Versterking lokale economie.pdf

Onderwerp

Versterking lokale economie ter informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

Telefoon Datum

14 050 11-12-2024

Bijlage(n) 1

Ons kenmerk

Uw brief van -

Uw kenmerk

350563-2024

Geachte lezer, In zowel ons detailhandelsbeleid ‘Ruimte voor Retail’ als in het kader voor de doorontwikkeling van de binnenstad van Groningen ‘Geleide Groei’ zien wij het versterken van de lokale economie als speerpunt. Het is zaak dat wij daar proactief handen en voeten aan geven. In deze brief schetsen wij daarvoor de contouren. In Groningen staat de lokale economie op één De afgelopen decennia is de lokale economie een onderschatte factor geweest bij stadmakers. Overal ter wereld lag de nadruk op grote investeringsbudgetten. Zowel in de vastgoedmarkt als ook wat betreft programma en activatie. Alle voorrang ging uit naar franchiseformules en (internationale) ketens. Formules die vaak mogelijk gemaakt worden met investeringsgeld van private equity en die gestoeld zijn op een margemodel, zijn geen positieve concurrentie. Zij nemen grondposities in die niet weggelegd zijn voor lokale ondernemers, hun investeringsbudgetten zijn niet te vergelijken met de budgetten van lokale partijen en ze gebruiken de potentie van de lokale beroepsbevolking veel minder. Groningse waarde Anno 2024 waait er een andere wind. Het besef dat in onze winkelstraten de lokale ondernemers op één zouden moeten staan, wordt in de maatschappij breed onderschreven. Precies dat is wat drie winkeleigenaren in de Oosterstraat in 2019 inspireerde om Lutje Lokaal op te richten.

Ooit opgezet als tegenhanger van Black Friday verbindt dit platform inmiddels meer dan 100 boetieks, speciaalzaken en eetgelegenheden. Onderscheidend aanbod dat bezoekers en bewoners heel graag terugzien in onze binnenstad.

Volgvel 1

Zij zijn het die met hart en ziel, dag in dag uit, vol trots de stad maken tot wat ze is. Zij werken aan Groningse waarde. Zij maken Groningen Grunn. Het onlangs gepubliceerde Economisch Binnenstad Onderzoek 2023 bevestigt de belangrijke conclusie dat er behoefte is aan (meer) lokale ondernemers. De ruim 5500 geënquêteerden zijn op zoek naar unieke zaken, naar Groningse authenticiteit en sfeer. Mensen vragen expliciet om lokaal ondernemerschap. We hebben het onderzoeksrapport als bijlage voor u toegevoegd. Meer ruimte voor de Groningse retailondernemer Om bezoekers - van ver en dichtbij - te blijven trekken naar de binnenstad is een samenhangend, gevarieerd en lokaal horeca- en winkelaanbod essentieel. Te veel van hetzelfde leidt tot afnemende dynamiek, eenvormigheid en verschraling. Geen enkele winkelstraat wordt aantrekkelijk van eenheidsworst. Onlangs was dit in de media, naar aanleiding van het faillissement van Blokker, het meest gehoorde geluid: ‘mensen willen onderscheidende zaken, geen inwisselbare formules’. In uw motie ‘Meer ruimte voor de kleine retailondernemer’ lezen wij zorgen terug over hoe de veelkleurigheid in onze winkelstraten onder druk staat. Wij delen deze zorgen. Het is niet eenvoudig om in de huidige vastgoedmarkt een geschikte plek te vinden om te ondernemen.

Huurprijzen zijn vaak zo hoog dat traditionele bakkerijen, zaken in kantoorartikelen en wijnwinkels niet meer genoeg rendement uit hun onderneming kunnen halen. Dit is schadelijk voor het kwaliteitspeil van het aanbod in de stad, en het is bovendien slecht voor vastgoed en erfgoed: omdat lokale spelers als huurder veelal moeten afhaken. De lokale ondernemer aan het woord: Het Stadsontbijt De lokale ondernemers in Groningen zijn zich er zeer bewust van: zij zijn lokaal kapitaal. Zij maken de stad toekomstbestendig en veerkrachtig. Zij creëren gemeenschapsrendement en hebben oog voor circulariteit. Zij houden de stad aantrekkelijk en bieden diverse lagen van de beroepsbevolking betekenisvol werk. Werk dat zorgt voor brood op de plank en brede welvaart. In Het Stadsontbijt met wethouder Bloemhoff dit voorjaar vertelden zeven winkeliers en horecaondernemers over hoe zij hun rol zien in de opwaardering van buurt en straat. En hoe wij daarbij kunnen helpen. Dat heeft kostbare inside informatie opgeleverd, die we nooit van buitenaf kunnen inkopen. Informatie waar we direct mee aan de slag kunnen gaan: ‘Het is geen hogere wiskunde wat mensen willen in een stad. Kijk maar op Instagram. We moeten als Groningen voor 100% inzetten op onderscheidende zaken. Niet nog meer supermarkten, maar zaken die het verschil maken. Zo wil ik zelf als twintiger niet online kopen.

