vastgelegd en ca. € 2,5 miljoen in exploitatiebudgetten ten behoeve van het programma Binnenstad. Parkeeropbrengsten Onderdeel van de opgave is dat (een deel van) de auto parkeerplaatsen voor kort parkeren (voor bezoek aan de binnenstad) mogelijk niet terugkeert in het nieuwe ontwerp. Het vervallen van deze parkeerplaatsen kan leiden tot lagere parkeeropbrengsten. Indien dit aan de orde is, worden de financiële consequenties hiervan inzichtelijk gemaakt in het voorstel voor de vaststelling van het inrichtingsplan en het uitvoeringskrediet. Het eventueel opheffen heeft geen consequenties voor vergunninghouders in de binnenstad. Overige consequenties

Geen. Vervolg

Met het voorbereidingskrediet kan er een start worden gemaakt met de planvorming en het participatieproces. De eerste fase zal hoofdzakelijk in het teken staan van verkennende gesprekken met de omgeving en het bepalen van de uitgangspunten voor het ontwerp. Ook zal in deze fase onderzocht worden welke tijdelijke maatregelen er mogelijk zijn om alvast groen of verblijfskwaliteit toe te voegen of de snelheid van het autoverkeer te doen laten afnemen. Samen met

5

de GCC, ondernemers en bewoners werken we uit hoe de tijdelijke inrichting kan worden vormgegeven. Het streven is om uw raad voor de zomer te informeren over de uitkomsten. De planvorming zal grotendeels in 2026 plaatsvinden, waarna er in de eerste helft van 2027 een voorstel voor het vaststellen van een inrichtingsplan en uitvoeringskrediet zal worden voorgelegd. Naar verwachting zal de uitvoering dan in de tweede helft van 2027 van start kunnen gaan. In het genoemde voorstel zal tevens een indicatie van de duur van de werkzaamheden worden opgenomen. Lange Termijn Agenda

Op de LTA voor februari 2026.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Roelien Kamminga

secretaris, Sander Gerritsen

Dit raadsvoorstel is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.

6