Ik wil juist de stad in om geïnspireerd te worden en om daar dingen te kopen die mij verrassen. Zo wil je in elk stadskwartier toch een goede bakkerij?’ ‘Mensen springen zonder aarzelen twee uur in de trein naar Maastricht. Zo moet het ook worden voor Groningen. We mogen als stad nog veel meer ambitie hebben.

Volgvel 2

Grootser en trotser denken. Samen de lat hoog leggen. We kunnen nog véél meer in Groningen!’ ‘We moeten als stad ook zorgen dat wij als lokale ondernemers in overzichtelijke stadskwartieren contact met elkaar kunnen hebben! Cruciale informatie met elkaar delen en zorgen dat we kunnen handelen! Elkaar spreken helpt met leegstand, met goede nieuwe mensen aandragen voor panden in je kwartier. Als een specialistische whiskeyzaak verdwijnt, wil je daar wel weer een bijzondere lokale zaak ervoor terug hebben. En dat gaat dus niet altijd vanzelf.’ ‘Mijn droom is om Groningen culinair op de kaart te zetten. Dat doe ik door te streven naar topkwaliteit in onze zaak en door lokale samenwerkingen aan te gaan. Ook geloof ik in jong talent. Het is cruciaal dat jonge mensen zich bij ons kunnen doorontwikkelen en tot bloei kunnen komen. En tot slot gaat het ook om het bouwen van een sterk culinair ecosysteem in Groningen. Er zijn zoveel bijzondere lokale leveranciers in Groningen, in de directe omgeving van de stad. Al die partijen mogen nog veel meer in de spotlights komen. Want vanuit hen kunnen immers ook weer nieuwe soorten lokale ondernemingen ontstaan.’ De lokale economie is de hoeksteen van de stad Het zijn de lokale ondernemers die een sleutelrol hebben in een toekomstbestendige winkelstraat. Zij investeren in de stad vanuit hun connectie met de plek.

Lokale ondernemingen vormen het DNA van stad en dorp, bieden de beroepsbevolking kansen om zich te ontwikkelen, zorgen voor korte ketens en produceren lokaal kapitaal. Zij weten wat de stad nodig heeft, omdat zij zelf in die stad ondernemen. Daardoor kunnen zij ook als geen ander het vestigingsklimaat versterken: een aantrekkelijk culinair en retail aanbod trekt talent en investeringen aan. Het belang van de lokale economie mag niet langer onderbelicht blijven. Daarom willen wij samen met onze belangrijkste samenwerkingspartners ruimhartig inzetten op de waarde van lokaal ondernemerschap: • • •

In Groningen bouwen we aan lokale community netwerken: gemeenschappen; Wij gaan inzetten op doelgericht creëren van ruimte voor lokaal ondernemerschap: meer grip op vastgoed; Wij gaan proactief lokale investeerders en ondernemers met hart voor de stad betrekken bij de toekomst van de stad: Groningse groei.

In al onze projecten voor de stad gaan we zorgen dat die drie componenten samenkomen, zodat nieuwe ondernemers kunnen opstaan, nieuwe initiatieven kunnen wortelen, nieuw talent zich kan ontwikkelen en lege panden zinvol ingevuld kunnen worden. Dat geldt uiteraard niet alleen voor onze binnenstadsondernemers, maar even goed voor winkeliers en horecaondernemers in de dorps- en wijkwinkelcentra. Zij zorgen voor Groningse waarde en gemeenschapszin in onze niet-binnenstedelijke winkelgebieden.

Volgvel 3

Actielijnen Lokale Economie: 1.

Het Stadsontbijt: gesprekken met lokale ondernemers

Vier keer per jaar nodigen we Groningse ondernemers groepsgewijs uit om in gesprek te gaan met de wethouder(s) - elke keer met een ander relevant thema en elke keer op een andere locatie. Inzichten worden verzameld, geanalyseerd en gebundeld. Om zodoende te kunnen dienen als concrete verrijking van beleid. De eerste editie was een groot succes. De volgende edities staan op het programma voor december 2024 en januari 2025. 2.

On Tour met de Raad

Op 11 december nemen wij uw raad mee langs een selectie lokale ondernemers die het verschil maken in Groningen. Wij stellen voor om dat vaker te organiseren als beeldvormende sessies. Elke keer met een ander relevant thema en elke keer langs andere locaties. Inzichten en lessen worden verzameld, geanalyseerd en gebundeld. Om zodoende ook te kunnen dienen als concrete verrijking van beleid. 3.

Citydeal Dynamische Binnensteden - herontwikkeling Gelkingestraat/ Oosterstraat

Om binnensteden leefbaar te houden voor bewoners, aantrekkelijk voor ondernemers en levendig voor bezoekers, werken Groningen (en negen andere steden) met drie ministeries en drie kennis- en netwerkorganisaties sinds 2023 samen in de City Deal Dynamische Binnensteden. Vier samenhangende thema’s komen hier bij elkaar: de rol van vastgoed en financiering, ondermijnende criminaliteit en branchering. Vanuit de gemeente Groningen is de aanpak en herinrichting van de Gelkinge- en Oosterstraat ingebracht en kijken we verder dan alleen de herinrichting en vergroening van de straat. Hier zorgen we dat het belang van de lokale economie voortdurend centraal blijft staan. Dit doen we door intensief contact te leggen met de kerngroep bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren. Het onderscheidende DNA van het gebied is geanalyseerd en daarnaast is een plint- en vastgoedstrategie opgesteld. Hierbij staat de kracht van de lokale economie op één. De manier waarop wij nu instrumenten ontwikkelen om lokale ondernemingen concreet centraal te stellen, kan rekenen op veel aandacht van alle andere steden. Dit is waar iedereen graag naartoe wil. Vervolgstappen worden op dit moment op schrift gesteld en in gang gezet. Onder meer de inzet van het (in oprichting zijnde) Ontwikkelbedrijf en een structurelere samenwerking tussen ondernemers, vastgoedeigenaren en gemeente. 4.

Uitrollen Stadskwartieren

Het ontwikkelen van stadskwartieren als vliegwiel voor lokaal ondernemerschap gaan we uitrollen en professionaliseren. Dat doen we samen met de aanjagers van de stadskwartieren: Groningen City Club en Marketing Groningen. Inzetten op het

Volgvel 4

eigen(zinnige) karakter van de verschillende gebieden vraagt om actieve sturing. Qua communicatie én beleefbaarheid. Veel andere steden doen dat al succesvol. Naast het al langer bestaande Ebbingekwartier en A-kwartier introduceren we stapsgewijs nieuwe kwartieren, te beginnen met het Gelkinge- en Oosterstraatgebied dat binnenkort op de schop gaat. In het verlengde van de DNA-scan en vastgoedstrategie, gaan wij nu inzetten op het eigenzinnige karakter van het Gelkingestraat en Oosterstraatgebied. Hoe dat precies zal gaan klinken en landen, stemmen we af met de actieve en betrokken kerngroep bewoners en ondernemers en de oorspronkelijke initiatiefnemers. 5.

GRO-studio

Hoe kunnen we nog beter naar onze ondernemers luisteren? Wat hebben ze nodig? Hoe maken we samen de stadseconomie nog sterker? Wat direct uit het eerste Stadsontbijt naar voren kwam is het beter bundelen en beantwoorden van concrete hulpvragen van ondernemers. Als uitwerking van deze concrete vragen gaan wij kijken naar een klein groepje flexibele specialisten voor Groningse groei. Dit plan staat nog in de steigers en wordt nog verder uitgewerkt. Voorbeeld voor waar we naartoe willen werken is Nel de Jager, de ultieme stadmaker die hele buurten en winkelstraten eigenhandig naar een hoger plan trok, door haar persoonlijke betrokkenheid en vermogen om partijen met elkaar te verbinden. Paspoort Lokale Economie Rode draad van al deze bovenstaande projecten is: zorgen dat Groningen optimaal kan profiteren van alle kennis, inzichten en human capital. Wij zorgen dat al het belangwekkend materiaal doorlopend beklijft en bruikbaar wordt gemaakt. Dat doen we in de vorm van een Paspoort Lokale Economie. Het paspoort zal dienen als een kompas voor Groningse groei in begrijpelijke taal. Met instrumentarium gericht op het faciliteren, verbinden en versterken van bestaand en nieuw Gronings ondernemerschap. Wij willen dit paspoort begin 2025 (in Q1) aan uw raad aanbieden.

Tot slot Naast onze inzet op de lokale economie, zoals uiteengezet in deze brief, is het ook noodzakelijk om via het Omgevingsplan juridisch te kunnen sturen op een aantal retail- en horecadossiers. Ons voorstel voor supermarkten in de binnenstad heeft uw raad inmiddels ontvangen. Daarnaast ontvangt uw raad binnenkort een aangepaste regeling voor daghoreca (inclusief de bezorg- en afhaalhoreca) die we willen vervangen door twee nieuwe horecacategorieën. Ook is er de afgelopen maanden volop aandacht geweest voor de historische, sociale en culturele waarde van bruine kroegen en is in samenwerking met Marketing Groningen en RTV Noord de tiendelige podcast serie ‘De Tapkast’ ontwikkeld.

Volgvel 5

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Groningen,

burgemeester, Mirjam van ‘t Veld

secretaris, Christien Bronda

Deze brief is elektronisch aangemaakt en daarom niet ondertekend.